Atos 19
Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs NTLH
1 Naꞌra tu nerda Apolos ciudad Corinto zio Pablo tu bedezinëꞌ ga nacan puro yaꞌa bdyinnëꞌ ciudad Efeso. Lëciudad naꞌ yatilanëꞌ chopa tzona benꞌ nao xneza Juan bautista. Pero bineneziyaquëꞌ chi zu Bichi Be quie Diuzi.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Quie lenaꞌ una Pablo rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Naꞌ unaba Pablo leyaquëꞌ tatula:
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Naꞌra una Pablo rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Pues cati beyaquëꞌ cabëꞌ diꞌidzaꞌ ruꞌe Pablo, naꞌ bëꞌ Pablo laoyaquëꞌ bzëtonëꞌ lao Señor quiero Jesús.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Biz̃i cati pquichi Pablo naꞌanëꞌ guichoyaquëꞌ, caora naꞌ uyuꞌu Bichi Be quie Diuzi leyaquëꞌ. Quie lenaꞌ uzulaoyaquëꞌ ruꞌeyaquëꞌ diꞌidzaꞌ quie benꞌ tula, bëꞌyaquëꞌ diꞌidzaꞌ binaca diꞌidzaꞌ quieyaquëꞌ, unayaquëꞌ con cabëꞌ pensari bdzeꞌ Diuzi luꞌu guicho laxtaꞌoyaquëꞌ.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Pues ca tu yaca benꞌ bëꞌ Pablo laohue, naca chipchopayaquëꞌ.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Naꞌra lao tzona biuꞌ uzu Pablo ciudad naꞌ rionëꞌ luꞌu sinagoga quie ja benꞌ naꞌ. Birdzebinëꞌ rudzeꞌnëꞌ diꞌidzaꞌ laoyaquëꞌ gudyinëꞌ leyaquëꞌ reyaꞌalaꞌ inaoyaquëꞌ xneza Diuzi.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Pero bala benꞌ zu naꞌ gucajëꞌ yaladyiꞌ. Biguꞌunjëꞌ galejëꞌ con cabëꞌ rna xtiꞌidzaꞌ Diuzi, dechanꞌ uzulaoyaquëꞌ rnëyaquëꞌ diꞌidzaꞌ contra xneza Jesús lao yaca benꞌ ciudad naꞌ. Quie lenaꞌ psanlaꞌadyiꞌ Pablo leyaquëꞌ ga nitaꞌjëꞌ naꞌ. Uquiëꞌnëꞌ yaca benꞌ nao xneza Jesús zioyaquëꞌ ga zu tu yuꞌu escuela quie tu benꞌ lao Tiranno. Pues yugu dza bëꞌlënëꞌ benëꞌ diꞌidzaꞌ luꞌu yuꞌu escuela naꞌ.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Canaꞌ guca begaꞌn Pablo yedyi naꞌ psëdinëꞌ leyaquëꞌ lao chopa iza cuenda naꞌ be yaca benꞌ nitaꞌ ja ciudad nebaba Asia xtiꞌidzaꞌ Señor quiero, chi benꞌ Israel, chi benꞌ tula.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Naꞌra gucalë Diuzi Pablo, bënëꞌ yelaꞌ milagro quienëꞌ
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 hasta que yehuaꞌa benëꞌ nu bayo o chi nu z̃aba Pablo ga de benꞌ raca z̃hueꞌ. Pues con lëzin beyacajëꞌ, bero ja taxiꞌibiꞌ yuꞌuyaquëꞌ.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Naꞌra guca dza naꞌ rda chopa tzona yaca benꞌ Israel tu tu yedyi, benꞌ rebio yaca taxiꞌibiꞌ yuꞌu yaca benëꞌ. Pues guꞌunyaquëꞌ hueyaquëꞌ uzëtoyaquëꞌ lao Señor quiero Jesús ta yero taxiꞌibiꞌ yuꞌu ja benëꞌ. Quie lenaꞌ unayaquëꞌ rëbiyaquëꞌ taxiꞌibiꞌ yuꞌu yaca benꞌ naꞌ:
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Canaꞌ bë yaca lao gadyi z̃iꞌi tu benꞌ lao Esceva. Naca Esceva benꞌ Israel. Lëscanꞌ naquëꞌ xanꞌ pxuzi.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Caora cati gudyiyaquëꞌ taxiꞌibiꞌ canaꞌ, bequëbi taxiꞌibiꞌ naꞌ gudyin leyaquëꞌ:
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Naꞌra benꞌ yuꞌu taxiꞌibiꞌ naꞌ, labëxotenëꞌ leyaquëꞌ bëꞌnëꞌ quieyaquëꞌ. Tantozi bëꞌnëꞌ leyaquëꞌ ziꞌ, bez̃unoyaquëꞌ du gaꞌalaꞌ guidiyaquëꞌ. Du nacayaquëꞌ hueꞌ bedyinjëꞌ z̃an yuꞌute quieyaquëꞌ ziꞌ.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Naꞌ cati be yaca benꞌ nitaꞌ ciudad Efeso cabëꞌ guca quie z̃iꞌi Esceva, legazi bdzebiyaquëꞌ. Canaꞌ gucayaquëꞌ pensari naca Señor quiero Jesús benꞌ z̃e, benꞌ de yelaꞌ huaca quie.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Lëzi zë yaca benꞌ nao xneza Jesús naꞌ, bicala ta median babëyaquëꞌ dza naꞌla, uxubalëpiyaquëꞌ.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Canaꞌ bërë zë yaca benꞌ nao rusëdi yelaꞌ brujo. Nuꞌayaquëꞌ libro yelaꞌ benꞌ brujo quieyaquëꞌ bzeiyaquëꞌn lao yaca benꞌ yedyi nitaꞌ naꞌ. Pues bira unaojëꞌ quie yelaꞌ brujo quiejëꞌ. Caora cati bebiojëꞌ cuenda ca tu zacaꞌ ja libro naꞌ, zacaꞌn cadu gatzo gayuhua mila dumi plata.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Canaꞌ guca bz̃era benꞌ nao xneza Jesús. Du guicho du laꞌadyiꞌyaquëꞌ unaoyaquëꞌ xnezëꞌ.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Pues bëꞌ beyudyi guca canaꞌ, naꞌra psaqueꞌ Pablo tzionëꞌ tzeyubinëꞌ yaca benꞌ quie Jesús nitaꞌ ja ciudad nebaba Macedonia len ja benꞌ nao xneza Jesús nitaꞌ ciudad nebaba Acaya. Lëzi guꞌunnëꞌ tziorënëꞌ ciudad Jerusalén. Naꞌ unëꞌ gudyinëꞌ lejëꞌ:
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Caora naꞌ useꞌelaꞌ Pablo chopa benꞌ racalë lëbëꞌ, useꞌelëꞌ Timoteo len itu benꞌ lao Erasto. Bënëꞌ mandado tzioyaquëꞌ yu nebaba Macedonia. Pero Pablo naꞌ begaꞌnnëꞌ ichopa tzona dza yu nebaba Asia naꞌ.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Naꞌra tiempo naꞌ uzulao ja benꞌ ciudad Efeso rueyaquëꞌ contra benꞌ nao xneza Jesús.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Pues dyin quie tu benꞌ lao Demetrio uzulaojëꞌ ruejëꞌ contra lejëꞌ. Nacan negocio quie Demetrio ruenëꞌ idaoꞌ biz̃u quie diuzi quieyaquëꞌ lao Diana. De puro plata ruzaloyaquëꞌn ta taꞌonan. Quie lenaꞌ dumi zë ruenëꞌ gan lente ja benꞌ ruelë lëbëꞌ negocio naꞌ.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Caora naꞌ bedupalënëꞌ yaca benꞌ ruelënëꞌ negocio, unëꞌ rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Lëzi dyëꞌëdi nezile con cabëꞌ rue benꞌ lao Pablo. Pues rdanëꞌ nëꞌ de que yaca diuzi rue ja benëꞌ, binacayaquëꞌ diuzi. Pues como rdanëꞌ rëbinëꞌ ja benëꞌ canaꞌ, abënëꞌ gan apsan benꞌ zë costumbre quiero, barnaoyaquëꞌ con cabëꞌ rna Pablo. Naꞌ cala tuzi ciudad quiero rdanëꞌ ruenëꞌ canaꞌ, lëscanꞌ casi duz̃e yedyi nebaba Asia rdanëꞌ.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Quie lenaꞌ z̃udyi gula nacan huabiaguiꞌ negocio quiero. Lëscanꞌ nacarën z̃udyi idyin dza bira gapalaꞌn benëꞌ idaoꞌ quie Diana quiero, bira tzionlaꞌadyiꞌyaquëꞌ lëbëꞌ. Bireyaꞌalaꞌ usanro gacan canaꞌ, porque duz̃e yedyi nebaba Asia lente yaca los demás yedyi layu rionlaꞌadyiꞌyaquëꞌ Diana quiero.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Naꞌra bëꞌ beyudyi beyaquëꞌ con cabëꞌ una Demetrio, legazi bdzaꞌyaquëꞌ. Hora naꞌ unëyaquëꞌ zidzo unayaquëꞌ:
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Pues danꞌ gucan canaꞌ, legazi uyuꞌu yaca benꞌ yedyi ruꞌbe. Caora naꞌ bëxoyaquëꞌ chopa benꞌ uzaꞌ yu nebaba Macedonia, yaca benꞌ dzaga Pablo, tu benꞌ lao Gayo, len itu benꞌ lao Aristarco. Pues udubajëꞌ leyaquëꞌ layu psedyinjëꞌ leyaquëꞌ ga rdupa benꞌ yedyi naꞌ ta rueyaquëꞌ junta.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Naꞌra guꞌun Pablo tzionëꞌ ga babedupa ja benꞌ yedyi ta hueꞌlënëꞌ leyaquëꞌ diꞌidzaꞌ, pero bipsan yaca benꞌ nao xneza Jesús lëbëꞌ tzionëꞌ naꞌ.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Lëzi bala yaca benꞌ rnabëꞌ quie yu nebaba Asia, nacayaquëꞌ amigo quienëꞌ, unëyueyaquëꞌ lëbëꞌ de que bireyaꞌalaꞌ tzuꞌunëꞌ ga babedupa yaca benꞌ yedyi.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Pues entre yaca benꞌ nitaꞌ naꞌ, balajëꞌ unëyaquëꞌ zidzo diꞌidzaꞌ udeudela. Ibalajëꞌ unëjëꞌ natzaꞌla, porque yaca benëꞌ naꞌ legazi uyuꞌujëꞌ ruꞌbe, nica bineziyaquëꞌ bixquienꞌ danꞌ bedupajëꞌ naꞌ.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Caora naꞌ balayaquëꞌ entre yaca benëꞌ nitaꞌ naꞌ pxiꞌidzeꞌyaquëꞌ tu benꞌ lao Alejandro bixquienꞌ bdzaꞌ ja benꞌ ciudad Efeso. Naꞌ gudyiyaquëꞌ lëbëꞌ de que tal como bdzaꞌ benꞌ ciudad Efeso conlë benꞌ nao xneza Jesús, lëscanꞌ bdzaꞌrëyaquëꞌ conlë benꞌ Israel nitaꞌ ciudad Efeso. Quie lenaꞌ bdyiga yaca benꞌ Israel Alejandro tacuenda zënëꞌ zaquëꞌlao lao yaca benꞌ bedupa naꞌ tacuenda huenëꞌ cule huenëꞌ defender benꞌ Israel. Naꞌra bë Alejandro seña con naꞌanëꞌ tacuenda initaꞌyaquëꞌ chizi yeyaquëꞌ diꞌidzaꞌ reꞌennëꞌ inëꞌ.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Pero cati gucabëꞌyaquëꞌ nacarë Alejandro benꞌ Israel, hora naꞌ cadu lao chopa hora unëyaquëꞌ zidzo unayaquëꞌ:
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Naꞌra benꞌ naca secretario quie ciudad naꞌ, caora bënëꞌ gan ulezarë yaca benꞌ nitaꞌ naꞌ, hora naꞌ unëꞌ rëbinëꞌ leyaquëꞌ:
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Naꞌra como nitu, nitu, nunu inëꞌ binacan canaꞌ, pues ulehue pensari dyëꞌëdi cabëꞌ reꞌenle huele. Mejorla bira huele zëdi.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Pues yaca benꞌ dehuaꞌale niga, cala ulanyaquëꞌ quie idaoꞌ quiero, cala unayaquëꞌ diꞌidzaꞌ xiꞌibiꞌ contra diuzi quiero.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Naꞌra chi Demetrio lënëꞌ nu benꞌ ruelënëꞌ dyin, chi de nu causa quieyaquëꞌ contra nutezi benëꞌ, reyaꞌalaꞌ tzioyaquëꞌ ga reꞌ ja benꞌ rnabëꞌ tacuenda gaonëꞌ leyaquëꞌ xquia lao juez. Pues lao benꞌ rnabëꞌ reyaꞌalaꞌ gaoro benëꞌ xquia, quele niga.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Pues chi reꞌen Demetrio gaonëꞌ leyaquëꞌ xquia niga ga reduparo, reyaꞌalaꞌ cuezëꞌ hasta idyin dza gaca junta con cabëꞌ rna ley quiero.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Pues rue z̃udyi gao benꞌ quie gobierno raꞌo xquia con cabëꞌ guca naꞌadza. Rue z̃udyi inayaquëꞌ reꞌenro tilalëro gobierno. Pues, chanꞌ inaba benꞌ quie gobierno leꞌe bixquienꞌ bedupale bële zëdi naꞌadza, ¿biz̃i yëbileyaquëꞌ?
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Pues canaꞌ una benꞌ secretario gudyinëꞌ benꞌ Efeso. Naꞌra ude beyudyi naꞌ, bënëꞌ mandado bedzatzayaquëꞌ yeyoyaquëꞌ z̃an yuꞌu quie quieyaquëꞌ.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.