Lucas 12
Ca titsaʼ de laʼlabani para iyate ca enneʼ (ZAANT) vs NVT
1 Bitola nna bitùppa tè iỹé mili' ní ca enne' hàstaá qui'ni rùl·lianí ló nì'a luetsi quį de tántuani iỹé cą. Làniana gudulo Jesús gutixa'ánie ca discípulo qui'áa adí ca enseñanza nna rèe: Guyu le qui'ni làa thí' yeé'ni ca fariséuą' le, porqui'ni yala enne' tsè' rulue' cą pero álahuá hualíni cą.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Pero labí ttu cosa nu gàttsi' té sin qui'ni làa ilá'níą, nihua biỹa ttu secreto ní té sin qui'ni làa guna ri'u ą.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Acca iyaba ca cosa nu chi gunne le le' chul·la nna, pues ccą́ declarar le' la'yani'. Ą'hua nu chi gunne lànà le le' yú'u nna, ccą́ declarar dacca'ló taá.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Lebi'į amigos quia': Bittu gátsini le canu calatsi' quį gutti cą le, porqui'ni cuerpo teruba ccani cą gutti cą.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Inte' nna innia' nuỹa dàni le gátsini le: Lígátsi láni enne' huaccanie cúeé la'labàni qui' le, bitola nna té la'huacca quì'e gudàl·lee le lo yi'bél·laá. Acca nia' le qui'ni là enni'a nna ná qui'ni gátsini le.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Tsí álahua ritò'o gayu' ca bìnni to' por chuppa moneda to' rúbá làti cca i'yya cá. Pero labí riỹùl·lani Tata Dios nuỹa la ttu cą.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Pues, hàstaá ittsa' iqquia le nna báabànie iyáỹiani cą. Acca bittu gátsini le, porqui'ni lebi'į nna adítelá dacca' le tì'chula iỹetse' ca bìnni to'.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 Inte' nna nia' le qui'ni nuỹa tediba gudàlianią inte' ru'a lo ca enne' nna, entonces ą'hua inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna inne huá' nu cca qui' le ru'a lo ca ángel qui' Tata Dios.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Pero nu labí thí'chí'ą qui'ni ną́ enne' quia' ru'a lo ca enne' nna, entonces ą'hua inte' nna labí guni ya' ą presentar ru'a lo ca ángel qui' Tata Dios.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Nuỹa tediba inne contra inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna huatta' bá perdón quì'į. Pero nu inne titsa' mal contra Espíritu Santo nna labí perdón gata' quì'į.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Canchu chi iche' cą le le' ca sinagoga nna gute cą le cuenta làtsi' ná' canu rigú'ubia' nna ca uxtícia nna, pues bittu nùyue cani le ti'iỹa o biỹa ecàbi le o biỹa gá le cą.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Porqui'ni la'a mísmutaá hóraá nna guni Espíritu Santo latsi' le nu dàni le inne le.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Làniana biria ttuą entre ca enne' ỹétsi'á nna rą ne: Maestro, gùtsì bál·la bèttsi' yà'ą' qui'ni íl·la'áníą interés qui' ta' tàta qui' tù'a nna gunną tsal·lue' quia'.
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Jesús nna rèe na: Lu' nubeyu', núní chi beduą inte' para ccá' juez qui' le, or para íl·la'áníá' biỹa té qui' le ni'i.
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Ra tìe iyaba cą: Lihue' cuidado de iyaba clase de la' dàlatsi', porqui'ni masqui'ba iỹeni ní ca cosa chi guta' qui' ca enne', pero bel·liu qui' quį nna bihua runną la'labàni qui' quį.
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Gutixa'a huánie cą attu comparación nna rèe: Loyu qui' ttu nubeyu' rico nna yala lènà' chi bedi'ą lì'į.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Lą nna gure' tìą yala belaba latsi'į nna uccuanią. Biagani gunia', qui'ni lagáru ná cu'á' adí ca lènà' quíyi'į.
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Làniana uccuanią: Chi yúá' biỹa gunia': adila tsa' gutáppa'a' ca cúrrali quíya'a nna gunia' canu adiru xeni, nía nna cu'ú tìa' iyaba ca lènà' quia', ą'hua adí bíỹaáru té quia' nna,
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 làniana edilátsa'a' nna épa'a' la'a mísmuba inte': Yala iỹeni lènà' chi túani lu' para iỹetse' ni ida, acca bedi' bá latsi' lu' nna gù'ya gutò bá nna bedacca' báni nna.
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Pero Tata Dios nna rèe na: Enne' necio ná lu', porqui'ni nèlà nna gatti lu'; iyaba nu chi túani lu' para la'a lu' ba nna, núlá quí' ccą́ cá.
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Ra huá Jesús: Ą' tení ná nu rudàni riqueza quì'į, pero lani Tata Dios nna yala pobre ną́.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Bitola nna ra tè Jesús ca discípulo qui'áa: Acca nia' le qui'ni bittu nùyue ga tsé'e le por ti'iỹa ccá le nu go le nna, nihua ti'iỹa ccá le nu gaccu' le nna.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Pues, la'labàni qui' ri'u nna adila dàcca'ą tì'chula nu ri'ya ro ri'u; ą'hua cuerpo qui' ri'u, tì'chula nu raccu' ri'u.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Liuyuúruhuá ca bèqquìà. Pues bihua rada cą nìhua labí rutùppa cą lènà', nihua làa rudua cą cúrrali làti cu'ú cą yeda qui' quį. Pero Tata Dios nna ruì'e cą ro cą. Tsí álahuá adírulá dacca' le tì'chula' làcą cá.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Núní le ccani itùnì á tsàtsìtà de tántua nùyue canią cá.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Acca, canchu bihua ccani le guni le ttu cosa xcuichu to' rúbá nna, biala cca cathùtini le nùyue por bíỹaáru adí ca cosa cá.
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Liuyuúruhuá ca ìyyà nu anta' i'yatò' ti'iỹa riỹeni cą, pues labí biỹa tsina ní runi cą nihua labí rul·la cą tùu. Pero riquixa'ánia' le qui'ni nìhuani rey Salomón lani iyátení ca lári' fino nu guccu' bi nna, pero labí bilá' bi latsitè gani tì'a ca ìyyà tú'ą'.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Yala tsè'ni rugàccu' Tata Dios ca ixi' to' átsi'ini anta' cą ttu tsá teruba le' yétsiloyu nna guxtíla taá dia chì cą lo yi' le' horno. Lebi'į nna, tsí álahuá adila dispuesto ga'na Tata Dios para gugàccu'e le cá. Pero labí ríalatsi' le qui'ni iỹeni la'huacca té quì'e.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Acca lebi'į nna, bittu nùyue ga tsé'e le por ti'iỹa ccá le nu í'ya go le, bittu gulaba xàttagá latsi' le qui'ni làa etù la'ỹeni qui' le.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Porqui'ni iyaba ca cosį dua iqquia canu labí fe qui' quį té. Pero lebi'į nna dua Tàta Dios qui' le enne' hua yù bée qui'ni riquína'ni le ca cosį.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Acca adila tsa' líúdua iqquia le nu cca qui' reino qui' Tata Dios; làniana iyábani adí ca cosa nna, ni nada bá íl·lani cą.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Lebi'į ca carnero to' quia', ttu grupo xcuichu to' teruba ná le, pero bittu gátsini le, porqui'ni Tata Dios qui' lía nna chi rappée gusto gúnnée qui' le iyate nu rigú'ubi'e.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Acca, ligùttì' iyate nu té qui' le nna líúte qui' ca enne' ritè là'di'. Ą' modo nna gáta'ni le ca bolsa nu labí güé, quiere decir ttu tesoro qui' le le' ỹiabara' nu labí tté quì'į, làti lanú ubàna té nìhua làa runittilo bèl·là dìl·la' nna.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Porqui'ni làti té ca cosa nu dacca' qui' lía nna, nía huá du la' rulábalatsi' qui' le.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 Lítsé'e listo, liugàl·la' léda taá ca lámpara qui' le,
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 para qui'ni ccá le tì'a canu rue' cuidado ru'a puerta ribeda cą qui'ni él·lani xana' caniá huía bi thá'a. Para qui'ni cuantu taání él·lani bi ínne taá bi ru'a puértaá nna, luégutaá ithàliani cą bi.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Ica'rubà ca siérvuá, porqui'ni canchu chi él·lani xana' caniá nna, taxácca' bi cą tsè'e cą al tanto. Hualigani te' nia' le qui'ni la'a làbabi nna gudu mandil ru'a lo bi nna gúxuani bi cą lo méỹaá nna gute bi nu go cą.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Màsqui'ba él·lani bi ttú ríluela yèlà o màsqui'ba él·lani bi ttú ritìį tsunna díla, pero yala ica'rubà ca siérvuá porqui'ni gulèda cą hàstaá qui'ni el·lani bi.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Lítelíni attu ejémpluį: ttu tàta nna cáalá yùą biỹa hora íl·lani ubana litsi'į nna, entonces labí gá'athią, anía modo nna labí hue'él·la'ą nuỹa cuaną biỹa té le' yu'u qui'į.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Acca, ą'hua lebi'į nna lítsé'e al tanto, porqui'ni méruání hora nu nìdi làa rulába latsi' le nna, de repente taá él·lani Nubeyu' de Ỹiabara'.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Làniana Pedrua nna ra bi e: Señor, tsí gùnne cuią'lu' comparación nì para intu' teruba o tsí para iyaba ca enne' áccá.
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Becàbi Señor nna rèe: Nuni nua' ná siervo fiel nu té la' riyenitsè' quì'į acca bethà'na tè xana' niá na le' yú'u qui' bía para huí'ą na cuidado nna gútią nu go qui' adí canu runi tsina hora ná qui'ni go cą cá.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Ica'rubà siérvuá canchu chi étsina' xana' niá nna ilá'ni bi ą qui'ni runią voluntad qui' bi.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Hualigani te' nia' le qui'ni gute bi làtsi' ní'į iyate nu té qui' bi para cu'úbi'ą.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Pero canchu siérvuá gulaba latsi'į nna cánią: Alahuá anna tè él·lani xana' ya'a, làniana thulo chìą huí'ą ca mózuá nna ca criádaá nna, ą'hua í'ya gúą hàstaá qui'ni ttáanią.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Làniana nìyalatsi' siérvuá nna él·lani xana' niá tsá nu nìdi làa ribedą bi, hora nu labí yùą nna. Acca xana' niá nna idí'ni guni bi ą castigar, làniana gudàl·la tè bi ą lani adí canu labí runi tsè'.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Siervo nu hua yù bą́ biỹa nuá rú'ulatsi' xana' niá qui'ni gúnią, atsi'íni labí benią duel·la' gunią nu náni bi ą mandado, entonces lą nna thí'ą iỹetse' castigo.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Pero siervo nu labí nabia'ni nu rú'ulatsi' xàni'į nna benią nu dacca' ccáníą castigar nna, lą nna huaỹia' lá íyaá'ą. Acca nia' le qui'ni nuỹa tediba thí' iỹeni nna, entonces iỹeni huá enàbani cą na. Ą'hua nuỹa tediba gute cą làtsi' ní'į adí iỹeni nna, entonces adila iỹeni enàba ỹíya'ni cą na.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Inte' nna daya' para thulua' ttu tsina nu gál·lá'ą le' yétsiloyu tì'a ttu yi' nna gunią vencer iyaba ca cosa mal. Demasiado rú'ulátsa'a' qui'ni gál·lá'ą prontu taá.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Náduel·la' ttía' por ttu sufrimiento nna yala sufrir canilátsa'a' hàstaá qui'ni i'yu tsá ccą́ cumplir.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Tsí rulaba latsi' le qui'ni daya' para qui'ni bíttuúru ccá chuppa la' rulábalatsi' cá. Labí, sino íl·lá'a lánia' la' rulábalatsi' qui' ca enne'.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Porqui'ni dèsdeba nna làti tsè'e gayu' enne' le' ttu familia nna, la'ání luetsi quį; tsunna cą contra chuppa cą nna, chuppa cą contra tsunna cą nna;
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 ttu tàta nna contra ỹi'nį, ą'hua ỹi'ni contra tàta quì'į; ttu nàna contra ỹi'ni niulíį, ą'hua ỹi'ni niula contra nàna quì'į; suegra contra ỹolitsi'į, ą'hua ỹolitsi' contra suegra quì'į.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Ra ruhuée ca enne' ỹétsi'á: Canchu chi rilá'ni le rel·lani bía lado renia bitsa nna, entonces rena taá le: Chi da' iyya. Anía ccá nna.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Ą'hua canchu chi riria be' lado sur la nna, entonces rena le: Yala ubá ccá. Anía ccá nna.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Hua ritelí báni le ca seña nu cca qui' ca tiempo ỹiaba nna yétsiloyu nna. Bialacca rena le qui'ni labí télini le ti'iỹa ná cosa importante nu cca le' yétsiloyu anna dacca'ló taá ni'i. Labí líni le.
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Bianicca labí la' riyeni tsè' té qui' le para cueqquia latsi' le guni le nu ná tsè' ni'i.
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Canchu ttu enne' dia bi hue' parte contra lu' ru'a lo uxtícia nna, entonces lu' nna ná qui'ni eyaccatsè' telá lu' bi miéntraste yù'u lu' néda lani bi para qui'ni làa gute bi lu' cuenta lani juez, porqui'ni enne' ná juez nna gute bi lu' cuenta lani ca policia para gudàl·la cą lu' làti ccá lu' castigar.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Inte' nna nia' lu' qui'ni labí eria lu' nía hàsta'na quiỹa lu' iyate nu ruthítsini cą lu'.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.