Atos 19
Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs NVT
1 Naꞌra tu nerda Apolos ciudad Corinto zio Pablo tu bedezinëꞌ ga nacan puro yaꞌa bdyinnëꞌ ciudad Efeso. Lëciudad naꞌ yatilanëꞌ chopa tzona benꞌ nao xneza Juan bautista. Pero bineneziyaquëꞌ chi zu Bichi Be quie Diuzi.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Quie lenaꞌ una Pablo rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Naꞌ unaba Pablo leyaquëꞌ tatula:
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Naꞌra una Pablo rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Pues cati beyaquëꞌ cabëꞌ diꞌidzaꞌ ruꞌe Pablo, naꞌ bëꞌ Pablo laoyaquëꞌ bzëtonëꞌ lao Señor quiero Jesús.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Biz̃i cati pquichi Pablo naꞌanëꞌ guichoyaquëꞌ, caora naꞌ uyuꞌu Bichi Be quie Diuzi leyaquëꞌ. Quie lenaꞌ uzulaoyaquëꞌ ruꞌeyaquëꞌ diꞌidzaꞌ quie benꞌ tula, bëꞌyaquëꞌ diꞌidzaꞌ binaca diꞌidzaꞌ quieyaquëꞌ, unayaquëꞌ con cabëꞌ pensari bdzeꞌ Diuzi luꞌu guicho laxtaꞌoyaquëꞌ.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Pues ca tu yaca benꞌ bëꞌ Pablo laohue, naca chipchopayaquëꞌ.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Naꞌra lao tzona biuꞌ uzu Pablo ciudad naꞌ rionëꞌ luꞌu sinagoga quie ja benꞌ naꞌ. Birdzebinëꞌ rudzeꞌnëꞌ diꞌidzaꞌ laoyaquëꞌ gudyinëꞌ leyaquëꞌ reyaꞌalaꞌ inaoyaquëꞌ xneza Diuzi.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Pero bala benꞌ zu naꞌ gucajëꞌ yaladyiꞌ. Biguꞌunjëꞌ galejëꞌ con cabëꞌ rna xtiꞌidzaꞌ Diuzi, dechanꞌ uzulaoyaquëꞌ rnëyaquëꞌ diꞌidzaꞌ contra xneza Jesús lao yaca benꞌ ciudad naꞌ. Quie lenaꞌ psanlaꞌadyiꞌ Pablo leyaquëꞌ ga nitaꞌjëꞌ naꞌ. Uquiëꞌnëꞌ yaca benꞌ nao xneza Jesús zioyaquëꞌ ga zu tu yuꞌu escuela quie tu benꞌ lao Tiranno. Pues yugu dza bëꞌlënëꞌ benëꞌ diꞌidzaꞌ luꞌu yuꞌu escuela naꞌ.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Canaꞌ guca begaꞌn Pablo yedyi naꞌ psëdinëꞌ leyaquëꞌ lao chopa iza cuenda naꞌ be yaca benꞌ nitaꞌ ja ciudad nebaba Asia xtiꞌidzaꞌ Señor quiero, chi benꞌ Israel, chi benꞌ tula.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Naꞌra gucalë Diuzi Pablo, bënëꞌ yelaꞌ milagro quienëꞌ
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 hasta que yehuaꞌa benëꞌ nu bayo o chi nu z̃aba Pablo ga de benꞌ raca z̃hueꞌ. Pues con lëzin beyacajëꞌ, bero ja taxiꞌibiꞌ yuꞌuyaquëꞌ.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Naꞌra guca dza naꞌ rda chopa tzona yaca benꞌ Israel tu tu yedyi, benꞌ rebio yaca taxiꞌibiꞌ yuꞌu yaca benëꞌ. Pues guꞌunyaquëꞌ hueyaquëꞌ uzëtoyaquëꞌ lao Señor quiero Jesús ta yero taxiꞌibiꞌ yuꞌu ja benëꞌ. Quie lenaꞌ unayaquëꞌ rëbiyaquëꞌ taxiꞌibiꞌ yuꞌu yaca benꞌ naꞌ:
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Canaꞌ bë yaca lao gadyi z̃iꞌi tu benꞌ lao Esceva. Naca Esceva benꞌ Israel. Lëscanꞌ naquëꞌ xanꞌ pxuzi.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Caora cati gudyiyaquëꞌ taxiꞌibiꞌ canaꞌ, bequëbi taxiꞌibiꞌ naꞌ gudyin leyaquëꞌ:
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Naꞌra benꞌ yuꞌu taxiꞌibiꞌ naꞌ, labëxotenëꞌ leyaquëꞌ bëꞌnëꞌ quieyaquëꞌ. Tantozi bëꞌnëꞌ leyaquëꞌ ziꞌ, bez̃unoyaquëꞌ du gaꞌalaꞌ guidiyaquëꞌ. Du nacayaquëꞌ hueꞌ bedyinjëꞌ z̃an yuꞌute quieyaquëꞌ ziꞌ.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Naꞌ cati be yaca benꞌ nitaꞌ ciudad Efeso cabëꞌ guca quie z̃iꞌi Esceva, legazi bdzebiyaquëꞌ. Canaꞌ gucayaquëꞌ pensari naca Señor quiero Jesús benꞌ z̃e, benꞌ de yelaꞌ huaca quie.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Lëzi zë yaca benꞌ nao xneza Jesús naꞌ, bicala ta median babëyaquëꞌ dza naꞌla, uxubalëpiyaquëꞌ.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Canaꞌ bërë zë yaca benꞌ nao rusëdi yelaꞌ brujo. Nuꞌayaquëꞌ libro yelaꞌ benꞌ brujo quieyaquëꞌ bzeiyaquëꞌn lao yaca benꞌ yedyi nitaꞌ naꞌ. Pues bira unaojëꞌ quie yelaꞌ brujo quiejëꞌ. Caora cati bebiojëꞌ cuenda ca tu zacaꞌ ja libro naꞌ, zacaꞌn cadu gatzo gayuhua mila dumi plata.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Canaꞌ guca bz̃era benꞌ nao xneza Jesús. Du guicho du laꞌadyiꞌyaquëꞌ unaoyaquëꞌ xnezëꞌ.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Pues bëꞌ beyudyi guca canaꞌ, naꞌra psaqueꞌ Pablo tzionëꞌ tzeyubinëꞌ yaca benꞌ quie Jesús nitaꞌ ja ciudad nebaba Macedonia len ja benꞌ nao xneza Jesús nitaꞌ ciudad nebaba Acaya. Lëzi guꞌunnëꞌ tziorënëꞌ ciudad Jerusalén. Naꞌ unëꞌ gudyinëꞌ lejëꞌ:
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Caora naꞌ useꞌelaꞌ Pablo chopa benꞌ racalë lëbëꞌ, useꞌelëꞌ Timoteo len itu benꞌ lao Erasto. Bënëꞌ mandado tzioyaquëꞌ yu nebaba Macedonia. Pero Pablo naꞌ begaꞌnnëꞌ ichopa tzona dza yu nebaba Asia naꞌ.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Naꞌra tiempo naꞌ uzulao ja benꞌ ciudad Efeso rueyaquëꞌ contra benꞌ nao xneza Jesús.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Pues dyin quie tu benꞌ lao Demetrio uzulaojëꞌ ruejëꞌ contra lejëꞌ. Nacan negocio quie Demetrio ruenëꞌ idaoꞌ biz̃u quie diuzi quieyaquëꞌ lao Diana. De puro plata ruzaloyaquëꞌn ta taꞌonan. Quie lenaꞌ dumi zë ruenëꞌ gan lente ja benꞌ ruelë lëbëꞌ negocio naꞌ.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Caora naꞌ bedupalënëꞌ yaca benꞌ ruelënëꞌ negocio, unëꞌ rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Lëzi dyëꞌëdi nezile con cabëꞌ rue benꞌ lao Pablo. Pues rdanëꞌ nëꞌ de que yaca diuzi rue ja benëꞌ, binacayaquëꞌ diuzi. Pues como rdanëꞌ rëbinëꞌ ja benëꞌ canaꞌ, abënëꞌ gan apsan benꞌ zë costumbre quiero, barnaoyaquëꞌ con cabëꞌ rna Pablo. Naꞌ cala tuzi ciudad quiero rdanëꞌ ruenëꞌ canaꞌ, lëscanꞌ casi duz̃e yedyi nebaba Asia rdanëꞌ.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Quie lenaꞌ z̃udyi gula nacan huabiaguiꞌ negocio quiero. Lëscanꞌ nacarën z̃udyi idyin dza bira gapalaꞌn benëꞌ idaoꞌ quie Diana quiero, bira tzionlaꞌadyiꞌyaquëꞌ lëbëꞌ. Bireyaꞌalaꞌ usanro gacan canaꞌ, porque duz̃e yedyi nebaba Asia lente yaca los demás yedyi layu rionlaꞌadyiꞌyaquëꞌ Diana quiero.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Naꞌra bëꞌ beyudyi beyaquëꞌ con cabëꞌ una Demetrio, legazi bdzaꞌyaquëꞌ. Hora naꞌ unëyaquëꞌ zidzo unayaquëꞌ:
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Pues danꞌ gucan canaꞌ, legazi uyuꞌu yaca benꞌ yedyi ruꞌbe. Caora naꞌ bëxoyaquëꞌ chopa benꞌ uzaꞌ yu nebaba Macedonia, yaca benꞌ dzaga Pablo, tu benꞌ lao Gayo, len itu benꞌ lao Aristarco. Pues udubajëꞌ leyaquëꞌ layu psedyinjëꞌ leyaquëꞌ ga rdupa benꞌ yedyi naꞌ ta rueyaquëꞌ junta.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Naꞌra guꞌun Pablo tzionëꞌ ga babedupa ja benꞌ yedyi ta hueꞌlënëꞌ leyaquëꞌ diꞌidzaꞌ, pero bipsan yaca benꞌ nao xneza Jesús lëbëꞌ tzionëꞌ naꞌ.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Lëzi bala yaca benꞌ rnabëꞌ quie yu nebaba Asia, nacayaquëꞌ amigo quienëꞌ, unëyueyaquëꞌ lëbëꞌ de que bireyaꞌalaꞌ tzuꞌunëꞌ ga babedupa yaca benꞌ yedyi.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Pues entre yaca benꞌ nitaꞌ naꞌ, balajëꞌ unëyaquëꞌ zidzo diꞌidzaꞌ udeudela. Ibalajëꞌ unëjëꞌ natzaꞌla, porque yaca benëꞌ naꞌ legazi uyuꞌujëꞌ ruꞌbe, nica bineziyaquëꞌ bixquienꞌ danꞌ bedupajëꞌ naꞌ.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Caora naꞌ balayaquëꞌ entre yaca benëꞌ nitaꞌ naꞌ pxiꞌidzeꞌyaquëꞌ tu benꞌ lao Alejandro bixquienꞌ bdzaꞌ ja benꞌ ciudad Efeso. Naꞌ gudyiyaquëꞌ lëbëꞌ de que tal como bdzaꞌ benꞌ ciudad Efeso conlë benꞌ nao xneza Jesús, lëscanꞌ bdzaꞌrëyaquëꞌ conlë benꞌ Israel nitaꞌ ciudad Efeso. Quie lenaꞌ bdyiga yaca benꞌ Israel Alejandro tacuenda zënëꞌ zaquëꞌlao lao yaca benꞌ bedupa naꞌ tacuenda huenëꞌ cule huenëꞌ defender benꞌ Israel. Naꞌra bë Alejandro seña con naꞌanëꞌ tacuenda initaꞌyaquëꞌ chizi yeyaquëꞌ diꞌidzaꞌ reꞌennëꞌ inëꞌ.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Pero cati gucabëꞌyaquëꞌ nacarë Alejandro benꞌ Israel, hora naꞌ cadu lao chopa hora unëyaquëꞌ zidzo unayaquëꞌ:
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Naꞌra benꞌ naca secretario quie ciudad naꞌ, caora bënëꞌ gan ulezarë yaca benꞌ nitaꞌ naꞌ, hora naꞌ unëꞌ rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Naꞌra como nitu, nitu, nunu inëꞌ binacan canaꞌ, pues ulehue pensari dyëꞌëdi cabëꞌ reꞌenle huele. Mejorla bira huele zëdi.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Pues yaca benꞌ dehuaꞌale niga, cala ulanyaquëꞌ quie idaoꞌ quiero, cala unayaquëꞌ diꞌidzaꞌ xiꞌibiꞌ contra diuzi quiero.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Naꞌra chi Demetrio lënëꞌ nu benꞌ ruelënëꞌ dyin, chi de nu causa quieyaquëꞌ contra nutezi benëꞌ, reyaꞌalaꞌ tzioyaquëꞌ ga reꞌ ja benꞌ rnabëꞌ tacuenda gaonëꞌ leyaquëꞌ xquia lao juez. Pues lao benꞌ rnabëꞌ reyaꞌalaꞌ gaoro benëꞌ xquia, quele niga.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Pues chi reꞌen Demetrio gaonëꞌ leyaquëꞌ xquia niga ga reduparo, reyaꞌalaꞌ cuezëꞌ hasta idyin dza gaca junta con cabëꞌ rna ley quiero.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Pues rue z̃udyi gao benꞌ quie gobierno raꞌo xquia con cabëꞌ guca naꞌadza. Rue z̃udyi inayaquëꞌ reꞌenro tilalëro gobierno. Pues, chanꞌ inaba benꞌ quie gobierno leꞌe bixquienꞌ bedupale bële zëdi naꞌadza, ¿biz̃i yëbileyaquëꞌ?
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Pues canaꞌ una benꞌ secretario gudyinëꞌ benꞌ Efeso. Naꞌra ude beyudyi naꞌ, bënëꞌ mandado bedzatzayaquëꞌ yeyoyaquëꞌ z̃an yuꞌu quie quieyaquëꞌ.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.