Lucas 12
yns (YNS) vs NAA
1 Yàmɛnà naa utaaŋ nsil alan, baar nsaab bàkyer ayàköŋ, ba bàndyàndyaar ba a ba kà in'kɔl. Yɛsu kàtàsɛmà mutɛn a alɔŋki ande naa: « Làduub mii abɛ ntɔn ful a Amfarisi, iswaŋà naa ukwen a loor.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Ndaa yanswà yàŋàyee ikyer asàmɛnà u mii, ndaa a unku ikyer asàtoo.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Lalan ndaa yanswà làsàtɛn bɛ u làpib, bàkyer asàwem u mwäänà answà, wɛɛ ndaa yanswà làsàŋüŋün bɛ u mun a tsü uboo a suk aŋàdübà, isàbulà ndaa a kuub in'kwɛŋ udu a nsyä a ndwà.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 « Asam amɛ, mɛ alàkyään naa: twon lan'man bɔɔmà a baar bàfàlɔ ndür mpɛl, wɛɛ mpa bàkwe mufàkyer undiir asin.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Mɛ in'kyer alàswaŋ nà bɛ lan'kwo mutiin bɔɔmà: làtiin mbuur awe anà ikɔ̈b mukàlàtɔɔm u yaaŋ a mbaa ungö a nkweel. Ndandaa mɛ alàkyään, bɛ bɔɔmà làtiin nde! »
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 « nkye Insɔɔr ityeen bàfàyälà anki ndiim yweel? Wɛɛ Nzam ufàdiimà anki akà umwɛy uboo a bya.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Yumwɛy ayi: Itàkal ntswee abɛ yanswà yàŋàtaŋ. Twon lan'man bɔɔmà, ntɔn bɛ lan'söön insɔɔr mbɔɔn u ntal.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 « Wɛɛ mɛ alàkyään naa mbuur wanswà asàtà imbäl amɛ u mii a baar, Mwan a mbuur sye asun'tɛɛl imbäl u mii a akyeey a Nzam.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Wɛɛ mbuur wanswà asàswaŋ ngaal u mii a baar naa nde mɛ kan'yöb anki, nde sye bàsun'yöb anki u mii a akyeey a Nzam.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Isàkal naa mbuur kan'twe Mwan a mbuur, nde bàsun'dwääl nkul, wɛ mbuur asàto Dweelà In'kyɛɛl, usàwal anki ndwääl a nkul.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 « Mpal bàsàlasyen ba u ndwà a nköŋ a Ayudà ntɔn mukàlatsüül nsaŋ, itàkal kusà a amfum, itàkal kusà a an'yɔl, twon lan'man mpay naa bɛ un'lɔn làkàsà aben, bɛ ndaa nà làkàtɛn.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Ntɔn Dweelà In'kyɛɛl akyer asàlalɔŋ taaŋ nsil alan ndaa lan'kwo bɛ mutɛn. »
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Yàmɛnà naa uboo a un'sɛŋ a baar mbuur mwɛy kàtɛn a Yɛsu naa: « Un'lɔɔŋ, un'swɛŋ un'tɔŋ amɛ mukab anà m un'naaŋ abi. »
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yɛsu waa kun'fuur naa: « Un'sam amɛ, nà kan'si ntɛɛn abɛ, itàkal nkalsà mukab un'naaŋ abɛ? »
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Nde waa kàtɛn a ba naa: « Làwem ubwaŋàbwaŋ: twon lan'kal anà ngyal mukal anà indiir mbɔɔn, ntɔn mɔ̈ɔ̈ a mbuur kà wà uboo a indiir ande anki, itàkal naa nde wà ŋun'naaŋ. »
15 Então lhes recomendou:
16 Apan nde katɛɛl nsim yi: « An'ywaŋ a ŋun'naaŋ mwɛy màtwey isaa mbɔɔn.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Nde kàsɛmà muyweer: "Mɛ in'kyer aben? Ntɔn mɛ ikal musà isaa amɛ abi byanswà kyatɛy."
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Apan nde kàtɛn naa: "Mɛ in'yàkyer abà: Mɛ in'kyer ayàpay ikɔr amɛ byanswà ntɔn mutɔŋ byàkölàköl, waa in'yàsà mbɛŋ amɛ yanswà anà isaa amɛ byumwɛy.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ungö apan mɛ in'yàtɛn a mɛ ŋakwo naa: Mɔ̈ɔ̈ amɛ, ngye awe anà isaa mbɔɔn ntɔn mbul mbɔɔn. Yweer, dyà, nwà, man un'sak."
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Wɛɛ Nzam waa kàtɛn a nde naa: "Insil! U mpib a ŋàbà nsil awà ngye akyer akwà. Ayi yanswà an'lɔn ngye ntɔn ngye, nà asàman ubwaŋ a ya?" »
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Yɛsu kàkwɛy naa: « Abun, ya yabwɛy sye ntɔn mbuur afàköŋà un'naaŋ mbɔɔn ntɔn nde ŋakwo, wɛɛ nde ukɔ̈ɔ̈n akal ŋun'naaŋ ntɔn Nzam. »
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Apan Yɛsu kàfàtɛn a alɔŋki ande naa: « Lalan m alàkyään naa: Twon lan'man mpay ntɔn mɔ̈ɔ̈ abɛ anà mutɛɛn naa bɛ ininà làyàdyà, itàkal naa ntɔn ndür abɛ naa bɛ ininà làyàbwaar.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Ntɔn mɔ̈ɔ̈ kan'söön isaa anà ndür yan'söön ipfɛy.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Làler inkaak, bya ifàkɔn anki, ifàbwo anki, bya ikɔr byatɛy, wɛɛ Nzam akyer afadii. Bɛ lan'söön nɛn!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Nà uboo a bɛ, ntɔn ngyɛb ande, kan'kwo mukwɛy akà ilä mwɛy u mɔ̈ɔ̈ ande?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Isàkal naa bɛ làkwe anki mukyer undiir ikikye, ntɔn nkye làmanà bɛ mpay ntɔn indiir byumwɛy?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Làler iful a an'ywaŋ ifàyɛl bya: bya byàfàsal anki, byàfàtɔŋ anki, wɛɛ mɛ alàkyään naa itàkal Salɔmun unsà un'naaŋ ande wanswà kàsàbwaar anki asànaa bya.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Isàkal naa Nzam afàbwää iteerà abyà u ywaŋ ŋàbà wɛɛ nkàswo bya bàyàtɔɔm u mbaa, waa Nzam mpa uyàlabwää, bɛ aŋàlàkwikilà ikikye.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Wɛɛ bɛ, twon lan'man mpay ntɔn udyà anà unwà abɛ, twon lan'kal u ngyɛb.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Ntɔn indiir abi byanswà baar mpa bàyöb Nzam u mɛɛn mà bàfàleŋ bya taaŋ lanswà. Wɛɛ bɛ, Taaràbɛ akyàyöb naa bɛ làbye anà mfun a bya.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Wɛɛ bɛ, tàlaleŋà imwol a Nzam, waa bàsàlakwɛy indiir abi byanswà. »
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 « Twon an'man bɔɔmà, ngye làböl ikikye! Ntɔn Taaràbɛ kàkwen mukàlapà imwol.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Làyälà indiir abɛ, làpɛ ngim akà aŋàlàmbwà. Làkyer in'di a ngim mpa ifàbwà an'tär. Làyee in'naaŋ abɛ u du, waa mya mpa myàtäy. Mbüüb bàyàkwo anki muwal mya, anà nsɛɛl sye idyà anki mya.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Ntɔn ikal awà in'naaŋ abɛ, ikal sye iwà mpem abɛ.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Làkäl kà igyɛɛŋ musal anà indiir a isal abɛ u kɔɔ. Làwɛy minà abɛ myàkäl myàŋàlɛɛmà.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Làkäl asànaa asyääl bàkadilà nkum aba kàkyen mukàbäl un'kyay, ntɔn ba bun'duub ndwà isàkal naa nde kan'yàfura anà kan'bɛɛrà. Mpal uyàfurà nde, ubɛɛrà nde, waa ba bun'duub ndwà.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Un'sak akà asyääl usyetaan nde bàmuleerà mpal uyàfurà nde! Mɛ ndandaa alàkyään, nde ŋakwo asàbwaar ipfɛy a isal, asàpà ba ikal abwaay anà isaa.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Isàkal naa nde kan'yà uboboo a mpib, itàkal naa u nkɔɔ atàtwɛb, un'sak akà asyääl akwà usàtaan nde bàŋàleer! »
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 « Làyöb ubwaŋàbwaŋ naa isàkal naa ŋandwà akyàyöb taaŋ uyà mbüüb, nde uyun'wɛy anki mubilà u ndwà ande.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Bɛ sye, làduub mii abɛ, ntɔn bɛ làyöb anki taaŋ usàyà Mwan a mbuur. »
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Apan Petɔlà waa kun'fuul naa: « Mwol, nsim ayi yà ntɔn bi mpɛl lɛɛ ntɔn baar banswà? »
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Mwol waa ufuur naa: « Nà un'syääl a balàbal anà ŋun'yɛnà awà kan'kwo nkum ande mupà buur muler asyääl anà mupà umwɛy umwɛy isaa ande u taaŋ a taaŋ?
42 O Senhor respondeu:
43 Un'sak akà un'syääl awà, isàkal naa nkum ande amàyun'taan mukyer isal akin!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mɛ alàkyään ndandaa, nde asun'sà mfum udu a un'naaŋ ande wanswà.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Wɛɛ, isàkal naa un'syääl kan'yweer u mpem ande naa: "Nkum amɛ kan'kyer itaan muyàfurà." Nde usɛmà mudüb baar a isal abaal anà bakaar, isal ande udyà, unwà anà uyɔr man,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 apan nkum ande asyefurà ilä mpa kun'dilà nde anà u taaŋ mpa uyöb nde. Apan nkum ande asun'pà ntaaŋàmbar aŋàsöönà, nde asun'sà uboo a un'lwaaŋ a atsüüŋ mpa bàfàlab nswɛɛŋ.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Un'syääl akwà awà ayöb naa nkum ande ininà ufàkwen, wɛɛ nde ufàkwen anki mukyer ya anà mulɔ̈ɔ̈n ya kusà, nde asàwal an'füm mbɔɔn.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Wɛɛ un'syääl akwà mpa uyöb naa nkum ande inina ukwen ntɔn nde, isàkal naa nde an'kyer ube, ntaaŋàmbar ande isàkal ikikye. Isàkal naa mbuur kàwɛl mbɔɔn, bàsun'lɔ̈ɔ̈m sye mbɔɔn. Isàkal naa bàmapà mbɔɔn, bàsalɔ̈ɔ̈m sye mbɔɔn. »
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 « Mɛ kàyi muyàtɔɔm mbaa u mɛɛn. Wɛɛ mɛ in'kwen naa ya ikäl yàŋàlɛɛmà.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Ye anà ndüümà mwɛy mɛ in'wal, mɛ waa in'wà u ngyɛb mbɔɔn tii umpal isàkwo ya!
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Nkye bɛ làsii naa mɛ kàyi ntɔn mutwaal duu u mɛɛn? Ŋaa, mɛ alàkyään naa nkaabà.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Yan'mɛnà naa sɛmà ŋàbawà, u ywar a baar atyeen nkaabà yan'bilà, atär bàkwen anki abɔ̈ɔ̈l, aböɔ̈l bàkwen anki atär,
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 taa ukwen anki mwan ande wà baal, mwan baal ukwen anki taarànde, maa ukwen anki mwan ande wà un'kaar, mwan un'kaar ukwen anki ngwän, maa ukwen anki un'kyay a mwan ande, un'kyay a mwan ukwen anki ukwà ande wà un'kaar. »
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Ungö apan, Yɛsu waa kàtɛn sye a baar banswà naa: « Umpal làfàman bɛ itööm ntsü làfàmina taaŋ, bɛ làfàtɛn naa: "Mbul akyer anɔ", wa sye afàkyer anɔ.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Isàkal naa un'pöb an'fà ngyɛl, bɛ làfàtɛn naa: "Ŋàbà mwäänà akal mbɔɔn", wa sye afàkal mbɔɔn.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Baar a mpem yweel! Bɛ làkyàyöb ndaa yan'kwo mulyaaŋ u mɛɛn anà u du, wɛɛ ntɔn nkye mpa làyöb bɛ ndaa a mpalàyi? »
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 « Ntɔn nkye bɛ ŋakwo mpa làyöb bɛ musɔɔl ndaa a ndandaa?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Isàkal naa we anà mbur kàmafüün, wɛɛ bɛ làwàmukyà làbay a nsaŋ, leŋ ipöl muyöŋà anà nde mpal làbà bɛ u mbwo. Abun nde ngye uyàfasyen anki akà ntɛɛn, ntɛɛn ayàfapà anki akà un'kyɛɛŋ, un'kyɛɛŋ uyàfabiil anki u bɔlokà.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Kya naa tɛy, mɛ akyään ndandaa, ngye kwo asàtoo anki isàkal naa ngye ngim ande yanswà ŋàtàfur anki. »
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.