Mateus 5
Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs NTLH
1 Cati blëꞌë Jesús babeguꞌudiꞌ benꞌ zë, naꞌra urënëꞌ tu lao yaꞌa ureꞌnëꞌ. Naꞌra beyëcho ja benꞌ quienëꞌ lënëꞌ.
1 Quando Jesus viu aquelas multidões, subiu um monte e sentou-se. Os seus discípulos chegaram perto dele,
2 Canaꞌ uzulao Jesús ruzioñeꞌenëꞌ lëjëꞌ.
2 e ele começou a ensiná-los. Jesus disse:
3 ―Yedaohue nu yaca benꞌ raca yëchiꞌ ca naca dulaꞌ xquia quie, danꞌ naque quiejëꞌ ga rnabëꞌ Diuzi.
3 — Felizes as pessoas que sabem que são
4 Yedaohue nu yaca benꞌ raque bayëchiꞌ quie dulaꞌ xquia ta raca lao yedyi layu, danꞌ yeyuez̃elaꞌadyiꞌ Diuzi lëjëꞌ.
4 — Felizes as pessoas que choram,
5 ’Yedaohue nu yaca benꞌ gaxo, danꞌ gaque quieyaquëꞌ layu ganꞌ una Diuzi hueꞌnëꞌ lëjëꞌ.
5 — Felizes as pessoas humildes,
6 ’Yedaohue nu yaca benꞌ reꞌen inao xneza Diuzi cabëꞌ reꞌen gao yoꞌo nu benꞌ rdue rbili, danꞌ Diuzicazi gacalënëꞌ lëjëꞌ ta inaoyaquëꞌ xnezëꞌ.
6 — Felizes as pessoas que têm fome e sede
7 ’Yedaohue nu yaca benꞌ reyëchiꞌlaꞌadyiꞌ benꞌ tula, danꞌ yeyëchiꞌlaꞌadyiꞌ Diuzi lëjëꞌ.
7 — Felizes as pessoas que têm misericórdia
8 ’Yedaohue nu yaca benꞌ anaca yëri laxtaꞌohue, danꞌ hualëꞌëyaquëꞌ Diuzi.
8 — Felizes as pessoas que têm o coração puro,
9 ’Yedaohue nu yaca benꞌ rue dyiabëꞌ cueꞌ chizi laxtaꞌo benëꞌ, danꞌ huëbi Diuzi leyaquëꞌ: “Z̃iꞌinaꞌ leꞌe.”
9 — Felizes as pessoas que trabalham pela paz,
10 ’Yedaohue nu yaca benꞌ racatzegue tamala quie por nun quie ruejëꞌ ca reꞌen Diuzi, danꞌ naque quiejëꞌ ga rnabëꞌ Diuzi.
10 — Felizes as pessoas que sofrem perseguições
11 ’Yedaohuele leꞌe cati inayaꞌ benëꞌ leꞌe huenëjëꞌ leꞌe bizinaquezi, siꞌjëꞌ leꞌe yëꞌ, inëjëꞌ quiele por nun quie naole xnezaꞌ.
11 — Felizes são vocês quando os insultam, perseguem e dizem todo tipo de calúnia contra vocês por serem meus seguidores.
12 Yedaohuele sule gusto como danꞌ huataꞌ tu tahuen gula quiele gun Diuzi leꞌe guibá. Yaca benꞌ profeta, benꞌ useꞌelaꞌDiuzi, bizinaquezi psacaꞌrë ja benëꞌ lëjëꞌ dza tiempote tu binenitaꞌle.
12 Fiquem alegres e felizes, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Porque foi assim mesmo que perseguiram os
13 ―Ca quie nu zediꞌ naca quiele. Pero chanꞌ naꞌ abeyula zediꞌ, ¿biz̃i huero ta huen dyin tatula? Bira gueꞌennan huenan dyin. Anacan zi ta chuꞌunron ta utzutzu ulio benëꞌ len.
13 — Vocês são o sal para a humanidade; mas, se o sal perde o gosto, deixa de ser sal e não serve para mais nada. É jogado fora e pisado pelas pessoas que passam.
14 ’Ca quie nu guiꞌ ta ilëꞌë benëꞌ ga naca chula, canaꞌ naca quiele. Tu yedyi reꞌ lao yaꞌa, bigaca igüiꞌonan ta biilëꞌëron.
14 — Vocês são a luz para o mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Nunu rusë guiꞌ candil uzulen ta iseniꞌna luꞌu cajón. Reyaꞌalaꞌ uzëron tu luꞌu yuꞌu ga naca sibi cuenda ilëꞌë ja yugulu benꞌ yuꞌu luꞌu yuꞌu.
15 Ninguém acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto. Pelo contrário, ela é colocada no lugar próprio para que ilumine todos os que estão na casa.
16 Canaꞌ naca quiele, reyaꞌalaꞌ tale dyëꞌëdi lao ja benëꞌ tacuenda ilëꞌëjëꞌ ruele tadyaꞌa ca reꞌen Diuzi huele. Canaꞌ hue ja benëꞌ, huejëꞌ benꞌ z̃e Xuziro Diuzi, benꞌ zu guibá.
16 Assim também a luz de vocês deve brilhar para que os outros vejam as coisas boas que vocês fazem e louvem o Pai de vocês, que está no céu.
17 ―Bigaquele chi zaꞌa chuꞌunaꞌ ley quie Diuzi ta bëꞌnëꞌ Moisés. Quele zaꞌa chuꞌunaꞌ cabëꞌ ta una ja profeta, dechanꞌ zaꞌa ta uzuaꞌ diꞌidzaꞌ cabëꞌ bzujëꞌ lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi.
17 — Não pensem que eu vim para acabar com a
18 Tali ca rniaꞌ leꞌe, tu lala nede guibá len yedyi layu, ni lëꞌëtiꞌ ta rna lao ley biten canaꞌzi. Uzu diꞌidzaꞌ quien yugulute ca rnan.
18 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: enquanto o céu e a terra durarem, nada será tirado da Lei — nem a menor letra, nem qualquer acento. E assim será até o fim de todas as coisas.
19 Quie lenaꞌ nu benꞌ birue bala ruzu diꞌidzaꞌ ca mandado rue lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi, lëscanꞌ rusëdijëꞌ benꞌ tula ta bihuejëꞌ bala ca mandado ruen, nacajëꞌ benꞌ latoquiëzi ga rnabëꞌ Diuzi guibá. Pero nu benꞌ rue bala ruzu diꞌidzaꞌ ca mandado rue lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi, lëscanꞌ rusëdijëꞌ benꞌ tula ta huejëꞌ bala ca mandado ruen, nacajëꞌ benꞌ balaꞌana ga rnabëꞌ Diuzi guibá.
19 Portanto, qualquer um que desobedecer ao menor mandamento e ensinar os outros a fazerem o mesmo será considerado o menor no
20 Porque rniaꞌ leꞌe, chi bihue quiele quie Diuzi dyaꞌara, quele cabëꞌ rue ja benꞌ rusëdi ley quie Moisés len ja benꞌ partido fariseo, bisaqueꞌ yeyole ga rnabëꞌ Diuzi guibá.
20 Pois eu afirmo a vocês que só entrarão no Reino do Céu se forem mais fiéis em fazer a vontade de Deus do que os
21 ―Banezile ca gudyi Moisés xuzixtaꞌoro: “Bireyaꞌalaꞌ gutile benëꞌ. Nutezi benꞌ ruti benëꞌ, reyaꞌalaꞌ ichugobëꞌle quiëꞌ.”
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não mate. Quem matar será julgado.”
22 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, nutezi benꞌ idzaꞌ bichi laguedyi, huachugobëꞌ Diuzi quiëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benꞌ inayaꞌ bichi laguedyi, huarugobëꞌ quiëꞌ ga reyudyi yelaꞌ rnabëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benëꞌ idzaꞌ bichi laguedyi yëbinëꞌ lëjëꞌ: “Benꞌ raca loco luëꞌ” z̃udyizi ruen quienëꞌ tzionëꞌ lao guiꞌ gabila.
22 Mas eu lhes digo que qualquer um que ficar com raiva do seu irmão será julgado. Quem disser ao seu irmão: “Você não vale nada” será julgado pelo tribunal. E quem chamar o seu irmão de idiota estará em perigo de ir para o fogo do inferno.
23 ’Chi zioꞌ nuꞌaloꞌ gun quioꞌ ruꞌaba luꞌu idaoꞌ, naꞌ yezaꞌlaꞌadyoꞌ de ta de quie bichi laguedyoꞌ conlë luëꞌ,
23 Portanto, se você estiver oferecendo no altar a sua oferta a Deus e lembrar que o seu irmão tem alguma queixa contra você,
24 naꞌra pcaꞌn gun quioꞌ lao ruꞌaba naꞌzi, zatzioloꞌ tzeguëꞌz̃elaꞌadyoꞌ bichi laguedyoꞌ. Naꞌtera yebiꞌloꞌ hueꞌloꞌ gun quioꞌ lao ruꞌaba.
24 deixe a sua oferta ali, na frente do altar, e vá logo fazer as pazes com o seu irmão. Depois volte e ofereça a sua oferta a Deus.
25 ’Chi nu benꞌ rao xquia leꞌe, iquiëꞌjëꞌ leꞌe lao juzgado, tu neziole tu neza, bëꞌlë diꞌidzaꞌ bichi laguedyile, a ver nacala yegaꞌnle yelaꞌ bitziole lao juez. Porque si no, hue juez mandado policía quiëꞌ, udzeꞌjëꞌ leꞌe luꞌu dyiguiba.
25 — Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, entre em acordo com essa pessoa enquanto ainda é tempo, antes de chegarem lá. Porque, depois de chegarem ao tribunal, você será entregue ao juiz, o juiz o entregará ao carcereiro, e você será jogado na cadeia.
26 Diꞌidzaꞌ li rniaꞌ leꞌe, biyerole luꞌu dyiguiba hasta que udyiale dumi ca ta inaba juez leꞌe.
26 Eu afirmo a você que isto é verdade: você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
27 ―Banezile cabëꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés canaꞌte: “Bireyaꞌalaꞌ talële nigula tula.”
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, nutezi benꞌ rebane ja nigula reꞌennëꞌ bi huenëꞌ lënëꞌ nigula, naꞌ luꞌu guicho laxtaꞌohuëꞌ nacan ca quie bagusilëcazinëꞌ lënëꞌ.
28 Mas eu lhes digo: quem olhar para uma mulher e desejar possuí-la já cometeu adultério no seu coração.
29 ’Pues ugunro chi tu laoloꞌ yebë ruhuaꞌn luëꞌ dulaꞌ xquia, reyaꞌalaꞌ cuioloꞌn chuꞌunloꞌn zituꞌ, como danꞌ dyaꞌalanꞌ initi tu laoloꞌ, quele ca ta tzioꞌ duz̃etioꞌ lao guiꞌ gabila.
29 Portanto, se o seu olho direito faz com que você peque, arranque-o e jogue-o fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ser atirado no inferno.
30 Lëzi ugunro chi naꞌaloꞌ yebë ruhuaꞌn luëꞌ dulaꞌ xquia, reyaꞌalaꞌ ichugoꞌn uruꞌunnan, como danꞌ dyaꞌalanꞌ initi tu naꞌaloꞌ quele ca ta tzio duz̃etioꞌ lao guiꞌ gabila.
30 Se a sua mão direita faz com que você peque, corte-a e jogue-a fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 ―Lëscanꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés dza naꞌte: “Nutezi benꞌ reꞌen usan nigula quie, reyaꞌalaꞌ ichisanëꞌ guichi ga ruꞌen diꞌidzaꞌ bira reꞌennëꞌ sulënëꞌ nigula. Reyaꞌalaꞌ hueꞌnëꞌn nigula quienëꞌ, naꞌtera huazaquëꞌ usannëꞌ nigula quienëꞌ.”
31 — Foi dito também: “Quem mandar a sua esposa embora deverá dar a ela um documento de divórcio.”
32 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, chi nu benꞌ rsan z̃gulë, naꞌ beziꞌ z̃gulëꞌ beꞌmbyu tula, nacan xquia quie nigula naꞌ lao Diuzi. Solamente chanꞌ udalë z̃gulëꞌ beꞌmbyu tula, canaꞌra huazaqueꞌ usan beꞌmbyu naꞌ z̃gulëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benꞌ beziꞌ nigula psan xquiuhue, nacan xquia quienëꞌ lao Diuzi.
32 Mas eu lhes digo: todo homem que mandar a sua esposa embora, a não ser em caso de adultério, será culpado de fazer com que ela se torne adúltera, se ela casar de novo. E o homem que casar com ela também cometerá adultério.
33 ―Lëscanꞌ banezile ca una Moisés gudyinëꞌ xuzixtaꞌoro: “Reyaꞌalaꞌ uzuloꞌ diꞌidzaꞌ cabëꞌ unaoꞌ hueloꞌ bguntioꞌ Diuzi.”
33 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não quebre a sua promessa, mas cumpra o que você jurou ao Senhor que ia fazer.”
34 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, bireyaꞌalaꞌ ugunle Diuzi ca cuendazi. Biugunle nu guibá, porque danꞌ ga reꞌ Diuzi rnabëꞌnëꞌ.
34 Mas eu lhes digo: não jurem de jeito nenhum. Não jurem pelo céu, pois é o trono de Deus;
35 Canaꞌrë biugunrële nu yedyi layu, porque danꞌ ga ruzu niꞌa Diuzi. Biugunrële ciudad Jerusalén, porque danꞌ ciudad quie Diuzi.
35 nem pela terra, pois é o estrado onde ele descansa os seus pés; nem por Jerusalém, pois é a cidade do grande Rei.
36 Lëzi biugunrële guichole, porque quele huacale utzaꞌle gacan bezëri gaso ni tu guitzaꞌ guichole.
36 Não jurem nem mesmo pela sua cabeça, pois vocês não podem fazer com que um só fio dos seus cabelos fique branco ou preto.
37 Tuzi iquëbile inale tali. Chi inëro ugunro Diuzi ca cuendazi, quie taxiꞌibiꞌ zaꞌn danꞌ rnëro canaꞌ.
37 Que o “sim” de vocês seja sim, e o “não”, não, pois qualquer coisa a mais que disserem vem do Maligno .
38 ―Lëscanꞌ banezile cabëꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés dza naꞌte: “Chi nu benꞌ bdyiaguiꞌnëꞌ tu laoloꞌ, o tu leiloꞌ, o bi ta de quioꞌ, napoꞌ derecho udyiaguiꞌloꞌ tu laohuëꞌ, o tu leiyëꞌ, o bi ta de quiëꞌ tacuenda iyaca laohue quiëꞌ.”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe: Biyeyuele laohue quie ja benꞌ rue mala quiele. Chi nu benꞌ aodapa xagoꞌ, bëꞌle lato capëꞌ itzalaꞌ xagoꞌ.
39 Mas eu lhes digo: não se vinguem dos que fazem mal a vocês. Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também.
40 Chi nu benꞌ hueja cuenda luëꞌ lao ja benꞌ rnabëꞌ ta siꞌnëꞌ camisa quioꞌ, bëꞌrënëꞌ len chamarra quioꞌ.
40 Se alguém processar você para tomar a sua
41 Chi nu benꞌ ruegadyi luëꞌ huaꞌaloꞌ yuaꞌ quienëꞌ tu legua, biꞌalan chopa legua.
41 Se um dos soldados estrangeiros forçá-lo a carregar uma carga um quilômetro, carregue-a dois quilômetros.
42 Chi nu benꞌ rnabayëchiꞌ luëꞌ bi cosa, bëꞌnëꞌn. Chi nu benꞌ rnaba presta bi ta de quioꞌ, bihueloꞌ zidi, bëꞌnëꞌn ta rnabëꞌ.
42 Se alguém lhe pedir alguma coisa, dê; e, se alguém lhe pedir emprestado, empreste.
43 ―Lëscanꞌ banezile ca una xuzixtaꞌoro dza naꞌte: “Edyëꞌële amigo quiele, udiele benꞌ rudie leꞌe.”
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame os seus amigos e odeie os seus inimigos.”
44 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe: Edyëꞌëlale benꞌ rudieja leꞌe. Inabale tahuen lao Diuzi quie ja benꞌ rudzeꞌdeꞌ leꞌe. Huele dyaꞌa quie ja benꞌ rudie leꞌe. Ulehueꞌlë Diuzi diꞌidzaꞌ inabale tahuen quie ja benꞌ rnayaꞌ dilalë leꞌe.
44 Mas eu lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Canaꞌ gacale dugalo z̃iꞌi Xuziro Diuzi zu guibá. Canaꞌ rue Diuzi lënëꞌ obidza quiëꞌ. Useniꞌnan duz̃ete yedyi layu ga nitaꞌ ja benꞌ mala len ja benꞌ huen. Naꞌ rseꞌelaꞌrëꞌ nisa yo quiëꞌ lao ja benëꞌ, laꞌacazi benꞌ rue tadyaꞌa, laꞌacazi benꞌ rue tamala.
45 para que vocês se tornem filhos do Pai de vocês, que está no céu. Porque ele faz com que o sol brilhe sobre os bons e sobre os maus e dá chuvas tanto para os que fazem o bem como para os que fazem o mal.
46 Chi rapachiꞌle tuzi benꞌ rapachiꞌ leꞌe, biugunle rlëꞌë Diuzi leꞌe benꞌ laxtaꞌo yëri por nun quie ruele canaꞌ. Porque canaꞌ ruerë hasta benꞌ malaja, benꞌ binao xneza Diuzi.
46 Se vocês amam somente aqueles que os amam, por que esperam que Deus lhes dê alguma recompensa? Até os cobradores de impostos amam as pessoas que os amam!
47 Chi rda rnëlële tuzi ja benꞌ nubëꞌzile, biugunle tadyaꞌa gula ruele. Porque hasta benꞌ binuebëꞌ Diuzi ruerëjëꞌ canaꞌ.
47 Se vocês falam somente com os seus amigos, o que é que estão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Reyaꞌalaꞌ gacale benꞌ laxtaꞌo yëri cabëꞌ naca Xuziro Diuzi zu guibá benꞌ laxtaꞌo yëri.
48 Portanto, sejam perfeitos, assim como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.