Lucas 12
Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs NAA
1 Biz̃i banitaꞌ benꞌ zë gula ga zë Jesús. Tantozi babdupa benꞌ zë, barquidiꞌyaquëꞌ laguedyiyaquëꞌ. Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ yaca benꞌ quienëꞌ:
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Yugulu ta bë yaca benëꞌ negachiꞌzi, decazide yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ bëyaquëꞌ. Ni tu ta bë yaca benëꞌ raqueyaquëꞌ chi nunu blëꞌë, decazide yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ bëyaquëꞌ.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Yugulu ca naca diꞌidzaꞌ negachiꞌ rna yaca benëꞌ, huadyin dza yezacalaon quieyaquëꞌ lao Diuzi cabëꞌ diꞌidzaꞌ unayaquëꞌ. Lëzi yugulu diꞌidzaꞌ raque yaca benëꞌ diꞌidzaꞌ negüiꞌo, huadyin dza inezi yugulu benëꞌ cabëꞌ diꞌidzaꞌ unayaquëꞌ.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 ―Leꞌe amigo quiaꞌ, rniaꞌ leꞌe: Biidzebile nu benꞌ reꞌen guti leꞌe, como danꞌ bëꞌ bagutiyaquëꞌ leꞌe, bira bide bihueyaquëꞌ quiele.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ta rniaꞌ leꞌe nu benꞌ reyaꞌalaꞌ idzebile. Reyaꞌalaꞌ idzebile Diuzi como danꞌ de yelaꞌ rnabëꞌ quienëꞌ yeziꞌnëꞌ yelaꞌ neban quie yaca benëꞌ, naꞌ udzeꞌnëꞌ leyaquëꞌ luꞌu guiꞌ gabila.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 ’Lëscanꞌ rniaꞌ leꞌe: ¿Cala rutiꞌyaca benëꞌ gaꞌyoꞌ bguini daoꞌ lao chopa dumi daoꞌ lasi? Naꞌ biz̃i laꞌacazi nacabaꞌ bguini daoꞌ biz̃u, biralaꞌadyiꞌ Diuzi quieyacabaꞌ.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ta rniaꞌ leꞌe, hasta guitzaꞌ guichole nulaba Diuzi lao yuguluten. Biidzebile, zacaꞌrale lao Diuzi mazara ca yaca bguini daoꞌ.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 ―Ta rniaꞌ leꞌe, nu benꞌ rnë cule nëꞌëdiꞌ lao yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu, lëzi nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ, huaniaꞌ cule leyaquëꞌ lao yaca ángel quie Diuzi.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pero nu yaca benꞌ bichezilaꞌadyiꞌ nëꞌëdiꞌ lao yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu, lëzi nëꞌëdiꞌ bichezilaꞌadyaꞌ leyaquëꞌ lao yaca ángel quie Diuzi.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Nu benꞌ rnëxiꞌibiꞌ condre nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ, ruꞌen lato yeziꞌz̃e Diuzi quieyaquëꞌ. Pero nu benꞌ rnëxiꞌibiꞌ condre Bichi Be quie Diuzi, biyeziꞌz̃e Diuzi quieyaquëꞌ.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 ’Cati usedyinyaquëꞌ leꞌe lao naꞌa benꞌ napa dyin luꞌu idaoꞌ sinagoga, o chi lao naꞌa yaca juez, o chi lao naꞌa yaca benꞌ rnabëꞌ, bidëbile bi diꞌidzaꞌ inale yequëbile yëbileyaquëꞌ.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Cati idyin hora inale yequëbile yëbileyaquëꞌ, caora naꞌ huacalë Bichi Be quie Diuzi leꞌe bi inale yequëbile yëbileyaquëꞌ.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Biz̃i lado yaca benꞌ naꞌ, uzë tu benëꞌ unëꞌ rëbinëꞌ Jesús:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ lëbëꞌ:
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Lëscanꞌ unëꞌ rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
15 Então lhes recomendou:
16 Naꞌra una Jesús tu ejemplo cani:
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Biz̃i benꞌ uñaꞌa guquëꞌ pensari unëꞌ: “¿Ca biz̃i huaꞌ? Bide ga udziꞌa usecho quiaꞌ, danꞌ lega gucana.”
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Lenaꞌ guquëꞌ pensari unëꞌ: “Banezdaꞌ ca ta huaꞌ. Uquinugaꞌ yuꞌu ga udziꞌa usecho, bigaquen. Lenaꞌ hueraꞌ taz̃era tacuenda gaquen ga udziꞌa usecho quiaꞌ len yugulu ta de quiaꞌ.”
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Lëscanꞌ guquëꞌ pensari unëꞌ cuinzinëꞌ: “Lega guca usecho quiaꞌ. Huaquen lao zë iza. Quie lenaꞌ abdyin hora yezilaꞌadyaꞌ, zuaꞌ contento, yoꞌogaꞌ, gaohuaꞌ.”
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Pero naꞌ una Diuzi rëbinëꞌ benꞌ uñaꞌa: “Benꞌ tondo luëꞌ, naꞌayela gatioꞌ. Naꞌ yugulu ta de quioꞌ, ¿nuz̃i gaca quie len?”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Canaꞌ nacan quie benꞌ uñaꞌa chi rcuezanëꞌ quiëꞌ cuinzinëꞌ dza rdanëꞌ lao yedyi layu. Naꞌ biz̃i Diuzi rlëꞌënëꞌ lëbëꞌ benꞌ yëchiꞌ gula.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Beyudyi una Jesús canaꞌ, unëꞌ rëbinëꞌ yaca benꞌ quienëꞌ:
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Nacaran belao hue quiele xtiꞌidzaꞌ Diuzi dza rdale lao yedyi layu, cala ca ta idëbile ga zaꞌ ta gaole, ta gacole.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Ulenaꞌcara ca raca quie yaca bguini. Birazaraꞌnyacabaꞌ, biruerëyacabaꞌ ga udzeꞌyacabaꞌ ta gaobaꞌ, denꞌ rgaocazi Diuzi leyacabaꞌ. Naꞌ biz̃i leꞌe, ¡zacaꞌrale ca yaca bguini!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Nitu nitule, baꞌalaꞌcazi rdëbitzeguele, bisaqueꞌ udaꞌrale ni itu hora ta yezurale lao yedyi layu bëꞌ beya dza quiele.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Naꞌ chi ni ilëꞌëtiꞌ bisaqueꞌ udaꞌrale yezurale lao yedyi layu bëꞌ beya dza quiele, ¿bixquienꞌ rdëbile ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta gacole?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 ’Ulenaꞌcara ca reꞌeni yaca yo. Birueyacan dyin, biraꞌaban yëla. Naꞌ biz̃i rniaꞌ leꞌe, ni rey Salomón, baꞌalaꞌcazi guconëꞌ laꞌariꞌ tzaoꞌ, laꞌariꞌ baquitu, bibetilan lëbizi yelaꞌ baquitu quie yo.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Cabëꞌ rue Diuzi rapëꞌ yo ta de lao layëla, baꞌalaꞌcazi gaca tu chopa dza huabidyin tzuꞌun laguiꞌ tzeina, canaꞌ huaparë Diuzi leꞌe, pero mazara leꞌe, benꞌ rdëbi ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta gacole.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Quie lenaꞌ, bitale idëbile quilole ga zaꞌ ta gaole, ga zaꞌ ta yoꞌole.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Bihuele canaꞌ, danꞌ canaꞌ rue yaca benꞌ rda lao yedyi layu, rdëbiyaquëꞌ bi ta gataꞌ quieyaquëꞌ. Pero zucazi Xuziro Diuzi, rnëꞌë leꞌe, banezinëꞌ bi ta rdzioguele.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Ta nacaran belao hue quiele inaole xneza Diuzi, lëcanaꞌ gunnëꞌ lao yugulute ta rdzioguele.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 ―Bidzebile, nacale ca quie becoꞌ z̃iꞌilaꞌ quiaꞌ, bia napaꞌ. Baꞌalaꞌcazi naca tu chopale, lega redaohue Xuziro Diuzi gunnëꞌ lato yedyinle ga zunëꞌ rnabëꞌnëꞌ.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Ulegutiꞌ ta de quiele. Dumi danꞌ gutiꞌle ta de quiele, naꞌ ulehueꞌn benꞌbide quie. Canaꞌ huacara tadyaꞌa quiele guibá, gun Diuzi quiele ta de guibá. Naꞌ ta gataꞌ quiele guibá, bisaqueꞌ cuan benëꞌ len, nica nu tzuꞌu udyiaguiꞌ len.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Con ga reꞌenle gataꞌ yelaꞌ uñaꞌa quiele, chi lao yedyi layu, chi guibá, lenaꞌ uluꞌen ca bi pensari racale, chi quie cuinzile, chi quie Diuzi.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 ―Ulesu listo, ulehue ca rue benꞌ rugaꞌalaꞌ lámpara quie, barbezëꞌ chi benꞌ idyin z̃an yuꞌu.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Reyaꞌalaꞌ huele ca rue benꞌ zu rapa z̃an yuꞌu quie xaꞌne, benꞌ rbeza bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ ganꞌ tzioguëꞌ ga raca huetzaganaꞌ. Rbezëꞌ ulidza xaꞌnnëꞌ lëbëꞌ ruꞌa yuꞌu ta isaloguëꞌ ta yeyuꞌu xaꞌnnëꞌ.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Tahuen gula naca quie benꞌ rapa yuꞌu bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, ilëꞌënëꞌ zuëꞌ, rnëꞌë birasinëꞌ. Lëlenaꞌ nacan tali rniaꞌ leꞌe, cuin xaꞌnnëꞌ huabëchinëꞌ lëbëꞌ lao mesa, hueꞌnëꞌ laze ta gao benꞌ rapa yuꞌu.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Lëzi tahuen gula naca quie benꞌ rapa yuꞌu chi zuëꞌ rnëꞌë birasinëꞌ bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, baꞌalaꞌcazi du gatzo yela, baꞌalaꞌcazi du bala.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Uzënagale ca rniaꞌ leꞌe ni. Chi tu benꞌ xanꞌ yuꞌu ineziguëꞌ bi hora idyin benꞌ uban, naꞌra sunëꞌ inëꞌë bigasinëꞌ, bihuëꞌnëꞌ lato ta tzuꞌu benꞌ uban luꞌu yuꞌu ta cuannëꞌ ta de quienëꞌ.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Naꞌ biz̃i leꞌe, ulesu listo cuezale yeguidaꞌ, como danꞌ caora bibi pensari racale yeguidaꞌ, lao durpendizi yeguidaꞌ lao yedyi layu nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Naꞌra una Pedro rëbinëꞌ Jesús:
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ lëbëꞌ:
42 O Senhor respondeu:
43 Tahuen gula gaca quie benꞌ zu rapa yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ ilëꞌënëꞌ rzuguëꞌ diꞌidzaꞌ con canꞌ gudyinëꞌ xaꞌnnëꞌ lëbëꞌ.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Tali ca rniaꞌ, benꞌ naca xanꞌ yuꞌu, hueꞌnëꞌ ladyinaꞌa yugulu ta de quienëꞌ lao naꞌa benꞌ udapa yuꞌu quiëꞌ.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Biz̃i chanꞌ benꞌ zu rapa z̃an yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi racanëꞌ pensari huadzë xaꞌnnëꞌ biyedyinnezëꞌ, chi sulaonëꞌ tilalënëꞌ inëlënëꞌ yaca benꞌ rue dyin z̃an yuꞌu quie xaꞌnnëꞌ, chi sulaocalanëꞌ gaonëꞌ yoꞌonëꞌ xudyinëꞌ,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 naꞌra bëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ dza birbezëꞌ yedyin xaꞌnnëꞌ, hualëꞌënëꞌ canꞌ ruenëꞌ, huenëꞌ lëbëꞌ tu castigo huala gula, iseꞌelëꞌ lëbëꞌta tzionëꞌ lado yaca los demás benꞌ bibzu diꞌidzaꞌ quiëꞌ.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 ’Nu benꞌ zu lao xaꞌnnëꞌ nezinëꞌ ca ta reꞌen xaꞌnnëꞌ huenëꞌ, denꞌ bibzunëꞌ diꞌidzaꞌ huenëꞌ ca guꞌun xaꞌnnëꞌ, huataꞌ castigo huala gula quienëꞌ.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Pero nu benꞌ zu lao xaꞌnnëꞌ, pero binezinëꞌ ca ta reꞌen xaꞌnnëꞌ huenëꞌ, pues baꞌalaꞌcazi reyaꞌalaꞌ gataꞌ castigo quienëꞌ cabëꞌ bënëꞌ, pero danꞌ biunezinëꞌ canꞌ bënëꞌ, yubëꞌëzi castigo gataꞌ quienëꞌ. Nu benꞌ bëꞌ Diuzi taz̃e, lëlëbëꞌ yenaba Diuzi yeyuꞌenëꞌ taz̃era. Lëscanꞌ nu benꞌ pcaꞌn Diuzi tazë lao nëꞌë, lëlëbëꞌ yenaba Diuzi usedyinnëꞌ tazëra lao nëꞌë.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 ―Nëꞌëdiꞌ bidaꞌ ta cuëchaꞌ ca quie guiꞌ lao yedyi layu. Lenaꞌ reꞌentzeguedaꞌ gaꞌalaꞌn naꞌa.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Bazaꞌ dza gatiaꞌ lëꞌë yaga cruzo. Lega rutëbin nëꞌëdiꞌ rbezaꞌ bëꞌ yeyudyi gatiaꞌ.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Naꞌ rniaꞌ leꞌe, ¿raquele bidaꞌ lao yedyi layu ta bira gataꞌ zëdi huedila quiele? Rniaꞌ leꞌe, cala lenaꞌ bidaꞌ, dechanꞌ bidaꞌ ta iro chopa cueꞌ yaca benꞌ nitaꞌ lao yedyi layu.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Ga sulaon naꞌa, ga sulaon quie dza zazaꞌra. Huaca quie lao gaꞌyoꞌ benꞌ nitaꞌ z̃an yuꞌu, huaroyaquëꞌ chopa cueꞌ. Tzonayaquëꞌ huaca condre quie chopayaquëꞌ. Naꞌ ichopayaquëꞌ huaca condre quie tzonayaquëꞌ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Huaca xuzi z̃naꞌ xcuidiꞌ condre quie z̃iꞌiyaquëꞌ. Naꞌ huaca z̃iꞌiyaquëꞌ condre quie xuzi z̃naꞌyacabiꞌ. Huaca z̃naꞌ beꞌmbyu condre quie z̃ualidyinëꞌ. Naꞌ huaca z̃ualidyinëꞌ condre quie benꞌ gula quiebiꞌ.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ yaca benꞌ nitaꞌ naꞌ:
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Lëzi cati rlëꞌële bazaꞌ be tzalaꞌ ga reguin obidza, lenaꞌ inale huen z̃la, naꞌra huen cabëꞌ nale.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Leꞌe benꞌ rlidza Diuzi de diꞌidzaꞌ ladzazi, banezile huele pensari canꞌ hue beo len canꞌ hue be, ¿naꞌ bixquienꞌ binezile huele pensari canꞌ raca quiele dza rdale lao yedyi layu?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ―¿Bixquienꞌ biracale pensari ca naca tali ca reyaꞌalaꞌ huele?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Chi zu tu benꞌ reyaꞌalaꞌle quie, naꞌ reꞌennëꞌ quiz̃ole quienëꞌ uquiëꞌnëꞌ leꞌe lao benꞌ napa dyin, ruen zi yegaꞌntzaꞌole laonëꞌ tu neza tu binedyinle lao benꞌ napa dyin. Chi baziolëlenëꞌ lao juez, hue juez mandado udzeꞌ policía leꞌe luꞌu dyiguiba.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Naꞌ rniaꞌ leꞌe, gabi yerole hasta que quiz̃ole yugulute ca ta reyaꞌalaꞌle.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.