Mateus 5
Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs ARIB
1 Cati blëꞌë Jesús babeguꞌudiꞌ benꞌ zë, naꞌra urënëꞌ tu lao yaꞌa ureꞌnëꞌ. Naꞌra beyëcho ja benꞌ quienëꞌ lënëꞌ.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Canaꞌ uzulao Jesús ruzioñeꞌenëꞌ lëjëꞌ.
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 ―Yedaohue nu yaca benꞌ raca yëchiꞌ ca naca dulaꞌ xquia quie, danꞌ naque quiejëꞌ ga rnabëꞌ Diuzi.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Yedaohue nu yaca benꞌ raque bayëchiꞌ quie dulaꞌ xquia ta raca lao yedyi layu, danꞌ yeyuez̃elaꞌadyiꞌ Diuzi lëjëꞌ.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 ’Yedaohue nu yaca benꞌ gaxo, danꞌ gaque quieyaquëꞌ layu ganꞌ una Diuzi hueꞌnëꞌ lëjëꞌ.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 ’Yedaohue nu yaca benꞌ reꞌen inao xneza Diuzi cabëꞌ reꞌen gao yoꞌo nu benꞌ rdue rbili, danꞌ Diuzicazi gacalënëꞌ lëjëꞌ ta inaoyaquëꞌ xnezëꞌ.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 ’Yedaohue nu yaca benꞌ reyëchiꞌlaꞌadyiꞌ benꞌ tula, danꞌ yeyëchiꞌlaꞌadyiꞌ Diuzi lëjëꞌ.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 ’Yedaohue nu yaca benꞌ anaca yëri laxtaꞌohue, danꞌ hualëꞌëyaquëꞌ Diuzi.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 ’Yedaohue nu yaca benꞌ rue dyiabëꞌ cueꞌ chizi laxtaꞌo benëꞌ, danꞌ huëbi Diuzi leyaquëꞌ: “Z̃iꞌinaꞌ leꞌe.”
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 ’Yedaohue nu yaca benꞌ racatzegue tamala quie por nun quie ruejëꞌ ca reꞌen Diuzi, danꞌ naque quiejëꞌ ga rnabëꞌ Diuzi.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 ’Yedaohuele leꞌe cati inayaꞌ benëꞌ leꞌe huenëjëꞌ leꞌe bizinaquezi, siꞌjëꞌ leꞌe yëꞌ, inëjëꞌ quiele por nun quie naole xnezaꞌ.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Yedaohuele sule gusto como danꞌ huataꞌ tu tahuen gula quiele gun Diuzi leꞌe guibá. Yaca benꞌ profeta, benꞌ useꞌelaꞌDiuzi, bizinaquezi psacaꞌrë ja benëꞌ lëjëꞌ dza tiempote tu binenitaꞌle.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 ―Ca quie nu zediꞌ naca quiele. Pero chanꞌ naꞌ abeyula zediꞌ, ¿biz̃i huero ta huen dyin tatula? Bira gueꞌennan huenan dyin. Anacan zi ta chuꞌunron ta utzutzu ulio benëꞌ len.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 ’Ca quie nu guiꞌ ta ilëꞌë benëꞌ ga naca chula, canaꞌ naca quiele. Tu yedyi reꞌ lao yaꞌa, bigaca igüiꞌonan ta biilëꞌëron.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Nunu rusë guiꞌ candil uzulen ta iseniꞌna luꞌu cajón. Reyaꞌalaꞌ uzëron tu luꞌu yuꞌu ga naca sibi cuenda ilëꞌë ja yugulu benꞌ yuꞌu luꞌu yuꞌu.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Canaꞌ naca quiele, reyaꞌalaꞌ tale dyëꞌëdi lao ja benëꞌ tacuenda ilëꞌëjëꞌ ruele tadyaꞌa ca reꞌen Diuzi huele. Canaꞌ hue ja benëꞌ, huejëꞌ benꞌ z̃e Xuziro Diuzi, benꞌ zu guibá.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 ―Bigaquele chi zaꞌa chuꞌunaꞌ ley quie Diuzi ta bëꞌnëꞌ Moisés. Quele zaꞌa chuꞌunaꞌ cabëꞌ ta una ja profeta, dechanꞌ zaꞌa ta uzuaꞌ diꞌidzaꞌ cabëꞌ bzujëꞌ lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Tali ca rniaꞌ leꞌe, tu lala nede guibá len yedyi layu, ni lëꞌëtiꞌ ta rna lao ley biten canaꞌzi. Uzu diꞌidzaꞌ quien yugulute ca rnan.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Quie lenaꞌ nu benꞌ birue bala ruzu diꞌidzaꞌ ca mandado rue lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi, lëscanꞌ rusëdijëꞌ benꞌ tula ta bihuejëꞌ bala ca mandado ruen, nacajëꞌ benꞌ latoquiëzi ga rnabëꞌ Diuzi guibá. Pero nu benꞌ rue bala ruzu diꞌidzaꞌ ca mandado rue lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi, lëscanꞌ rusëdijëꞌ benꞌ tula ta huejëꞌ bala ca mandado ruen, nacajëꞌ benꞌ balaꞌana ga rnabëꞌ Diuzi guibá.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Porque rniaꞌ leꞌe, chi bihue quiele quie Diuzi dyaꞌara, quele cabëꞌ rue ja benꞌ rusëdi ley quie Moisés len ja benꞌ partido fariseo, bisaqueꞌ yeyole ga rnabëꞌ Diuzi guibá.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 ―Banezile ca gudyi Moisés xuzixtaꞌoro: “Bireyaꞌalaꞌ gutile benëꞌ. Nutezi benꞌ ruti benëꞌ, reyaꞌalaꞌ ichugobëꞌle quiëꞌ.”
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, nutezi benꞌ idzaꞌ bichi laguedyi, huachugobëꞌ Diuzi quiëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benꞌ inayaꞌ bichi laguedyi, huarugobëꞌ quiëꞌ ga reyudyi yelaꞌ rnabëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benëꞌ idzaꞌ bichi laguedyi yëbinëꞌ lëjëꞌ: “Benꞌ raca loco luëꞌ” z̃udyizi ruen quienëꞌ tzionëꞌ lao guiꞌ gabila.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 ’Chi zioꞌ nuꞌaloꞌ gun quioꞌ ruꞌaba luꞌu idaoꞌ, naꞌ yezaꞌlaꞌadyoꞌ de ta de quie bichi laguedyoꞌ conlë luëꞌ,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 naꞌra pcaꞌn gun quioꞌ lao ruꞌaba naꞌzi, zatzioloꞌ tzeguëꞌz̃elaꞌadyoꞌ bichi laguedyoꞌ. Naꞌtera yebiꞌloꞌ hueꞌloꞌ gun quioꞌ lao ruꞌaba.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 ’Chi nu benꞌ rao xquia leꞌe, iquiëꞌjëꞌ leꞌe lao juzgado, tu neziole tu neza, bëꞌlë diꞌidzaꞌ bichi laguedyile, a ver nacala yegaꞌnle yelaꞌ bitziole lao juez. Porque si no, hue juez mandado policía quiëꞌ, udzeꞌjëꞌ leꞌe luꞌu dyiguiba.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Diꞌidzaꞌ li rniaꞌ leꞌe, biyerole luꞌu dyiguiba hasta que udyiale dumi ca ta inaba juez leꞌe.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 ―Banezile cabëꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés canaꞌte: “Bireyaꞌalaꞌ talële nigula tula.”
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, nutezi benꞌ rebane ja nigula reꞌennëꞌ bi huenëꞌ lënëꞌ nigula, naꞌ luꞌu guicho laxtaꞌohuëꞌ nacan ca quie bagusilëcazinëꞌ lënëꞌ.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 ’Pues ugunro chi tu laoloꞌ yebë ruhuaꞌn luëꞌ dulaꞌ xquia, reyaꞌalaꞌ cuioloꞌn chuꞌunloꞌn zituꞌ, como danꞌ dyaꞌalanꞌ initi tu laoloꞌ, quele ca ta tzioꞌ duz̃etioꞌ lao guiꞌ gabila.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Lëzi ugunro chi naꞌaloꞌ yebë ruhuaꞌn luëꞌ dulaꞌ xquia, reyaꞌalaꞌ ichugoꞌn uruꞌunnan, como danꞌ dyaꞌalanꞌ initi tu naꞌaloꞌ quele ca ta tzio duz̃etioꞌ lao guiꞌ gabila.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 ―Lëscanꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés dza naꞌte: “Nutezi benꞌ reꞌen usan nigula quie, reyaꞌalaꞌ ichisanëꞌ guichi ga ruꞌen diꞌidzaꞌ bira reꞌennëꞌ sulënëꞌ nigula. Reyaꞌalaꞌ hueꞌnëꞌn nigula quienëꞌ, naꞌtera huazaquëꞌ usannëꞌ nigula quienëꞌ.”
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, chi nu benꞌ rsan z̃gulë, naꞌ beziꞌ z̃gulëꞌ beꞌmbyu tula, nacan xquia quie nigula naꞌ lao Diuzi. Solamente chanꞌ udalë z̃gulëꞌ beꞌmbyu tula, canaꞌra huazaqueꞌ usan beꞌmbyu naꞌ z̃gulëꞌ. Lëscanꞌ nutezi benꞌ beziꞌ nigula psan xquiuhue, nacan xquia quienëꞌ lao Diuzi.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 ―Lëscanꞌ banezile ca una Moisés gudyinëꞌ xuzixtaꞌoro: “Reyaꞌalaꞌ uzuloꞌ diꞌidzaꞌ cabëꞌ unaoꞌ hueloꞌ bguntioꞌ Diuzi.”
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe, bireyaꞌalaꞌ ugunle Diuzi ca cuendazi. Biugunle nu guibá, porque danꞌ ga reꞌ Diuzi rnabëꞌnëꞌ.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Canaꞌrë biugunrële nu yedyi layu, porque danꞌ ga ruzu niꞌa Diuzi. Biugunrële ciudad Jerusalén, porque danꞌ ciudad quie Diuzi.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Lëzi biugunrële guichole, porque quele huacale utzaꞌle gacan bezëri gaso ni tu guitzaꞌ guichole.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Tuzi iquëbile inale tali. Chi inëro ugunro Diuzi ca cuendazi, quie taxiꞌibiꞌ zaꞌn danꞌ rnëro canaꞌ.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 ―Lëscanꞌ banezile cabëꞌ una xuzixtaꞌoro Moisés dza naꞌte: “Chi nu benꞌ bdyiaguiꞌnëꞌ tu laoloꞌ, o tu leiloꞌ, o bi ta de quioꞌ, napoꞌ derecho udyiaguiꞌloꞌ tu laohuëꞌ, o tu leiyëꞌ, o bi ta de quiëꞌ tacuenda iyaca laohue quiëꞌ.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe: Biyeyuele laohue quie ja benꞌ rue mala quiele. Chi nu benꞌ aodapa xagoꞌ, bëꞌle lato capëꞌ itzalaꞌ xagoꞌ.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Chi nu benꞌ hueja cuenda luëꞌ lao ja benꞌ rnabëꞌ ta siꞌnëꞌ camisa quioꞌ, bëꞌrënëꞌ len chamarra quioꞌ.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Chi nu benꞌ ruegadyi luëꞌ huaꞌaloꞌ yuaꞌ quienëꞌ tu legua, biꞌalan chopa legua.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Chi nu benꞌ rnabayëchiꞌ luëꞌ bi cosa, bëꞌnëꞌn. Chi nu benꞌ rnaba presta bi ta de quioꞌ, bihueloꞌ zidi, bëꞌnëꞌn ta rnabëꞌ.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 ―Lëscanꞌ banezile ca una xuzixtaꞌoro dza naꞌte: “Edyëꞌële amigo quiele, udiele benꞌ rudie leꞌe.”
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Pero nëꞌëdiꞌ rniaꞌ leꞌe: Edyëꞌëlale benꞌ rudieja leꞌe. Inabale tahuen lao Diuzi quie ja benꞌ rudzeꞌdeꞌ leꞌe. Huele dyaꞌa quie ja benꞌ rudie leꞌe. Ulehueꞌlë Diuzi diꞌidzaꞌ inabale tahuen quie ja benꞌ rnayaꞌ dilalë leꞌe.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Canaꞌ gacale dugalo z̃iꞌi Xuziro Diuzi zu guibá. Canaꞌ rue Diuzi lënëꞌ obidza quiëꞌ. Useniꞌnan duz̃ete yedyi layu ga nitaꞌ ja benꞌ mala len ja benꞌ huen. Naꞌ rseꞌelaꞌrëꞌ nisa yo quiëꞌ lao ja benëꞌ, laꞌacazi benꞌ rue tadyaꞌa, laꞌacazi benꞌ rue tamala.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Chi rapachiꞌle tuzi benꞌ rapachiꞌ leꞌe, biugunle rlëꞌë Diuzi leꞌe benꞌ laxtaꞌo yëri por nun quie ruele canaꞌ. Porque canaꞌ ruerë hasta benꞌ malaja, benꞌ binao xneza Diuzi.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Chi rda rnëlële tuzi ja benꞌ nubëꞌzile, biugunle tadyaꞌa gula ruele. Porque hasta benꞌ binuebëꞌ Diuzi ruerëjëꞌ canaꞌ.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Reyaꞌalaꞌ gacale benꞌ laxtaꞌo yëri cabëꞌ naca Xuziro Diuzi zu guibá benꞌ laxtaꞌo yëri.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.