Atos 19
Ca titsaʼ de laʼlabani para iyate ca enneʼ (ZAANT) vs NVT
1 Loti' re' Apolos le' ciudad Coríntua nna, beni bá Pablua seguir viaje qui' bi nna gurèni bi le' ca región montañosa, làniana betsina' bi Éfeso. Nía nna taxácca' bi tuchùppa canu ríalatsi' qui' Señor.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Pablua nna ra tè bi cą: Tsí beni le recibir Espíritu Santo loti' huíalatsi' le. Becàbi cą nna ra cą: Nìdi rubani làa nì'i guna tu' qui'ni chi gul·lani Espíritu Santo lani ca enne'.
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Gunàba titsa' Pablua cą attu nna ra bi: Entonces biálá bautismo ní uccua le nì'i. Làcą nna ra tè cą bi: Por bautismo qui' Juáan.
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Làniana ra tè Pablua cą: Juáan nna beni bi bautizar ca enne', seña de qui'ni beni cą reconocer qui'ni ná cą enne' tul·la' nna ra bi qui'ni dàni cą tsíalatsi' quį enne' da' bitola de làbi nna lée Jesús enne' ná Cristua, para ccá cą salvo.
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 De biyénini cą ca titsa' qui' Pablua nna uccua cą bautizar attu, pero para gulue' cą qui'ni anna chi ná cą enne' qui' Señor Jesucristua.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Beyàcca bá betsia ná' Pablua iqquia quį nna beni cą Espíritu Santo recibir; làniana gùnne cą adí ca titsa' huaya' nna gùdulo cą gunne cą mensaje nu bete Tata Dios qui' quį.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Ttú tsì'nu tì'a ca nubéyu'a canuá uccua bautizar lània.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Tsùnna biú' tì'ga gùdua Pablue nía nna gutixà'a bi lani la'huacca le' sinagoga. Beni bi discutir lani cą acerca de la' rigú'ubia' qui' Tata Dios nna, yala modo beyìla bi para qui'ni ttélíni cą nna tsíalatsi' quį.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Pero ttu te cą nna yala duro uccua losto' quį porqui'ni labí uccua latsi' quį tsíalatsi' quį, sino gùnne la cą ru'a lo ca enne' nna ra cą qui'ni labí ná lí ca enseñanza nu riquixá' Pablua. Làniana beria tè Pablua lahui' quį lani ca creyéntea nna huía cabi litsi' ttu maestro láą Tiranno; le' escuela qui' niá nna beni Pablua predicar ttu ttu tsá ní.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Chùppa ida tì'ga gùdua Pablua nía hueni predicar. Acca iyaba canu tsè'e le' región Asia nna biyénini cą titsa' qui' Señor Jesucristua, tàntua ca enne' judío ą'hua ca enne' griego nna.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Ca milagro ỹeni tsè'ni beni Tata Dios por medio de Pablua;
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 hasta qui'ni ca panitu nna ca lári' nu chi gutá' láti Pablua l·le beyua' ca enne' cą làti anta' ca enne' rà'nia nna beyàcca taá latsi' quį, ą'hua ca espíritu malo nna beria cą lo losto' ca enne' nna betse'e latsi' quį cą.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Tuchùppa ca nubeyu' de raza judío nna gurèni cą itú lettia bání bethacca'ỹí cą ca enne' nna ra cą qui'ni huaccani cą ebèqquia cą ca espíritu malo lo losto' ca enne' por la' huatsaa' qui' quį. Ca nubéyu'a nna uccua tè latsi' quį uquina' cą nombre qui' Jesús para eyúni cą canu cca padecer por ca espíritu malua nna ra cą: Lani nombre qui' Jesús enne' runi Pablo predicar nna runi tu' le mandado eria le.
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Anía beni gàtsi ca ỹi'ni ttu nubeyu' de raza judío láą Esceva nu uccuą sacerdote principal.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Pero de runi cą ttu espíritu malua mandado nna, de repente taá gùnne espíritu malua nna rą cą: Hua nabia' te' Jesús, ą'hua hua yú bá' nuỹa nuą' Pabluą' nna, pero lebi'į chúná, núní ná le nì'i.
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Làniana nubeyu' uccua padecer por espíritu malua nna bigaą́ nna bedàxu'ą cą nna, tsati tó'ní bì'ą cą porqui'ni yala fuerza quì'į té, acca túppá huè' bá benią cą nna xpela' bá cą becuìtta cą le' yú'a.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Bìna tè iyaba canu tsè'e Éfesua nu uccua nna yala la' rátsilatsi' gul·lani lo losto' iyaba quį, tàntua ca enne' judío ą'hua ca enne' griego; làniana ra cą qui'ni hualigani Jesús née Señor nna té la'huacca quì'e lo iyaba ca cosa.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Nuỹetse' canu chi gùdulo ríalatsi' qui' Jesús nna huía cą ru'a lo Pablua nna bete cą testimonio qui' quį ti'iỹa ná ca cosa mal nu chi beni cą por ca creencia qui' quį ántesca tsíalatsi' quį Cristua.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Ą'hua nuỹetse' canu guỹeni magia nna tahua' cą ca libro nu rulue' brujería qui' caniá nna bedàyi cą cą ru'a lo iyaba ca hermanos. Bethácca'bia' tè latsi' cabi ttú tsìeyóna' mílí' moneda nu de plata guỹàcca' iyaba ca libro beỹiá.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Aníabá bitsìla evangelio qui' Señor itú lettia bání porqui'ni bila'ni ca enne' qui'ni yala la'huacca té quì'e.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Gutè diba nuá nna gulèqquia latsi' Pablua tsía bi attu huèni visitar ca iglesa anta' le' región Macedonia nna Acaya nna, làniana eyya bi hàstaá Jerusalén. Ra huá bi: Etsina' díbá' Jerusalén nna caduel·la' huá tsà'a' ciudad Roma.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Làniana guthel·la' bi chuppa ca ayudante qui' bía, Timotéua nna Erastua nna, para región Macedonia. Pero Pablua nna beyà'na bi tuchùppa ubitsa le' región nu lá Asia.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Tiempo lània taá nna huatha ttu escándalo ỹénitse' le' ciudad Éfesua por canu bedúdítsini cą evangelio qui' Jesucristua.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ttu nubeyu' láą Demetrio nna benią ca figura de plata. Beni huą́ ca nicho para patrona qui' quį láą Diana. Yàlaní bel·liu betią qui' canu runi tsina qui' niá.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Demétriua nna betùppa tìą canu runi tsina qui' niá ą'hua adí canu runi luetsi tsina nna rą cą: Compañeros, hua yù bá le qui'ni lani tsinį nna yala gana runi ri'u,
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 pero hua rilá' báni le nna hua runa hua le nu riquixá'a Pablua, reną qui'ni ca ídolo nu runi ca enne' nna labí ná cą dios. Lani modo ba nna chi benią qui'ni nuỹétse'ní ca enne' ríalatsi' ca titsa' nu riquixá'ą, alàa tsuą' teruba le' ciudad qui' ri'u Éfesuį sino le' itúỹia tegaba región qui' ri'u Asia,
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 acca yala peligro duą ri'u, porqui'ni gunìtti ri'u negocio qui' rí'uį, ą'hua yòtò' ỹeni qui' patrona qui' ri'u Dianą' nna gunìtti bá la' dàliani quì'e hasta qui'ni labiru ccá guyu ca enne' ne. Hua yù bá le qui'ni ca enne' tsè'e le' ituba región qui' rí'uį ą'hua itúỹiaba yétsiloyu nna rìta ba cą nì nna runi cą ne adorar.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 De biyénini cą ca tìtsa'a nna yàlaní bitsa'áni cą Pablua nna gùdulo cą ribetsi yà'a cą nna ra cą: Viva Diana patrona qui' ca enne' Éfeso.
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Itú taá ciudad nna nì cuenta gulèqquia ỹíbá latsi' quį. Làniana bedàxu' cą enne' lá Gaius ą'hua attu enne' lá Aristarco nna gutè'yà cą cabi hàstaá làti runi cą junta. Chuppa ca ènni'a nna uccua cabi nu región láą Macedonia nna beni cabi Pablua acompañar.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Pablua nna uccua tè latsi' bi tsía bi ru'a lo ca enne' ỹétse'á para inne bi lani cą, pero ca creyéntea nna labí be'èl·la' cą bi.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Ą'hua tuchùppa canu rigú'ubia' Asia tsè'e huá cą le' junta nna uccua huá cą amigo qui' Pablua nna, acca guthel·la' cą ttu razón qui' bi nna ra cą qui'ni adila tsa' bittu tehuá tálue' lo bi.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Ttu te cą le' junta nna ribetsi yà'a cą ttu lò, attu te cą nna attu lò nna, quelebí lání guni cą cani cą. Nuỹetse' cą nna nìdi làa yù cą biỹa qui'ni acca betùppa cą.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Làniana tuchùppa cą nna gulèqquia cą entre ca enne' ỹétse'á ttu nubeyu' láą Alejandro nna betsíga' duel·la' bá cą na ru'a lo ca enne' ỹétse'á nna gutixà'ani cą na asúntuį. Alejándrua nna benią seña lani ní'į para ccá tsi qui' quį, porqui'ni uccua latsi'į innią a favor qui' ca judíua ru'a lo enne' yétsiá.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Pero de bedácca'ni cą Alejándrua qui'ni ną́ enne' de raza judío nna, entonces iyáỹiani cą nna ttu tiempo ba guretsi yà'a cą ttú chùppa hora nna ra cą: Yala enne' ỹeni ná patrona qui' ri'u Diana.
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Nubeyu' ná secretario qui' yétsiá nna apenas ni birialànią uccua tsi qui' ca enne' yétsiá, làniana ra tìą cą: Lebi'i ca enne' Éfeso, iyáỹiani ca enne' tsè'e le' yétsiloyu nna yù cą qui'ni yetsi qui' rí'uį nna ga'ną encargado para huí'ą cuidado yòtò' làti dua gran patrona qui' ri'u Diana, imagen quì'e nu binnia de ỹiabara',
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 pues hua yù bá ri'u qui'ni lanú nuỹa iria iną qui'ni álahua ą' ná. Acca liuthàya rú'a le nna bíttúru biỹa bìtì' ina le sin razón bá,
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 porqui'ni chùppa ca nubeyu' taxi' le nì nna labí biỹa chi guỹi' cą le' yòtò' qui' rí'uį, nìhua labí biỹa mal ni chi gùnne cą qui' patrona qui' le Dianą',
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 acca Demétriuą' lani adí canu runi ca figura de platą' nna canchu té queja qui' quį contra nuỹa nna, pues para nuą' lá re' uxtícia nna dua yú'u lahui' nna, para qui'ni ttu te le nna gutsia le queja nna, attu te le nna guni le defender qui' tsa ba le,
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 pero canchu biỹa attu cosa calatsi' le nna, pues hua ná bá qui'ni ccą́ arreglar le' junta ordinario ba qui' ri'u,
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 porqui'ni xiaba tatsią iqquia ri'u nna gutsia cą queja qui' ri'u ina cą qui'ni ná ri'u nu huìla pleito por nu cca nàtsa; porqui'ni canchu inàba titsa' cą ri'u biỹacca tsè'e ri'u nì nna, pues labí té biỹa ecàbi ri'u.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Beyacca bá rą anía nna beyàthilàlia taá iyaba cą.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.