Atos 7
PIŊKOP GEN (YUT) vs ARA
1 Aŋek mukwa sogok amɨn dakon mibɨltok amɨn da yaŋ iyɨgɨt, “Gen on yaŋ gamaŋ uŋun asi yoŋ bo top?”
1 Então, lhe perguntou o sumo sacerdote: Porventura, é isto assim?
2 Yaŋ iyɨŋban Stiwen da odeŋ yoyɨgɨt, “Not ae dat kabɨ, nandani! Datnin Abraham uŋun Aran mɨktɨmon dɨma kɨŋ egek Mesopotemia mɨktɨmon egɨpgut bɨsapmon Piŋkop tɨlɨmni uŋun Abrahamon altaŋ ɨmgut.
2 Estêvão respondeu: Varões irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando estava na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 Altaŋ ɨmɨŋek yaŋ iyɨgɨt:
3 e lhe disse: Sai da tua terra e da tua parentela e vem para a terra que eu te mostrarei.
4 Piŋkop da yaŋ iyɨŋban Kaldia mɨktɨm yɨpmaŋek Aran mɨktɨmon paŋkɨ egɨpgut. Paŋkɨ egakwan datni kɨmagakwan Piŋkop da yabekban ji da abɨsok on mɨktɨm ekwaŋon apgut.
4 Então, saiu da terra dos caldeus e foi habitar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Apban Piŋkop da Abraham iyɨ do mɨktɨm tɨmjok kɨnda dɨmasi ɨmgut. Mani Abraham gat yawi dɨwatni gat da on mɨktɨm don abɨdoni do yaŋ teban tok gen kɨnda yagɨt. Gen uŋun iyɨgɨt bɨsapmon Abraham monjɨ mɨni egɨpgut.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, não tendo ele filho.
6 Piŋkop da Abraham yaŋ iyɨgɨt:
6 E falou Deus que a sua descendência seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados por quatrocentos anos;
7 Mani yo yokwi aŋ yomni amɨn nak da don kobogɨ yokwi aŋ yobeŋ.
7 eu, disse Deus, julgarei a nação da qual forem escravos; e, depois disto, sairão daí e me servirão neste lugar.
8 Yaŋ iyɨŋek saŋbek saŋbek agɨmal dakon tɨlakni gɨptɨmni mandɨsak do iyɨgɨt. Aŋek don Abraham dakon monji Aisak altaŋban gɨldatni 8 kabɨ aŋakwan gɨptɨmɨ mandagɨt. Ae don Aisak da Jekop dakon datni agɨt. Ae Jekop da babɨknin 12 kabɨ dakon datni agɨt.
8 Então, lhe deu a aliança da circuncisão; assim, nasceu Isaque, e Abraão o circuncidou ao oitavo dia; de Isaque procedeu Jacó, e deste, os doze patriarcas.
9 Uŋun babɨknin 12 kabɨkon da dɨwarɨ da Josep do nandaba yokwi tok aŋek amɨn do yomɨŋek tomni tɨmɨkgwit. Tɨmɨkba uŋun amɨn da Josep oman monjɨ egɨpjak do Isip mɨktɨmon aŋkɨwit. Mani Piŋkop uŋun Josep gat egek
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito; mas Deus estava com ele
10 jɨgɨ morapni altaŋ ɨmgwit uŋun aŋpulugaŋek kukwaŋ ɨmgut. Aŋakwan Josep da Isip dakon kɨla amɨn madep Pero gat gen yagɨmal bɨsapmon Piŋkop da nandaŋ kokwin tagɨsi ɨmɨŋakwan kɨla amɨn madep da kaŋban tagɨsi agɨt. Yaŋ kagɨt do Isip mɨktɨm ae yutni dakon yo morap kɨla asak do yɨpgut.
10 e livrou-o de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Yɨpmaŋakwan Isip ae Kenan mɨktɨmon jap kaloŋɨsok tawit do babɨknin jap do aŋek jɨgɨ madepsi pawit.
11 Sobreveio, porém, fome em todo o Egito; e, em Canaã, houve grande tribulação, e nossos pais não achavam mantimentos.
12 Yaŋ egek Jekop jap Isip toŋ yaŋ nandaŋek babɨknin yabekban Isip mɨktɨmon kɨwit.
12 Mas, tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou, pela primeira vez, os nossos pais.
13 Don aeni kwa Josep da notni yaŋ yoyɨgɨt, ‘Nak naga ji dakon notji Josep.’ Yaŋ aban kɨla amɨn madep Pero da Josep dakon yawi dɨwatni dakon mibɨlɨ nandaŋ pɨndakyo agɨt.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer por seus irmãos, e se tornou conhecida de Faraó a família de José.
14 Uŋun da kwenon Josep da datni Jekop ae yawi dɨwatni 75 kabɨ yaŋ kɨsisi morap apni do gen yɨpban kɨgɨt.
14 Então, José mandou chamar a Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Jekop gen uŋun nandaŋek kɨŋ Isip mɨktɨmon egek kɨmakgɨt. Ae babɨknin dɨwarɨ kɨsi kɨmakgwit.
15 Jacó desceu ao Egito, e ali morreu ele e também nossos pais;
16 Kɨmakba amɨn da bumjotni wamaŋ aeni tobɨl paŋkɨ Sekem kokup papmon wayɨkgwit. Bumjot yopyop tamo uŋun kalɨp Abraham da Sekem amɨn kɨnda mani Amo uŋun dakon monjini do moneŋ yomɨŋek abɨdagɨt.
16 e foram transportados para Siquém e postos no sepulcro que Abraão ali comprara a dinheiro aos filhos de Hamor.
17 Kalɨp Piŋkop da Abraham dakon yawi dɨwatni da Israel mɨktɨm don abɨdoni do yaŋ teban tok aŋ ɨmgut. Kɨlɨ mɨktɨm abɨdoni dakon bɨsap kwaŋ taŋakwan Israel amɨn Isip mɨktɨmon egɨpgwit uŋun madepsi ɨreŋ tawit.
17 Como, porém, se aproximasse o tempo da promessa que Deus jurou a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Ɨreŋtaŋ egakwa kɨla amɨn madep kalugɨ kɨnda noman tagɨt. Uŋun amɨn da Josep dɨma nandaŋ ɨmgut.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia a José.
19 Uŋun kɨla amɨn madep da nin dakon babɨknin madepsi paŋkewalek yo jɨgɨsi aŋ yomgut. Yaŋ aŋek gen tebaisi yoyɨŋban monjɨ ŋakŋakni waŋga pabɨgɨ yopba taŋek kɨmakgwit.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa raça e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a enjeitar seus filhos, para que não sobrevivessem.
20 Uŋun bɨsapmon Moses altagɨt. Moses uŋun monjɨ ŋakŋak tagɨsi ae Piŋkop da kaŋ galak tagɨt. Datni da yutnon kɨlani aŋakwa kanekni kapbɨ agɨt.
20 Por esse tempo, nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Por três meses, foi ele mantido na casa de seu pai;
21 Kanekni kapbɨ aŋakwan waŋga abɨgɨ yɨpmaŋakwa kɨla amɨn madep Pero dakon gwi da kaŋ abɨdaŋ aŋkɨ iyɨ dakon monji naŋ yaŋ upmakgɨt.
21 quando foi exposto, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Upmakban tagaŋek Isip amɨn dakon nandak nandak tagɨsi kɨsi nandaŋ mudagɨt. Aŋek gen yagɨt ae pi mibɨlɨ mibɨlɨ agɨt uŋun tapmɨmɨ toŋsi agɨt.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 Moses uŋun bɨlakni 40 aŋakwan Israel amɨn notni kɨŋ pɨndat do nandagɨt.
23 Quando completou quarenta anos, veio-lhe a ideia de visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Kɨŋ pɨndakban Isip amɨn kɨnda da Israel amɨn kɨnda yokwi aŋ ɨban kagɨt. Yaŋ kaŋek notni aŋpulugok do aŋek Isip amɨn uŋun yokwi agɨt dakon kobogɨ do uŋun amɨn aŋakban kɨmakgɨt.
24 Vendo um homem tratado injustamente, tomou-lhe a defesa e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Moses yaŋ aŋek yaŋ nandagɨt, ‘Piŋkop da nak aŋpulugaŋban Israel amɨn uwal da kɨsiron baŋ tɨmɨtdɨsat yaŋ nandaŋ namdaŋ.’ Mani Israel amɨn Moses do yaŋ dɨma nandawit.
25 Ora, Moisés cuidava que seus irmãos entenderiam que Deus os queria salvar por intermédio dele; eles, porém, não compreenderam.
26 Pakgɨt da wɨsa dagokdo Moses abɨŋ pɨndakban Israel amɨn bamorɨ da emat wamgumal. Wabal paŋwasɨk do aŋek yaŋ yoyɨgɨt, ‘Jil not kaloŋɨ da nido notni dapmaŋ dapmaŋ amal?’
26 No dia seguinte, aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: Homens, vós sois irmãos; por que vos ofendeis uns aos outros?
27 Yaŋ yoyɨŋban emat wasagɨt amɨn da Moses ukwayɨkban kɨŋakwan yaŋ iyɨgɨt: ‘Namɨn da kɨla amɨn ae gen kokwin amɨnin gepmak?
27 Mas o que agredia o próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz sobre nós?
28 Apma gak Isip amɨn kɨnda aŋakbɨ kɨmakgɨt, abɨsok nakyo kɨsi yaŋ gɨn nɨkbɨ kɨmokgeŋ do nandɨsal, ma?’
28 Acaso, queres matar-me, como fizeste ontem ao egípcio?
29 “Gen uŋun iyɨŋban nandaŋek Moses pasal Midian mɨktɨmon paŋkɨ egek uŋudon mɨŋat kɨnda paŋek monjɨ bamorɨ paŋalagɨt.
29 A estas palavras Moisés fugiu e tornou-se peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 Paŋalaŋek bɨlak 40 egɨ mudaŋakwan aŋelo kɨnda da Moses altaŋ ɨmgut. Aŋelo uŋun kɨndap monɨŋ kɨnda soŋek mɨleŋ asɨp baljagɨt uŋungwan akgɨt. Sinai Kabap da kapmatjok mɨktɨm kɨbɨrɨ tɨm kɨnda tagɨt uŋudon altaŋ ɨmgut.
30 Decorridos quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que ardia.
31 Moses yo uŋun altaŋban kaŋek but morap agɨt. Yaŋ nandaŋek kapmatjok da pakyaŋsi kok do aŋek kɨgɨt. Kɨŋakwan Amɨn Tagɨ da yaŋ iyɨgɨt,
31 Moisés, porém, diante daquela visão, ficou maravilhado e, aproximando-se para observar, ouviu-se a voz do Senhor:
32 ‘Nak babɨkgo Abraham, Aisak ae Jekop dakon Piŋkop.’ Yaŋ iyɨŋban Moses nɨmnɨmɨgek sɨŋtaŋ kokdosi pasalgɨt.
32 Eu sou o Deus dos teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplá-la.
33 Aŋakwan Amɨn Tagɨ da yaŋ iyɨgɨt: ‘Moses, kandap gwɨlgo ɨlɨk yopmaŋ. Mɨktɨm tɨm uŋun bamaŋ akdal uŋun telagɨ mɨktɨm.
33 Disse-lhe o Senhor: Tira a sandália dos pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Mɨŋat amɨn kabɨno Isip amɨn da yo yokwi morapmɨ aŋ yomɨŋakwa kɨlɨ pɨndat. Ae kunam wuwɨkni kɨlɨ nandat do aŋek Isip da kɨsiron baŋ tɨmɨt do pɨsat. Moses kɨlɨ apbɨ yabekgo Isip mɨktɨmon kɨki.’
34 Vi, com efeito, o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Vem agora, e eu te enviarei ao Egito.
35 “Kalɨp Israel amɨn da Moses abɨŋ yɨpmaŋek yaŋ iyɨwit, ‘Namɨn da mibɨltok amɨn ae gen kokwin amɨnin manjɨŋ gepmak?’ Piŋkop da uŋun Moses naŋgɨn mibɨltok amɨni ae jɨgɨkon baŋ tɨmɨtjak amɨni yabek yomgut. Aŋelo kɨndap monɨŋon akgɨt uŋun da Piŋkop dakon gen abɨdaŋek Moses yabekgɨt.
35 A este Moisés, a quem negaram reconhecer, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz? A este enviou Deus como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Aŋek Moses da Isip mɨktɨmon baŋ tɨmɨk paŋkɨŋek wasok tapmɨmɨ toŋ ae tɨlak mibɨlɨ mibɨlɨ Isip mɨktɨmon ae Tap Gamikon agɨt. Ae mɨktɨm kɨbɨrɨ tɨmon bɨlak 40 egek yaŋ gɨn agɨt.
36 Este os tirou, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, assim como no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Uŋun Moses dagɨn Israel amɨn yaŋ yoyɨgɨt, ‘Piŋkop da nak aŋalon aŋ nepgut yaŋ gɨn ji kabɨkon naŋ kombɨ amɨn kɨnda don aŋalon aŋ damjak.’
37 Foi Moisés quem disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta semelhante a mim.
38 Babɨknin mɨktɨm kɨbɨrɨ tɨm egɨpgwiron Moses uŋun gat kɨsi egɨpgwit. Sinai Kabapmon wɨkwan aŋelo kɨnda da gen iyɨgɨt. Moses da Piŋkop dakon gen egɨp egɨpmɨ toŋ tɨmɨgek nin da nandaneŋ do nimgut.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais; o qual recebeu palavras vivas para no-las transmitir.
39 “Mani babɨknin Moses dakon gen nandaŋ guramɨt do dɨma galak tawit. Geni maba kɨŋakwan burɨkon da Isip mɨktɨmon tobɨl kɨk do nandawit.
39 A quem nossos pais não quiseram obedecer; antes, o repeliram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Yaŋ nandaŋek Aron yaŋ iyɨwit, ‘Moses Isip mɨktɨmon da nin paŋ paŋ obɨk amɨn uŋun dukwan kɨk uŋun nin dɨma nandamaŋ. Do gak da kokup kɨdat dakon wupmɨ dɨ wasaŋ nibɨ uŋun da mibɨltaŋ niba kosit wasaŋek kɨneŋ.’
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 — ausente —
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 — ausente —
42 Mas Deus se afastou e os entregou ao culto da milícia celestial, como está escrito no Livro dos Profetas: Ó casa de Israel, porventura, me oferecestes vítimas e sacrifícios no deserto, pelo espaço de quarenta anos,
43 Yut kabeŋ ɨmalnaŋ wasaŋbi uŋun guramɨk awɨlgwit uŋun nak dakon yut dɨma.
43 e, acaso, não levantastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que fizestes para as adorar? Por isso, vos desterrarei para além da Babilônia.
44 Stiwen saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Kalɨp babɨknin mɨktɨm kɨbɨrɨ tɨmon egɨpgwit bɨsapmon Piŋkop dakon ɨmal yutni taŋ yomgut. Yut uŋun da taŋakwan Piŋkop babɨknin gat egɨpgwit dakon tɨlak agɨt. Ɨmal yut uŋun awit Piŋkop da Moses yaŋ ani yaŋ iyɨgɨt uŋun da tɨlagon awit.
44 O tabernáculo do Testemunho estava entre nossos pais no deserto, como determinara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Aŋek don monjini gat Josua gat da uŋun ɨmal yut abɨdaŋ aŋaŋ Piŋkop da amɨn kabɨ morapmɨ yolban abɨgɨwit uŋun mɨktɨmon aŋkɨ yɨpgwit. Aŋkɨ yɨpba agakwan wɨgɨ Dewit dakon bɨsap don apgut.
45 O qual também nossos pais, com Josué, tendo-o recebido, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles, até aos dias de Davi.
46 Piŋkop da Dewit do yo tagɨsi aŋ ɨmgut. Aŋakwan Dewit da Jekop dakon Piŋkop do yut kɨnda awal do bɨsit agɨt.
46 Este achou graça diante de Deus e lhe suplicou a faculdade de prover morada para o Deus de Jacó.
47 Mani Solomon da uŋun yut awalgɨt.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Mani Piŋkop Wɨkwisi uŋun amɨn kɨsit da yut awalgaŋon uŋudon dɨma egɨsak. Kombɨ amɨn da yaŋ yawit:
48 Entretanto, não habita o Altíssimo em casas feitas por mãos humanas; como diz o profeta:
49 ‘Amɨn Tagɨ da yaŋ yosok, Kwen Kokup uŋun kɨla amɨn madep yɨyɨt tamono ae mɨktɨm uŋun kandap yɨpyɨp tamono.
49 O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés; que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Nak naga uŋun yo morap wasagɨm.’ ”
50 Não foi, porventura, a minha mão que fez todas estas coisas?
51 Stiwen da gen kokwin amɨn kabɨ saŋbeŋek tebaisi yaŋ yoyɨgɨt, “Kwen wɨgɨk amɨn ji amɨn Piŋkop dɨma nandaŋ ɨmaŋ da tɨlagon butji uŋun tebaisi ae mɨrakji da Piŋkop dakon gen dɨma nandabi yombem. Babɨkji da Telagɨ Wup do kurak tawit, jiyo kɨsi yaŋ gɨn aŋ.
51 Homens de dura cerviz e incircuncisos de coração e de ouvidos, vós sempre resistis ao Espírito Santo; assim como fizeram vossos pais, também vós o fazeis.
52 Ji dakon babɨkji da kalɨp kombɨ amɨn kɨsi morap do yo yokwisi aŋ yomgwit. Aŋek kombɨ amɨn dɨwarɨ Amɨn Kɨlegɨ don apjak do yaŋkwok awit babɨkji da uŋun amɨn dapba kɨmakgwit. Uŋun Amɨn Kɨlegɨ ji da uwal da kɨsiron yɨpba kɨlɨ aŋakba kɨmakgɨt.
52 Qual dos profetas vossos pais não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e assassinos,
53 Ji Piŋkop dakon gen teban aŋelo da gen kagakon baŋ tɨmɨkgwit, mani dɨmasi guramɨkgwit.”
53 vós que recebestes a lei por ministério de anjos e não a guardastes.
54 Stiwen da gen uŋun yaŋban nandaŋek butjap madepsi nandaŋek mam nawit.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se no seu coração e rilhavam os dentes contra ele.
55 Yaŋsi awit, mani Telagɨ Wup da Stiwen da buron pɨgɨ tugaŋban Kwen Kokup sɨŋtaŋek Piŋkop dakon tɨlɨmni kagɨt. Ae Yesu Piŋkop da amɨnsi tet do akban kagɨt.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à sua direita,
56 Yaŋ kaŋek yagɨt, “Kabɨt, nak kaŋapbo Kwen Kokup wɨtdal kɨŋakwan Amɨn Dakon Monji Piŋkop da amɨnsi tet do akban kosot.”
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à destra de Deus.
57 Yaŋ yaŋban geni dɨwarɨ nandak do kurak taŋek mɨrakni si paŋsopmaŋek madepsi yaŋ tɨdawit. Yaŋ aŋek uŋudon gɨn amɨn kɨsisi da pɨdaŋ mipagek kɨŋ Stiwen abɨdawit.
57 Eles, porém, clamando em alta voz, taparam os ouvidos e, unânimes, arremeteram contra ele.
58 Abɨdaŋ kokup pap yɨpmaŋek waŋga abɨgɨ tɨpbaŋ aŋakgwit. Amɨn Stiwen do wasaŋek sɨtnok aŋ ɨmgwit uŋun da ɨmal dubakni ɨlɨk paŋkɨ monjɨ kɨnda akgɨt mani Sol uŋudon yopmaŋek Stiwen tɨpbaŋ aŋakgwit.
58 E, lançando-o fora da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram suas vestes aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Tɨpbaŋ aŋagakwa Stiwen bɨsit yaŋ agɨt, “Amɨn Tagɨ Yesu, wupno abɨda.” Stiwen tɨp baŋ aŋakgwit|alt="Stephen being stoned" src="IB04183.tif" size="col" loc="Location" copy="Copyright" ref="7.59"
59 E apedrejavam Estêvão, que invocava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Stiwen yaŋ yaŋek ŋwakbeŋ aŋek yaŋ tɨdaŋek yaŋ yagɨt, “Amɨn Tagɨ, yokwini dakon kobogɨ dɨma yobi.” Stiwen yaŋ yaŋek kɨmakgɨt.
60 Então, ajoelhando-se, clamou em alta voz: Senhor, não lhes imputes este pecado! Com estas palavras, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.