Lucas 12
Ca titsaʼ de laʼlabani para iyate ca enneʼ (ZAANT) vs ARC
1 Bitola nna bitùppa tè iỹé mili' ní ca enne' hàstaá qui'ni rùl·lianí ló nì'a luetsi quį de tántuani iỹé cą. Làniana gudulo Jesús gutixa'ánie ca discípulo qui'áa adí ca enseñanza nna rèe: Guyu le qui'ni làa thí' yeé'ni ca fariséuą' le, porqui'ni yala enne' tsè' rulue' cą pero álahuá hualíni cą.
1 Ajuntando-se, entretanto, muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou a dizer aos seus discípulos: Acautelai-vos, primeiramente, do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Pero labí ttu cosa nu gàttsi' té sin qui'ni làa ilá'níą, nihua biỹa ttu secreto ní té sin qui'ni làa guna ri'u ą.
2 Mas nada há encoberto que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser sabido.
3 Acca iyaba ca cosa nu chi gunne le le' chul·la nna, pues ccą́ declarar le' la'yani'. Ą'hua nu chi gunne lànà le le' yú'u nna, ccą́ declarar dacca'ló taá.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes à luz será ouvido; e o que falastes ao ouvido no gabinete sobre os telhados será apregoado.
4 Lebi'į amigos quia': Bittu gátsini le canu calatsi' quį gutti cą le, porqui'ni cuerpo teruba ccani cą gutti cą.
4 E digo-vos, amigos meus: não temais os que matam o corpo e depois não têm mais o que fazer.
5 Inte' nna innia' nuỹa dàni le gátsini le: Lígátsi láni enne' huaccanie cúeé la'labàni qui' le, bitola nna té la'huacca quì'e gudàl·lee le lo yi'bél·laá. Acca nia' le qui'ni là enni'a nna ná qui'ni gátsini le.
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, vos digo, a esse temei.
6 Tsí álahua ritò'o gayu' ca bìnni to' por chuppa moneda to' rúbá làti cca i'yya cá. Pero labí riỹùl·lani Tata Dios nuỹa la ttu cą.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois ceitis? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Pues, hàstaá ittsa' iqquia le nna báabànie iyáỹiani cą. Acca bittu gátsini le, porqui'ni lebi'į nna adítelá dacca' le tì'chula iỹetse' ca bìnni to'.
7 E até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois; mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Inte' nna nia' le qui'ni nuỹa tediba gudàlianią inte' ru'a lo ca enne' nna, entonces ą'hua inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna inne huá' nu cca qui' le ru'a lo ca ángel qui' Tata Dios.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Pero nu labí thí'chí'ą qui'ni ną́ enne' quia' ru'a lo ca enne' nna, entonces ą'hua inte' nna labí guni ya' ą presentar ru'a lo ca ángel qui' Tata Dios.
9 Mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Nuỹa tediba inne contra inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna huatta' bá perdón quì'į. Pero nu inne titsa' mal contra Espíritu Santo nna labí perdón gata' quì'į.
10 E a todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem ser-lhe-á perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 Canchu chi iche' cą le le' ca sinagoga nna gute cą le cuenta làtsi' ná' canu rigú'ubia' nna ca uxtícia nna, pues bittu nùyue cani le ti'iỹa o biỹa ecàbi le o biỹa gá le cą.
11 E, quando vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e potestades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Porqui'ni la'a mísmutaá hóraá nna guni Espíritu Santo latsi' le nu dàni le inne le.
12 Porque na mesma hora vos ensinará o Espírito Santo o que vos convenha falar.
13 Làniana biria ttuą entre ca enne' ỹétsi'á nna rą ne: Maestro, gùtsì bál·la bèttsi' yà'ą' qui'ni íl·la'áníą interés qui' ta' tàta qui' tù'a nna gunną tsal·lue' quia'.
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesús nna rèe na: Lu' nubeyu', núní chi beduą inte' para ccá' juez qui' le, or para íl·la'áníá' biỹa té qui' le ni'i.
14 Mas ele lhe disse: Homem, quem me pôs a mim por juiz ou repartidor entre vós?
15 Ra tìe iyaba cą: Lihue' cuidado de iyaba clase de la' dàlatsi', porqui'ni masqui'ba iỹeni ní ca cosa chi guta' qui' ca enne', pero bel·liu qui' quį nna bihua runną la'labàni qui' quį.
15 E disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da avareza, porque a vida de qualquer não consiste na abundância do que possui.
16 Gutixa'a huánie cą attu comparación nna rèe: Loyu qui' ttu nubeyu' rico nna yala lènà' chi bedi'ą lì'į.
16 E propôs-lhes uma parábola, dizendo: a herdade de um homem rico tinha produzido com abundância.
17 Lą nna gure' tìą yala belaba latsi'į nna uccuanią. Biagani gunia', qui'ni lagáru ná cu'á' adí ca lènà' quíyi'į.
17 E arrazoava ele entre si, dizendo: Que farei? Não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Làniana uccuanią: Chi yúá' biỹa gunia': adila tsa' gutáppa'a' ca cúrrali quíya'a nna gunia' canu adiru xeni, nía nna cu'ú tìa' iyaba ca lènà' quia', ą'hua adí bíỹaáru té quia' nna,
18 E disse: Farei isto: derribarei os meus celeiros, e edificarei outros maiores, e ali recolherei todas as minhas novidades e os meus bens;
19 làniana edilátsa'a' nna épa'a' la'a mísmuba inte': Yala iỹeni lènà' chi túani lu' para iỹetse' ni ida, acca bedi' bá latsi' lu' nna gù'ya gutò bá nna bedacca' báni nna.
19 e direi à minha alma: alma, tens em depósito muitos bens, para muitos anos; descansa, come, bebe
20 Pero Tata Dios nna rèe na: Enne' necio ná lu', porqui'ni nèlà nna gatti lu'; iyaba nu chi túani lu' para la'a lu' ba nna, núlá quí' ccą́ cá.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma, e o que tens preparado para quem será?
21 Ra huá Jesús: Ą' tení ná nu rudàni riqueza quì'į, pero lani Tata Dios nna yala pobre ną́.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros e não é rico para com Deus.
22 Bitola nna ra tè Jesús ca discípulo qui'áa: Acca nia' le qui'ni bittu nùyue ga tsé'e le por ti'iỹa ccá le nu go le nna, nihua ti'iỹa ccá le nu gaccu' le nna.
22 E disse aos seus discípulos: Portanto, vos digo: não estejais apreensivos pela vossa vida, sobre o que comereis, nem pelo corpo, sobre o que vestireis.
23 Pues, la'labàni qui' ri'u nna adila dàcca'ą tì'chula nu ri'ya ro ri'u; ą'hua cuerpo qui' ri'u, tì'chula nu raccu' ri'u.
23 Mais é a vida do que o sustento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Liuyuúruhuá ca bèqquìà. Pues bihua rada cą nìhua labí rutùppa cą lènà', nihua làa rudua cą cúrrali làti cu'ú cą yeda qui' quį. Pero Tata Dios nna ruì'e cą ro cą. Tsí álahuá adírulá dacca' le tì'chula' làcą cá.
24 Considerai os corvos, que nem semeiam, nem segam, nem têm despensa nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais valeis vós do que as aves?
25 Núní le ccani itùnì á tsàtsìtà de tántua nùyue canią cá.
25 E qual de vós, sendo solícito, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Acca, canchu bihua ccani le guni le ttu cosa xcuichu to' rúbá nna, biala cca cathùtini le nùyue por bíỹaáru adí ca cosa cá.
26 Pois, se nem ainda podeis as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Liuyuúruhuá ca ìyyà nu anta' i'yatò' ti'iỹa riỹeni cą, pues labí biỹa tsina ní runi cą nihua labí rul·la cą tùu. Pero riquixa'ánia' le qui'ni nìhuani rey Salomón lani iyátení ca lári' fino nu guccu' bi nna, pero labí bilá' bi latsitè gani tì'a ca ìyyà tú'ą'.
27 Considerai os lírios, como eles crescem; não trabalham, nem fiam; e digo-vos que nem ainda Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Yala tsè'ni rugàccu' Tata Dios ca ixi' to' átsi'ini anta' cą ttu tsá teruba le' yétsiloyu nna guxtíla taá dia chì cą lo yi' le' horno. Lebi'į nna, tsí álahuá adila dispuesto ga'na Tata Dios para gugàccu'e le cá. Pero labí ríalatsi' le qui'ni iỹeni la'huacca té quì'e.
28 E, se Deus assim veste a erva, que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais a vós,
29 Acca lebi'į nna, bittu nùyue ga tsé'e le por ti'iỹa ccá le nu í'ya go le, bittu gulaba xàttagá latsi' le qui'ni làa etù la'ỹeni qui' le.
29 Não pergunteis, pois, que haveis de comer ou que haveis de beber, e não andeis inquietos.
30 Porqui'ni iyaba ca cosį dua iqquia canu labí fe qui' quį té. Pero lebi'į nna dua Tàta Dios qui' le enne' hua yù bée qui'ni riquína'ni le ca cosį.
30 Porque os gentios do mundo buscam todas essas
31 Acca adila tsa' líúdua iqquia le nu cca qui' reino qui' Tata Dios; làniana iyábani adí ca cosa nna, ni nada bá íl·lani cą.
31 Buscai, antes, o Reino de Deus, e todas essas
32 Lebi'į ca carnero to' quia', ttu grupo xcuichu to' teruba ná le, pero bittu gátsini le, porqui'ni Tata Dios qui' lía nna chi rappée gusto gúnnée qui' le iyate nu rigú'ubi'e.
32 Não temas, ó pequeno rebanho, porque a vosso Pai agradou dar-vos o Reino.
33 Acca, ligùttì' iyate nu té qui' le nna líúte qui' ca enne' ritè là'di'. Ą' modo nna gáta'ni le ca bolsa nu labí güé, quiere decir ttu tesoro qui' le le' ỹiabara' nu labí tté quì'į, làti lanú ubàna té nìhua làa runittilo bèl·là dìl·la' nna.
33 Vendei o que tendes, dai esmolas, e fazei para vós bolsas que não se envelheçam, tesouro nos céus que nunca acabe, aonde não chega ladrão, e a traça não rói.
34 Porqui'ni làti té ca cosa nu dacca' qui' lía nna, nía huá du la' rulábalatsi' qui' le.
34 Porque onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Lítsé'e listo, liugàl·la' léda taá ca lámpara qui' le,
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e acesas, as vossas candeias.
36 para qui'ni ccá le tì'a canu rue' cuidado ru'a puerta ribeda cą qui'ni él·lani xana' caniá huía bi thá'a. Para qui'ni cuantu taání él·lani bi ínne taá bi ru'a puértaá nna, luégutaá ithàliani cą bi.
36 E sede vós semelhantes aos homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Ica'rubà ca siérvuá, porqui'ni canchu chi él·lani xana' caniá nna, taxácca' bi cą tsè'e cą al tanto. Hualigani te' nia' le qui'ni la'a làbabi nna gudu mandil ru'a lo bi nna gúxuani bi cą lo méỹaá nna gute bi nu go cą.
37 Bem-aventurados aqueles servos, os quais, quando o Senhor vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará assentar à
38 Màsqui'ba él·lani bi ttú ríluela yèlà o màsqui'ba él·lani bi ttú ritìį tsunna díla, pero yala ica'rubà ca siérvuá porqui'ni gulèda cą hàstaá qui'ni el·lani bi.
38 E, se vier na segunda vigília, e se vier na terceira vigília, e
39 Lítelíni attu ejémpluį: ttu tàta nna cáalá yùą biỹa hora íl·lani ubana litsi'į nna, entonces labí gá'athią, anía modo nna labí hue'él·la'ą nuỹa cuaną biỹa té le' yu'u qui'į.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Acca, ą'hua lebi'į nna lítsé'e al tanto, porqui'ni méruání hora nu nìdi làa rulába latsi' le nna, de repente taá él·lani Nubeyu' de Ỹiabara'.
40 Portanto, estai vós também apercebidos; porque virá o Filho do Homem à hora que não imaginais.
41 Làniana Pedrua nna ra bi e: Señor, tsí gùnne cuią'lu' comparación nì para intu' teruba o tsí para iyaba ca enne' áccá.
41 E disse-lhe Pedro: Senhor, dizes essa parábola a nós ou também a todos?
42 Becàbi Señor nna rèe: Nuni nua' ná siervo fiel nu té la' riyenitsè' quì'į acca bethà'na tè xana' niá na le' yú'u qui' bía para huí'ą na cuidado nna gútią nu go qui' adí canu runi tsina hora ná qui'ni go cą cá.
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor pôs sobre os seus servos, para
43 Ica'rubà siérvuá canchu chi étsina' xana' niá nna ilá'ni bi ą qui'ni runią voluntad qui' bi.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Hualigani te' nia' le qui'ni gute bi làtsi' ní'į iyate nu té qui' bi para cu'úbi'ą.
44 Em verdade vos digo que sobre todos os seus bens o porá.
45 Pero canchu siérvuá gulaba latsi'į nna cánią: Alahuá anna tè él·lani xana' ya'a, làniana thulo chìą huí'ą ca mózuá nna ca criádaá nna, ą'hua í'ya gúą hàstaá qui'ni ttáanią.
45 Mas, se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor tarda em vir, e começar a espancar os criados e criadas, e a comer, e a beber, e a embriagar-se,
46 Làniana nìyalatsi' siérvuá nna él·lani xana' niá tsá nu nìdi làa ribedą bi, hora nu labí yùą nna. Acca xana' niá nna idí'ni guni bi ą castigar, làniana gudàl·la tè bi ą lani adí canu labí runi tsè'.
46 virá o Senhor daquele servo no dia em que
47 Siervo nu hua yù bą́ biỹa nuá rú'ulatsi' xana' niá qui'ni gúnią, atsi'íni labí benią duel·la' gunią nu náni bi ą mandado, entonces lą nna thí'ą iỹetse' castigo.
47 E o servo que soube a vontade do seu senhor e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites.
48 Pero siervo nu labí nabia'ni nu rú'ulatsi' xàni'į nna benią nu dacca' ccáníą castigar nna, lą nna huaỹia' lá íyaá'ą. Acca nia' le qui'ni nuỹa tediba thí' iỹeni nna, entonces iỹeni huá enàbani cą na. Ą'hua nuỹa tediba gute cą làtsi' ní'į adí iỹeni nna, entonces adila iỹeni enàba ỹíya'ni cą na.
48 Mas o que
49 Inte' nna daya' para thulua' ttu tsina nu gál·lá'ą le' yétsiloyu tì'a ttu yi' nna gunią vencer iyaba ca cosa mal. Demasiado rú'ulátsa'a' qui'ni gál·lá'ą prontu taá.
49 Vim lançar fogo na terra e que mais quero, se já está aceso?
50 Náduel·la' ttía' por ttu sufrimiento nna yala sufrir canilátsa'a' hàstaá qui'ni i'yu tsá ccą́ cumplir.
50 Importa, porém, que eu seja batizado com um certo batismo, e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Tsí rulaba latsi' le qui'ni daya' para qui'ni bíttuúru ccá chuppa la' rulábalatsi' cá. Labí, sino íl·lá'a lánia' la' rulábalatsi' qui' ca enne'.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, vos digo, mas, antes, dissensão.
52 Porqui'ni dèsdeba nna làti tsè'e gayu' enne' le' ttu familia nna, la'ání luetsi quį; tsunna cą contra chuppa cą nna, chuppa cą contra tsunna cą nna;
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 ttu tàta nna contra ỹi'nį, ą'hua ỹi'ni contra tàta quì'į; ttu nàna contra ỹi'ni niulíį, ą'hua ỹi'ni niula contra nàna quì'į; suegra contra ỹolitsi'į, ą'hua ỹolitsi' contra suegra quì'į.
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho, contra o pai, a mãe, contra a filha, e a filha, contra a mãe, a sogra, contra sua nora, e a nora, contra sua sogra.
54 Ra ruhuée ca enne' ỹétsi'á: Canchu chi rilá'ni le rel·lani bía lado renia bitsa nna, entonces rena taá le: Chi da' iyya. Anía ccá nna.
54 E dizia também à multidão: Quando vedes a nuvem que vem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede.
55 Ą'hua canchu chi riria be' lado sur la nna, entonces rena le: Yala ubá ccá. Anía ccá nna.
55 E, quando assopra o vento sul, dizeis: Haverá calma; e
56 Hua ritelí báni le ca seña nu cca qui' ca tiempo ỹiaba nna yétsiloyu nna. Bialacca rena le qui'ni labí télini le ti'iỹa ná cosa importante nu cca le' yétsiloyu anna dacca'ló taá ni'i. Labí líni le.
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis, então, discernir este tempo?
57 Bianicca labí la' riyeni tsè' té qui' le para cueqquia latsi' le guni le nu ná tsè' ni'i.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Canchu ttu enne' dia bi hue' parte contra lu' ru'a lo uxtícia nna, entonces lu' nna ná qui'ni eyaccatsè' telá lu' bi miéntraste yù'u lu' néda lani bi para qui'ni làa gute bi lu' cuenta lani juez, porqui'ni enne' ná juez nna gute bi lu' cuenta lani ca policia para gudàl·la cą lu' làti ccá lu' castigar.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura livrar-te dele no caminho; para que não suceda que te conduza ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te encerre na prisão.
59 Inte' nna nia' lu' qui'ni labí eria lu' nía hàsta'na quiỹa lu' iyate nu ruthítsini cą lu'.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro ceitil.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.