Atos 19
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs VC
1 Tsanni niʼ zoëʼ Apolos lu yödzö Corinto, gudödëʼ Pablo gapa nacuáʼ yödzö iaʼlatiʼ raʼlö, ateʼ bidxinëʼ Éfeso. Yöjxáquiëʼ bal-lëʼ bönniʼ taʼyéajlëʼë Cristo niʼ.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo atravessou as províncias superiores e chegou a Éfeso, onde achou alguns discípulos e indagou deles:
2 Pablo gunábinëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
2 Recebestes o Espírito Santo, quando abraçastes a fé? Responderam-lhe: Não, nem sequer ouvimos dizer que há um Espírito Santo!
3 Níʼirö Pablo gunábinëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
3 Então em que batismo fostes batizados?, perguntou Paulo. Disseram: No batismo de João.
4 Pablo gunnë́ʼ:
4 Paulo então replicou: João só dava um batismo de penitência, dizendo ao povo que cresse naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Cateʼ yuguʼ bönniʼ naʼ bilaʼyönnëʼ didzaʼ ni ruʼë Pablo, bilaʼdilëʼ nisa tuʼ chitaʼyéajlëʼë Xanruʼ Jesús.
5 Ouvindo isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Cateʼ guxóa nëʼë Pablo légaquiëʼ, en niʼ rulidzëʼ Dios, bidisóalenëʼ Dios Böʼ Láʼayi légaquiëʼ, ateʼ guluʼë didzaʼ yúbölö, en guluʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios.
6 E quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo desceu sobre eles, e falavam em línguas estranhas e profetizavam.
7 Guláquiëʼ bönniʼ ni idú chínnuëʼ.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Guzóëʼ Pablo idú ca tsonna beoʼ niʼ, ateʼ guyáziëʼ lu yuʼu ga tuʼdubëʼ bönniʼ judío, en tuʼsëdëʼ queëʼ Dios, ateʼ lu yöl-laʼ rugu ladxiʼ benëʼ libán lógaquiëʼ. Bë́ʼlenëʼ légaquiëʼ didzaʼ, en gúʼunnëʼ uluíʼinëʼ légaquiëʼ nácatë le riguíxjöʼë ca rinná bëʼë Dios.
8 Paulo entrou na sinagoga e falou com desassombro por três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Níʼirö bizídi icja ládxiʼdoʼgaquiëʼ bal-lëʼ, en bitiʼ gulaʼyéajlëʼë Cristo, ateʼ gulaʼnnë́ ziʼë que xtídzëʼë Xanruʼ ga nacuáʼ bönachi zián naʼ. Níʼirö Pablo buláʼalenëʼ légaquiëʼ, ateʼ bubéajëʼ quez nupa taʼyéajlëʼ Cristo. Bë́ʼlenëʼ bönachi ni taʼyéajlëʼ Cristo didzaʼ yuguʼ dza ga naʼ tuʼdubëʼ lu yuʼu ga rusédinëʼ Tiranno bönachi.
9 Mas, como alguns se endurecessem e não cressem, desacreditando a sua doutrina diante da multidão, apartou-se deles e reuniu à parte os discípulos, onde os ensinava diariamente na escola de um certo Tirano.
10 Caní bénticaʼsëʼ Pablo idú ca chopa iz, ateʼ caní guca, bilaʼyöni yúguʼtë bönachi didzaʼ ca naca queëʼ Xanruʼ Jesús, bönachi nacuʼë yuguʼ yödzö luyú Asia, bönachi judío, en bönachi izáʼa.
10 Isto durou dois anos, de tal maneira que todos os habitantes da Ásia, judeus e gentios, puderam ouvir a palavra do Senhor.
11 Dios benëʼ yuguʼ yöl-laʼ huáca zxön lu nëʼë Pablo.
11 Deus fazia milagres extraordinários por intermédio de Paulo, de modo que lenços e outros panos que tinham tocado o seu corpo eram levados aos enfermos;
12 Caní guca, bal-lëʼ bönniʼ gulaʼziʼë yuguʼ láriʼdoʼ béguëʼë icjëʼ Pablo, en yuguʼ lariʼ tsöláʼa bugalëʼ lëʼë, ateʼ yöjuáʼgaquiëʼ léguequi gapa nacuáʼ nupa teʼe, ateʼ buluʼhuöáquiëʼ ca naca yödzöhuë́ʼ que queë́gaquiëʼ, en buluʼrúaj böʼ xihuiʼ yúʼugaca bönachi naʼ.
12 e afastavam-se deles as doenças e retiravam-se os espíritos malignos.
13 Níʼirö bal-lëʼ bönniʼ judío udá dzaga tuʼbéajëʼ böʼ xihuiʼ gulë́ʼënnëʼ uluʼgunëʼ dxin Lëʼ Xanruʼ Jesús para uluʼbéajëʼ yuguʼ böʼ xihuiʼ yúʼugaca bönachi, taʼnnë́ʼ:
13 Alguns judeus exorcistas que percorriam vários lugares inventaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que se achavam possessos dos espíritos malignos, com as palavras: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Caní gulunëʼ gadxi bönniʼ zxíʼinëʼ Esceva, tu bönniʼ judío náquiëʼ bönniʼ lo ládjagaquiëʼ bixúz unná bëʼ.
14 Assim procediam os sete filhos de um judeu chamado Cevas, sumo sacerdote.
15 Bubíʼi didzaʼ böʼ xihuiʼ naʼ, gunná:
15 Mas o espírito maligno replicou-lhes: Conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vós, quem sois?
16 Níʼirö guxítiʼë bönniʼ naʼ yuʼu lëʼ böʼ xihuiʼ, yöjenëʼ légaquiëʼ ziʼ, en bucul-lëʼ yúguʼtëʼ, tuʼ guzxéquiʼrönëʼ ca légaquiëʼ. Caní guca, xiguídigacasëʼ, en huë́ʼgacatëzëʼ buluʼzxúnnajëʼ gadxëʼ bönniʼ naʼ lu yuʼu niʼ.
16 Nisto o homem possuído do espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois deles e subjugou-os de tal maneira, que tiveram que fugir daquela casa feridos e com as roupas estraçalhadas.
17 Guzë́ didzaʼ ca guca lë ni, ateʼ bilaʼyöni yúguʼtë nupa nacuáʼ lu yödzö Éfeso, bönachi judío, en bönachi izáʼa, ateʼ yúguʼtëʼ guládxinëʼ Dios. Que lë ni naʼ gulunëʼ zxön Lëʼ Xanruʼ Jesús.
17 Este caso tornou-se {em breve} conhecido de todos os judeus e gregos de Éfeso, e encheu-os de temor e engrandeceram o nome do Senhor Jesus.
18 Lëscaʼ bilaʼdxinëʼ zián bönniʼ taʼyéajlëʼë Cristo, en gulaʼxóalëpëʼ dul-laʼ nabágaʼgaquiëʼ, en gulaʼguíxjöʼë le chigulunëʼ.
18 Muitos dos que haviam acreditado vinham confessar e declarar as suas obras.
19 Lëscaʼ caní gulunëʼ zián bönniʼ, zíʼalö gulunëʼ yöl-laʼ udzáʼ. Dujuáʼagaquiëʼ yuguʼ guichi udzáʼ quégaquiëʼ, ateʼ buluʼzéguiʼë léguequi lógaca yúguʼtë bönachi. Buluʼlabëʼ tsca nazácaʼgaca guichi naʼ, le guca idú chi un mil dumí plata.
19 Muitos também, que tinham exercido artes mágicas, ajuntaram os seus livros e queimaram-nos diante de todos. Calculou-se o seu valor, e achou-se que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Caní guca, guzëdaʼ xtídzëʼë Xanruʼ, en bidéliʼdaʼ bönachi zián. Idú ládxiʼgaquiëʼ gulaʼyéajlëʼë Cristo.
20 Foi assim que o poder do Senhor fez crescer a palavra e a tornou sempre mais eficaz.
21 Gudödi gulaca lë ni, benëʼ queëʼ Pablo tsejëʼ Jerusalén, pero zíʼalö ral-laʼ tödëʼ yuguʼ yödzö luyú Macedonia, en luyú Acaya, ateʼ gunnë́ʼ:
21 Concluídas essas coisas, Paulo resolveu ir a Jerusalém, depois de atravessar a Macedônia e a Acaia. Depois de eu ter estado lá, disse ele, é necessário que veja também Roma.
22 Níʼirö gusö́l-lëʼë-biʼ chópabiʼ biʼi bönniʼ tácalenbiʼ lëʼ, lë́gacabiʼ Timoteo, en Erasto, luyú Macedonia, pero bugáʼanëʼ lëʼ nababa dza luyú Asia naʼ.
22 Enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, mas ele mesmo se demorou ainda por algum tempo na Ásia.
23 Buluʼtsatsa bönachi Éfeso dza niʼ, ateʼ gulaʼdáʼbaguëʼë xtídzëʼë Xanruʼ.
23 Por esse tempo, ocorreu um grande alvoroço a respeito do Evangelho.
24 Benëʼ Demetrio, bönniʼ gubëdxi guíë plata ga buluʼtsatsëʼ. Run cazëʼ yuguʼ lidxi budóʼ guiö́j budóʼ yaga néquiguequini plata que dios quégaquiëʼ, lënu Diana. Gulaʼziʼë bönniʼ tunëʼ dxin ni dumí bach.
24 Um ourives, chamado Demétrio, que fazia de prata templozinhos de Ártemis, dava muito a ganhar aos artífices.
25 Butubëʼ Demetrio naʼ iaʼzícaʼrëʼ bönniʼ tunëʼ laʼ dxin nisö, ateʼ gudxëʼ légaquiëʼ:
25 Convocou-os, juntamente com os demais operários do mesmo ramo, e disse: Conheceis o lucro que nos resulta desta indústria.
26 Riléʼeliʼ, en riyö́niliʼ ca runëʼ Pablo naʼ. Calë́gasö Éfeso ni, pero idú luyú Asia chibidéliʼnëʼ bönachi zián, ateʼ chibutsë́ʼë ca tunëʼ, tuʼ rëʼ légaquiëʼ: “Yúgu le núngaca bönachi bitiʼ nácagaca dios.”
26 Ora, estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas quase em toda a Ásia, esse Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, dizendo que não são deuses os ídolos que são feitos por mãos de homens.
27 Calë́gasö zoa bönadxi ugáʼana cáʼasö dxin ni runruʼ, pero lëscaʼ zoa bönadxi ugáʼana cáʼasö yudoʼ que dios zxön lënu Diana. Caní gaca, ugáʼana cáʼasö yöl-laʼ zxön queë́nu, dios ni taʼyéaj ládxiʼgaca-nu bönachi idútë luyú Asia, encaʼ idútë yödzölió.
27 Daí não somente há perigo de que essa nossa corporação caia em descrédito, como também que o templo da grande Ártemis seja desconsiderado, e até mesmo seja despojada de sua majestade aquela que toda a Ásia e o mundo inteiro adoram.
28 Cateʼ yuguʼ bönniʼ naʼ bilaʼyönnëʼ didzaʼ ni, gulaʼlédeʼenëʼ, ateʼ guluʼë zidzaj didzaʼ, taʼnnë́ʼ:
28 Estas palavras encheram-nos de ira e puseram-se a gritar: Viva a Ártemis dos efésios!
29 Caní guca, buluʼtsatsa bönachi idútë lu yödzö naʼ, ateʼ guláquiëʼ tuz, en carelö yöjáquiëʼ löʼa yúlahuiʼ. Guláʼayöjëʼ Gayo, en Aristarco, bönniʼ Macedonia túngaquiëʼ Pablo tsözxö́n, ga niʼ.
29 A cidade alvoroçou-se e todos correram ao teatro levando consigo Caio e Aristarco, macedônios e companheiros de Paulo.
30 Cateʼ gúʼunnëʼ Pablo tsáziëʼ ga nacuáʼ bönachi zián naʼ, bitiʼ caʼ guluʼë lëʼ lataj bönniʼ taʼyéajlëʼë Cristo.
30 Paulo queria apresentar-se ao povo, mas os discípulos não o deixaram.
31 Lëscaʼ caní gulunëʼ bal-lëʼ bönniʼ yúlahuiʼ que luyú Asia, bönniʼ taʼléʼenëʼ Pablo dxiʼa. Gulaʼsö́l-lëʼë queëʼ nupa gulátaʼyu lahuëʼ bitiʼ tsaziëʼ löʼa yúlahuiʼ naʼ.
31 Até alguns dos asiarcas, que eram seus amigos, enviaram-lhe recado, pedindo que não se aventurasse a ir ao teatro.
32 Ga niʼ tuʼtsatsëʼ, en taʼbö́dxiʼë, tu le taʼnnë́ʼ bal-lëʼ, en iaʼtú le taʼnnë́ʼ iaʼzícaʼrëʼ, tuʼ rö́ʼögacasëʼ baröli bönniʼ zián naʼ tuʼtsatsëʼ, en láʼtuʼbiquiʼ yúguʼtëgaquiëʼ bitiʼ nö́zguequinëʼ bizx que naʼ nudúbigaquiëʼ niʼ.
32 Todos gritavam ao mesmo tempo. A assembléia era uma grande confusão e a maioria nem sabia por que se achavam ali reunidos.
33 Níʼirö yuguʼ bönniʼ judío gulaʼbéajëʼ Alejandro ladaj bönachi zián naʼ, ateʼ buluʼdxíguëʼë lëʼ lógaca bönachi zián naʼ. Buluʼe Alejandro naʼ len nëʼë para ilaʼbö́ʼ dxisö, tuʼ gúʼunnëʼ guʼë didzaʼ le gácalen yuguʼ bönniʼ judío naʼ lógaca yúguʼtëguequi.
33 Então fizeram sair do meio da turba Alexandre, que os judeus empurravam para a frente. Alexandre, fazendo sinal com a mão, queria dar satisfação ao povo.
34 Cateʼ guléquibeʼenëʼ náquiëʼ judío, yúguʼtëʼ guluʼë tsözxö́n zidzaj didzaʼ idú ca chopa hora, taʼnnë́ʼ:
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram pelo espaço de quase duas horas: Viva a Ártemis dos efésios!
35 Níʼirö bönniʼ uzúaj que yúlahuiʼ benëʼ ga gulaʼbö́ʼ dxisö bönachi zián naʼ, gunnë́ʼ:
35 Então o escrivão da cidade {veio} para apaziguar a multidão e disse: Efésios, que homem há que não saiba que a cidade de Éfeso cultua a grande Ártemis, e que a sua estátua caiu dos céus?
36 Cuntu nu gaca táʼbagaʼ lë ni. Que lë ni naʼ run bayudxi sóaliʼ dxisö, en bitiʼ bi gúntëziliʼ.
36 Se isso é incontestável, convém que vos sossegueis e nada façais inconsideradamente.
37 Nachë́ʼgacaliʼ-nëʼ bönniʼ ni, en bitiʼ taʼbanëʼ le dzöʼö yudoʼ, en bitiʼ taʼnnë́ xihuëʼë queë́nu dios queë́liʼ.
37 Estes homens, que aqui trouxestes, não são sacrílegos nem blasfemadores da vossa deusa.
38 Que lë ni naʼ, channö zoa didzaʼ bizxaj quégaquiëʼ Demetrio, en yuguʼ bönniʼ gubëdxi guíë plata nacuáʼlenëʼ lëʼ, len nútiʼtës bönniʼ, dë lataj ga nu uzë́ nagui légaquiëʼ, en zoa nu uchiʼa usörö́ légaquiëʼ. Niʼ huáca uluʼzegui luzáʼagaquiëʼ didzaʼ tuëʼ iaʼtúëʼ.
38 Mas, se Demétrio e os outros artífices têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e aí estão os magistrados: institua-se um processo contra eles.
39 Naʼa, channö dë iaʼtú le inábaliʼ, huáca ucáʼanaruʼ tsahuiʼ le cateʼ uluʼdubi bönniʼ yúlahuiʼ ca naʼ rinná bëʼ yúlahuiʼ.
39 Se tendes reclamação a fazer, a assembléia legal decidirá.
40 Zoa bönadxi nu uzegui rëʼu didzaʼ niʼa que dzatsa ni guca naʼa, inná ridáʼbagaʼruʼ yúlahuiʼ. Bitiʼ bi gaca innaruʼ bizx que guca dzatsa ni.
40 Do que se deu hoje, até corremos risco de sermos acusados de rebelião, porque não há motivo algum que nos permita justificar este concurso.
41 Cateʼ budxi bëʼë didzaʼ ni, busö́l-lëʼë bönachi zián naʼ nudúbigaca niʼ tsöhuö́jgaca lídxiguequi.
41 A estas palavras, dissolveu-se a aglomeração.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.