Mateus 5
Ayao amisy urairi wanyin (YVANT) vs NVT
1 Yesus po vatano wanuije umawe mansaen, ti seo no pukam umba paje tuna. Umba Apa arakovo utavondi aije ude Ai.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Umbawe pananyaube kobe mai pare,
2 e ele começou a ensiná-los.
3 “Are nawirati ware, ‘Risyamo imamaisye ramu, yara Amisye obo pi mamaisy,’
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Are nawirati manimaumbe ti wo Amisye awain,
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Are nawirati manuga mpaaje,
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Are nawirati ubeker utavondijo Amisye apa bekere rai,
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Are nawirati maemeno vatano kaijinta mai,
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Are nawirati manuga ndandinit,
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Are nawirati wo kovo saumane raugav ti vatane manuga nsaumano mansai vambinibe,
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Are nawirati wo Amisye apa bekere rarijat weti vatano mamun wo mave tatugadi,
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 Weapamo ranivara vatane wo wasaura tantunawi muno wo wasave tatugadi muno wangkarive wo wasangkivan weye watavondijo Rinai, weamo kove ngkov irati wasai!
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Syare wasanayanambe muno wasananibe, weye Amisye po kove ratayao ti ntuna mo wasanyut no munijo ntiti. Muno wasaemen: vatane wo anawae wusyine mave tatugadi tavon to.”
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 “Weapamo wasaurata irati garame rai. Wapo garame rataopondijo anaisye rai, wea umba manavan. Maisyare wemaisy, weapirati wapo kove raugavere vatano mine so mansai. Weramu ranivara garame umaso ngkurude to, weamo ngkov akatoe ramu, yara vatane wo raepata vayave ti wo ratakadi.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 Weapamo wasaurata irati vare rai, wabaro vatano mine so mansai. Munijo no no pukame ama vone rai mamo wamerata wandaen kakavimbe muno ama vare ngkokaibe jewen.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Maisyare omaisy, arono vatane inta po yawainye raindi, po rakepano kavine raije ramu, yara po rauseo ntuna no pata vono kakavin indamu mbaro vatano una no yavarugawe mai tenambe.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Maisyare omai ti, syare weapirati wabaro vatane mansai indamu wo wapa ana wadave ti ngkove raen, indati wo wapa Ajayo no no munijo ntiti ararimbe.”
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 “Vemo wapo ratantona wapare ride indamu Syo Ananyao Musa muno Ayao Anawae randamisy, omai nora. Ride indamu Syo randamisye ramu, yara ide indamu Syo ravera mamaisy.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Syo raura tugaive: arono naumo warae me mine so me ta noa nene, indati Ananyao Musa ama ayao inta raumandije ramu. Tugae, ama ayao mona intabo dako, muno ama urupijo mamaun dave inta raumandi jewen, yara indati no tawan ava Amisye po ayao umaso ama bekere raveti mamai tenambe.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Maisyare omai ti, are pirati po Ananyao Musa ama ayao rui vayave rakanyoandi, muno po vatano kaijinta manyao indamu wo rakanyoandi tavon, opamo indati Amisye po augaje ti apa tame makaje rave arono Amisye de be akarive no mine vone so rai. Yara are pirati tavondi ananyao umaso rai mavabe muno po vatano kaijinta manyao indamu utavondi rai tavon, opamo indati Amisye po aijaseo titive no arono de be akarive no mine vone so rai.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Weramu Syo raura wasai: vatano Parisije muno kuruno makari mbaro Ananyao Musa raije utavondi Amisye apa bekere rai mamaumbe vayave. Weti kove mamo weapamo watavondi rai tenambe inda wapo mansakivan. Weye ranivara wapa watavondi raije mamo mo awa rakivane ramu, wea indati wasisa munijo Amisye be akarive rai raije ramu.”
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 “Wapo ranaun ananyao wusyino wama anene wo raijare no taiso: ‘Vemo nyo vatane maubaisy inya.’ Are pirati po vatane aubaisy, wepamo mangke raugaje ai.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Weramu Sya ananyao wanyine no taiso: Are pirati parijo vatane inta ai, wepamo mangke raugaje ai. Are pirati po vatane inta aura tatugadi, wepamo augaveta no akarijo po mangke rapatimuge amun. Are pirati po vatane inta aura tantunawi pare, ‘Winyamo vatano nyantatukambe rave pi winy,’ wepamo Amisye po amaugusyo tanamo mbadururo nuge nuganuije rai, wea umba mamaisy.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 Maisyare omai ti, arono nyare mbera nyo ana inta rameseo Amisye ai, naije naemen irati nya arakovo parijo naije ai rati,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 syare nyo ana umawe rapaya ti ntuna no tewa orame ama ruk, umba nyakato indamu nyo nya arakovo parijo naije pe isaneme raija dati, umba nyakare nyo ana umawe rameseo Amisye ai rijabe kai.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 Ranivara vatane inta parijo nai rave, weti pare po nauga ra panaikebe nai no akarijo po mangke rapatimuge amun, kove mamo nyo aneme raijar wusyimbe rati, arono ipanya no unanuije yasyine raide nene, wirati indamu isanuga nsauman akato. Weye ranivara nyo aneme raijare jewen, wea indati po naunanto akarijo po mangke rapatimuge ai, umba akarije umaso po naunanto apa naite mai jakato, umba naite wo nausiso no tanoano makova rai.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Syo raura tugaive: indati wintuna no tanoano makova rai jao nyo nya mangke umaso ravaeya mewen bintabo.”
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 “Wapo ranaun ananyao wusyine no taiso: ‘Vemo nyo anaerere rave inya.’
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Weramu Sya ananyao wanyine no taiso: Are pirati po wanya inta raen ti anuga ntento rai, opamo niki rarijato no anuga rai.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Ranivara namijo nanem ngkove omi ndaugabe indamu nyo ayao kakaije rave, weamo nyo rakewar uje. Nanasine nake inta rakanive nai omamo mangke mamaun. Weramu ranivara nyo ayao kakaije rave tutir, weaveti nanasine tenambe ramaugusyo tanamo mbadururo nuge nuganuije rai, omamo mangke manakoe rave.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Muno ranivara nanem ngkove mo naugabe indamu nyo ayao kakaije rave, weamo nyo raotar da ramauto. Nanasine nake inta rakanive nai omamo mangke mamaun. Weramu ranivara nyo ayao kakaije rave tutir, weaveti nanasine tenambe nsiso no tanamo mbadururo nuge nuganuije rai, omamo mangke manakoe rave.”
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 “Ananyao wusyine inta no taiso: ‘Anya inta pare po apa wanya rauguje aora, opamo po nyovara wao rauguje raunanto rai, weti mo raugav umba muje.’
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Weramu Sya ananyao wanyine no taiso: Vatano are pirati apa wanya nserere ramu, yara po rauguje aora vayave, opamo po ayao kakaije rave to ije. Weye ranivara wanya rauguje umaso mo anya kaijinta aovan akato, weamo nserer. Muno anya kaijinta wepi po wanya rauguje umaso raovan akato, opamo vatano serer tavon.”
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 “Wapo ranaun ananyao wusyino wama anene wo raijare no taiso: ‘Vemo nyo urairijo angkarije raura nora, yara animaisye mirati nyo raurairive Amisye ai, mbeto rai inda mamaisy.’
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 — ausente —
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 — ausente —
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Muno vemo nyo taune nakari ama tame veano nya urairije raokaisy inya. Weye Amisye po nakari ranari to, muno nakarivuinyo ngkarisyana nene muno ntoa nsavu omamo Wepi po raija tenambe.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Maisyare omai ti, nyare nyo urairije inta raokaisy, weamo syare ndaura vayave no taiso: ‘Tugae.’ Weramu ranivara nyonae nyo raokaisyi, weamo nyare ‘Jewena.’ Obo ma. Vemo ayao kaijinta mi ndaura nora. Weye ranivara nyo ayao kaijinta raijanande nya ana ndaura wato rai weye nyo rakarae mo raveti mbambunin, omamo nori rati Anakakai Akoe ai, ti ngkove ramu.”
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 “Wapo ranaun ananyao wusyine no taiso: ‘Vatane inta po namije raveti ntuba, weamo nyo apa ravera ntuba tavon, muno ranivara vatane inta po natomokane raveti ndaut, weamo nyo apa ravera ndaut tavon.’
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Weramu Sya ananyao wanyine no taiso: Vatano po nave tatugadije pamo vemo nyo kakai rasakinav akananto ai jinya. Ranivara vatane inta po nawamona ranijo nanem ngkove ranepat, weamo nsarirae da po ranijo nanem ngkakai ranepat tavon.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Are pirati po nave tatugadi, syare nyo kove rarorono ai. Weti ranivara vatane inta parijo nai, ti to panaikebe nai no akarijo po mangke rapatimuge ai indamu po nya ansuno no no nanakea raugavo naora, weamo po rauga kai, muno syare nyo ansuno kaijinta raunanto ai tavon.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Naite inta po nantitidi nyo apa ananugo mangke raugav ipanya unanuije ama waravainye kilometer intabo, weamo wimbekobeo ai nyiridije nto kilometer rurume rai jakato tavon.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Vatane inta pare po ana inta ranajo nai, weamo nyo raunanto ai kai. Vemo nyo vatano pare po nya ananuge inta raugavoe awatambe nora.”
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 “Wapo ranaun ananyao wusyine no taiso: ‘Wimuiny irati nya arakove mai, yara nanuga mamuno nya marova mai.’
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Weramu Sya ananyao wanyine no taiso: Syare wamuiny irati wapa marova mai muno wasambayambe vatano wo wasave tatugadije mansai.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Wapa anabe maisyare so indamu mamaisyo wapa Ajayo no no munijo ntitije amaisy. Weye Amisye po uma aveti baro vatano kove muno vatano kakainoanive mansai tenambe, muno Po maruge raveti maje vatano awa ana udave ngkove mansai muno vatano awa ana udave ngkakai mansai tavon.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Ranivara wapo muinye raroron irati vatano umuinyo wasaije obo mansai, omamo mamai dainya, weti vemo wapo ratantona wapare Amisye po kove raugaje wasai, wemai nora. Weye vatano ukakainoanive maisyare vatano wo pajak ranugande pemerinta aije wenawamo awa anaube maisyare wemai tavon.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Muno ranivara wabekobeo wapa arakove obo mansai, omamo mamai dainy tavon, weti vemo wapare vatane wo wasaura titive, wenora. Weye vatano wantatukambe Amisye aije nanawamo ubekobeo awa arakove mai tavon.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Yara wapa Ajayo no no munijo ntiti muiny irati vatane mai tenambe, weti syare weamuiny tavonare wemai tavon.”
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.