Mateus 5
Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs VC
1 Cati blëꞌë Jesús babeguꞌudiꞌ benꞌ zë, naꞌra urënëꞌ tu lao yaꞌa ureꞌnëꞌ. Naꞌra beyëcho ja benꞌ quienëꞌ lënëꞌ.
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 Canaꞌ uzulao Jesús ruzioñeꞌenëꞌ lëjëꞌ.
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 ―Yedaohue nu yaca benꞌ raca yëchiꞌ ca naca dulaꞌ xquia quie, danꞌ naque quiejëꞌ ga rnabëꞌ Diuzi.
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 Yedaohue nu yaca benꞌ raque bayëchiꞌ quie dulaꞌ xquia ta raca lao yedyi layu, danꞌ yeyuez̃elaꞌadyiꞌ Diuzi lëjëꞌ.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 ’Yedaohue nu yaca benꞌ gaxo, danꞌ gaque quieyaquëꞌ layu ganꞌ una Diuzi hueꞌnëꞌ lëjëꞌ.
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 ’Yedaohue nu yaca benꞌ reꞌen inao xneza Diuzi cabëꞌ reꞌen gao yoꞌo nu benꞌ rdue rbili, danꞌ Diuzicazi gacalënëꞌ lëjëꞌ ta inaoyaquëꞌ xnezëꞌ.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 ’Yedaohue nu yaca benꞌ reyëchiꞌlaꞌadyiꞌ benꞌ tula, danꞌ yeyëchiꞌlaꞌadyiꞌ Diuzi lëjëꞌ.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 ’Yedaohue nu yaca benꞌ anaca yëri laxtaꞌohue, danꞌ hualëꞌëyaquëꞌ Diuzi.
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 ’Yedaohue nu yaca benꞌ rue dyiabëꞌ cueꞌ chizi laxtaꞌo benëꞌ, danꞌ huëbi Diuzi leyaquëꞌ: “Z̃iꞌinaꞌ leꞌe.”
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 ’Yedaohue nu yaca benꞌ racatzegue tamala quie por nun quie ruejëꞌ ca reꞌen Diuzi, danꞌ naque quiejëꞌ ga rnabëꞌ Diuzi.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 ’Yedaohuele leꞌe cati inayaꞌ benëꞌ leꞌe huenëjëꞌ leꞌe bizinaquezi, siꞌjëꞌ leꞌe yëꞌ, inëjëꞌ quiele por nun quie naole xnezaꞌ.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Yedaohuele sule gusto como danꞌ huataꞌ tu tahuen gula quiele gun Diuzi leꞌe guibá. Yaca benꞌ profeta, benꞌ useꞌelaꞌDiuzi, bizinaquezi psacaꞌrë ja benëꞌ lëjëꞌ dza tiempote tu binenitaꞌle.
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 ―Ca quie nu zediꞌ naca quiele. Pero chanꞌ naꞌ abeyula zediꞌ, ¿biz̃i huero ta huen dyin tatula? Bira gueꞌennan huenan dyin. Anacan zi ta chuꞌunron ta utzutzu ulio benëꞌ len.
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 ’Ca quie nu guiꞌ ta ilëꞌë benëꞌ ga naca chula, canaꞌ naca quiele. Tu yedyi reꞌ lao yaꞌa, bigaca igüiꞌonan ta biilëꞌëron.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Nunu rusë guiꞌ candil uzulen ta iseniꞌna luꞌu cajón. Reyaꞌalaꞌ uzëron tu luꞌu yuꞌu ga naca sibi cuenda ilëꞌë ja yugulu benꞌ yuꞌu luꞌu yuꞌu.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Canaꞌ naca quiele, reyaꞌalaꞌ tale dyëꞌëdi lao ja benëꞌ tacuenda ilëꞌëjëꞌ ruele tadyaꞌa ca reꞌen Diuzi huele. Canaꞌ hue ja benëꞌ, huejëꞌ benꞌ z̃e Xuziro Diuzi, benꞌ zu guibá.
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 ―Bigaquele chi zaꞌa chuꞌunaꞌ ley quie Diuzi ta bëꞌnëꞌ Moisés. Quele zaꞌa chuꞌunaꞌ cabëꞌ ta una ja profeta, dechanꞌ zaꞌa ta uzuaꞌ diꞌidzaꞌ cabëꞌ bzujëꞌ lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Tali ca rniaꞌ leꞌe, tu lala nede guibá len yedyi layu, ni lëꞌëtiꞌ ta rna lao ley biten canaꞌzi. Uzu diꞌidzaꞌ quien yugulute ca rnan.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 Quie lenaꞌ nu benꞌ birue bala ruzu diꞌidzaꞌ ca mandado rue lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi, lëscanꞌ rusëdijëꞌ benꞌ tula ta bihuejëꞌ bala ca mandado ruen, nacajëꞌ benꞌ latoquiëzi ga rnabëꞌ Diuzi guibá. Pero nu benꞌ rue bala ruzu diꞌidzaꞌ ca mandado rue lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi, lëscanꞌ rusëdijëꞌ benꞌ tula ta huejëꞌ bala ca mandado ruen, nacajëꞌ benꞌ balaꞌana ga rnabëꞌ Diuzi guibá.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Porque rniaꞌ leꞌe, chi bihue quiele quie Diuzi dyaꞌara, quele cabëꞌ rue ja benꞌ rusëdi ley quie Moisés len ja benꞌ partido fariseo, bisaqueꞌ yeyole ga rnabëꞌ Diuzi guibá.
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 ―Banezile ca gudyi Moisés xuzixtaꞌoro: “Bireyaꞌalaꞌ gutile benëꞌ. Nutezi benꞌ ruti benëꞌ, reyaꞌalaꞌ ichugobëꞌle quiëꞌ.”
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, nutezi benꞌ idzaꞌ bichi laguedyi, huachugobëꞌ Diuzi quiëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benꞌ inayaꞌ bichi laguedyi, huarugobëꞌ quiëꞌ ga reyudyi yelaꞌ rnabëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benëꞌ idzaꞌ bichi laguedyi yëbinëꞌ lëjëꞌ: “Benꞌ raca loco luëꞌ” z̃udyizi ruen quienëꞌ tzionëꞌ lao guiꞌ gabila.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 ’Chi zioꞌ nuꞌaloꞌ gun quioꞌ ruꞌaba luꞌu idaoꞌ, naꞌ yezaꞌlaꞌadyoꞌ de ta de quie bichi laguedyoꞌ conlë luëꞌ,
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 naꞌra pcaꞌn gun quioꞌ lao ruꞌaba naꞌzi, zatzioloꞌ tzeguëꞌz̃elaꞌadyoꞌ bichi laguedyoꞌ. Naꞌtera yebiꞌloꞌ hueꞌloꞌ gun quioꞌ lao ruꞌaba.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 ’Chi nu benꞌ rao xquia leꞌe, iquiëꞌjëꞌ leꞌe lao juzgado, tu neziole tu neza, bëꞌlë diꞌidzaꞌ bichi laguedyile, a ver nacala yegaꞌnle yelaꞌ bitziole lao juez. Porque si no, hue juez mandado policía quiëꞌ, udzeꞌjëꞌ leꞌe luꞌu dyiguiba.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Diꞌidzaꞌ li rniaꞌ leꞌe, biyerole luꞌu dyiguiba hasta que udyiale dumi ca ta inaba juez leꞌe.
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 ―Banezile cabëꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés canaꞌte: “Bireyaꞌalaꞌ talële nigula tula.”
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, nutezi benꞌ rebane ja nigula reꞌennëꞌ bi huenëꞌ lënëꞌ nigula, naꞌ luꞌu guicho laxtaꞌohuëꞌ nacan ca quie bagusilëcazinëꞌ lënëꞌ.
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 ’Pues ugunro chi tu laoloꞌ yebë ruhuaꞌn luëꞌ dulaꞌ xquia, reyaꞌalaꞌ cuioloꞌn chuꞌunloꞌn zituꞌ, como danꞌ dyaꞌalanꞌ initi tu laoloꞌ, quele ca ta tzioꞌ duz̃etioꞌ lao guiꞌ gabila.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Lëzi ugunro chi naꞌaloꞌ yebë ruhuaꞌn luëꞌ dulaꞌ xquia, reyaꞌalaꞌ ichugoꞌn uruꞌunnan, como danꞌ dyaꞌalanꞌ initi tu naꞌaloꞌ quele ca ta tzio duz̃etioꞌ lao guiꞌ gabila.
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 ―Lëscanꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés dza naꞌte: “Nutezi benꞌ reꞌen usan nigula quie, reyaꞌalaꞌ ichisanëꞌ guichi ga ruꞌen diꞌidzaꞌ bira reꞌennëꞌ sulënëꞌ nigula. Reyaꞌalaꞌ hueꞌnëꞌn nigula quienëꞌ, naꞌtera huazaquëꞌ usannëꞌ nigula quienëꞌ.”
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, chi nu benꞌ rsan z̃gulë, naꞌ beziꞌ z̃gulëꞌ beꞌmbyu tula, nacan xquia quie nigula naꞌ lao Diuzi. Solamente chanꞌ udalë z̃gulëꞌ beꞌmbyu tula, canaꞌra huazaqueꞌ usan beꞌmbyu naꞌ z̃gulëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benꞌ beziꞌ nigula psan xquiuhue, nacan xquia quienëꞌ lao Diuzi.
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 ―Lëscanꞌ banezile ca una Moisés gudyinëꞌ xuzixtaꞌoro: “Reyaꞌalaꞌ uzuloꞌ diꞌidzaꞌ cabëꞌ unaoꞌ hueloꞌ bguntioꞌ Diuzi.”
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, bireyaꞌalaꞌ ugunle Diuzi ca cuendazi. Biugunle nu guibá, porque danꞌ ga reꞌ Diuzi rnabëꞌnëꞌ.
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Canaꞌrë biugunrële nu yedyi layu, porque danꞌ ga ruzu niꞌa Diuzi. Biugunrële ciudad Jerusalén, porque danꞌ ciudad quie Diuzi.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Lëzi biugunrële guichole, porque quele huacale utzaꞌle gacan bezëri gaso ni tu guitzaꞌ guichole.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Tuzi iquëbile inale tali. Chi inëro ugunro Diuzi ca cuendazi, quie taxiꞌibiꞌ zaꞌn danꞌ rnëro canaꞌ.
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 ―Lëscanꞌ banezile cabëꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés dza naꞌte: “Chi nu benꞌ bdyiaguiꞌnëꞌ tu laoloꞌ, o tu leiloꞌ, o bi ta de quioꞌ, napoꞌ derecho udyiaguiꞌloꞌ tu laohuëꞌ, o tu leiyëꞌ, o bi ta de quiëꞌ tacuenda iyaca laohue quiëꞌ.”
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe: Biyeyuele laohue quie ja benꞌ rue mala quiele. Chi nu benꞌ aodapa xagoꞌ, bëꞌle lato capëꞌ itzalaꞌ xagoꞌ.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Chi nu benꞌ hueja cuenda luëꞌ lao ja benꞌ rnabëꞌ ta siꞌnëꞌ camisa quioꞌ, bëꞌrënëꞌ len chamarra quioꞌ.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Chi nu benꞌ ruegadyi luëꞌ huaꞌaloꞌ yuaꞌ quienëꞌ tu legua, biꞌalan chopa legua.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Chi nu benꞌ rnabayëchiꞌ luëꞌ bi cosa, bëꞌnëꞌn. Chi nu benꞌ rnaba presta bi ta de quioꞌ, bihueloꞌ zidi, bëꞌnëꞌn ta rnabëꞌ.
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 ―Lëscanꞌ banezile ca una xuzixtaꞌoro dza naꞌte: “Edyëꞌële amigo quiele, udiele benꞌ rudie leꞌe.”
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe: Edyëꞌëlale benꞌ rudieja leꞌe. Inabale tahuen lao Diuzi quie ja benꞌ rudzeꞌdeꞌ leꞌe. Huele dyaꞌa quie ja benꞌ rudie leꞌe. Ulehueꞌlë Diuzi diꞌidzaꞌ inabale tahuen quie ja benꞌ rnayaꞌ dilalë leꞌe.
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 Canaꞌ gacale dugalo z̃iꞌi Xuziro Diuzi zu guibá. Canaꞌ rue Diuzi lënëꞌ obidza quiëꞌ. Useniꞌnan duz̃ete yedyi layu ga nitaꞌ ja benꞌ mala len ja benꞌ huen. Naꞌ rseꞌelaꞌrëꞌ nisa yo quiëꞌ lao ja benëꞌ, laꞌacazi benꞌ rue tadyaꞌa, laꞌacazi benꞌ rue tamala.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Chi rapachiꞌle tuzi benꞌ rapachiꞌ leꞌe, biugunle rlëꞌë Diuzi leꞌe benꞌ laxtaꞌo yëri por nun quie ruele canaꞌ. Porque canaꞌ ruerë hasta benꞌ malaja, benꞌ binao xneza Diuzi.
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Chi rda rnëlële tuzi ja benꞌ nubëꞌzile, biugunle tadyaꞌa gula ruele. Porque hasta benꞌ binuebëꞌ Diuzi ruerëjëꞌ canaꞌ.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Reyaꞌalaꞌ gacale benꞌ laxtaꞌo yëri cabëꞌ naca Xuziro Diuzi zu guibá benꞌ laxtaꞌo yëri.
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.