Atos 19
Ca titsaʼ de laʼlabani para iyate ca enneʼ (ZAANT) vs NVI
1 Loti' re' Apolos le' ciudad Coríntua nna, beni bá Pablua seguir viaje qui' bi nna gurèni bi le' ca región montañosa, làniana betsina' bi Éfeso. Nía nna taxácca' bi tuchùppa canu ríalatsi' qui' Señor.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, atravessando as regiões altas, chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns discípulos
2 Pablua nna ra tè bi cą: Tsí beni le recibir Espíritu Santo loti' huíalatsi' le. Becàbi cą nna ra cą: Nìdi rubani làa nì'i guna tu' qui'ni chi gul·lani Espíritu Santo lani ca enne'.
2 e lhes perguntou: "Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? " Eles responderam: "Não, nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo".
3 Gunàba titsa' Pablua cą attu nna ra bi: Entonces biálá bautismo ní uccua le nì'i. Làcą nna ra tè cą bi: Por bautismo qui' Juáan.
3 "Então, que batismo vocês receberam? ", perguntou Paulo. "O batismo de João", responderam eles.
4 Làniana ra tè Pablua cą: Juáan nna beni bi bautizar ca enne', seña de qui'ni beni cą reconocer qui'ni ná cą enne' tul·la' nna ra bi qui'ni dàni cą tsíalatsi' quį enne' da' bitola de làbi nna lée Jesús enne' ná Cristua, para ccá cą salvo.
4 Disse Paulo: "O batismo de João foi um batismo de arrependimento. Ele dizia ao povo que cresse naquele que viria depois dele, isto é, em Jesus".
5 De biyénini cą ca titsa' qui' Pablua nna uccua cą bautizar attu, pero para gulue' cą qui'ni anna chi ná cą enne' qui' Señor Jesucristua.
5 Ouvindo isso, eles foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Beyàcca bá betsia ná' Pablua iqquia quį nna beni cą Espíritu Santo recibir; làniana gùnne cą adí ca titsa' huaya' nna gùdulo cą gunne cą mensaje nu bete Tata Dios qui' quį.
6 Quando Paulo lhes impôs as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e começaram a falar em línguas e a profetizar.
7 Ttú tsì'nu tì'a ca nubéyu'a canuá uccua bautizar lània.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Tsùnna biú' tì'ga gùdua Pablue nía nna gutixà'a bi lani la'huacca le' sinagoga. Beni bi discutir lani cą acerca de la' rigú'ubia' qui' Tata Dios nna, yala modo beyìla bi para qui'ni ttélíni cą nna tsíalatsi' quį.
8 Paulo entrou na sinagoga e ali falou com liberdade durante três meses, argumentando convincentemente acerca do Reino de Deus.
9 Pero ttu te cą nna yala duro uccua losto' quį porqui'ni labí uccua latsi' quį tsíalatsi' quį, sino gùnne la cą ru'a lo ca enne' nna ra cą qui'ni labí ná lí ca enseñanza nu riquixá' Pablua. Làniana beria tè Pablua lahui' quį lani ca creyéntea nna huía cabi litsi' ttu maestro láą Tiranno; le' escuela qui' niá nna beni Pablua predicar ttu ttu tsá ní.
9 Mas alguns deles se endureceram e se recusaram a crer, e começaram a falar mal do Caminho diante da multidão. Paulo, então, afastou-se deles. Tomando consigo os discípulos, passou a ensinar diariamente na escola de Tirano.
10 Chùppa ida tì'ga gùdua Pablua nía hueni predicar. Acca iyaba canu tsè'e le' región Asia nna biyénini cą titsa' qui' Señor Jesucristua, tàntua ca enne' judío ą'hua ca enne' griego nna.
10 Isso continuou por dois anos, de forma que todos os judeus e os gregos que viviam na província da Ásia ouviram a palavra do Senhor.
11 Ca milagro ỹeni tsè'ni beni Tata Dios por medio de Pablua;
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 hasta qui'ni ca panitu nna ca lári' nu chi gutá' láti Pablua l·le beyua' ca enne' cą làti anta' ca enne' rà'nia nna beyàcca taá latsi' quį, ą'hua ca espíritu malo nna beria cą lo losto' ca enne' nna betse'e latsi' quį cą.
12 de modo que até lenços e aventais que Paulo usava eram levados e colocados sobre os enfermos. Estes eram curados de suas doenças, e os espíritos malignos saíam deles.
13 Tuchùppa ca nubeyu' de raza judío nna gurèni cą itú lettia bání bethacca'ỹí cą ca enne' nna ra cą qui'ni huaccani cą ebèqquia cą ca espíritu malo lo losto' ca enne' por la' huatsaa' qui' quį. Ca nubéyu'a nna uccua tè latsi' quį uquina' cą nombre qui' Jesús para eyúni cą canu cca padecer por ca espíritu malua nna ra cą: Lani nombre qui' Jesús enne' runi Pablo predicar nna runi tu' le mandado eria le.
13 Alguns judeus que andavam expulsando espíritos malignos tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os endemoninhados, dizendo: "Em nome de Jesus, a quem Paulo prega, eu lhes ordeno que saiam! "
14 Anía beni gàtsi ca ỹi'ni ttu nubeyu' de raza judío láą Esceva nu uccuą sacerdote principal.
14 Os que estavam fazendo isso eram os sete filhos de Ceva, um dos chefes dos sacerdotes dos judeus.
15 Pero de runi cą ttu espíritu malua mandado nna, de repente taá gùnne espíritu malua nna rą cą: Hua nabia' te' Jesús, ą'hua hua yú bá' nuỹa nuą' Pabluą' nna, pero lebi'į chúná, núní ná le nì'i.
15 Um dia, o espírito maligno lhes respondeu: "Jesus, eu conheço, Paulo, eu sei quem é; mas vocês, quem são? "
16 Làniana nubeyu' uccua padecer por espíritu malua nna bigaą́ nna bedàxu'ą cą nna, tsati tó'ní bì'ą cą porqui'ni yala fuerza quì'į té, acca túppá huè' bá benią cą nna xpela' bá cą becuìtta cą le' yú'a.
16 Então o endemoninhado saltou sobre eles e os dominou, espancando-os com tamanha violência que eles fugiram da casa nus e feridos.
17 Bìna tè iyaba canu tsè'e Éfesua nu uccua nna yala la' rátsilatsi' gul·lani lo losto' iyaba quį, tàntua ca enne' judío ą'hua ca enne' griego; làniana ra cą qui'ni hualigani Jesús née Señor nna té la'huacca quì'e lo iyaba ca cosa.
17 Quando isso se tornou conhecido de todos os judeus e os gregos que viviam em Éfeso, todos eles foram tomados de temor; e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Nuỹetse' canu chi gùdulo ríalatsi' qui' Jesús nna huía cą ru'a lo Pablua nna bete cą testimonio qui' quį ti'iỹa ná ca cosa mal nu chi beni cą por ca creencia qui' quį ántesca tsíalatsi' quį Cristua.
18 Muitos dos que creram vinham, e confessavam e declaravam abertamente suas más obras.
19 Ą'hua nuỹetse' canu guỹeni magia nna tahua' cą ca libro nu rulue' brujería qui' caniá nna bedàyi cą cą ru'a lo iyaba ca hermanos. Bethácca'bia' tè latsi' cabi ttú tsìeyóna' mílí' moneda nu de plata guỹàcca' iyaba ca libro beỹiá.
19 Grande número dos que tinham praticado ocultismo reuniram seus livros e os queimaram publicamente. Calculado o valor total, este chegou a cinqüenta mil dracmas.
20 Aníabá bitsìla evangelio qui' Señor itú lettia bání porqui'ni bila'ni ca enne' qui'ni yala la'huacca té quì'e.
20 Dessa maneira a palavra do Senhor muito se difundia e se fortalecia.
21 Gutè diba nuá nna gulèqquia latsi' Pablua tsía bi attu huèni visitar ca iglesa anta' le' región Macedonia nna Acaya nna, làniana eyya bi hàstaá Jerusalén. Ra huá bi: Etsina' díbá' Jerusalén nna caduel·la' huá tsà'a' ciudad Roma.
21 Depois dessas coisas, Paulo decidiu no espírito ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia. Ele dizia: "Depois de haver estado ali, é necessário também que eu vá visitar Roma".
22 Làniana guthel·la' bi chuppa ca ayudante qui' bía, Timotéua nna Erastua nna, para región Macedonia. Pero Pablua nna beyà'na bi tuchùppa ubitsa le' región nu lá Asia.
22 Então enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, e permaneceu mais um pouco na província da Ásia.
23 Tiempo lània taá nna huatha ttu escándalo ỹénitse' le' ciudad Éfesua por canu bedúdítsini cą evangelio qui' Jesucristua.
23 Naquele tempo houve um grande tumulto por causa do Caminho.
24 Ttu nubeyu' láą Demetrio nna benią ca figura de plata. Beni huą́ ca nicho para patrona qui' quį láą Diana. Yàlaní bel·liu betią qui' canu runi tsina qui' niá.
24 Um ourives chamado Demétrio, que fazia miniaturas de prata do templo de Ártemis e que dava muito lucro aos artífices,
25 Demétriua nna betùppa tìą canu runi tsina qui' niá ą'hua adí canu runi luetsi tsina nna rą cą: Compañeros, hua yù bá le qui'ni lani tsinį nna yala gana runi ri'u,
25 reuniu-os juntamente com os trabalhadores dessa profissão e disse: "Senhores, vocês sabem que temos uma boa fonte de lucro nesta atividade
26 pero hua rilá' báni le nna hua runa hua le nu riquixá'a Pablua, reną qui'ni ca ídolo nu runi ca enne' nna labí ná cą dios. Lani modo ba nna chi benią qui'ni nuỹétse'ní ca enne' ríalatsi' ca titsa' nu riquixá'ą, alàa tsuą' teruba le' ciudad qui' ri'u Éfesuį sino le' itúỹia tegaba región qui' ri'u Asia,
26 e estão vendo e ouvindo como este indivíduo, Paulo, está convencendo e desviando grande número de pessoas aqui em Éfeso e em quase toda a província da Ásia. Diz ele que deuses feitos por mãos humanas não são deuses.
27 acca yala peligro duą ri'u, porqui'ni gunìtti ri'u negocio qui' rí'uį, ą'hua yòtò' ỹeni qui' patrona qui' ri'u Dianą' nna gunìtti bá la' dàliani quì'e hasta qui'ni labiru ccá guyu ca enne' ne. Hua yù bá le qui'ni ca enne' tsè'e le' ituba región qui' rí'uį ą'hua itúỹiaba yétsiloyu nna rìta ba cą nì nna runi cą ne adorar.
27 Não somente há o perigo de nossa profissão perder sua reputação, mas também de o templo da grande deusa Ártemis cair em descrédito e de a própria deusa, adorada em toda a província da Ásia e em todo o mundo, ser destituída de sua majestade divina".
28 De biyénini cą ca tìtsa'a nna yàlaní bitsa'áni cą Pablua nna gùdulo cą ribetsi yà'a cą nna ra cą: Viva Diana patrona qui' ca enne' Éfeso.
28 Ao ouvirem isso, eles ficaram furiosos e começaram a gritar: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
29 Itú taá ciudad nna nì cuenta gulèqquia ỹíbá latsi' quį. Làniana bedàxu' cą enne' lá Gaius ą'hua attu enne' lá Aristarco nna gutè'yà cą cabi hàstaá làti runi cą junta. Chuppa ca ènni'a nna uccua cabi nu región láą Macedonia nna beni cabi Pablua acompañar.
29 Em pouco tempo a cidade toda estava em tumulto. O povo foi às pressas para o teatro, arrastando os companheiros de viagem de Paulo, os macedônios Gaio e Aristarco.
30 Pablua nna uccua tè latsi' bi tsía bi ru'a lo ca enne' ỹétse'á para inne bi lani cą, pero ca creyéntea nna labí be'èl·la' cą bi.
30 Paulo queria apresentar-se à multidão, mas os discípulos não o permitiram.
31 Ą'hua tuchùppa canu rigú'ubia' Asia tsè'e huá cą le' junta nna uccua huá cą amigo qui' Pablua nna, acca guthel·la' cą ttu razón qui' bi nna ra cą qui'ni adila tsa' bittu tehuá tálue' lo bi.
31 Alguns amigos de Paulo dentre as autoridades da província chegaram a mandar-lhe um recado, pedindo-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Ttu te cą le' junta nna ribetsi yà'a cą ttu lò, attu te cą nna attu lò nna, quelebí lání guni cą cani cą. Nuỹetse' cą nna nìdi làa yù cą biỹa qui'ni acca betùppa cą.
32 A assembléia estava em confusão: uns gritavam uma coisa, outros gritavam outra. A maior parte do povo nem sabia por que estava ali.
33 Làniana tuchùppa cą nna gulèqquia cą entre ca enne' ỹétse'á ttu nubeyu' láą Alejandro nna betsíga' duel·la' bá cą na ru'a lo ca enne' ỹétse'á nna gutixà'ani cą na asúntuį. Alejándrua nna benią seña lani ní'į para ccá tsi qui' quį, porqui'ni uccua latsi'į innią a favor qui' ca judíua ru'a lo enne' yétsiá.
33 Alguns da multidão julgaram que Alexandre era a causa do tumulto, quando os judeus o empurraram para frente. Ele fez sinal pedindo silêncio, com a intenção de fazer sua defesa diante do povo.
34 Pero de bedácca'ni cą Alejándrua qui'ni ną́ enne' de raza judío nna, entonces iyáỹiani cą nna ttu tiempo ba guretsi yà'a cą ttú chùppa hora nna ra cą: Yala enne' ỹeni ná patrona qui' ri'u Diana.
34 Mas quando ficaram sabendo que ele era judeu, todos gritaram a uma só voz durante cerca de duas horas: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
35 Nubeyu' ná secretario qui' yétsiá nna apenas ni birialànią uccua tsi qui' ca enne' yétsiá, làniana ra tìą cą: Lebi'i ca enne' Éfeso, iyáỹiani ca enne' tsè'e le' yétsiloyu nna yù cą qui'ni yetsi qui' rí'uį nna ga'ną encargado para huí'ą cuidado yòtò' làti dua gran patrona qui' ri'u Diana, imagen quì'e nu binnia de ỹiabara',
35 O escrivão da cidade acalmou a multidão e disse: "Efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis e da sua imagem que caiu do céu?
36 pues hua yù bá ri'u qui'ni lanú nuỹa iria iną qui'ni álahua ą' ná. Acca liuthàya rú'a le nna bíttúru biỹa bìtì' ina le sin razón bá,
36 Portanto, visto que estes fatos são inegáveis, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 porqui'ni chùppa ca nubeyu' taxi' le nì nna labí biỹa chi guỹi' cą le' yòtò' qui' rí'uį, nìhua labí biỹa mal ni chi gùnne cą qui' patrona qui' le Dianą',
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, embora eles não tenham roubado templos nem blasfemado contra a nossa deusa.
38 acca Demétriuą' lani adí canu runi ca figura de platą' nna canchu té queja qui' quį contra nuỹa nna, pues para nuą' lá re' uxtícia nna dua yú'u lahui' nna, para qui'ni ttu te le nna gutsia le queja nna, attu te le nna guni le defender qui' tsa ba le,
38 Se Demétrio e seus companheiros de profissão têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos, e há procônsules. Eles que apresentem suas queixas ali.
39 pero canchu biỹa attu cosa calatsi' le nna, pues hua ná bá qui'ni ccą́ arreglar le' junta ordinario ba qui' ri'u,
39 Se há mais alguma coisa que vocês desejam apresentar, isso será decidido em assembléia, conforme a lei.
40 porqui'ni xiaba tatsią iqquia ri'u nna gutsia cą queja qui' ri'u ina cą qui'ni ná ri'u nu huìla pleito por nu cca nàtsa; porqui'ni canchu inàba titsa' cą ri'u biỹacca tsè'e ri'u nì nna, pues labí té biỹa ecàbi ri'u.
40 Da maneira como está, corremos o perigo de sermos acusados de perturbar a ordem pública por causa dos acontecimentos de hoje. Nesse caso, não seríamos capazes de justificar este tumulto, visto que não há razão para tal".
41 Beyacca bá rą anía nna beyàthilàlia taá iyaba cą.
41 E, tendo dito isso, encerrou a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.