Lucas 12
Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs ARIB
1 Biz̃i banitaꞌ benꞌ zë gula ga zë Jesús. Tantozi babdupa benꞌ zë, barquidiꞌyaquëꞌ laguedyiyaquëꞌ. Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ yaca benꞌ quienëꞌ:
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Yugulu ta bë yaca benëꞌ negachiꞌzi, decazide yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ bëyaquëꞌ. Ni tu ta bë yaca benëꞌ raqueyaquëꞌ chi nunu blëꞌë, decazide yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ bëyaquëꞌ.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Yugulu ca naca diꞌidzaꞌ negachiꞌ rna yaca benëꞌ, huadyin dza yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ diꞌidzaꞌ unayaquëꞌ. Lëzi yugulu diꞌidzaꞌ raque yaca benëꞌ diꞌidzaꞌ negüiꞌo, huadyin dza inezi yugulu benëꞌ cabëꞌ diꞌidzaꞌ unayaquëꞌ.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 ―Leꞌe amigo quiaꞌ, rniaꞌ leꞌe: Biidzebile nu benꞌ reꞌen guti leꞌe, como danꞌ bëꞌ bagutiyaquëꞌ leꞌe, bira bide bihueyaquëꞌ quiele.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Ta rniaꞌ leꞌe nu benꞌ reyaꞌalaꞌ idzebile. Reyaꞌalaꞌ idzebile Diuzi como danꞌ de yelaꞌ rnabëꞌ quienëꞌ yeziꞌnëꞌ yelaꞌ neban quie yaca benëꞌ, naꞌ udzeꞌnëꞌ leyaquëꞌ luꞌu guiꞌ gabila.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 ’Lëscanꞌ rniaꞌ leꞌe: ¿Cala rutiꞌyaca benëꞌ gaꞌyoꞌ bguini daoꞌ lao chopa dumi daoꞌ lasi? Naꞌ biz̃i laꞌacazi nacabaꞌ bguini daoꞌ biz̃u, biralaꞌadyiꞌ Diuzi quieyacabaꞌ.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Ta rniaꞌ leꞌe, hasta guitzaꞌ guichole nulaba Diuzi lao yuguluten. Biidzebile, zacaꞌrale lao Diuzi mazara ca yaca bguini daoꞌ.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 ―Ta rniaꞌ leꞌe, nu benꞌ rnë cule nëꞌëdiꞌ lao yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu, lëzi nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ, huaniaꞌ cule leyaquëꞌ lao yaca ángel quie Diuzi.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pero nu yaca benꞌ bichezilaꞌadyiꞌ nëꞌëdiꞌ lao yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu, lëzi nëꞌëdiꞌ bichezilaꞌadyaꞌ leyaquëꞌ lao yaca ángel quie Diuzi.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Nu benꞌ rnëxiꞌibiꞌ condre nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ, ruꞌen lato yeziꞌz̃e Diuzi quieyaquëꞌ. Pero nu benꞌ rnëxiꞌibiꞌ condre Bichi Be quie Diuzi, biyeziꞌz̃e Diuzi quieyaquëꞌ.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 ’Cati usedyinyaquëꞌ leꞌe lao naꞌa benꞌ napa dyin luꞌu idaoꞌ sinagoga, o chi lao naꞌa yaca juez, o chi lao naꞌa yaca benꞌ rnabëꞌ, bidëbile bi diꞌidzaꞌ inale yequëbile yëbileyaquëꞌ.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Cati idyin hora inale yequëbile yëbileyaquëꞌ, caora naꞌ huacalë Bichi Be quie Diuzi leꞌe bi inale yequëbile yëbileyaquëꞌ.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Biz̃i lado yaca benꞌ naꞌ, uzë tu benëꞌ unëꞌ rëbinëꞌ Jesús:
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ lëbëꞌ:
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Lëscanꞌ unëꞌ rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Naꞌra una Jesús tu ejemplo cani:
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Biz̃i benꞌ uñaꞌa guquëꞌ pensari unëꞌ: “¿Ca biz̃i huaꞌ? Bide ga udziꞌa usecho quiaꞌ, danꞌ lega gucana.”
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Lenaꞌ guquëꞌ pensari unëꞌ: “Banezdaꞌ ca ta huaꞌ. Uquinugaꞌ yuꞌu ga udziꞌa usecho, bigaquen. Lenaꞌ hueraꞌ taz̃era tacuenda gaquen ga udziꞌa usecho quiaꞌ len yugulu ta de quiaꞌ.”
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Lëscanꞌ guquëꞌ pensari unëꞌ cuinzinëꞌ: “Lega guca usecho quiaꞌ. Huaquen lao zë iza. Quie lenaꞌ abdyin hora yezilaꞌadyaꞌ, zuaꞌ contento, yoꞌogaꞌ, gaohuaꞌ.”
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Pero naꞌ una Diuzi rëbinëꞌ benꞌ uñaꞌa: “Benꞌ tondo luëꞌ, naꞌayela gatioꞌ. Naꞌ yugulu ta de quioꞌ, ¿nuz̃i gaca quie len?”
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Canaꞌ nacan quie benꞌ uñaꞌa chi rcuezanëꞌ quiëꞌ cuinzinëꞌ dza rdanëꞌ lao yedyi layu. Naꞌ biz̃i Diuzi rlëꞌënëꞌ lëbëꞌ benꞌ yëchiꞌ gula.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Beyudyi una Jesús canaꞌ, unëꞌ rëbinëꞌ yaca benꞌ quienëꞌ:
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Nacaran belao hue quiele xtiꞌidzaꞌ Diuzi dza rdale lao yedyi layu, cala ca ta idëbile ga zaꞌ ta gaole, ta gacole.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Ulenaꞌcara ca raca quie yaca bguini. Birazaraꞌnyacabaꞌ, biruerëyacabaꞌ ga udzeꞌyacabaꞌ ta gaobaꞌ, denꞌ rgaocazi Diuzi leyacabaꞌ. Naꞌ biz̃i leꞌe, ¡zacaꞌrale ca yaca bguini!
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Nitu nitule, baꞌalaꞌcazi rdëbitzeguele, bisaqueꞌ udaꞌrale ni itu hora ta yezurale lao yedyi layu bëꞌ beya dza quiele.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Naꞌ chi ni ilëꞌëtiꞌ bisaqueꞌ udaꞌrale yezurale lao yedyi layu bëꞌ beya dza quiele, ¿bixquienꞌ rdëbile ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta gacole?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 ’Ulenaꞌcara ca reꞌeni yaca yo. Birueyacan dyin, biraꞌaban yëla. Naꞌ biz̃i rniaꞌ leꞌe, ni rey Salomón, baꞌalaꞌcazi guconëꞌ laꞌariꞌ tzaoꞌ, laꞌariꞌ baquitu, bibetilan lëbizi yelaꞌ baquitu quie yo.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Cabëꞌ rue Diuzi rapëꞌ yo ta de lao layëla, baꞌalaꞌcazi gaca tu chopa dza huabidyin tzuꞌun laguiꞌ tzeina, canaꞌ huaparë Diuzi leꞌe, pero mazara leꞌe, benꞌ rdëbi ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta gacole.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Quie lenaꞌ, bitale idëbile quilole ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta yoꞌole.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Bihuele canaꞌ, danꞌ canaꞌ rue yaca benꞌ rda lao yedyi layu, rdëbiyaquëꞌ bi ta gataꞌ quieyaquëꞌ. Pero zucazi Xuziro Diuzi, rnëꞌë leꞌe, banezinëꞌ bi ta rdzioguele.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Ta nacaran belao hue quiele inaole xneza Diuzi, lëcanaꞌ gunnëꞌ lao yugulute ta rdzioguele.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 ―Bidzebile, nacale ca quie becoꞌ z̃iꞌilaꞌ quiaꞌ, bia napaꞌ. Baꞌalaꞌcazi naca tu chopale, lega redaohue Xuziro Diuzi gunnëꞌ lato yedyinle ga zunëꞌ rnabëꞌnëꞌ.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Ulegutiꞌ ta de quiele. Dumi danꞌ gutiꞌle ta de quiele, naꞌ ulehueꞌn benꞌbide quie. Canaꞌ huacara tadyaꞌa quiele guibá, gun Diuzi quiele ta de guibá. Naꞌ ta gataꞌ quiele guibá, bisaqueꞌ cuan benëꞌ len, nica nu tzuꞌu udyiaguiꞌ len.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Con ga reꞌenle gataꞌ yelaꞌ uñaꞌa quiele, chi lao yedyi layu, chi guibá, lenaꞌ uluꞌen ca bi pensari racale, chi quie cuinzile, chi quie Diuzi.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 ―Ulesu listo, ulehue ca rue benꞌ rugaꞌalaꞌ lámpara quie, barbezëꞌ chi benꞌ idyin z̃an yuꞌu.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Reyaꞌalaꞌ huele ca rue benꞌ zu rapa z̃an yuꞌu quie xaꞌne, benꞌ rbeza bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ ganꞌ tzioguëꞌ ga raca huetzaganaꞌ. Rbezëꞌ ulidza xaꞌnnëꞌ lëbëꞌ ruꞌa yuꞌu ta isaloguëꞌ ta yeyuꞌu xaꞌnnëꞌ.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Tahuen gula naca quie benꞌ rapa yuꞌu bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, ilëꞌënëꞌ zuëꞌ, rnëꞌë birasinëꞌ. Lëlenaꞌ nacan tali rniaꞌ leꞌe, cuin xaꞌnnëꞌ huabëchinëꞌ lëbëꞌ lao mesa, hueꞌnëꞌ laze ta gao benꞌ rapa yuꞌu.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Lëzi tahuen gula naca quie benꞌ rapa yuꞌu chi zuëꞌ rnëꞌë birasinëꞌ bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, baꞌalaꞌcazi du gatzo yela, baꞌalaꞌcazi du bala.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Uzënagale ca rniaꞌ leꞌe ni. Chi tu benꞌ xanꞌ yuꞌu ineziguëꞌ bi hora idyin benꞌ uban, naꞌra sunëꞌ inëꞌë bigasinëꞌ, bihuëꞌnëꞌ lato ta tzuꞌu benꞌ uban luꞌu yuꞌu ta cuannëꞌ ta de quienëꞌ.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Naꞌ biz̃i leꞌe, ulesu listo cuezale yeguidaꞌ, como danꞌ caora bibi pensari racale yeguidaꞌ, lao durpendizi yeguidaꞌ lao yedyi layu nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Naꞌra una Pedro rëbinëꞌ Jesús:
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ lëbëꞌ:
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Tahuen gula gaca quie benꞌ zu rapa yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ ilëꞌënëꞌ rzuguëꞌ diꞌidzaꞌ con canꞌ gudyinëꞌ xaꞌnnëꞌ lëbëꞌ.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Tali ca rniaꞌ, benꞌ naca xanꞌ yuꞌu, hueꞌnëꞌ ladyinaꞌa yugulu ta de quienëꞌ lao naꞌa benꞌ udapa yuꞌu quiëꞌ.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Biz̃i chanꞌ benꞌ zu rapa z̃an yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi racanëꞌ pensari huadzë xaꞌnnëꞌ biyedyinnezëꞌ, chi sulaonëꞌ tilalënëꞌ inëlënëꞌ yaca benꞌ rue dyin z̃an yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi sulaocalanëꞌ gaonëꞌ yoꞌonëꞌ xudyinëꞌ,
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 naꞌra bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ dza birbezëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, hualëꞌënëꞌ canꞌ ruenëꞌ, huenëꞌ lëbëꞌ tu castigo huala gula, iseꞌelëꞌ lëbëꞌta tzionëꞌ lado yaca los demás benꞌ bibzu diꞌidzaꞌ quiëꞌ.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 ’Nu benꞌ zu lao xaꞌnnëꞌ nezinëꞌ ca ta reꞌen xaꞌnnëꞌ huenëꞌ, denꞌ bibzunëꞌ diꞌidzaꞌ huenëꞌ ca guꞌun xaꞌnnëꞌ, huataꞌ castigo huala gula quienëꞌ.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Pero nu benꞌ zu lao xaꞌnnëꞌ, pero binezinëꞌ ca ta reꞌen xaꞌnnëꞌ huenëꞌ, pues baꞌalaꞌcazi reyaꞌalaꞌ gataꞌ castigo quienëꞌ cabëꞌ bënëꞌ, pero danꞌ biunezinëꞌ canꞌ bënëꞌ, yubëꞌëzi castigo gataꞌ quienëꞌ. Nu benꞌ bëꞌ Diuzi taz̃e, lëlëbëꞌ yenaba Diuzi yeyuꞌenëꞌ taz̃era. Lëscanꞌ nu benꞌ pcaꞌn Diuzi tazë lao nëꞌë, lëlëbëꞌ yenaba Diuzi usedyinnëꞌ tazëra lao nëꞌë.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 ―Nëꞌëdiꞌ bidaꞌ ta cuëchaꞌ ca quie guiꞌ lao yedyi layu. Lenaꞌ reꞌentzeguedaꞌ gaꞌalaꞌn naꞌa.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Bazaꞌ dza gatiaꞌ lëꞌë yaga cruzo. Lega rutëbin nëꞌëdiꞌ rbezaꞌ bëꞌ yeyudyi gatiaꞌ.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Naꞌ rniaꞌ leꞌe, ¿raquele bidaꞌ lao yedyi layu ta bira gataꞌ zëdi huedila quiele? Rniaꞌ leꞌe, cala lenaꞌ bidaꞌ, dechanꞌ bidaꞌ ta iro chopa cueꞌ yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Ga sulaon naꞌa, ga sulaon quie dza zazaꞌra. Huaca quie lao gaꞌyoꞌ benꞌ nitaꞌ z̃an yuꞌu, huaroyaquëꞌ chopa cueꞌ. Tzonayaquëꞌ huaca condre quie chopayaquëꞌ. Naꞌ ichopayaquëꞌ huaca condre quie tzonayaquëꞌ.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Huaca xuzi z̃naꞌ xcuidiꞌ condre quie z̃iꞌiyaquëꞌ. Naꞌ huaca z̃iꞌiyaquëꞌ condre quie xuzi z̃naꞌyacabiꞌ. Huaca z̃naꞌ beꞌmbyu condre quie z̃ualidyinëꞌ. Naꞌ huaca z̃ualidyinëꞌ condre quie benꞌ gula quiebiꞌ.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ yaca benꞌ nitaꞌ naꞌ:
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Lëzi cati rlëꞌële bazaꞌ be tzalaꞌ ga reguin obidza, lenaꞌ inale huen z̃la, naꞌra huen cabëꞌ nale.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Leꞌe benꞌ rlidza Diuzi de diꞌidzaꞌ ladzazi, banezile huele pensari canꞌ hue beo len canꞌ hue be, ¿naꞌ bixquienꞌ binezile huele pensari canꞌ raca quiele dza rdale lao yedyi layu?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 ―¿Bixquienꞌ biracale pensari ca naca tali ca reyaꞌalaꞌ huele?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Chi zu tu benꞌ reyaꞌalaꞌle quie, naꞌ reꞌennëꞌ quiz̃ole quienëꞌ uquiëꞌnëꞌ leꞌe lao benꞌ napa dyin, ruen zi yegaꞌntzaꞌole laonëꞌ tu neza tu binedyinle lao benꞌ napa dyin. Chi baziolëlenëꞌ lao juez, hue juez mandado udzeꞌ policía leꞌe luꞌu dyiguiba.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Naꞌ rniaꞌ leꞌe, gabi yerole hasta que quiz̃ole yugulute ca ta reyaꞌalaꞌle.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.