Mateus 13
PIŊKOP GEN (YUT) vs ARIB
1 Uŋun gɨldaron gɨn Yesu yut uŋun yɨpmaŋek pakbi ɨdap da ɨleŋon pabɨgɨ yɨkgɨt.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Yɨgakwan amɨn morapmɨsi da opba pɨndakgɨt, do bot kɨndakon wɨgɨgɨt. Boron pawɨgɨ yɨgakwan amɨn pakbi ɨdap da ɨleŋon akgwit.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Agakwa Yesu da tɨlak gen kɨnda yaŋ yoyɨgɨt, “Amɨn kɨnda uŋun jap yet tɨŋtɨŋok do pigaga kɨgɨt.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Jap yet tɨŋtɨŋaŋakwan dɨwarɨ kosiron maŋba mɨnam da abɨŋ nawit.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 — ausente —
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 — ausente —
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Aŋakwa jap yet dɨwarɨ joŋ kelɨ toŋ tɨmgwan mawit. Uŋun joŋ kelɨ toŋ gat kɨsi kwaŋek wutjɨŋba kɨbɨdawit.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ae jap yet dɨwarɨ da mɨktɨm tagɨsikon maŋ kwawit. Maŋ kwaŋakwa dɨwarɨ da bamɨ 100, ae dɨwarɨ da 60, ae dɨwarɨ da 30 yaŋ tawit.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Gen yosot uŋun pakyaŋsi nandani.”
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Tɨlak gen uŋun yoyɨŋ mudaŋban paŋdet kabɨni da abɨŋ iyɨwit, “Mɨŋat amɨn kabɨyo madep gen yoyɨŋek tɨlak gen baŋ nido yoyɨsal?”
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Yaŋba yaŋ yoyɨgɨt, “Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak uŋun dakon mibɨlɨ pasɨlɨ tosok uŋun ji da tagɨ nandani do Piŋkop da nandɨsak, mani uŋun amɨn do dɨma yolɨsak.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Amɨn nak dakon gen nandaŋek burɨkon yɨpmaŋdak uŋun amɨn Piŋkop da saŋbeŋek nandak nandak tagɨ madepsi ɨmdɨsak. Mani amɨn nak dakon gen nandaŋek burɨkon dɨma yɨpmaŋdak uŋun amɨn nak dakon gen dɨwarɨ nandagɨt uŋun pasɨl ɨmdɨsak.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Mibɨlɨ yaŋ do tɨlak gen gɨn yosot. Amɨn uŋun dabɨl sɨŋtaŋek koŋ, mani yo kɨnda dɨma koŋ. Mɨrak paŋek nandaŋ, mani dɨma nandaba pɨsosok.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Amɨn da yaŋ aŋakwa kombɨ amɨn Aisaia da kombɨ gen kɨnda yagɨt uŋun bamɨ toŋ asak. Gen uŋun yaŋ yagɨt:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Uŋun do aŋek on amɨn but teban kɨlɨ awit.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 Mani ji dabɨlji da tagɨ pɨndakgaŋ, ae mɨrakji da tagɨ nandaŋ, do ji kɨsɨk kɨsɨk ekwaŋ.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Asisi dayɨsat, kalɨp kombɨ amɨn morapmɨ gat ae amɨn kɨlegɨ morapmɨ gat da yo ji da abɨsok pɨndak nandaŋyo aŋ uŋun pɨndat do but kɨndap pawit, mani dɨma pɨndakgwit. Ae abɨsok ji da gen nandaŋ uŋun nandak do but kɨndap pawit, mani dɨma nandawit.”
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Kɨlɨ jap yet tɨŋtɨŋok dakon tɨlak gen dakon mibɨlɨ dayɨko nandani.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Amɨn Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak dakon gen nandaŋek butni dɨma pɨsoŋ uŋun jap yet kosiron mawit uŋuden. Yokwi Ami da abɨŋ gen tagɨ butnikon toŋ uŋun gwayeŋ paŋkɨsak.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Jap yet tɨpmɨ toŋ tɨmon mawit uŋun amɨn kɨnda yombem. Uŋun amɨn Piŋkop dakon gen nandaŋek uŋun bɨsapmon gɨn kɨsɨk kɨsɨgon da abɨdosok.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Mani butnikon gelɨ tagɨ dɨma yɨpban kɨgɨt, do bɨsap pɨsɨpmɨsok akdak. Jɨgɨ mibɨlɨ mibɨlɨ altaŋ ɨmni ae Piŋkop dakon gen dakon uwal apni bɨsapmon nandaŋ gadatni yɨpban wɨtdal kɨsak.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ae jap yet joŋ kelɨ toŋ tɨmon mawit uŋun amɨn kɨnda yombem. Uŋun amɨn Piŋkop dakon gen nandɨsak, mani mɨktɨm dakon yo do nandaba kɨk asak, ae moneŋ da aŋkɨlɨkban uŋun do galagɨsi nandaŋakwan uŋun da Piŋkop gen wɨtjɨŋban bamɨ dɨma tosok.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Mani jap yet mɨktɨm tagɨsikon mawit uŋun amɨn kɨnda yombem. Uŋun amɨn Piŋkop dakon gen nandaŋek mibɨlɨ nandaŋ kɨmokdok. Uŋun amɨn bamɨ 100, ae kɨnda bamɨ 60, ae kɨnda bamɨ 30 yaŋ taŋtaŋ aŋ.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Yesu da tɨlak gen kɨnda gat yaŋ yoyɨgɨt, “Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak uŋun yaŋ. Amɨn kɨnda da jap yet pigagani kon tɨŋtɨŋagɨt.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Mani amɨn dɨpmɨn pak mudaŋakwa uwalni da abɨŋ jap yet tagɨ yopgut uŋun bɨkbɨkgwan joŋ yokwi dakon yerɨ tɨŋtɨŋaŋek kɨgɨt.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Jap yet kwaŋek bamɨ tok do aŋakwa joŋ yokwi kɨsi kwaŋ wɨwit.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 “Kwaŋakwa pɨndagek pi monjɨ da kɨŋ pi ami aŋalon aŋek yaŋ iyɨwit, ‘Amɨn tagɨ, gak pigokon jap yet tagɨ baŋgɨn yopgul kagagwan joŋ yokwi uŋun niaŋon da kwawit?’
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 “Iyɨŋba yaŋ yagɨt, ‘Uwal kɨnda da tɨŋtɨŋagɨt.’
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 “Yaŋba yaŋ yoyɨgɨt, ‘Dɨma. Joŋ yokwi pɨlɨtni kaŋ, jap bamɨ dɨ kɨsi pɨlɨtdaŋ.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Yum pɨndagakwa jap gat joŋ gat kɨsi kwaŋakwa bamɨ pakpak bɨsapmon jap bamɨ pakpak pi monjɨno yaŋ yoyɨkeŋ: Mibɨltok ji joŋ yokwi kɨndapmon sok do baljaŋ gwɨlɨk yopni. Aŋek jap bamɨ paŋ ɨlɨgek jap yutnokon pawɨgɨ yopni.’ ”
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Tɨlak gen kɨnda gat yaŋ yoyɨgɨt: “Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak uŋun mastat yet yombem. Amɨn kɨnda da mastat yet pinikon kwaokgɨt.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Mastat yet uŋun jap yet kɨsi morap dakon pɨŋbi. Yerɨ monɨŋɨsisok. Mani kwaotno madepsi kwosok. Jap dɨwarɨ dakon tagok tagokni uŋun yapmaŋ mudaŋek kɨndap da yaŋ kwosok. Ae kɨlɨŋɨ madep yopban kɨŋakwa mɨnam morapmɨ da paŋabɨŋ uŋungwan yɨkgaŋ.”
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Yesu da aeni tɨlak gen kɨnda gat yaŋ yoyɨgɨt, “Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak uŋun yis yombem. Mɨŋat kɨnda da plaua ɨdap madep kɨnda gat ɨktagɨldak. Yaŋ aŋakwan plaua uŋun kɨsisi paptaŋ madep tawit.”
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Gen morap uŋun Yesu da mɨŋat amɨn kabɨ yoyɨgɨt uŋun tɨlak genon dagɨn yagɨt. Gen noman dɨma yoyɨŋ teŋteŋagɨt. Tɨlak gengɨn yoyɨgɨt.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Yaŋ aŋakwan kombɨ gen kɨnda kalɨp yaŋbi uŋun bamɨ toŋ agɨt. Gen uŋun yaŋ:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Yesu da mɨŋat amɨn kabɨ madepsi yopmaŋek yutnon wɨgakwan paŋdetni da Yesukon kɨŋek yaŋ iyɨwit, “Joŋ pigaga kwoŋ dakon tɨlak gen uŋun dakon mibɨlɨ yaŋbɨ nandano.”
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Iyɨŋba yaŋ yoyɨgɨt, “Jap yet tagɨ yopmaŋdak amɨn uŋun Amɨn Dakon Monji.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Pi uŋun on mɨktɨm. Aŋek jap yet tagɨ uŋun Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak da kagagwan ekwaŋ mɨŋat amɨn kabɨyo. Ae joŋ yokwi uŋun Yokwi Ami dakon mɨŋat amɨn kabɨyo.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Aŋek uwal joŋ tɨŋtɨŋagɨt uŋun Sunduk, ae jap pakpak bɨsap uŋun mɨktɨm da mudosak bɨsap madep. Ae jap bamɨ pakpak pi monjɨ uŋun Piŋkop dakon aŋelo kabɨni.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 “Amɨn da joŋ pɨlɨk kɨndapmon sosoŋ uŋudeŋ gɨn bɨsap mudok mudogɨkon yaŋ gɨn altokdɨsak.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 — ausente —
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 — ausente —
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Uŋun bɨsapmon amɨn kɨlegɨ kabɨ Datni da Amɨn Kɨla Asak da kagagwan gɨldat da teŋteŋosok uŋudeŋ teŋteŋaŋek egɨpdaŋ. Nak da gen yosot pakyaŋsi nandani.”
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak uŋun moneŋ kɨnam kɨnda wɨtjɨŋbi yombem. Amɨn kɨnda da moneŋ kɨnam kɨnda mɨktɨm kagagwan yɨpbi naŋ kaŋkwaŋ aeni aŋkɨ sɨbɨgɨt. Aŋek but galak nandaŋek yo kabɨni taŋ ɨmgwit uŋun kɨsisi amɨnon yumaŋ naŋek uŋun dakon moneŋɨ baŋ uŋun mɨktɨm tɨm yumaŋ nagɨt.”
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak uŋun moneŋ ɨlɨt amɨn kɨnda yombem. Uŋun amɨn yo tomni wɨkwisi wɨsɨŋ pɨndat do pi asak.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Aŋek kɨndɨrɨŋ kɨnda wagɨl mani toŋsi tomni wukwisi kɨnda kosok bɨsapmon kɨŋ yo kabɨni taŋ ɨmgwit uŋun kɨsisi amɨnon yumaŋ naŋek uŋun dakon moneŋɨ baŋ uŋun kɨndɨrɨŋ tagɨsi yumgut.”
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Aeno tɨlak gen kɨnda dayɨko nandani. Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak uŋun tap kɨlap sɨmɨl sɨmɨl yɨk yombem. Amɨn da uŋun yɨk pakbi ɨdapgwan yɨpba pɨkwan tap kɨlap mibɨlɨ mibɨlɨ yɨkgwan pɨkwaŋ.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Pɨgɨ tugaŋba ɨlɨkba ɨleŋɨkon wɨkwan yɨgek tap kɨlap kokwinɨkgaŋ. Tagɨ amɨn ɨdap madepmon yopmaŋek yokwi amɨn maba kwaŋ.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Mɨktɨm dakon bɨsap mudosak bɨsapmon yaŋ gɨn altokdɨsak. Aŋelo kabɨ da abɨŋ amɨn yokwi amɨn kɨlegɨ da bɨkbɨgon ekwaŋ uŋun tɨmɨtdaŋ.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Tɨmɨgek maba kɨndap tebanon pɨgek uŋungwan kunam tagek iyoŋ iyoŋ yaŋek egɨpdaŋ.”
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yaŋ yaŋek Yesu da paŋdetni yaŋ yoyɨgɨt, “Gen morap dayɨsat uŋun dakon mibɨlɨ nandaŋ mudoŋ bo dɨma?”
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Yaŋba Yesu da yoyɨgɨt, “Gen teban dakon yoyɨŋdet amɨn Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak uŋun dakon mibɨlɨ kaluk nandaŋek nandaŋ gadasak uŋun yut kɨnda dakon ami yombem. Uŋun amɨn yo kabɨ yopyop tamonikon kɨŋ yo kalugɨ ae kalɨpmɨ kɨsi paŋabɨŋ amɨn yolɨsak.”
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yesu uŋun tɨlak gen morap yoyɨŋ mudaŋek uŋun kokup yɨpmaŋek
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 iyɨ da kokupmon kɨgɨt. Uŋudon Juda amɨn da muwut muwut yutnon wɨgɨ amɨn yoyɨŋ degakwan tamtam yaŋek yaŋ yawit, “Nandaŋ kokwin tagɨsi ae wasok tapmɨmɨ toŋ agak dakon tapmɨm dukwan baŋ pagɨt?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Uŋun kɨsit kɨlda dakon monji. Meŋi uŋun Maria, ma? Ae padɨk padɨk kabɨni Jems, Josep, Saimon ae Judas, ma?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Aŋek samɨni kabɨ bɨkbɨk ninon ekwaŋ. Yo morap uŋun dukon tɨmɨkgɨt?”
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Yaŋ yaŋek kurak taŋ ɨmɨŋek nandaba pɨŋban ɨmgwit.
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Amɨn uŋun dɨma nandaŋ gadaŋ ɨmgwit, do Yesu uŋudon wasok tapmɨmɨ toŋ morapmɨ dɨma agɨt.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.