Atos 19
Ca titsaʼ de laʼlabani para iyate ca enneʼ (ZAANT) vs NAA
1 Loti' re' Apolos le' ciudad Coríntua nna, beni bá Pablua seguir viaje qui' bi nna gurèni bi le' ca región montañosa, làniana betsina' bi Éfeso. Nía nna taxácca' bi tuchùppa canu ríalatsi' qui' Señor.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Pablua nna ra tè bi cą: Tsí beni le recibir Espíritu Santo loti' huíalatsi' le. Becàbi cą nna ra cą: Nìdi rubani làa nì'i guna tu' qui'ni chi gul·lani Espíritu Santo lani ca enne'.
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Gunàba titsa' Pablua cą attu nna ra bi: Entonces biálá bautismo ní uccua le nì'i. Làcą nna ra tè cą bi: Por bautismo qui' Juáan.
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Làniana ra tè Pablua cą: Juáan nna beni bi bautizar ca enne', seña de qui'ni beni cą reconocer qui'ni ná cą enne' tul·la' nna ra bi qui'ni dàni cą tsíalatsi' quį enne' da' bitola de làbi nna lée Jesús enne' ná Cristua, para ccá cą salvo.
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 De biyénini cą ca titsa' qui' Pablua nna uccua cą bautizar attu, pero para gulue' cą qui'ni anna chi ná cą enne' qui' Señor Jesucristua.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Beyàcca bá betsia ná' Pablua iqquia quį nna beni cą Espíritu Santo recibir; làniana gùnne cą adí ca titsa' huaya' nna gùdulo cą gunne cą mensaje nu bete Tata Dios qui' quį.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Ttú tsì'nu tì'a ca nubéyu'a canuá uccua bautizar lània.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Tsùnna biú' tì'ga gùdua Pablue nía nna gutixà'a bi lani la'huacca le' sinagoga. Beni bi discutir lani cą acerca de la' rigú'ubia' qui' Tata Dios nna, yala modo beyìla bi para qui'ni ttélíni cą nna tsíalatsi' quį.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Pero ttu te cą nna yala duro uccua losto' quį porqui'ni labí uccua latsi' quį tsíalatsi' quį, sino gùnne la cą ru'a lo ca enne' nna ra cą qui'ni labí ná lí ca enseñanza nu riquixá' Pablua. Làniana beria tè Pablua lahui' quį lani ca creyéntea nna huía cabi litsi' ttu maestro láą Tiranno; le' escuela qui' niá nna beni Pablua predicar ttu ttu tsá ní.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Chùppa ida tì'ga gùdua Pablua nía hueni predicar. Acca iyaba canu tsè'e le' región Asia nna biyénini cą titsa' qui' Señor Jesucristua, tàntua ca enne' judío ą'hua ca enne' griego nna.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Ca milagro ỹeni tsè'ni beni Tata Dios por medio de Pablua;
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 hasta qui'ni ca panitu nna ca lári' nu chi gutá' láti Pablua l·le beyua' ca enne' cą làti anta' ca enne' rà'nia nna beyàcca taá latsi' quį, ą'hua ca espíritu malo nna beria cą lo losto' ca enne' nna betse'e latsi' quį cą.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Tuchùppa ca nubeyu' de raza judío nna gurèni cą itú lettia bání bethacca'ỹí cą ca enne' nna ra cą qui'ni huaccani cą ebèqquia cą ca espíritu malo lo losto' ca enne' por la' huatsaa' qui' quį. Ca nubéyu'a nna uccua tè latsi' quį uquina' cą nombre qui' Jesús para eyúni cą canu cca padecer por ca espíritu malua nna ra cą: Lani nombre qui' Jesús enne' runi Pablo predicar nna runi tu' le mandado eria le.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Anía beni gàtsi ca ỹi'ni ttu nubeyu' de raza judío láą Esceva nu uccuą sacerdote principal.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Pero de runi cą ttu espíritu malua mandado nna, de repente taá gùnne espíritu malua nna rą cą: Hua nabia' te' Jesús, ą'hua hua yú bá' nuỹa nuą' Pabluą' nna, pero lebi'į chúná, núní ná le nì'i.
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Làniana nubeyu' uccua padecer por espíritu malua nna bigaą́ nna bedàxu'ą cą nna, tsati tó'ní bì'ą cą porqui'ni yala fuerza quì'į té, acca túppá huè' bá benią cą nna xpela' bá cą becuìtta cą le' yú'a.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Bìna tè iyaba canu tsè'e Éfesua nu uccua nna yala la' rátsilatsi' gul·lani lo losto' iyaba quį, tàntua ca enne' judío ą'hua ca enne' griego; làniana ra cą qui'ni hualigani Jesús née Señor nna té la'huacca quì'e lo iyaba ca cosa.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Nuỹetse' canu chi gùdulo ríalatsi' qui' Jesús nna huía cą ru'a lo Pablua nna bete cą testimonio qui' quį ti'iỹa ná ca cosa mal nu chi beni cą por ca creencia qui' quį ántesca tsíalatsi' quį Cristua.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ą'hua nuỹetse' canu guỹeni magia nna tahua' cą ca libro nu rulue' brujería qui' caniá nna bedàyi cą cą ru'a lo iyaba ca hermanos. Bethácca'bia' tè latsi' cabi ttú tsìeyóna' mílí' moneda nu de plata guỹàcca' iyaba ca libro beỹiá.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Aníabá bitsìla evangelio qui' Señor itú lettia bání porqui'ni bila'ni ca enne' qui'ni yala la'huacca té quì'e.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Gutè diba nuá nna gulèqquia latsi' Pablua tsía bi attu huèni visitar ca iglesa anta' le' región Macedonia nna Acaya nna, làniana eyya bi hàstaá Jerusalén. Ra huá bi: Etsina' díbá' Jerusalén nna caduel·la' huá tsà'a' ciudad Roma.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Làniana guthel·la' bi chuppa ca ayudante qui' bía, Timotéua nna Erastua nna, para región Macedonia. Pero Pablua nna beyà'na bi tuchùppa ubitsa le' región nu lá Asia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Tiempo lània taá nna huatha ttu escándalo ỹénitse' le' ciudad Éfesua por canu bedúdítsini cą evangelio qui' Jesucristua.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ttu nubeyu' láą Demetrio nna benią ca figura de plata. Beni huą́ ca nicho para patrona qui' quį láą Diana. Yàlaní bel·liu betią qui' canu runi tsina qui' niá.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Demétriua nna betùppa tìą canu runi tsina qui' niá ą'hua adí canu runi luetsi tsina nna rą cą: Compañeros, hua yù bá le qui'ni lani tsinį nna yala gana runi ri'u,
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 pero hua rilá' báni le nna hua runa hua le nu riquixá'a Pablua, reną qui'ni ca ídolo nu runi ca enne' nna labí ná cą dios. Lani modo ba nna chi benią qui'ni nuỹétse'ní ca enne' ríalatsi' ca titsa' nu riquixá'ą, alàa tsuą' teruba le' ciudad qui' ri'u Éfesuį sino le' itúỹia tegaba región qui' ri'u Asia,
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 acca yala peligro duą ri'u, porqui'ni gunìtti ri'u negocio qui' rí'uį, ą'hua yòtò' ỹeni qui' patrona qui' ri'u Dianą' nna gunìtti bá la' dàliani quì'e hasta qui'ni labiru ccá guyu ca enne' ne. Hua yù bá le qui'ni ca enne' tsè'e le' ituba región qui' rí'uį ą'hua itúỹiaba yétsiloyu nna rìta ba cą nì nna runi cą ne adorar.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 De biyénini cą ca tìtsa'a nna yàlaní bitsa'áni cą Pablua nna gùdulo cą ribetsi yà'a cą nna ra cą: Viva Diana patrona qui' ca enne' Éfeso.
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Itú taá ciudad nna nì cuenta gulèqquia ỹíbá latsi' quį. Làniana bedàxu' cą enne' lá Gaius ą'hua attu enne' lá Aristarco nna gutè'yà cą cabi hàstaá làti runi cą junta. Chuppa ca ènni'a nna uccua cabi nu región láą Macedonia nna beni cabi Pablua acompañar.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Pablua nna uccua tè latsi' bi tsía bi ru'a lo ca enne' ỹétse'á para inne bi lani cą, pero ca creyéntea nna labí be'èl·la' cą bi.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Ą'hua tuchùppa canu rigú'ubia' Asia tsè'e huá cą le' junta nna uccua huá cą amigo qui' Pablua nna, acca guthel·la' cą ttu razón qui' bi nna ra cą qui'ni adila tsa' bittu tehuá tálue' lo bi.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Ttu te cą le' junta nna ribetsi yà'a cą ttu lò, attu te cą nna attu lò nna, quelebí lání guni cą cani cą. Nuỹetse' cą nna nìdi làa yù cą biỹa qui'ni acca betùppa cą.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Làniana tuchùppa cą nna gulèqquia cą entre ca enne' ỹétse'á ttu nubeyu' láą Alejandro nna betsíga' duel·la' bá cą na ru'a lo ca enne' ỹétse'á nna gutixà'ani cą na asúntuį. Alejándrua nna benią seña lani ní'į para ccá tsi qui' quį, porqui'ni uccua latsi'į innią a favor qui' ca judíua ru'a lo enne' yétsiá.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Pero de bedácca'ni cą Alejándrua qui'ni ną́ enne' de raza judío nna, entonces iyáỹiani cą nna ttu tiempo ba guretsi yà'a cą ttú chùppa hora nna ra cą: Yala enne' ỹeni ná patrona qui' ri'u Diana.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Nubeyu' ná secretario qui' yétsiá nna apenas ni birialànią uccua tsi qui' ca enne' yétsiá, làniana ra tìą cą: Lebi'i ca enne' Éfeso, iyáỹiani ca enne' tsè'e le' yétsiloyu nna yù cą qui'ni yetsi qui' rí'uį nna ga'ną encargado para huí'ą cuidado yòtò' làti dua gran patrona qui' ri'u Diana, imagen quì'e nu binnia de ỹiabara',
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 pues hua yù bá ri'u qui'ni lanú nuỹa iria iną qui'ni álahua ą' ná. Acca liuthàya rú'a le nna bíttúru biỹa bìtì' ina le sin razón bá,
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 porqui'ni chùppa ca nubeyu' taxi' le nì nna labí biỹa chi guỹi' cą le' yòtò' qui' rí'uį, nìhua labí biỹa mal ni chi gùnne cą qui' patrona qui' le Dianą',
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 acca Demétriuą' lani adí canu runi ca figura de platą' nna canchu té queja qui' quį contra nuỹa nna, pues para nuą' lá re' uxtícia nna dua yú'u lahui' nna, para qui'ni ttu te le nna gutsia le queja nna, attu te le nna guni le defender qui' tsa ba le,
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 pero canchu biỹa attu cosa calatsi' le nna, pues hua ná bá qui'ni ccą́ arreglar le' junta ordinario ba qui' ri'u,
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 porqui'ni xiaba tatsią iqquia ri'u nna gutsia cą queja qui' ri'u ina cą qui'ni ná ri'u nu huìla pleito por nu cca nàtsa; porqui'ni canchu inàba titsa' cą ri'u biỹacca tsè'e ri'u nì nna, pues labí té biỹa ecàbi ri'u.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Beyacca bá rą anía nna beyàthilàlia taá iyaba cą.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.