Lucas 12
Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs NVT
1 Biz̃i banitaꞌ benꞌ zë gula ga zë Jesús. Tantozi babdupa benꞌ zë, barquidiꞌyaquëꞌ laguedyiyaquëꞌ. Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ yaca benꞌ quienëꞌ:
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Yugulu ta bë yaca benëꞌ negachiꞌzi, decazide yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ bëyaquëꞌ. Ni tu ta bë yaca benëꞌ raqueyaquëꞌ chi nunu blëꞌë, decazide yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ bëyaquëꞌ.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Yugulu ca naca diꞌidzaꞌ negachiꞌ rna yaca benëꞌ, huadyin dza yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ diꞌidzaꞌ unayaquëꞌ. Lëzi yugulu diꞌidzaꞌ raque yaca benëꞌ diꞌidzaꞌ negüiꞌo, huadyin dza inezi yugulu benëꞌ cabëꞌ diꞌidzaꞌ unayaquëꞌ.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 ―Leꞌe amigo quiaꞌ, rniaꞌ leꞌe: Biidzebile nu benꞌ reꞌen guti leꞌe, como danꞌ bëꞌ bagutiyaquëꞌ leꞌe, bira bide bihueyaquëꞌ quiele.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Ta rniaꞌ leꞌe nu benꞌ reyaꞌalaꞌ idzebile. Reyaꞌalaꞌ idzebile Diuzi como danꞌ de yelaꞌ rnabëꞌ quienëꞌ yeziꞌnëꞌ yelaꞌ neban quie yaca benëꞌ, naꞌ udzeꞌnëꞌ leyaquëꞌ luꞌu guiꞌ gabila.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 ’Lëscanꞌ rniaꞌ leꞌe: ¿Cala rutiꞌyaca benëꞌ gaꞌyoꞌ bguini daoꞌ lao chopa dumi daoꞌ lasi? Naꞌ biz̃i laꞌacazi nacabaꞌ bguini daoꞌ biz̃u, biralaꞌadyiꞌ Diuzi quieyacabaꞌ.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ta rniaꞌ leꞌe, hasta guitzaꞌ guichole nulaba Diuzi lao yuguluten. Biidzebile, zacaꞌrale lao Diuzi mazara ca yaca bguini daoꞌ.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 ―Ta rniaꞌ leꞌe, nu benꞌ rnë cule nëꞌëdiꞌ lao yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu, lëzi nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ, huaniaꞌ cule leyaquëꞌ lao yaca ángel quie Diuzi.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Pero nu yaca benꞌ bichezilaꞌadyiꞌ nëꞌëdiꞌ lao yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu, lëzi nëꞌëdiꞌ bichezilaꞌadyaꞌ leyaquëꞌ lao yaca ángel quie Diuzi.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Nu benꞌ rnëxiꞌibiꞌ condre nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ, ruꞌen lato yeziꞌz̃e Diuzi quieyaquëꞌ. Pero nu benꞌ rnëxiꞌibiꞌ condre Bichi Be quie Diuzi, biyeziꞌz̃e Diuzi quieyaquëꞌ.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ’Cati usedyinyaquëꞌ leꞌe lao naꞌa benꞌ napa dyin luꞌu idaoꞌ sinagoga, o chi lao naꞌa yaca juez, o chi lao naꞌa yaca benꞌ rnabëꞌ, bidëbile bi diꞌidzaꞌ inale yequëbile yëbileyaquëꞌ.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Cati idyin hora inale yequëbile yëbileyaquëꞌ, caora naꞌ huacalë Bichi Be quie Diuzi leꞌe bi inale yequëbile yëbileyaquëꞌ.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Biz̃i lado yaca benꞌ naꞌ, uzë tu benëꞌ unëꞌ rëbinëꞌ Jesús:
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ lëbëꞌ:
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Lëscanꞌ unëꞌ rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Naꞌra una Jesús tu ejemplo cani:
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Biz̃i benꞌ uñaꞌa guquëꞌ pensari unëꞌ: “¿Ca biz̃i huaꞌ? Bide ga udziꞌa usecho quiaꞌ, danꞌ lega gucana.”
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Lenaꞌ guquëꞌ pensari unëꞌ: “Banezdaꞌ ca ta huaꞌ. Uquinugaꞌ yuꞌu ga udziꞌa usecho, bigaquen. Lenaꞌ hueraꞌ taz̃era tacuenda gaquen ga udziꞌa usecho quiaꞌ len yugulu ta de quiaꞌ.”
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Lëscanꞌ guquëꞌ pensari unëꞌ cuinzinëꞌ: “Lega guca usecho quiaꞌ. Huaquen lao zë iza. Quie lenaꞌ abdyin hora yezilaꞌadyaꞌ, zuaꞌ contento, yoꞌogaꞌ, gaohuaꞌ.”
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Pero naꞌ una Diuzi rëbinëꞌ benꞌ uñaꞌa: “Benꞌ tondo luëꞌ, naꞌayela gatioꞌ. Naꞌ yugulu ta de quioꞌ, ¿nuz̃i gaca quie len?”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Canaꞌ nacan quie benꞌ uñaꞌa chi rcuezanëꞌ quiëꞌ cuinzinëꞌ dza rdanëꞌ lao yedyi layu. Naꞌ biz̃i Diuzi rlëꞌënëꞌ lëbëꞌ benꞌ yëchiꞌ gula.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Beyudyi una Jesús canaꞌ, unëꞌ rëbinëꞌ yaca benꞌ quienëꞌ:
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Nacaran belao hue quiele xtiꞌidzaꞌ Diuzi dza rdale lao yedyi layu, cala ca ta idëbile ga zaꞌ ta gaole, ta gacole.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Ulenaꞌcara ca raca quie yaca bguini. Birazaraꞌnyacabaꞌ, biruerëyacabaꞌ ga udzeꞌyacabaꞌ ta gaobaꞌ, denꞌ rgaocazi Diuzi leyacabaꞌ. Naꞌ biz̃i leꞌe, ¡zacaꞌrale ca yaca bguini!
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Nitu nitule, baꞌalaꞌcazi rdëbitzeguele, bisaqueꞌ udaꞌrale ni itu hora ta yezurale lao yedyi layu bëꞌ beya dza quiele.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Naꞌ chi ni ilëꞌëtiꞌ bisaqueꞌ udaꞌrale yezurale lao yedyi layu bëꞌ beya dza quiele, ¿bixquienꞌ rdëbile ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta gacole?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 ’Ulenaꞌcara ca reꞌeni yaca yo. Birueyacan dyin, biraꞌaban yëla. Naꞌ biz̃i rniaꞌ leꞌe, ni rey Salomón, baꞌalaꞌcazi guconëꞌ laꞌariꞌ tzaoꞌ, laꞌariꞌ baquitu, bibetilan lëbizi yelaꞌ baquitu quie yo.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Cabëꞌ rue Diuzi rapëꞌ yo ta de lao layëla, baꞌalaꞌcazi gaca tu chopa dza huabidyin tzuꞌun laguiꞌ tzeina, canaꞌ huaparë Diuzi leꞌe, pero mazara leꞌe, benꞌ rdëbi ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta gacole.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Quie lenaꞌ, bitale idëbile quilole ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta yoꞌole.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Bihuele canaꞌ, danꞌ canaꞌ rue yaca benꞌ rda lao yedyi layu, rdëbiyaquëꞌ bi ta gataꞌ quieyaquëꞌ. Pero zucazi Xuziro Diuzi, rnëꞌë leꞌe, banezinëꞌ bi ta rdzioguele.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Ta nacaran belao hue quiele inaole xneza Diuzi, lëcanaꞌ gunnëꞌ lao yugulute ta rdzioguele.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 ―Bidzebile, nacale ca quie becoꞌ z̃iꞌilaꞌ quiaꞌ, bia napaꞌ. Baꞌalaꞌcazi naca tu chopale, lega redaohue Xuziro Diuzi gunnëꞌ lato yedyinle ga zunëꞌ rnabëꞌnëꞌ.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Ulegutiꞌ ta de quiele. Dumi danꞌ gutiꞌle ta de quiele, naꞌ ulehueꞌn benꞌbide quie. Canaꞌ huacara tadyaꞌa quiele guibá, gun Diuzi quiele ta de guibá. Naꞌ ta gataꞌ quiele guibá, bisaqueꞌ cuan benëꞌ len, nica nu tzuꞌu udyiaguiꞌ len.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Con ga reꞌenle gataꞌ yelaꞌ uñaꞌa quiele, chi lao yedyi layu, chi guibá, lenaꞌ uluꞌen ca bi pensari racale, chi quie cuinzile, chi quie Diuzi.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 ―Ulesu listo, ulehue ca rue benꞌ rugaꞌalaꞌ lámpara quie, barbezëꞌ chi benꞌ idyin z̃an yuꞌu.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Reyaꞌalaꞌ huele ca rue benꞌ zu rapa z̃an yuꞌu quie xaꞌne, benꞌ rbeza bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ ganꞌ tzioguëꞌ ga raca huetzaganaꞌ. Rbezëꞌ ulidza xaꞌnnëꞌ lëbëꞌ ruꞌa yuꞌu ta isaloguëꞌ ta yeyuꞌu xaꞌnnëꞌ.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Tahuen gula naca quie benꞌ rapa yuꞌu bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, ilëꞌënëꞌ zuëꞌ, rnëꞌë birasinëꞌ. Lëlenaꞌ nacan tali rniaꞌ leꞌe, cuin xaꞌnnëꞌ huabëchinëꞌ lëbëꞌ lao mesa, hueꞌnëꞌ laze ta gao benꞌ rapa yuꞌu.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Lëzi tahuen gula naca quie benꞌ rapa yuꞌu chi zuëꞌ rnëꞌë birasinëꞌ bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, baꞌalaꞌcazi du gatzo yela, baꞌalaꞌcazi du bala.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Uzënagale ca rniaꞌ leꞌe ni. Chi tu benꞌ xanꞌ yuꞌu ineziguëꞌ bi hora idyin benꞌ uban, naꞌra sunëꞌ inëꞌë bigasinëꞌ, bihuëꞌnëꞌ lato ta tzuꞌu benꞌ uban luꞌu yuꞌu ta cuannëꞌ ta de quienëꞌ.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Naꞌ biz̃i leꞌe, ulesu listo cuezale yeguidaꞌ, como danꞌ caora bibi pensari racale yeguidaꞌ, lao durpendizi yeguidaꞌ lao yedyi layu nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Naꞌra una Pedro rëbinëꞌ Jesús:
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ lëbëꞌ:
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Tahuen gula gaca quie benꞌ zu rapa yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ ilëꞌënëꞌ rzuguëꞌ diꞌidzaꞌ con canꞌ gudyinëꞌ xaꞌnnëꞌ lëbëꞌ.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Tali ca rniaꞌ, benꞌ naca xanꞌ yuꞌu, hueꞌnëꞌ ladyinaꞌa yugulu ta de quienëꞌ lao naꞌa benꞌ udapa yuꞌu quiëꞌ.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Biz̃i chanꞌ benꞌ zu rapa z̃an yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi racanëꞌ pensari huadzë xaꞌnnëꞌ biyedyinnezëꞌ, chi sulaonëꞌ tilalënëꞌ inëlënëꞌ yaca benꞌ rue dyin z̃an yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi sulaocalanëꞌ gaonëꞌ yoꞌonëꞌ xudyinëꞌ,
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 naꞌra bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ dza birbezëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, hualëꞌënëꞌ canꞌ ruenëꞌ, huenëꞌ lëbëꞌ tu castigo huala gula, iseꞌelëꞌ lëbëꞌta tzionëꞌ lado yaca los demás benꞌ bibzu diꞌidzaꞌ quiëꞌ.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 ’Nu benꞌ zu lao xaꞌnnëꞌ nezinëꞌ ca ta reꞌen xaꞌnnëꞌ huenëꞌ, denꞌ bibzunëꞌ diꞌidzaꞌ huenëꞌ ca guꞌun xaꞌnnëꞌ, huataꞌ castigo huala gula quienëꞌ.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Pero nu benꞌ zu lao xaꞌnnëꞌ, pero binezinëꞌ ca ta reꞌen xaꞌnnëꞌ huenëꞌ, pues baꞌalaꞌcazi reyaꞌalaꞌ gataꞌ castigo quienëꞌ cabëꞌ bënëꞌ, pero danꞌ biunezinëꞌ canꞌ bënëꞌ, yubëꞌëzi castigo gataꞌ quienëꞌ. Nu benꞌ bëꞌ Diuzi taz̃e, lëlëbëꞌ yenaba Diuzi yeyuꞌenëꞌ taz̃era. Lëscanꞌ nu benꞌ pcaꞌn Diuzi tazë lao nëꞌë, lëlëbëꞌ yenaba Diuzi usedyinnëꞌ tazëra lao nëꞌë.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 ―Nëꞌëdiꞌ bidaꞌ ta cuëchaꞌ ca quie guiꞌ lao yedyi layu. Lenaꞌ reꞌentzeguedaꞌ gaꞌalaꞌn naꞌa.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Bazaꞌ dza gatiaꞌ lëꞌë yaga cruzo. Lega rutëbin nëꞌëdiꞌ rbezaꞌ bëꞌ yeyudyi gatiaꞌ.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Naꞌ rniaꞌ leꞌe, ¿raquele bidaꞌ lao yedyi layu ta bira gataꞌ zëdi huedila quiele? Rniaꞌ leꞌe, cala lenaꞌ bidaꞌ, dechanꞌ bidaꞌ ta iro chopa cueꞌ yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Ga sulaon naꞌa, ga sulaon quie dza zazaꞌra. Huaca quie lao gaꞌyoꞌ benꞌ nitaꞌ z̃an yuꞌu, huaroyaquëꞌ chopa cueꞌ. Tzonayaquëꞌ huaca condre quie chopayaquëꞌ. Naꞌ ichopayaquëꞌ huaca condre quie tzonayaquëꞌ.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Huaca xuzi z̃naꞌ xcuidiꞌ condre quie z̃iꞌiyaquëꞌ. Naꞌ huaca z̃iꞌiyaquëꞌ condre quie xuzi z̃naꞌyacabiꞌ. Huaca z̃naꞌ beꞌmbyu condre quie z̃ualidyinëꞌ. Naꞌ huaca z̃ualidyinëꞌ condre quie benꞌ gula quiebiꞌ.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ yaca benꞌ nitaꞌ naꞌ:
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Lëzi cati rlëꞌële bazaꞌ be tzalaꞌ ga reguin obidza, lenaꞌ inale huen z̃la, naꞌra huen cabëꞌ nale.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Leꞌe benꞌ rlidza Diuzi de diꞌidzaꞌ ladzazi, banezile huele pensari canꞌ hue beo len canꞌ hue be, ¿naꞌ bixquienꞌ binezile huele pensari canꞌ raca quiele dza rdale lao yedyi layu?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 ―¿Bixquienꞌ biracale pensari ca naca tali ca reyaꞌalaꞌ huele?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Chi zu tu benꞌ reyaꞌalaꞌle quie, naꞌ reꞌennëꞌ quiz̃ole quienëꞌ uquiëꞌnëꞌ leꞌe lao benꞌ napa dyin, ruen zi yegaꞌntzaꞌole laonëꞌ tu neza tu binedyinle lao benꞌ napa dyin. Chi baziolëlenëꞌ lao juez, hue juez mandado udzeꞌ policía leꞌe luꞌu dyiguiba.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Naꞌ rniaꞌ leꞌe, gabi yerole hasta que quiz̃ole yugulute ca ta reyaꞌalaꞌle.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.