Atos 7
PIŊKOP GEN (YUT) vs NAA
1 Aŋek mukwa sogok amɨn dakon mibɨltok amɨn da yaŋ iyɨgɨt, “Gen on yaŋ gamaŋ uŋun asi yoŋ bo top?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Yaŋ iyɨŋban Stiwen da odeŋ yoyɨgɨt, “Not ae dat kabɨ, nandani! Datnin Abraham uŋun Aran mɨktɨmon dɨma kɨŋ egek Mesopotemia mɨktɨmon egɨpgut bɨsapmon Piŋkop tɨlɨmni uŋun Abrahamon altaŋ ɨmgut.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 Altaŋ ɨmɨŋek yaŋ iyɨgɨt:
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 Piŋkop da yaŋ iyɨŋban Kaldia mɨktɨm yɨpmaŋek Aran mɨktɨmon paŋkɨ egɨpgut. Paŋkɨ egakwan datni kɨmagakwan Piŋkop da yabekban ji da abɨsok on mɨktɨm ekwaŋon apgut.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Apban Piŋkop da Abraham iyɨ do mɨktɨm tɨmjok kɨnda dɨmasi ɨmgut. Mani Abraham gat yawi dɨwatni gat da on mɨktɨm don abɨdoni do yaŋ teban tok gen kɨnda yagɨt. Gen uŋun iyɨgɨt bɨsapmon Abraham monjɨ mɨni egɨpgut.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Piŋkop da Abraham yaŋ iyɨgɨt:
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Mani yo yokwi aŋ yomni amɨn nak da don kobogɨ yokwi aŋ yobeŋ.
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Yaŋ iyɨŋek saŋbek saŋbek agɨmal dakon tɨlakni gɨptɨmni mandɨsak do iyɨgɨt. Aŋek don Abraham dakon monji Aisak altaŋban gɨldatni 8 kabɨ aŋakwan gɨptɨmɨ mandagɨt. Ae don Aisak da Jekop dakon datni agɨt. Ae Jekop da babɨknin 12 kabɨ dakon datni agɨt.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 Uŋun babɨknin 12 kabɨkon da dɨwarɨ da Josep do nandaba yokwi tok aŋek amɨn do yomɨŋek tomni tɨmɨkgwit. Tɨmɨkba uŋun amɨn da Josep oman monjɨ egɨpjak do Isip mɨktɨmon aŋkɨwit. Mani Piŋkop uŋun Josep gat egek
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 jɨgɨ morapni altaŋ ɨmgwit uŋun aŋpulugaŋek kukwaŋ ɨmgut. Aŋakwan Josep da Isip dakon kɨla amɨn madep Pero gat gen yagɨmal bɨsapmon Piŋkop da nandaŋ kokwin tagɨsi ɨmɨŋakwan kɨla amɨn madep da kaŋban tagɨsi agɨt. Yaŋ kagɨt do Isip mɨktɨm ae yutni dakon yo morap kɨla asak do yɨpgut.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Yɨpmaŋakwan Isip ae Kenan mɨktɨmon jap kaloŋɨsok tawit do babɨknin jap do aŋek jɨgɨ madepsi pawit.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Yaŋ egek Jekop jap Isip toŋ yaŋ nandaŋek babɨknin yabekban Isip mɨktɨmon kɨwit.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Don aeni kwa Josep da notni yaŋ yoyɨgɨt, ‘Nak naga ji dakon notji Josep.’ Yaŋ aban kɨla amɨn madep Pero da Josep dakon yawi dɨwatni dakon mibɨlɨ nandaŋ pɨndakyo agɨt.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Uŋun da kwenon Josep da datni Jekop ae yawi dɨwatni 75 kabɨ yaŋ kɨsisi morap apni do gen yɨpban kɨgɨt.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Jekop gen uŋun nandaŋek kɨŋ Isip mɨktɨmon egek kɨmakgɨt. Ae babɨknin dɨwarɨ kɨsi kɨmakgwit.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Kɨmakba amɨn da bumjotni wamaŋ aeni tobɨl paŋkɨ Sekem kokup papmon wayɨkgwit. Bumjot yopyop tamo uŋun kalɨp Abraham da Sekem amɨn kɨnda mani Amo uŋun dakon monjini do moneŋ yomɨŋek abɨdagɨt.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 Kalɨp Piŋkop da Abraham dakon yawi dɨwatni da Israel mɨktɨm don abɨdoni do yaŋ teban tok aŋ ɨmgut. Kɨlɨ mɨktɨm abɨdoni dakon bɨsap kwaŋ taŋakwan Israel amɨn Isip mɨktɨmon egɨpgwit uŋun madepsi ɨreŋ tawit.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Ɨreŋtaŋ egakwa kɨla amɨn madep kalugɨ kɨnda noman tagɨt. Uŋun amɨn da Josep dɨma nandaŋ ɨmgut.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Uŋun kɨla amɨn madep da nin dakon babɨknin madepsi paŋkewalek yo jɨgɨsi aŋ yomgut. Yaŋ aŋek gen tebaisi yoyɨŋban monjɨ ŋakŋakni waŋga pabɨgɨ yopba taŋek kɨmakgwit.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 Uŋun bɨsapmon Moses altagɨt. Moses uŋun monjɨ ŋakŋak tagɨsi ae Piŋkop da kaŋ galak tagɨt. Datni da yutnon kɨlani aŋakwa kanekni kapbɨ agɨt.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Kanekni kapbɨ aŋakwan waŋga abɨgɨ yɨpmaŋakwa kɨla amɨn madep Pero dakon gwi da kaŋ abɨdaŋ aŋkɨ iyɨ dakon monji naŋ yaŋ upmakgɨt.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Upmakban tagaŋek Isip amɨn dakon nandak nandak tagɨsi kɨsi nandaŋ mudagɨt. Aŋek gen yagɨt ae pi mibɨlɨ mibɨlɨ agɨt uŋun tapmɨmɨ toŋsi agɨt.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 Moses uŋun bɨlakni 40 aŋakwan Israel amɨn notni kɨŋ pɨndat do nandagɨt.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Kɨŋ pɨndakban Isip amɨn kɨnda da Israel amɨn kɨnda yokwi aŋ ɨban kagɨt. Yaŋ kaŋek notni aŋpulugok do aŋek Isip amɨn uŋun yokwi agɨt dakon kobogɨ do uŋun amɨn aŋakban kɨmakgɨt.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Moses yaŋ aŋek yaŋ nandagɨt, ‘Piŋkop da nak aŋpulugaŋban Israel amɨn uwal da kɨsiron baŋ tɨmɨtdɨsat yaŋ nandaŋ namdaŋ.’ Mani Israel amɨn Moses do yaŋ dɨma nandawit.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Pakgɨt da wɨsa dagokdo Moses abɨŋ pɨndakban Israel amɨn bamorɨ da emat wamgumal. Wabal paŋwasɨk do aŋek yaŋ yoyɨgɨt, ‘Jil not kaloŋɨ da nido notni dapmaŋ dapmaŋ amal?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 Yaŋ yoyɨŋban emat wasagɨt amɨn da Moses ukwayɨkban kɨŋakwan yaŋ iyɨgɨt: ‘Namɨn da kɨla amɨn ae gen kokwin amɨnin gepmak?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Apma gak Isip amɨn kɨnda aŋakbɨ kɨmakgɨt, abɨsok nakyo kɨsi yaŋ gɨn nɨkbɨ kɨmokgeŋ do nandɨsal, ma?’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 “Gen uŋun iyɨŋban nandaŋek Moses pasal Midian mɨktɨmon paŋkɨ egek uŋudon mɨŋat kɨnda paŋek monjɨ bamorɨ paŋalagɨt.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 Paŋalaŋek bɨlak 40 egɨ mudaŋakwan aŋelo kɨnda da Moses altaŋ ɨmgut. Aŋelo uŋun kɨndap monɨŋ kɨnda soŋek mɨleŋ asɨp baljagɨt uŋungwan akgɨt. Sinai Kabap da kapmatjok mɨktɨm kɨbɨrɨ tɨm kɨnda tagɨt uŋudon altaŋ ɨmgut.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Moses yo uŋun altaŋban kaŋek but morap agɨt. Yaŋ nandaŋek kapmatjok da pakyaŋsi kok do aŋek kɨgɨt. Kɨŋakwan Amɨn Tagɨ da yaŋ iyɨgɨt,
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Nak babɨkgo Abraham, Aisak ae Jekop dakon Piŋkop.’ Yaŋ iyɨŋban Moses nɨmnɨmɨgek sɨŋtaŋ kokdosi pasalgɨt.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 Aŋakwan Amɨn Tagɨ da yaŋ iyɨgɨt: ‘Moses, kandap gwɨlgo ɨlɨk yopmaŋ. Mɨktɨm tɨm uŋun bamaŋ akdal uŋun telagɨ mɨktɨm.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Mɨŋat amɨn kabɨno Isip amɨn da yo yokwi morapmɨ aŋ yomɨŋakwa kɨlɨ pɨndat. Ae kunam wuwɨkni kɨlɨ nandat do aŋek Isip da kɨsiron baŋ tɨmɨt do pɨsat. Moses kɨlɨ apbɨ yabekgo Isip mɨktɨmon kɨki.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 “Kalɨp Israel amɨn da Moses abɨŋ yɨpmaŋek yaŋ iyɨwit, ‘Namɨn da mibɨltok amɨn ae gen kokwin amɨnin manjɨŋ gepmak?’ Piŋkop da uŋun Moses naŋgɨn mibɨltok amɨni ae jɨgɨkon baŋ tɨmɨtjak amɨni yabek yomgut. Aŋelo kɨndap monɨŋon akgɨt uŋun da Piŋkop dakon gen abɨdaŋek Moses yabekgɨt.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Aŋek Moses da Isip mɨktɨmon baŋ tɨmɨk paŋkɨŋek wasok tapmɨmɨ toŋ ae tɨlak mibɨlɨ mibɨlɨ Isip mɨktɨmon ae Tap Gamikon agɨt. Ae mɨktɨm kɨbɨrɨ tɨmon bɨlak 40 egek yaŋ gɨn agɨt.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Uŋun Moses dagɨn Israel amɨn yaŋ yoyɨgɨt, ‘Piŋkop da nak aŋalon aŋ nepgut yaŋ gɨn ji kabɨkon naŋ kombɨ amɨn kɨnda don aŋalon aŋ damjak.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Babɨknin mɨktɨm kɨbɨrɨ tɨm egɨpgwiron Moses uŋun gat kɨsi egɨpgwit. Sinai Kabapmon wɨkwan aŋelo kɨnda da gen iyɨgɨt. Moses da Piŋkop dakon gen egɨp egɨpmɨ toŋ tɨmɨgek nin da nandaneŋ do nimgut.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Mani babɨknin Moses dakon gen nandaŋ guramɨt do dɨma galak tawit. Geni maba kɨŋakwan burɨkon da Isip mɨktɨmon tobɨl kɨk do nandawit.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Yaŋ nandaŋek Aron yaŋ iyɨwit, ‘Moses Isip mɨktɨmon da nin paŋ paŋ obɨk amɨn uŋun dukwan kɨk uŋun nin dɨma nandamaŋ. Do gak da kokup kɨdat dakon wupmɨ dɨ wasaŋ nibɨ uŋun da mibɨltaŋ niba kosit wasaŋek kɨneŋ.’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 — ausente —
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 — ausente —
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 Yut kabeŋ ɨmalnaŋ wasaŋbi uŋun guramɨk awɨlgwit uŋun nak dakon yut dɨma.
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 Stiwen saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Kalɨp babɨknin mɨktɨm kɨbɨrɨ tɨmon egɨpgwit bɨsapmon Piŋkop dakon ɨmal yutni taŋ yomgut. Yut uŋun da taŋakwan Piŋkop babɨknin gat egɨpgwit dakon tɨlak agɨt. Ɨmal yut uŋun awit Piŋkop da Moses yaŋ ani yaŋ iyɨgɨt uŋun da tɨlagon awit.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Aŋek don monjini gat Josua gat da uŋun ɨmal yut abɨdaŋ aŋaŋ Piŋkop da amɨn kabɨ morapmɨ yolban abɨgɨwit uŋun mɨktɨmon aŋkɨ yɨpgwit. Aŋkɨ yɨpba agakwan wɨgɨ Dewit dakon bɨsap don apgut.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Piŋkop da Dewit do yo tagɨsi aŋ ɨmgut. Aŋakwan Dewit da Jekop dakon Piŋkop do yut kɨnda awal do bɨsit agɨt.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Mani Solomon da uŋun yut awalgɨt.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Mani Piŋkop Wɨkwisi uŋun amɨn kɨsit da yut awalgaŋon uŋudon dɨma egɨsak. Kombɨ amɨn da yaŋ yawit:
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Amɨn Tagɨ da yaŋ yosok, Kwen Kokup uŋun kɨla amɨn madep yɨyɨt tamono ae mɨktɨm uŋun kandap yɨpyɨp tamono.
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Nak naga uŋun yo morap wasagɨm.’ ”
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 Stiwen da gen kokwin amɨn kabɨ saŋbeŋek tebaisi yaŋ yoyɨgɨt, “Kwen wɨgɨk amɨn ji amɨn Piŋkop dɨma nandaŋ ɨmaŋ da tɨlagon butji uŋun tebaisi ae mɨrakji da Piŋkop dakon gen dɨma nandabi yombem. Babɨkji da Telagɨ Wup do kurak tawit, jiyo kɨsi yaŋ gɨn aŋ.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 Ji dakon babɨkji da kalɨp kombɨ amɨn kɨsi morap do yo yokwisi aŋ yomgwit. Aŋek kombɨ amɨn dɨwarɨ Amɨn Kɨlegɨ don apjak do yaŋkwok awit babɨkji da uŋun amɨn dapba kɨmakgwit. Uŋun Amɨn Kɨlegɨ ji da uwal da kɨsiron yɨpba kɨlɨ aŋakba kɨmakgɨt.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Ji Piŋkop dakon gen teban aŋelo da gen kagakon baŋ tɨmɨkgwit, mani dɨmasi guramɨkgwit.”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Stiwen da gen uŋun yaŋban nandaŋek butjap madepsi nandaŋek mam nawit.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Yaŋsi awit, mani Telagɨ Wup da Stiwen da buron pɨgɨ tugaŋban Kwen Kokup sɨŋtaŋek Piŋkop dakon tɨlɨmni kagɨt. Ae Yesu Piŋkop da amɨnsi tet do akban kagɨt.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Yaŋ kaŋek yagɨt, “Kabɨt, nak kaŋapbo Kwen Kokup wɨtdal kɨŋakwan Amɨn Dakon Monji Piŋkop da amɨnsi tet do akban kosot.”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Yaŋ yaŋban geni dɨwarɨ nandak do kurak taŋek mɨrakni si paŋsopmaŋek madepsi yaŋ tɨdawit. Yaŋ aŋek uŋudon gɨn amɨn kɨsisi da pɨdaŋ mipagek kɨŋ Stiwen abɨdawit.
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 Abɨdaŋ kokup pap yɨpmaŋek waŋga abɨgɨ tɨpbaŋ aŋakgwit. Amɨn Stiwen do wasaŋek sɨtnok aŋ ɨmgwit uŋun da ɨmal dubakni ɨlɨk paŋkɨ monjɨ kɨnda akgɨt mani Sol uŋudon yopmaŋek Stiwen tɨpbaŋ aŋakgwit.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Tɨpbaŋ aŋagakwa Stiwen bɨsit yaŋ agɨt, “Amɨn Tagɨ Yesu, wupno abɨda.” Stiwen tɨp baŋ aŋakgwit|alt="Stephen being stoned" src="IB04183.tif" size="col" loc="Location" copy="Copyright" ref="7.59"
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Stiwen yaŋ yaŋek ŋwakbeŋ aŋek yaŋ tɨdaŋek yaŋ yagɨt, “Amɨn Tagɨ, yokwini dakon kobogɨ dɨma yobi.” Stiwen yaŋ yaŋek kɨmakgɨt.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.