Lucas 12

Testament Cobə deʼen choeʼ dižəʼ c̱he ancho Jesocristənʼ (ZAVNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Na' goquən' zan mil beṉə' babesə'əžag gan' zo Jeso'osən' xte bosə'əleɉ bosə'əšošɉ ṉi'a lɉuežɉga'aque'. Na' Jeso'osən' gwzolaoteque' be'e dižə' len disipl c̱he' ca' gože' ḻega'aque': ―Ḻe'e gapə cuidad nic̱h cui əx̱oayagle beṉə' par əsa'aquene' nacle beṉə' güen can' chso'on beṉə' fariseo ca'. Yeḻə' gox̱oayag c̱hega'aque'enə' gwxaquə'əleben ca xna' cuazin' de'en chlažə'ən par chaquən yetxtil.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Bito gonḻe can' chso'one'enə' c̱hedə' gaquə can' na dicho de'en na: “Yoguə'əḻoḻ de'en ngašə' ṉa'a gwžin ža la'alaon, na' yoguə'əḻoḻ de'en cui no gwse'eɉni'i antslə, ḻeczə gwžin ža se'eɉni'i beṉə' ḻen.”
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 De'e na'anə' bitə'ətezə de'e əṉale bgašə'əzə, beṉə' zan əse'enene'en, na' de'en əṉale žižizə ḻo'o cuart c̱helen', ḻeczə beṉə' zan yesə'əṉeze ḻen.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Migw c̱hia', əchnia' le'e, bito žeble beṉə' ca' əso'ot le'e, c̱hedə' catə' bagotle bitoch bi gaquə so'onene' le'e.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Choṉa' le'e consejw, cheyaḻə' žeble Diozən' c̱hedə' catə' bac̱h beque'e yeḻə' mban c̱helen' ḻeczə nape' yeḻə' guaquən' par yeseḻe'e le'e gabiḻən'. De'e yoblə əchnia' le'e, cheyaḻə' žeble Diozən'.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Ṉezecho de que byiṉ dao' ca' bitobi zɉəzaquə'ətequəb, pero na' Diozən' ni tob cui chanḻaže'e.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Na' ca naquə chio'o ža, de'e tant chaque Diozən' c̱hecho xte ṉezene' baḻə yišə' yic̱hɉ to tocho žia ḻa'aṉə'əczə bitotec bi zɉəzaquə' yišə' yic̱hɉchon'. De'e na'anə' bito žeble c̱hedə' zaquə'əch le'e cle ca bia zan byiṉ dao'.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Na' əchnia' le'e, notə'ətezle šə cho'ele dižə' len beṉac̱hən' de que cheɉḻe'ele c̱hia', ḻeczə ca' nada' gua'a dižə' len angl c̱he Diozən' de que nacle xi'iṉa', nadan' naca' ben' bseḻə' Diozən' golɉa' beṉac̱h.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Na' notə'ətezle šə cho'ele dižə' len beṉac̱hən' de que bito cheɉḻe'ele c̱hia', ḻeczə ca' nada' gua'a dižə' lao angl c̱he Diozən' de que bito nacle xi'iṉa'.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Na' notə'ətezle šə güe'ele dižə' contr nada' naca' ben' bseḻə' Diozən' golɉa' beṉac̱h, Diozən' yezi'ixene' c̱hele šə yediṉɉele can' nale. Pero notə'ətezle šə güe'ele dižə' contr Spirit c̱he Diozən', cuat yezi'ixen Diozən' c̱hele.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Na' šə yesə'əc̱he'e le'e lao beṉə' gwnabia' c̱he yo'oda'onə' o lao beṉə' jostis ca' o šə lao yeziquə'əchlə beṉə' ca' zɉənapə poder, bito cuec yic̱hɉle nac yoži'ile xtižə'əga'aquen', o šə naclə əṉale.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Lao or na'atezə Spirit c̱he Diozən' əgwlo'in le'e bin' cheyaḻə' əṉale.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Entr beṉə' zan juisy ca' toe' gože' Jeso'osən': ―Maestr, gonšgo' mendad par nic̱h goṉ beṉə' biša'anə' nada' bien c̱he de'e x̱axna'ato' de'en cheyaḻə' si'a.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Pero Jeso'osən' gože' ḻe': ―Bito naca' nada' juez c̱hele na' bito naca' beṉə' güe'e laze c̱he de'e deile.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Nach gože' ḻega'aque': ―Ḻe'e gapə cuidad par nic̱h bito selažə'əle bi gatə' c̱hele yežlyon', c̱hedə' bito əbancho laogüe šə deczə zan de'e de c̱hecho.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Na' be'elene' ḻega'aque' to jempl, gwne': ―To beṉə' gwni'a ḻechguaḻe goc cwseš c̱he'enə'.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Na' bene' xbab ḻo'o yic̱hɉla'aždaogüe'en gwne': “¿Nacxa gona'? c̱hedə' bitoch bi latɉə de par cwseš c̱hia'anə'.”
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Nach gozne': “Quinga gona', yoc̱hiṉɉa' yo'o gan' nga ža' cwseš c̱hia' quinga na' gona' yo'o xench. Na' gwža'ašaogua'a cwsešən' na' bichlə de'e de c̱hia'.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Na' laogüe bade de'e chyažɉda' par zan iz, bitoch gona' žin. Ye'eɉ gaoteza' con bi che'enda' na' gona' ḻegr.”
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Pero Diozən' gože' be'enə': “Beṉə' tont le'. Ṉeže' bžin or gato', na' ¿nola lao ne'i gaquə yoguə' de'en de c̱hio'onə'?”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Can' gac c̱he notə'ətezə beṉə' šə con chbec yic̱hɉe' tlaozə de'en deine' žlac mbane' na' bito chone' ca yebei Diozən' ḻe'.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Na' gož Jeso'osən' disipl c̱he' ca': ―Echnia' le'e, bito cuec yic̱hɉle tlaozə de'en ye'eɉ de'en gaole lao mbanḻe. Na' ḻeczə ca' bito cuec yic̱hɉle tlaozə de'en gacwlen'.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Zaquə'əch yeḻə' mban c̱helen' ca yeḻə' guaon'. Ḻe'egatezə ca' cuerp c̱helen' zaquə'əchən ca xala'anḻen'.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ḻegontoš xbab, ca naquə bec̱hɉ ca' bito chsa'azəb bito chəsyə'əlapəb, nic zo da'a xoa' c̱hega'aquəb, nic zo gan' ncua' no guangoš c̱hega'aquəb ga ža' de'e sa'ob. Pero na' Diozən' chguaocze' ḻega'aquəb. Naquəchxen' zaquə'əle ca bia ca' žia x̱ile'e.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Na' ni tole bito gaquə yostoṉ cuinḻe gašɉ metr šə con cue'e yic̱hɉle ətoṉle.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ṉezele bito gaquə yostoṉ cuinḻe na' nic naquən de'e zaque'e. De'e na'anə' bito gontecle xbab c̱he biquə'əchlə de'e chyažɉele.
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Ḻegontoš xbab ca naquə yeɉ ca' de'en zɉəze yix̱ə' chesə'əcha'oczən. Bito bi žin chso'onən, nic chsa'alɉən do. Na' əchnia' le'e de'e Rei Salomonṉə' goque' lachə' xoche juisy, pero bito bžinḻaže'e xalane'enə' ca yeḻə' xoche c̱he yeɉ ca'.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Diozən' none' xoche yix̱ə' de'en ze yoba len to termzən' zen nach choso'ozeye'en, naquəchxe gon Diozən' len le'e ggüe'eczə yic̱hɉe' goṉe' yoguə'əte de'en chyažɉele, le'e cui cheɉḻe'etecle de que goṉe' de'en chyažɉele.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Le'e ža, bito güe'elažə'əle par gatə' de'e ye'eɉ de'e gaole. Bito gaquəžeɉlažə'əle c̱he ḻen.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Beṉə' ca' cui chso'elao' Diozən' porzə c̱hei de'e can' chso'elažə'əzeche', c̱he de'en əse'eɉ de'en əsa'ogüe' na' c̱he xala'anga'aque'. Pero X̱acho Diozən' ṉezczene' biquə' de'e ca' chyažɉele.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 De'en güe'elažə'əle, güe'ele latɉə par nic̱h Diozən' ṉabi'e le'e. Na' yoguə' de'e ca' de'en chyažɉelen' goṉczə Diozən' ḻen, de'en ye'eɉ de'en gaole na' xala'anḻe.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Bito žeble ḻa'aṉə'əczə naquə to c̱hopzle. Diozən' chebeine' chnabi'e le'e na' chaclene' le'e.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Ḻe'e yeyotə' de'en deile par nic̱h gatə' de'e əgwnežɉwle beṉə' ca' chesə'əyažɉe. Šə gonḻe ca' caguə cuiayi' de'en deilen', c̱hedə' la' Diozən' goṉe' le'e de'e zaquə'əche na' de'e cui te c̱hei catə' yežinḻe yoban' gan' zo'enə'. Na' bito gac šo'o beṉə' bguan par əque'en, na' nique gaquə šo'o bia dao' əgwžiayi' ḻen.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Gan' de de'en chaquele c̱hei, nan' zo yic̱hɉla'ažda'olen'.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 — ausente —
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Mbalaz gaquə c̱he mos ca' beṉə' ca' nitə' probnid chəsə'əbezə x̱anga'aque'en catə'ən yežine'. Šə nite'e chəsə'əbeze' ḻe' catə'ən yežine', nachən' əgwsi'ini'e de'en əsa'ogüe' na' cuine' gwnežɉue' ḻega'aque' de'en əse'eɉ əsa'ogüe'.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Mbalaz gaquə c̱hega'aque' šə chəsə'əbeze' batə'əquən' yežine' ḻa'aṉə'əczə šə yežine' do chel o šə do šbaḻ.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Ḻegon xbab c̱he de'e nga. Žalə' ṉeze x̱an yo'onə' do bi or əžin beṉə' bguanṉə' liže'enə', la' gwṉaze' par nic̱h bito güe'e latɉə šo' be'enə' liže'enə' par cuane' šinḻaze'.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Le'e ža, cheyaḻə' sole probnid, c̱hedə' catə'ən cui chonḻe xbab yida', ca na'an yida' de'e yoblə, nada' naca' ben' bseḻə' Diozən' golɉa' beṉac̱h.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Bedən' gože'ene': ―X̱anto' ¿əcho'o jempl nga par netə'əzəto'onə' o šə par yoguə' beṉac̱hən'?
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Nach gož Jeso'osən' Bedən': ―Naquən par notə'ətezə beṉə' šə chone' can' chon mos əblao beṉə' naquə beṉə' sin' na' beṉə' chon complir can' cheyaḻə' gone'. Ben' nac ca' co' x̱ane'enə' lao ne'e liže'enə' par nic̱h əggüia əgwye' mos ca' yeḻa' na' par nic̱h ggone' de'e əsa'o to toe' catə' chžin or əsa'ogüe'.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Šə to beṉə' mosən' chontezə chone' con can' non x̱anen' mendad, mbalaz soe' catə' yežin x̱ane'enə'.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 De'e ḻi əchnia' le'e x̱ane'en cue'e lao na' xmose'enə' yoguə'əḻoḻ de'en deine'.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Pero na' šə mosən' gone' xbabən' na' əṉe': “Bagwžei x̱anan'”, na' šə solaocle' c̱hine' mos ca' yeḻa' na' ye'eɉ gaox̱atteze' na' sožene',
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 nach x̱ane'enə' yežine' to ža senyale' ḻe' to or cui nacbe'ine'. Na' por ni c̱he de'en cui chon mosən' can' cheyaḻə' gone', x̱ane'enə' c̱hinchgüe' ḻe' yid sotən' xte ca gate'. Can' chac len notə'ətezə mos ben' cui chon cuaseḻoḻ can' cheyaḻə' gone'.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Na' ca naquə mos beṉə' naquə beṉə' godenag, ḻa'aṉə'əczə baṉezene' can' chene'e x̱ane'enə' gone', pero bito chone' ca'. De'e na'anə' bito zoe' probnid catə' yežin x̱ane'enə', na' x̱ane'enə' c̱hinchgüe'ene' yid sotən'.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Na' beṉə' cui ṉezene' bin' non x̱anen' mendad na' chone' de'e ḻeczə zaquə' c̱hine'ene', pero caguə c̱hintequene'. Notə'ətezə beṉə' yo'o lao ne'e gone' de'e zan de'e zaque'e, cheyaḻə' gone' yoguə'ən. Na' ben' yo'o lao ne'e gone' de'e zan de'e zaque'e, chonchən byen gone' mazəchlə can' cheyaḻə' gon ben' cuitec yo'o lao ne'e de'e zan de'e gone'.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Nach gwna Jeso'osən': ―Ca naquə beṉac̱hən' yesə'ədiḻe' na' yesə'əšaše' por ni c̱he de'en zedeyena' yežlyo nga, na' de'en so'one' ca' gwxaquə'əleben ca yi'. ¡Žalə' bagoclə de'en zedeyena'anə'!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Bida' par c̱hi' saca'a na' gata'. Ḻechguaḻe yo'o yic̱hɉa' c̱hei xte catə'ən əžin ža gaquən.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Echonḻe xbabən' de que beṉə' ža' yežlyon' yesə'əzo yesə'əbeze' binḻo len lɉuežɉga'aque' laogüe de'en bida'? Echnia' le'e, bito yesə'əzo yesə'əbezəga'aque' binḻo len lɉuežɉga'aque' laogüe de'en bida', sino que yesə'ədiḻe' na' yoso'ošaše'.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Dezd ṉa'a, šə nitə' gueyə' beṉə' famiḻy to yo'o, yesə'ədiḻe' entr ḻega'aque', c̱hope' contr šoṉe' na' šoṉe' contr c̱hope'.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Yediḻə beṉə' byon' contr xi'iṉe', na' xi'iṉe'en contr ḻe'. Na' no'olən' yediḻe' contr xi'iṉe' no'olə, na' xi'iṉe' no'olən' contr ḻe'enə'. Na' yediḻə no'olən' contr xo'oliže' na' xo'oliže'en contr ḻe'.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Nach ḻeczə gož Jeso'osən' beṉə' ca' nitə'ənə': ―Catə' chle'ile chi' beɉw gan' chen bgüižən' na' nale: “Guaquə yeɉw”, na' can' chac.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Na' catə' chec̱hɉ to be' de'e za'ate zaquə' galən' chḻa' bgüižən' cuiten ḻicha, na' nale: “Guaquə zeyə'”, na' chac zeyə'.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 ¡Beṉə' gox̱oayag le'e! Catə' chle'ile nac chac ḻe'e yoban' na' lao yežlyon' ṉezele šə guaquə yeɉw o šə guaquə zeyə'. ¿Bixc̱hen' cui chacbe'ile bi zeɉe de'e ca' chona'?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 ¿Bixc̱hen' cui chonḻe xbab par nic̱h əṉezele naquən' cheyaḻə' gonḻe?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Catə' to beṉə' gonḻe xya c̱he' na' əc̱he'e le'e lao jostis, na' lao ngo'ole nezən' ḻegonḻene' regl binḻo par nic̱h na' cui c̱he'e le'e lao jostisən'. Šə bito gonḻe ca' ža, catə' əžinḻe lao jostisən' gone' le'e lao na' poḻsian' par yosə'əže'e le'e ližya.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Echnia' le'e, bito yebeɉe' le'e xte catə' c̱hixɉwle doxen de'en chaḻə'əlen'.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.