Lucas 12
yns (YNS) vs NVT
1 Yàmɛnà naa utaaŋ nsil alan, baar nsaab bàkyer ayàköŋ, ba bàndyàndyaar ba a ba kà in'kɔl. Yɛsu kàtàsɛmà mutɛn a alɔŋki ande naa: « Làduub mii abɛ ntɔn ful a Amfarisi, iswaŋà naa ukwen a loor.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ndaa yanswà yàŋàyee ikyer asàmɛnà u mii, ndaa a unku ikyer asàtoo.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Lalan ndaa yanswà làsàtɛn bɛ u làpib, bàkyer asàwem u mwäänà answà, wɛɛ ndaa yanswà làsàŋüŋün bɛ u mun a tsü uboo a suk aŋàdübà, isàbulà ndaa a kuub in'kwɛŋ udu a nsyä a ndwà.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 « Asam amɛ, mɛ alàkyään naa: twon lan'man bɔɔmà a baar bàfàlɔ ndür mpɛl, wɛɛ mpa bàkwe mufàkyer undiir asin.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Mɛ in'kyer alàswaŋ nà bɛ lan'kwo mutiin bɔɔmà: làtiin mbuur awe anà ikɔ̈b mukàlàtɔɔm u yaaŋ a mbaa ungö a nkweel. Ndandaa mɛ alàkyään, bɛ bɔɔmà làtiin nde! »
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 « nkye Insɔɔr ityeen bàfàyälà anki ndiim yweel? Wɛɛ Nzam ufàdiimà anki akà umwɛy uboo a bya.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Yumwɛy ayi: Itàkal ntswee abɛ yanswà yàŋàtaŋ. Twon lan'man bɔɔmà, ntɔn bɛ lan'söön insɔɔr mbɔɔn u ntal.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 « Wɛɛ mɛ alàkyään naa mbuur wanswà asàtà imbäl amɛ u mii a baar, Mwan a mbuur sye asun'tɛɛl imbäl u mii a akyeey a Nzam.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Wɛɛ mbuur wanswà asàswaŋ ngaal u mii a baar naa nde mɛ kan'yöb anki, nde sye bàsun'yöb anki u mii a akyeey a Nzam.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Isàkal naa mbuur kan'twe Mwan a mbuur, nde bàsun'dwääl nkul, wɛ mbuur asàto Dweelà In'kyɛɛl, usàwal anki ndwääl a nkul.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 « Mpal bàsàlasyen ba u ndwà a nköŋ a Ayudà ntɔn mukàlatsüül nsaŋ, itàkal kusà a amfum, itàkal kusà a an'yɔl, twon lan'man mpay naa bɛ un'lɔn làkàsà aben, bɛ ndaa nà làkàtɛn.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Ntɔn Dweelà In'kyɛɛl akyer asàlalɔŋ taaŋ nsil alan ndaa lan'kwo bɛ mutɛn. »
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Yàmɛnà naa uboo a un'sɛŋ a baar mbuur mwɛy kàtɛn a Yɛsu naa: « Un'lɔɔŋ, un'swɛŋ un'tɔŋ amɛ mukab anà m un'naaŋ abi. »
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Yɛsu waa kun'fuur naa: « Un'sam amɛ, nà kan'si ntɛɛn abɛ, itàkal nkalsà mukab un'naaŋ abɛ? »
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Nde waa kàtɛn a ba naa: « Làwem ubwaŋàbwaŋ: twon lan'kal anà ngyal mukal anà indiir mbɔɔn, ntɔn mɔ̈ɔ̈ a mbuur kà wà uboo a indiir ande anki, itàkal naa nde wà ŋun'naaŋ. »
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Apan nde katɛɛl nsim yi: « An'ywaŋ a ŋun'naaŋ mwɛy màtwey isaa mbɔɔn.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Nde kàsɛmà muyweer: "Mɛ in'kyer aben? Ntɔn mɛ ikal musà isaa amɛ abi byanswà kyatɛy."
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Apan nde kàtɛn naa: "Mɛ in'yàkyer abà: Mɛ in'kyer ayàpay ikɔr amɛ byanswà ntɔn mutɔŋ byàkölàköl, waa in'yàsà mbɛŋ amɛ yanswà anà isaa amɛ byumwɛy.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Ungö apan mɛ in'yàtɛn a mɛ ŋakwo naa: Mɔ̈ɔ̈ amɛ, ngye awe anà isaa mbɔɔn ntɔn mbul mbɔɔn. Yweer, dyà, nwà, man un'sak."
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Wɛɛ Nzam waa kàtɛn a nde naa: "Insil! U mpib a ŋàbà nsil awà ngye akyer akwà. Ayi yanswà an'lɔn ngye ntɔn ngye, nà asàman ubwaŋ a ya?" »
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Yɛsu kàkwɛy naa: « Abun, ya yabwɛy sye ntɔn mbuur afàköŋà un'naaŋ mbɔɔn ntɔn nde ŋakwo, wɛɛ nde ukɔ̈ɔ̈n akal ŋun'naaŋ ntɔn Nzam. »
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Apan Yɛsu kàfàtɛn a alɔŋki ande naa: « Lalan m alàkyään naa: Twon lan'man mpay ntɔn mɔ̈ɔ̈ abɛ anà mutɛɛn naa bɛ ininà làyàdyà, itàkal naa ntɔn ndür abɛ naa bɛ ininà làyàbwaar.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Ntɔn mɔ̈ɔ̈ kan'söön isaa anà ndür yan'söön ipfɛy.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Làler inkaak, bya ifàkɔn anki, ifàbwo anki, bya ikɔr byatɛy, wɛɛ Nzam akyer afadii. Bɛ lan'söön nɛn!
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Nà uboo a bɛ, ntɔn ngyɛb ande, kan'kwo mukwɛy akà ilä mwɛy u mɔ̈ɔ̈ ande?
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Isàkal naa bɛ làkwe anki mukyer undiir ikikye, ntɔn nkye làmanà bɛ mpay ntɔn indiir byumwɛy?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Làler iful a an'ywaŋ ifàyɛl bya: bya byàfàsal anki, byàfàtɔŋ anki, wɛɛ mɛ alàkyään naa itàkal Salɔmun unsà un'naaŋ ande wanswà kàsàbwaar anki asànaa bya.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Isàkal naa Nzam afàbwää iteerà abyà u ywaŋ ŋàbà wɛɛ nkàswo bya bàyàtɔɔm u mbaa, waa Nzam mpa uyàlabwää, bɛ aŋàlàkwikilà ikikye.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Wɛɛ bɛ, twon lan'man mpay ntɔn udyà anà unwà abɛ, twon lan'kal u ngyɛb.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Ntɔn indiir abi byanswà baar mpa bàyöb Nzam u mɛɛn mà bàfàleŋ bya taaŋ lanswà. Wɛɛ bɛ, Taaràbɛ akyàyöb naa bɛ làbye anà mfun a bya.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Wɛɛ bɛ, tàlaleŋà imwol a Nzam, waa bàsàlakwɛy indiir abi byanswà. »
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 « Twon an'man bɔɔmà, ngye làböl ikikye! Ntɔn Taaràbɛ kàkwen mukàlapà imwol.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Làyälà indiir abɛ, làpɛ ngim akà aŋàlàmbwà. Làkyer in'di a ngim mpa ifàbwà an'tär. Làyee in'naaŋ abɛ u du, waa mya mpa myàtäy. Mbüüb bàyàkwo anki muwal mya, anà nsɛɛl sye idyà anki mya.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Ntɔn ikal awà in'naaŋ abɛ, ikal sye iwà mpem abɛ.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 Làkäl kà igyɛɛŋ musal anà indiir a isal abɛ u kɔɔ. Làwɛy minà abɛ myàkäl myàŋàlɛɛmà.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Làkäl asànaa asyääl bàkadilà nkum aba kàkyen mukàbäl un'kyay, ntɔn ba bun'duub ndwà isàkal naa nde kan'yàfura anà kan'bɛɛrà. Mpal uyàfurà nde, ubɛɛrà nde, waa ba bun'duub ndwà.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Un'sak akà asyääl usyetaan nde bàmuleerà mpal uyàfurà nde! Mɛ ndandaa alàkyään, nde ŋakwo asàbwaar ipfɛy a isal, asàpà ba ikal abwaay anà isaa.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Isàkal naa nde kan'yà uboboo a mpib, itàkal naa u nkɔɔ atàtwɛb, un'sak akà asyääl akwà usàtaan nde bàŋàleer! »
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 « Làyöb ubwaŋàbwaŋ naa isàkal naa ŋandwà akyàyöb taaŋ uyà mbüüb, nde uyun'wɛy anki mubilà u ndwà ande.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Bɛ sye, làduub mii abɛ, ntɔn bɛ làyöb anki taaŋ usàyà Mwan a mbuur. »
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Apan Petɔlà waa kun'fuul naa: « Mwol, nsim ayi yà ntɔn bi mpɛl lɛɛ ntɔn baar banswà? »
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Mwol waa ufuur naa: « Nà un'syääl a balàbal anà ŋun'yɛnà awà kan'kwo nkum ande mupà buur muler asyääl anà mupà umwɛy umwɛy isaa ande u taaŋ a taaŋ?
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Un'sak akà un'syääl awà, isàkal naa nkum ande amàyun'taan mukyer isal akin!
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Mɛ alàkyään ndandaa, nde asun'sà mfum udu a un'naaŋ ande wanswà.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Wɛɛ, isàkal naa un'syääl kan'yweer u mpem ande naa: "Nkum amɛ kan'kyer itaan muyàfurà." Nde usɛmà mudüb baar a isal abaal anà bakaar, isal ande udyà, unwà anà uyɔr man,
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 apan nkum ande asyefurà ilä mpa kun'dilà nde anà u taaŋ mpa uyöb nde. Apan nkum ande asun'pà ntaaŋàmbar aŋàsöönà, nde asun'sà uboo a un'lwaaŋ a atsüüŋ mpa bàfàlab nswɛɛŋ.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Un'syääl akwà awà ayöb naa nkum ande ininà ufàkwen, wɛɛ nde ufàkwen anki mukyer ya anà mulɔ̈ɔ̈n ya kusà, nde asàwal an'füm mbɔɔn.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Wɛɛ un'syääl akwà mpa uyöb naa nkum ande inina ukwen ntɔn nde, isàkal naa nde an'kyer ube, ntaaŋàmbar ande isàkal ikikye. Isàkal naa mbuur kàwɛl mbɔɔn, bàsun'lɔ̈ɔ̈m sye mbɔɔn. Isàkal naa bàmapà mbɔɔn, bàsalɔ̈ɔ̈m sye mbɔɔn. »
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 « Mɛ kàyi muyàtɔɔm mbaa u mɛɛn. Wɛɛ mɛ in'kwen naa ya ikäl yàŋàlɛɛmà.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Ye anà ndüümà mwɛy mɛ in'wal, mɛ waa in'wà u ngyɛb mbɔɔn tii umpal isàkwo ya!
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Nkye bɛ làsii naa mɛ kàyi ntɔn mutwaal duu u mɛɛn? Ŋaa, mɛ alàkyään naa nkaabà.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Yan'mɛnà naa sɛmà ŋàbawà, u ywar a baar atyeen nkaabà yan'bilà, atär bàkwen anki abɔ̈ɔ̈l, aböɔ̈l bàkwen anki atär,
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 taa ukwen anki mwan ande wà baal, mwan baal ukwen anki taarànde, maa ukwen anki mwan ande wà un'kaar, mwan un'kaar ukwen anki ngwän, maa ukwen anki un'kyay a mwan ande, un'kyay a mwan ukwen anki ukwà ande wà un'kaar. »
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Ungö apan, Yɛsu waa kàtɛn sye a baar banswà naa: « Umpal làfàman bɛ itööm ntsü làfàmina taaŋ, bɛ làfàtɛn naa: "Mbul akyer anɔ", wa sye afàkyer anɔ.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Isàkal naa un'pöb an'fà ngyɛl, bɛ làfàtɛn naa: "Ŋàbà mwäänà akal mbɔɔn", wa sye afàkal mbɔɔn.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Baar a mpem yweel! Bɛ làkyàyöb ndaa yan'kwo mulyaaŋ u mɛɛn anà u du, wɛɛ ntɔn nkye mpa làyöb bɛ ndaa a mpalàyi? »
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 « Ntɔn nkye bɛ ŋakwo mpa làyöb bɛ musɔɔl ndaa a ndandaa?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Isàkal naa we anà mbur kàmafüün, wɛɛ bɛ làwàmukyà làbay a nsaŋ, leŋ ipöl muyöŋà anà nde mpal làbà bɛ u mbwo. Abun nde ngye uyàfasyen anki akà ntɛɛn, ntɛɛn ayàfapà anki akà un'kyɛɛŋ, un'kyɛɛŋ uyàfabiil anki u bɔlokà.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Kya naa tɛy, mɛ akyään ndandaa, ngye kwo asàtoo anki isàkal naa ngye ngim ande yanswà ŋàtàfur anki. »
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.