Lucas 12
Ca titsaʼ de laʼlabani para iyate ca enneʼ (ZAANT) vs NTLH
1 Bitola nna bitùppa tè iỹé mili' ní ca enne' hàstaá qui'ni rùl·lianí ló nì'a luetsi quį de tántuani iỹé cą. Làniana gudulo Jesús gutixa'ánie ca discípulo qui'áa adí ca enseñanza nna rèe: Guyu le qui'ni làa thí' yeé'ni ca fariséuą' le, porqui'ni yala enne' tsè' rulue' cą pero álahuá hualíni cą.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Pero labí ttu cosa nu gàttsi' té sin qui'ni làa ilá'níą, nihua biỹa ttu secreto ní té sin qui'ni làa guna ri'u ą.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Acca iyaba ca cosa nu chi gunne le le' chul·la nna, pues ccą́ declarar le' la'yani'. Ą'hua nu chi gunne lànà le le' yú'u nna, ccą́ declarar dacca'ló taá.
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 Lebi'į amigos quia': Bittu gátsini le canu calatsi' quį gutti cą le, porqui'ni cuerpo teruba ccani cą gutti cą.
4 Jesus continuou:
5 Inte' nna innia' nuỹa dàni le gátsini le: Lígátsi láni enne' huaccanie cúeé la'labàni qui' le, bitola nna té la'huacca quì'e gudàl·lee le lo yi'bél·laá. Acca nia' le qui'ni là enni'a nna ná qui'ni gátsini le.
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 Tsí álahua ritò'o gayu' ca bìnni to' por chuppa moneda to' rúbá làti cca i'yya cá. Pero labí riỹùl·lani Tata Dios nuỹa la ttu cą.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Pues, hàstaá ittsa' iqquia le nna báabànie iyáỹiani cą. Acca bittu gátsini le, porqui'ni lebi'į nna adítelá dacca' le tì'chula iỹetse' ca bìnni to'.
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 Inte' nna nia' le qui'ni nuỹa tediba gudàlianią inte' ru'a lo ca enne' nna, entonces ą'hua inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna inne huá' nu cca qui' le ru'a lo ca ángel qui' Tata Dios.
8 Jesus disse ainda:
9 Pero nu labí thí'chí'ą qui'ni ną́ enne' quia' ru'a lo ca enne' nna, entonces ą'hua inte' nna labí guni ya' ą presentar ru'a lo ca ángel qui' Tata Dios.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 Nuỹa tediba inne contra inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna huatta' bá perdón quì'į. Pero nu inne titsa' mal contra Espíritu Santo nna labí perdón gata' quì'į.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 Canchu chi iche' cą le le' ca sinagoga nna gute cą le cuenta làtsi' ná' canu rigú'ubia' nna ca uxtícia nna, pues bittu nùyue cani le ti'iỹa o biỹa ecàbi le o biỹa gá le cą.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 Porqui'ni la'a mísmutaá hóraá nna guni Espíritu Santo latsi' le nu dàni le inne le.
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Làniana biria ttuą entre ca enne' ỹétsi'á nna rą ne: Maestro, gùtsì bál·la bèttsi' yà'ą' qui'ni íl·la'áníą interés qui' ta' tàta qui' tù'a nna gunną tsal·lue' quia'.
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Jesús nna rèe na: Lu' nubeyu', núní chi beduą inte' para ccá' juez qui' le, or para íl·la'áníá' biỹa té qui' le ni'i.
14 Jesus disse:
15 Ra tìe iyaba cą: Lihue' cuidado de iyaba clase de la' dàlatsi', porqui'ni masqui'ba iỹeni ní ca cosa chi guta' qui' ca enne', pero bel·liu qui' quį nna bihua runną la'labàni qui' quį.
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Gutixa'a huánie cą attu comparación nna rèe: Loyu qui' ttu nubeyu' rico nna yala lènà' chi bedi'ą lì'į.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Lą nna gure' tìą yala belaba latsi'į nna uccuanią. Biagani gunia', qui'ni lagáru ná cu'á' adí ca lènà' quíyi'į.
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Làniana uccuanią: Chi yúá' biỹa gunia': adila tsa' gutáppa'a' ca cúrrali quíya'a nna gunia' canu adiru xeni, nía nna cu'ú tìa' iyaba ca lènà' quia', ą'hua adí bíỹaáru té quia' nna,
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 làniana edilátsa'a' nna épa'a' la'a mísmuba inte': Yala iỹeni lènà' chi túani lu' para iỹetse' ni ida, acca bedi' bá latsi' lu' nna gù'ya gutò bá nna bedacca' báni nna.
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Pero Tata Dios nna rèe na: Enne' necio ná lu', porqui'ni nèlà nna gatti lu'; iyaba nu chi túani lu' para la'a lu' ba nna, núlá quí' ccą́ cá.
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Ra huá Jesús: Ą' tení ná nu rudàni riqueza quì'į, pero lani Tata Dios nna yala pobre ną́.
21 Jesus concluiu:
22 Bitola nna ra tè Jesús ca discípulo qui'áa: Acca nia' le qui'ni bittu nùyue ga tsé'e le por ti'iỹa ccá le nu go le nna, nihua ti'iỹa ccá le nu gaccu' le nna.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 Pues, la'labàni qui' ri'u nna adila dàcca'ą tì'chula nu ri'ya ro ri'u; ą'hua cuerpo qui' ri'u, tì'chula nu raccu' ri'u.
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Liuyuúruhuá ca bèqquìà. Pues bihua rada cą nìhua labí rutùppa cą lènà', nihua làa rudua cą cúrrali làti cu'ú cą yeda qui' quį. Pero Tata Dios nna ruì'e cą ro cą. Tsí álahuá adírulá dacca' le tì'chula' làcą cá.
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Núní le ccani itùnì á tsàtsìtà de tántua nùyue canią cá.
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Acca, canchu bihua ccani le guni le ttu cosa xcuichu to' rúbá nna, biala cca cathùtini le nùyue por bíỹaáru adí ca cosa cá.
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 Liuyuúruhuá ca ìyyà nu anta' i'yatò' ti'iỹa riỹeni cą, pues labí biỹa tsina ní runi cą nihua labí rul·la cą tùu. Pero riquixa'ánia' le qui'ni nìhuani rey Salomón lani iyátení ca lári' fino nu guccu' bi nna, pero labí bilá' bi latsitè gani tì'a ca ìyyà tú'ą'.
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Yala tsè'ni rugàccu' Tata Dios ca ixi' to' átsi'ini anta' cą ttu tsá teruba le' yétsiloyu nna guxtíla taá dia chì cą lo yi' le' horno. Lebi'į nna, tsí álahuá adila dispuesto ga'na Tata Dios para gugàccu'e le cá. Pero labí ríalatsi' le qui'ni iỹeni la'huacca té quì'e.
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 Acca lebi'į nna, bittu nùyue ga tsé'e le por ti'iỹa ccá le nu í'ya go le, bittu gulaba xàttagá latsi' le qui'ni làa etù la'ỹeni qui' le.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Porqui'ni iyaba ca cosį dua iqquia canu labí fe qui' quį té. Pero lebi'į nna dua Tàta Dios qui' le enne' hua yù bée qui'ni riquína'ni le ca cosį.
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Acca adila tsa' líúdua iqquia le nu cca qui' reino qui' Tata Dios; làniana iyábani adí ca cosa nna, ni nada bá íl·lani cą.
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 Lebi'į ca carnero to' quia', ttu grupo xcuichu to' teruba ná le, pero bittu gátsini le, porqui'ni Tata Dios qui' lía nna chi rappée gusto gúnnée qui' le iyate nu rigú'ubi'e.
32 Jesus continuou:
33 Acca, ligùttì' iyate nu té qui' le nna líúte qui' ca enne' ritè là'di'. Ą' modo nna gáta'ni le ca bolsa nu labí güé, quiere decir ttu tesoro qui' le le' ỹiabara' nu labí tté quì'į, làti lanú ubàna té nìhua làa runittilo bèl·là dìl·la' nna.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Porqui'ni làti té ca cosa nu dacca' qui' lía nna, nía huá du la' rulábalatsi' qui' le.
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 Lítsé'e listo, liugàl·la' léda taá ca lámpara qui' le,
35 E Jesus disse ainda:
36 para qui'ni ccá le tì'a canu rue' cuidado ru'a puerta ribeda cą qui'ni él·lani xana' caniá huía bi thá'a. Para qui'ni cuantu taání él·lani bi ínne taá bi ru'a puértaá nna, luégutaá ithàliani cą bi.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Ica'rubà ca siérvuá, porqui'ni canchu chi él·lani xana' caniá nna, taxácca' bi cą tsè'e cą al tanto. Hualigani te' nia' le qui'ni la'a làbabi nna gudu mandil ru'a lo bi nna gúxuani bi cą lo méỹaá nna gute bi nu go cą.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 Màsqui'ba él·lani bi ttú ríluela yèlà o màsqui'ba él·lani bi ttú ritìį tsunna díla, pero yala ica'rubà ca siérvuá porqui'ni gulèda cą hàstaá qui'ni el·lani bi.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 Lítelíni attu ejémpluį: ttu tàta nna cáalá yùą biỹa hora íl·lani ubana litsi'į nna, entonces labí gá'athią, anía modo nna labí hue'él·la'ą nuỹa cuaną biỹa té le' yu'u qui'į.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Acca, ą'hua lebi'į nna lítsé'e al tanto, porqui'ni méruání hora nu nìdi làa rulába latsi' le nna, de repente taá él·lani Nubeyu' de Ỹiabara'.
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Làniana Pedrua nna ra bi e: Señor, tsí gùnne cuią'lu' comparación nì para intu' teruba o tsí para iyaba ca enne' áccá.
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Becàbi Señor nna rèe: Nuni nua' ná siervo fiel nu té la' riyenitsè' quì'į acca bethà'na tè xana' niá na le' yú'u qui' bía para huí'ą na cuidado nna gútią nu go qui' adí canu runi tsina hora ná qui'ni go cą cá.
42 O Senhor respondeu:
43 Ica'rubà siérvuá canchu chi étsina' xana' niá nna ilá'ni bi ą qui'ni runią voluntad qui' bi.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Hualigani te' nia' le qui'ni gute bi làtsi' ní'į iyate nu té qui' bi para cu'úbi'ą.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Pero canchu siérvuá gulaba latsi'į nna cánią: Alahuá anna tè él·lani xana' ya'a, làniana thulo chìą huí'ą ca mózuá nna ca criádaá nna, ą'hua í'ya gúą hàstaá qui'ni ttáanią.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 Làniana nìyalatsi' siérvuá nna él·lani xana' niá tsá nu nìdi làa ribedą bi, hora nu labí yùą nna. Acca xana' niá nna idí'ni guni bi ą castigar, làniana gudàl·la tè bi ą lani adí canu labí runi tsè'.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 Siervo nu hua yù bą́ biỹa nuá rú'ulatsi' xana' niá qui'ni gúnią, atsi'íni labí benią duel·la' gunią nu náni bi ą mandado, entonces lą nna thí'ą iỹetse' castigo.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Pero siervo nu labí nabia'ni nu rú'ulatsi' xàni'į nna benią nu dacca' ccáníą castigar nna, lą nna huaỹia' lá íyaá'ą. Acca nia' le qui'ni nuỹa tediba thí' iỹeni nna, entonces iỹeni huá enàbani cą na. Ą'hua nuỹa tediba gute cą làtsi' ní'į adí iỹeni nna, entonces adila iỹeni enàba ỹíya'ni cą na.
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 Inte' nna daya' para thulua' ttu tsina nu gál·lá'ą le' yétsiloyu tì'a ttu yi' nna gunią vencer iyaba ca cosa mal. Demasiado rú'ulátsa'a' qui'ni gál·lá'ą prontu taá.
49 Jesus continuou:
50 Náduel·la' ttía' por ttu sufrimiento nna yala sufrir canilátsa'a' hàstaá qui'ni i'yu tsá ccą́ cumplir.
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Tsí rulaba latsi' le qui'ni daya' para qui'ni bíttuúru ccá chuppa la' rulábalatsi' cá. Labí, sino íl·lá'a lánia' la' rulábalatsi' qui' ca enne'.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Porqui'ni dèsdeba nna làti tsè'e gayu' enne' le' ttu familia nna, la'ání luetsi quį; tsunna cą contra chuppa cą nna, chuppa cą contra tsunna cą nna;
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 ttu tàta nna contra ỹi'nį, ą'hua ỹi'ni contra tàta quì'į; ttu nàna contra ỹi'ni niulíį, ą'hua ỹi'ni niula contra nàna quì'į; suegra contra ỹolitsi'į, ą'hua ỹolitsi' contra suegra quì'į.
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Ra ruhuée ca enne' ỹétsi'á: Canchu chi rilá'ni le rel·lani bía lado renia bitsa nna, entonces rena taá le: Chi da' iyya. Anía ccá nna.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Ą'hua canchu chi riria be' lado sur la nna, entonces rena le: Yala ubá ccá. Anía ccá nna.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 Hua ritelí báni le ca seña nu cca qui' ca tiempo ỹiaba nna yétsiloyu nna. Bialacca rena le qui'ni labí télini le ti'iỹa ná cosa importante nu cca le' yétsiloyu anna dacca'ló taá ni'i. Labí líni le.
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 Bianicca labí la' riyeni tsè' té qui' le para cueqquia latsi' le guni le nu ná tsè' ni'i.
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Canchu ttu enne' dia bi hue' parte contra lu' ru'a lo uxtícia nna, entonces lu' nna ná qui'ni eyaccatsè' telá lu' bi miéntraste yù'u lu' néda lani bi para qui'ni làa gute bi lu' cuenta lani juez, porqui'ni enne' ná juez nna gute bi lu' cuenta lani ca policia para gudàl·la cą lu' làti ccá lu' castigar.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Inte' nna nia' lu' qui'ni labí eria lu' nía hàsta'na quiỹa lu' iyate nu ruthítsini cą lu'.
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.