Atos 19
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs ARA
1 Tsanni niʼ zoëʼ Apolos lu yödzö Corinto, gudödëʼ Pablo gapa nacuáʼ yödzö iaʼlatiʼ raʼlö, ateʼ bidxinëʼ Éfeso. Yöjxáquiëʼ bal-lëʼ bönniʼ taʼyéajlëʼë Cristo niʼ.
1 Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Pablo gunábinëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
2 perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Níʼirö Pablo gunábinëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
3 Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.
4 Pablo gunnë́ʼ:
4 Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.
5 Cateʼ yuguʼ bönniʼ naʼ bilaʼyönnëʼ didzaʼ ni ruʼë Pablo, bilaʼdilëʼ nisa tuʼ chitaʼyéajlëʼë Xanruʼ Jesús.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.
6 Cateʼ guxóa nëʼë Pablo légaquiëʼ, en niʼ rulidzëʼ Dios, bidisóalenëʼ Dios Böʼ Láʼayi légaquiëʼ, ateʼ guluʼë didzaʼ yúbölö, en guluʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Guláquiëʼ bönniʼ ni idú chínnuëʼ.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Guzóëʼ Pablo idú ca tsonna beoʼ niʼ, ateʼ guyáziëʼ lu yuʼu ga tuʼdubëʼ bönniʼ judío, en tuʼsëdëʼ queëʼ Dios, ateʼ lu yöl-laʼ rugu ladxiʼ benëʼ libán lógaquiëʼ. Bë́ʼlenëʼ légaquiëʼ didzaʼ, en gúʼunnëʼ uluíʼinëʼ légaquiëʼ nácatë le riguíxjöʼë ca rinná bëʼë Dios.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.
9 Níʼirö bizídi icja ládxiʼdoʼgaquiëʼ bal-lëʼ, en bitiʼ gulaʼyéajlëʼë Cristo, ateʼ gulaʼnnë́ ziʼë que xtídzëʼë Xanruʼ ga nacuáʼ bönachi zián naʼ. Níʼirö Pablo buláʼalenëʼ légaquiëʼ, ateʼ bubéajëʼ quez nupa taʼyéajlëʼ Cristo. Bë́ʼlenëʼ bönachi ni taʼyéajlëʼ Cristo didzaʼ yuguʼ dza ga naʼ tuʼdubëʼ lu yuʼu ga rusédinëʼ Tiranno bönachi.
9 Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.
10 Caní bénticaʼsëʼ Pablo idú ca chopa iz, ateʼ caní guca, bilaʼyöni yúguʼtë bönachi didzaʼ ca naca queëʼ Xanruʼ Jesús, bönachi nacuʼë yuguʼ yödzö luyú Asia, bönachi judío, en bönachi izáʼa.
10 Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Dios benëʼ yuguʼ yöl-laʼ huáca zxön lu nëʼë Pablo.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Caní guca, bal-lëʼ bönniʼ gulaʼziʼë yuguʼ láriʼdoʼ béguëʼë icjëʼ Pablo, en yuguʼ lariʼ tsöláʼa bugalëʼ lëʼë, ateʼ yöjuáʼgaquiëʼ léguequi gapa nacuáʼ nupa teʼe, ateʼ buluʼhuöáquiëʼ ca naca yödzöhuë́ʼ que queë́gaquiëʼ, en buluʼrúaj böʼ xihuiʼ yúʼugaca bönachi naʼ.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Níʼirö bal-lëʼ bönniʼ judío udá dzaga tuʼbéajëʼ böʼ xihuiʼ gulë́ʼënnëʼ uluʼgunëʼ dxin Lëʼ Xanruʼ Jesús para uluʼbéajëʼ yuguʼ böʼ xihuiʼ yúʼugaca bönachi, taʼnnë́ʼ:
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Caní gulunëʼ gadxi bönniʼ zxíʼinëʼ Esceva, tu bönniʼ judío náquiëʼ bönniʼ lo ládjagaquiëʼ bixúz unná bëʼ.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Bubíʼi didzaʼ böʼ xihuiʼ naʼ, gunná:
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Níʼirö guxítiʼë bönniʼ naʼ yuʼu lëʼ böʼ xihuiʼ, yöjenëʼ légaquiëʼ ziʼ, en bucul-lëʼ yúguʼtëʼ, tuʼ guzxéquiʼrönëʼ ca légaquiëʼ. Caní guca, xiguídigacasëʼ, en huë́ʼgacatëzëʼ buluʼzxúnnajëʼ gadxëʼ bönniʼ naʼ lu yuʼu niʼ.
16 E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.
17 Guzë́ didzaʼ ca guca lë ni, ateʼ bilaʼyöni yúguʼtë nupa nacuáʼ lu yödzö Éfeso, bönachi judío, en bönachi izáʼa, ateʼ yúguʼtëʼ guládxinëʼ Dios. Que lë ni naʼ gulunëʼ zxön Lëʼ Xanruʼ Jesús.
17 Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Lëscaʼ bilaʼdxinëʼ zián bönniʼ taʼyéajlëʼë Cristo, en gulaʼxóalëpëʼ dul-laʼ nabágaʼgaquiëʼ, en gulaʼguíxjöʼë le chigulunëʼ.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Lëscaʼ caní gulunëʼ zián bönniʼ, zíʼalö gulunëʼ yöl-laʼ udzáʼ. Dujuáʼagaquiëʼ yuguʼ guichi udzáʼ quégaquiëʼ, ateʼ buluʼzéguiʼë léguequi lógaca yúguʼtë bönachi. Buluʼlabëʼ tsca nazácaʼgaca guichi naʼ, le guca idú chi un mil dumí plata.
19 Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.
20 Caní guca, guzëdaʼ xtídzëʼë Xanruʼ, en bidéliʼdaʼ bönachi zián. Idú ládxiʼgaquiëʼ gulaʼyéajlëʼë Cristo.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Gudödi gulaca lë ni, benëʼ queëʼ Pablo tsejëʼ Jerusalén, pero zíʼalö ral-laʼ tödëʼ yuguʼ yödzö luyú Macedonia, en luyú Acaya, ateʼ gunnë́ʼ:
21 Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Níʼirö gusö́l-lëʼë-biʼ chópabiʼ biʼi bönniʼ tácalenbiʼ lëʼ, lë́gacabiʼ Timoteo, en Erasto, luyú Macedonia, pero bugáʼanëʼ lëʼ nababa dza luyú Asia naʼ.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.
23 Buluʼtsatsa bönachi Éfeso dza niʼ, ateʼ gulaʼdáʼbaguëʼë xtídzëʼë Xanruʼ.
23 Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.
24 Benëʼ Demetrio, bönniʼ gubëdxi guíë plata ga buluʼtsatsëʼ. Run cazëʼ yuguʼ lidxi budóʼ guiö́j budóʼ yaga néquiguequini plata que dios quégaquiëʼ, lënu Diana. Gulaʼziʼë bönniʼ tunëʼ dxin ni dumí bach.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Butubëʼ Demetrio naʼ iaʼzícaʼrëʼ bönniʼ tunëʼ laʼ dxin nisö, ateʼ gudxëʼ légaquiëʼ:
25 convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade
26 Riléʼeliʼ, en riyö́niliʼ ca runëʼ Pablo naʼ. Calë́gasö Éfeso ni, pero idú luyú Asia chibidéliʼnëʼ bönachi zián, ateʼ chibutsë́ʼë ca tunëʼ, tuʼ rëʼ légaquiëʼ: “Yúgu le núngaca bönachi bitiʼ nácagaca dios.”
26 e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Calë́gasö zoa bönadxi ugáʼana cáʼasö dxin ni runruʼ, pero lëscaʼ zoa bönadxi ugáʼana cáʼasö yudoʼ que dios zxön lënu Diana. Caní gaca, ugáʼana cáʼasö yöl-laʼ zxön queë́nu, dios ni taʼyéaj ládxiʼgaca-nu bönachi idútë luyú Asia, encaʼ idútë yödzölió.
27 Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Cateʼ yuguʼ bönniʼ naʼ bilaʼyönnëʼ didzaʼ ni, gulaʼlédeʼenëʼ, ateʼ guluʼë zidzaj didzaʼ, taʼnnë́ʼ:
28 Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!
29 Caní guca, buluʼtsatsa bönachi idútë lu yödzö naʼ, ateʼ guláquiëʼ tuz, en carelö yöjáquiëʼ löʼa yúlahuiʼ. Guláʼayöjëʼ Gayo, en Aristarco, bönniʼ Macedonia túngaquiëʼ Pablo tsözxö́n, ga niʼ.
29 Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Cateʼ gúʼunnëʼ Pablo tsáziëʼ ga nacuáʼ bönachi zián naʼ, bitiʼ caʼ guluʼë lëʼ lataj bönniʼ taʼyéajlëʼë Cristo.
30 Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.
31 Lëscaʼ caní gulunëʼ bal-lëʼ bönniʼ yúlahuiʼ que luyú Asia, bönniʼ taʼléʼenëʼ Pablo dxiʼa. Gulaʼsö́l-lëʼë queëʼ nupa gulátaʼyu lahuëʼ bitiʼ tsaziëʼ löʼa yúlahuiʼ naʼ.
31 Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.
32 Ga niʼ tuʼtsatsëʼ, en taʼbö́dxiʼë, tu le taʼnnë́ʼ bal-lëʼ, en iaʼtú le taʼnnë́ʼ iaʼzícaʼrëʼ, tuʼ rö́ʼögacasëʼ baröli bönniʼ zián naʼ tuʼtsatsëʼ, en láʼtuʼbiquiʼ yúguʼtëgaquiëʼ bitiʼ nö́zguequinëʼ bizx que naʼ nudúbigaquiëʼ niʼ.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Níʼirö yuguʼ bönniʼ judío gulaʼbéajëʼ Alejandro ladaj bönachi zián naʼ, ateʼ buluʼdxíguëʼë lëʼ lógaca bönachi zián naʼ. Buluʼe Alejandro naʼ len nëʼë para ilaʼbö́ʼ dxisö, tuʼ gúʼunnëʼ guʼë didzaʼ le gácalen yuguʼ bönniʼ judío naʼ lógaca yúguʼtëguequi.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Cateʼ guléquibeʼenëʼ náquiëʼ judío, yúguʼtëʼ guluʼë tsözxö́n zidzaj didzaʼ idú ca chopa hora, taʼnnë́ʼ:
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Níʼirö bönniʼ uzúaj que yúlahuiʼ benëʼ ga gulaʼbö́ʼ dxisö bönachi zián naʼ, gunnë́ʼ:
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Cuntu nu gaca táʼbagaʼ lë ni. Que lë ni naʼ run bayudxi sóaliʼ dxisö, en bitiʼ bi gúntëziliʼ.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;
37 Nachë́ʼgacaliʼ-nëʼ bönniʼ ni, en bitiʼ taʼbanëʼ le dzöʼö yudoʼ, en bitiʼ taʼnnë́ xihuëʼë queë́nu dios queë́liʼ.
37 porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Que lë ni naʼ, channö zoa didzaʼ bizxaj quégaquiëʼ Demetrio, en yuguʼ bönniʼ gubëdxi guíë plata nacuáʼlenëʼ lëʼ, len nútiʼtës bönniʼ, dë lataj ga nu uzë́ nagui légaquiëʼ, en zoa nu uchiʼa usörö́ légaquiëʼ. Niʼ huáca uluʼzegui luzáʼagaquiëʼ didzaʼ tuëʼ iaʼtúëʼ.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Naʼa, channö dë iaʼtú le inábaliʼ, huáca ucáʼanaruʼ tsahuiʼ le cateʼ uluʼdubi bönniʼ yúlahuiʼ ca naʼ rinná bëʼ yúlahuiʼ.
39 Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.
40 Zoa bönadxi nu uzegui rëʼu didzaʼ niʼa que dzatsa ni guca naʼa, inná ridáʼbagaʼruʼ yúlahuiʼ. Bitiʼ bi gaca innaruʼ bizx que guca dzatsa ni.
40 Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Cateʼ budxi bëʼë didzaʼ ni, busö́l-lëʼë bönachi zián naʼ nudúbigaca niʼ tsöhuö́jgaca lídxiguequi.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.