Lucas 12
Fat Mata ogepma (YUW) vs ARA
1 Oro Yesuho Farisiha garac mata orongi yongga idina owi amna koböcma tausen tausen worochon toroc yu engmuya suran togung. Suran tongmuya auho nucni yamben yambenno togung. Tuna Yesuho forosingga youp amnani mata ingoroc ingoc, “Son Farisihon toroc kiap imanangniha acacho itongitnung. Yuhon toroc kiap orin duc matano woi yaitni tungugon muno. Toroc kiapmo wontucmuno ihorocnoho wömai yis simbang owi amnadec ohongmuna yu dongyun mointontang.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Manomano tomnobarac itacma woi ambarac eran öngkungbödeangoc. O kombic kombic öpma woi Kopotorocho ambarac tun eran engoc.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 O sontho mata kumbong inun ganun tongidangma wo wömai suraroho sepdec tuctugo kombing-bödenahing. O ihorocgon sontho böc ganang itmuya mata masang yogungma wo wömai mit auho böc taitdec suraro inong furang tuya tuctugo kombinahing,” Yesu yu ihoroc yogoc.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Yesuho matano sakaun fiuna yogoc, “Oröcnai, nocho ingoroc kantiwa, sontho guroc amnaha botoninga. Yu ogep godip föp soni tong omom tup mahong yaru soni tu moin toctochon gesö wömai yu maidimoc.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Worocha wömai son numaha sinom gending imongga botodarut? Woi Kopotoroc yu tunguhagon. Guroc amna yu wömai godip föp soni dong omom tontang mahong mit wömai Kopotorocho yaru soni ep bohöng woce tomun ongun. Boinno sinom, son Kopotoroc yu tunguhagon anggendingo botodarut.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Kombiarut, non amna non yup obugu obuguha kombingidamon woi yapmu obugu sinom mahong Kopotoroc yu wömai yup obugu obugu tungu auha maedet imic.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 O sontha tingting, sonu amna, son yup obugu wo yanggiraang. Worocha tongga Kopotorocho sontha maedet imic. Muno sinom, yu bic sakemsoni ambarac embat-bödehac. Worocha son botoninga.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Yesuho wönggon mata sakaun fiuna yogoc, “Nocho ingoroc kantiwa, amna auho nochon ma owi amnadec yong taantacanu wömai Amnahon Manano yu amna worochon mano Kopotorochon sum yaruho yangamin ihorocgon yong taantac.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Wohong amna auho nakaha yangam fapfap tongmuna möp yontacanu wömai nocho ihorocgon Kopotorochon sum yaruho yangamin yuha inong möpmöp tangot.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Amna au yu Amnahon Mananoha mata metec yontacma worochon turongo wömai bödeangoc mahong amna au Kunkun Yaruha yong samborec yontacma worochon turongo wömai öngahu o mithu iditnoho iditno yudec engoc.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Oro ayam soniho kangato Yuda nanohon fatmata yocyoc bucinthu o gavmanothu o amna morömaho yangaminthu woce mata youpdec fohong kunahing. Ihoroc tuya sonu yuha botongmuya ‘yaö mata urago imontamonthu o tingting sinom inontamonthu’ yongo kombingbanac toninga.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Bongono wocin wömai Kunkun Yaruho fasun kamongga ‘mata ihoroc ihoroc yarut’ yongo kanangoc.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Oro owi amna koböcma sinompho Yesuot suran tongmuya amna auho Yesu dönac ingoroc inogoc, “Fandat fandat amna, nochon nandöngna yu urop omboc mahong fim öresac wömai oröcnaho inohagon fogitdup togoc. Worocha gocho oröcna inia yuho silip tongga nochon fadu erangga noc nampun.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ihoroc inuna Yesuho mata urago ingoroc iban imogoc, “Tingting oro. Numaho ‘nocho sonthon mata soni ya bödehun’ yongo tohong nugoc? Nocu youp ihorocnoha maebot.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Yesuho amna wo ihoroc inongga mit owi amna ambarac ingoroc inogoc, “Son soni woho, irot soniho yoctec möneng manomano worocdec ding fiicyit. Son manomano sonihagon fogit fogitha yang ibip toninga. Möneng yoctec manomano koböcma worocho wömai gakain itonggong ogepma matun öngkung gamic, muno sinom.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Yesu ihoroc yongga mit yoctec möneng feng suran toctochon mata tepmo au ingoroc yogoc, “Amna au mönengno koböc idimogungma yuhon öndec wömai nacno koböcma sinom öngkungga idung.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Ihoroc idiya yangga amnaho kombic kombic youp morö tongo yogoc, ‘Oro nocu ting tontat? Nochon böcna obugu worocha nacno ambarac woce feng suran toctocno woi angit matit.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Yu ihoroc kombingga wönggon yogoc, ‘Muyu, noc ingoroc tontat, noc nacno ficfic böcnai idangma wo ambarac gumanda böc moröma, moröma sinom temongma öhun. Temongma uuna nacno orin manomano yoctecna ambarac wo fogida wocin feng suran tangot.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ihoroc toya idiya nocho borongdetmaina yontat, ‘Mayain, nocu amna moröma sinom, noc biruc bongono koböchon toroc nacno manomano ogepma ogepmagon itnamang. Worocha wömai noc sum sogida komong itmaina bongono muno nacno tong sonocgon tongo borongdeda engot.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Oro yoctec amna yu ihoroc kombigoc mahong Kopotorocho yu inogoc, ‘Goc amna bumbumyi sinom. Önga kumbong ngorochagon wömai gocu omentaroc. Omentarocmaha manomano ambarac feng suran togorocma wo tingtingno sinom tongfat geantac? Muno woi gocho youp moröma sinom komanang togoroc’ Kopotorocho yu ihoroc inogoc.”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Oro Yesuho mata tepmo woroc yongga mata worochon boinnoha wömai ingoroc yogoc, “Kiapmo worocho wömai owi amna gurochon manomano koböcma inohagon feng suran tongidangma yudec öngkuangoc. Yu wömai gurochon manomanogon idimang mahong Kopotorocho yangamin wömai yu uroci sinom itmuya yapmu orogoma au maidimic.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Oro mit Yesuho wönggon mata sakaun fiuna youp amnani ingoroc inogoc, “Nocho ingoroc kantiwa, son mata tepmo ono yatma worocha kombingmuya itonggong soniha kombingbanac tongga ingoroc yoninga: Oro yaöhong naantamon? O son godipföp soniha kombingbanac tongga ingoroc kombininga: Tec boru yaöhong tong faantamon.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Kombiarut, nacnohagon tongga son itonggong ogepma mau feic. O tec boruchogon godip föb soni matongfat keic.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 “Son köec köec yupha kombiarut. Yu wömai nacno mamöngidang. O ihorocgon nacno oringga bucin fong suran matongitang mahong Kopotorocho yu nacno angitgon imongitac. O owi amna son wömai yup yanggiratno sinom tang. Worocha tongga Kopotorocho son ihorocgon angitgon kangtoreantac.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Oro sondecma numaho sinom kombingbanac moröma tongmuna itonggongno obmugon sakaun fiun?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Guroc amna non wömai ihoroc toctochon gesö maitnimic. Worocha son yapmu auha kombingbanac tongitninga!
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Kombiarut, yoröc bömbopho kombingbanac matongidang. Yuho boru bubup worochon foro makombing mahong tong fatfatno wömai ogepma sinom idimpac. Osuc king Salomon yuhon tec tohomumöcno koböcma sinom idimogung mahong saröc bömbopmohon tong fatfatnoho wömai Salomonthon tec borucno anggiratbödehac.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Oro, owen wo wömai önga muyunoho idiya kembotgon amnaho faingo epin fongyu möngidang mahong Kopotorocho yu tongfatfatno ogepma sinom imongitac. O sonu wömai saröchon toroc muno, sonu amna. Worocha tongga Kopotorocho ogepma sinom kangtorengitac. Mayain, sonthon kombing tobic tobic soni obugu sinom yo!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Son ‘nacno yamuc nahema sogida naantamon’ yongga kombingbanac toup tongitninga.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Bumbumyi nano yu wömai Kopotorochon foro makombing. Worocha tongga yu kombingbanac morö tongmuya gurochon manomanoha yabic yabic youp morö tongidang. Wohong sonu ihoroc toninga, Kopotoroc Nandöng soni yu urop kombihac, son yaö manomanoha docmöang.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Son muyu ‘Kopotorocho moröm tong nimpun’ yongo irot soni yuha bogiarut. Son ihoroc tontanganu wömai Kopotorocho gurochon manomano ihorocgon angitgon kamangoc,” Yesuho kombingbanac toctochon matano ihoroc yogoc.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Yesuho mata sakaun fiuna ingoroc yogoc, “Nakain owi amna torop obugu, sonu botoninga. Nandöng soni yu urop ‘moröm tong kampiwa’ yongo mom toborucno ‘sontha’ yongo bogigoc.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Son muyu yoctec manomano soni mönengha fiuya owi amnaho wuuya sonu wöngnacno amna uroci imarut. Ihoroc tuya wömai sonthon wöngnac soni momdec moröma engoc. Momphon wöngnacno wömai nogotno fatfatno muno o usem amnaho usem toctocno muno.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Kombiarut, goc kombiiya yapmu au moröma ogepma sinom itac. Ihoroc kombinggai wömai irodaho yapmu worochagon ibibo kombingmuna worocdecgon sakai fiantac.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Yesuho wönggon matano sakaun fiuna ingoroc yogoc, “Son youp toctocha boru soni tong docut tongga bot godip akep tarut. Son gop gangga tong arangarang tongga iditnung.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Sonu amna morömahon youp wabkaracni simbang idarut. Amna moröma auho oimnahon tong sonocdec ida dongyun fauya böcnon eboc. Engmuna simbu wagauna youp wabkaracniho tong arangarang tongga ida karupgon simbu fagarit imogung.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Nocho boinno sinom kantiwa, amna morömaho engmuna yauna youp wabkaracni arangarang yongga entanganu wömai yu youp wabkarac yong moröng imuna borongdeantang. Tuya amna morömaho youphon boruno temongga youp wabkaracni ‘omoc idarut’ inongga nacno fengga imuna naantang.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Oro amna moröma yu kumbong boniphu o fup sigo yongidinahu engmuna yaunai youp wabkaracni maduhi entanganu wömai woroc, amna morömaho youp wabkaracni inong borong tuna yu ogepma sinom entang.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Oro kombiarut, böc morömpho usem amnahon ebep bongono tuctugo kombinggai wömai yu gön tongga idina usem amnaho böcno magumaric.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 O worochon toroc son ihorocgon bongono muno gön tongga arangarang yongga iditnung. Wömai yaha, sonu yontang, ‘yu maehic’ mahong bongono wocingon sinom wömai Amnahon Manano ehangoc,” Yesuho arangarang yongga idithon mata tepmo ihoroc yogoc.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Ihoroc yuna Pitaho Yesu inong ac tongga yogoc, “Moröma goc mata tepmo yarocma woi nonihagon yarocha woha ‘owi amna ambarac kombiarut’ yongo yaroc?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Woroc yuna Morömaho mata urago ingoroc iban imogoc, “Oro, amna moröma yu wömai inoin youp wabkaracni soworengga youp wabkarac kombic kombicno ogepma orin youpno gacigon tongitacma yugon wömai youp morömaha soworengga youp mata ingoroc inontac, ‘Gocu youp wabkaracnai ambarac yangtorengga iti. Gocho yu bongono bongonodec yamuc nacno inoin inoin torocdec silip tong imiruc,’ amna morömaho youp wabkaracno ihoroc inontac.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Ihoroc inongga sa korungon ongga wönggon ibarun fauna böcnon engmuna auna youp wabkaracnoho youpno ogepma sinom togoc. Tuna amna morömaho youp wabkarac ihorocnomaha irot ogep tong imuna borongdetno sinom tontac.”
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Yesuho ihoroc yongo yogoc, “Nocho boinno sinom kantiwa, amna moröma yu wömai böcnohu o yoctecnohu o manomano ambarac idimangma wo youp amna ogepma worochon oburodec fiuna yu wo ambarac yangtoreantac.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 “Wohong youp wabkarac worocho ‘amna morömaho karup maehic’ yongo forosingga youp wabkarac nucni dong mongkengga obökuya yu inoho tong sonoc tongga wain yamuc nangga bumbum yontacanu
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 wömai amna morömaho bongono youp wabkaracno makombican wocin engga aantacmai youp wabkaracho etno itmuna tong bumbum tac. Tuna amna morömaho youp wabkaracno tun obukocno sinom tongga owi amna kombing tobic tobicno muno yuot tomun ongontac.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Oro, youp wabkarac au yu amna morömahon youp mata kombihac mahong worochon toroc matichu o morömaha tong arangarang matichu wömai woroc, morömanoho engmuna ecego sinom toup wentac.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Wohong youp wabkarac au yu amna morömahon irot kombic kombicno makombii toroc kiap wontucmuno tunai wömai amna morömaho yu obmugon wentac.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yesuho yogoc, “Nocho ebotma woi ‘ep aranggum guroc ngocin öhun’ yongo ebot. O ep aranggum urop uunai wömai nocu borongdeam.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Wohong osuc wömai nocho yamuc gupgup toroc kiap au inobarac sinom sogiwa. Önga noc wo abe masogii itmaina irotnaho toup mep tat.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Sonu ingoroc kombininga: Nocho ayam ayam kiap ta bödec bödecha guroc ngocin ebot. Muno sinom, nocho owi amna suraro tong fuc toctocha ebot.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Önga forosingga wömai yomot macni fani obukemaho fuc tongga anfiho wömai yaimahon ayam tongga itnahing. O yaimaho wömai anfimaha ayam tongga itnahing.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 O fanoho wömai mananoha ececgo angga engoc. O mananoho wömai fano ayam tong imongga engoc. O macnoho wömai wenoha ayam tongga engoc. O wenoho macnoha ayam tong imongga edengoc. O ihorocgon yan korama yu inohogon ayam ayam tongga idtahamoroc,” Yesuho inoin foroha ihoroc yogoc.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Owi amna koböcma yu suran tongga idiya Yesuho inogoc, “Mompho sa tombuna sonu yongidang, ‘Urop komöc möantac.’ Ihoroc yunai komöcho boinno möantac.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 O ihorocgon sum morömaho busongga mom muropmo fongunai wömai sonu yongidang, ‘Önga sepho toup diantamon.’ Ihoroc yuyai sepho boinno toup foriantac.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Oro, son owi amna imanangni, son guroc orin momphon weranno angga tuctugo kombingidang, iho iho engoc. Worochoi Kopotorocho weran kamongitacma woroc wömai sontho angit mangsoworengidang.”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Yesuho yogoc, “Son sonibut toroc kiap yaönomaho wömai nongnong ogepma itacma, wo kombing soworearut.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Oro amna auho goc mata youpdec tohong guuna yuot uyap ongmunyai goc ‘matana bödehun’ yongo kiring imia yun bödehun. Wömai yaha, mataya mayun bödeunai wömai yuho mata youpdec tohong guuna mata soworec soworec amnaho goc sogito tawa amnaho oburodec siantac. Woroc tuna tawa amnaho goc yi bucin tohong guantac.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Nocho boinno sinom kantiwa, goc yi bucin itmina yuho möneng namba ganangma woroc wuya wömai asan gamuya ongontaroc mahong möneng au maidgamuyai wömai woroc, gocu yi bucingon edengoroc,” Yesuho ihoroc yogoc.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.