Lucas 12
ymp (YMP) vs ARA
1 Hêndêng wakma êng me avîlanô bêng anông bomang ethak tom be êyô eva veŋing long. Me Yisu henang ethak ya ŋa hîndông nena, “Môlô yaŋging am ethak Palisi ning kombom kambom. Loho thak evong îtôm ŋa mavî hîmô avîlanô lîvông, metom auk lomaloma hîmô kapôlôŋing. Nôm êng me hîtôm yis be tem nêmbôv avîlanô bêng anông.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Nôm takatu be hivuŋi hêk long kapô me tem nimbutak yêing. Me ambô takatu be hivuŋi me tem avîlanô sapêng eyala.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Bêng be ambô takatu be môlô nang hêndêng bîlîvông me tem avîlanô endaŋô êndêng lêkwak. Me ambô takatu be môlô nang thîkôthîk hîlôk melak kapô, êng me tem emba melak vôv be endam bêng ini yêing.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Yînîng avîlanô, ya hanang ethak môlô nena dô ôkô avîlanô andô. Loho hîtôm iŋgik lemvim kôpik yom vônô. Me heveng yam me tem mî hîtôm embong nômate amî.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Metom tem yaŋgik ôpatu be tem môlô kô inda thô. Ôpêng me Wapômbêng yom. Yêni hîtôm niŋgik anô te vônô yôvêm me nîmbî ôpêng îndôk amela lêkmala. Be ditu ya hanang ethak môlô nena ôkô Wapômbêng yom.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Avîlanô thak êv vuli menak yaônena hethak valuseleng lêkma yi. Metom Wapômbêng mî hîtôm laŋgêv menak takêng te thing amî.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Avanông bing, bôk yêni hiwa môlô sapêng kwandôk ŋaung thô yôv. Bêng be môlô me bêng vo menak be ditu dô môlô kô andô.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Ya hanang ethak môlô nena opalê atu be henang ethak avîlanô nena yêni me yînîng, me Anô Ya Nakandung atu tem nenang emba Wapômbêng mandaluk be aŋêla endaŋô nena, ‘Ôpêng me yînîng.’
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Me ôpatu be henang ethak avîlanô nena hêndô ya, me tem ya nang emba Wapômbêng mandaluk be aŋêla endaŋô nena, ‘Ya hathông ôpêng paling.’
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Me anô te henang ambô kambom hethak Anô Ya Nakandung atu, me tem Wapômbêng êŋgêv ôpêng ya kambom vê. Metom anô te hêyê Lovak Matheng ya ku be henang ambôma hethak nena, ‘Diti me Sakdang ya ku,’ êng me Wapômbêng tem mî nêŋgêv ôpêng ya kambom êng vê amî.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Avîlanô evalong môlô hêk be iwa ê êyô melak yeng mena ethaŋang môlô heva ŋa bêŋbêng maleŋing mena ŋa lêk athêng bêng maleŋing, êng me dô môlô kô be lemim êŋgêv nena, ‘Tem yoô nang bisête?’ mena ‘anang viyang bisê?’ Mî.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Hêndêng wakma êng yom me Lovak Matheng tem nêŋgêv auk êndêng môlô be onang.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Anô te heva avîlanô nômbêng atu lîvông me henang ethak Yisu nena, “Kîdôŋga, wakamik bôk ema yôv be ditu nonang ethak aiyang bêng vo nîmbî wakamik ya nômkama tham ni ondong yi be nêŋgêv yînîng êndêng ya.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Metom Yisu henang hethak ôpêng nena, “Aiyang, opalête hîtôk ya vo yambutak mamu ning jas?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Me Yisu henang ethak avîlanô nena, “Môlô yaŋging am katô vo dô malemim daŋtang ethak nômkama lomaloma andô. Anô te hiwa nômkama bêng anông metom yêni da mî hîtôm nimbua lêkmala ethak ya nômkama takêng te amî.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Yôv me henang ambô dôhô te hêndêng loho nena, “Anô lêk valuseleng bêng te ya nôm ik anông bêng anông heveng kukapô.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Êng me yêni henang ethak yêni da nena, ‘Tem yambong ômbête? Ya long ya tak yînîng nôm îmô mî.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Me yêni henang nena, ‘Bêng be dô me yambong bêŋiti. Yandining yînîng melak sapêng be yandav melak lêkmuk bêŋbêng vo yandô yînîng nôm lêk nômkama sapêng îmô kapô.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Me tem ya nang ethak ya da nena, “Lêk yôv! Yînîng nômkama bêng anông hîmô be tem yaŋgang be ya num me ya mô mavî yom îtôm sondakbêng nômbêng iti. Me mî hîtôm yambong ku te amî.” ’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Metom Wapômbêng henang ethak ôpêng nena, ‘Ong anô molo! Bîlîvông iti me tem yambua yong lêkmala vê be nôma. Me opalê tem nimbua nômkama takatu be hopesang vo ong da?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Bêng yom be malêing iti tem nimbutak avîlanô takatu be ithining nômkama bêng anông vo loho da hêk pîk metom loho da me nômkama mî hêk Wapômbêng mandaluk.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 — ausente —
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 — ausente —
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Môlô lemim êŋgêv menak nômbêng iti. Loho thak mî evatho nôm be iwa ya anông amî. Lêk loho ning melak lêk balê etak nôm îmô mî. Metom Wapômbêng thak hevakông loho. Be ditu Wapômbêng la hiving môlô bêng anông hîvô hethak vo menak be tem neyaŋging môlô mavî.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Be ditu lemim ik am ethak nômate me nôm êng mî hîtôm netak wakma te oyang êyômô môlô ning lêkmala long imbing amî. Mî anông.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Môlô mî hîtôm ombong nôma yaôna te bêŋiti amî. Me hevong bisête be môlô lemim ik am ethak nômkama bêng vi hiving?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Lemim êŋgêv thiling vuak. Loho ivutak bisête? Loho thak mî evong ku lêk epesang ining thôp amî. Metom ya hanang ethak môlô nena thiling vuak mavî takêng ining wamba leleyang hîvô hethak vo King Solomon ya wamba leleyang lomaloma sapêng.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Bêng be Wapômbêng hêv wamba mavî mavî hêndêng kamung lomaloma takatu be lêk aô yê, metom yamông me tem îmbôk ethak amela. Me môlô me bêng îvô hethak vo kamung takêng, be ditu Wapômbêng tem nêŋgêv wamba bêng anông êndêng môlô imbing. Alitaknena, môlô ning ôêv iving mî bêng amî.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Be dô kapôlômim iŋgik am be othalo nena oŋgwang ômbê mena unum ômbê andô.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Vômbê nena ŋa pîk thak leŋiŋhiki be ethalo nôm takêng, metom môlô ning Kamik heyala nôm takatu be môlô êvyak ethak.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Be ditu môlô lemim iŋgik am vo othalo Wapômbêng ya lêkliŋyak bêng, me tem nêŋgêv nôm takêng sapêng êndêng môlô imbing.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Môlô boksipsip ondong yaôna, dô môlô kô andô. Môlô ning Kamik la mavî vo nêŋgêv ya lêkliŋyak bêng êndêng môlô.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Be ditu uwa valuseleng hethak môlô ning nômkama me ôŋgêv êndêng ŋa siv. Ovong bêng me tem umbua vak valuseleng atu be hîmô wak nômbêng iti. Vak valuseleng êng me nômkama kêkêlô lomaloma atu be hîmô melak leng be ya dang mî. Melak leng me anô te mî hîtôm nimbua nômate vanî mena sepbidi mî hîtôm imbuling nômate amî.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Vômbê nena long alê atu be môlô ning nômkama kêkêlô mavî hîmô, long êng yom ditu tem môlô kapôlômim îmô imbing.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Môlô pesang am be ombong ku me upuk môlô ning kwak be ôtôm môlô ning lam be oyaŋging îmô
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 hîtôm avîlanô ku takatu be eyaŋging ining anômbêng îmô. Loho ning anômbêng êng bôk hê vo heyang nôm iwa avî yôvêm me tem nîmbôlêm ethak loŋbô. Wakma hîvô lêm ya long be hipindinding melak ambôlêk me tem iŋgik melak ambôlêk kê ketheng be imbua yêni thô.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Me Mavî vo ŋa ku takatu be ining anômbêng êng hêyô be hêyê nena loho îmô lêlê be eyaŋging yêni hîmô. Ya hanang avanông ethak môlô nena anômbêng êng tem nipuk ya kwak ku me nenang vo loho îndôk îmô elawê balê me tem nêŋgêv nôm êndêng loho îtôm anô ku te.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Anômbêng hele hêlêm hêndêng bîlîvông bing mena lêkbôk momaŋaning ma be hêyê ya ŋa ku mî êkthôm amî me eyaŋging yêni hîmô, êng me Mavî vo loho.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Môlô lemim êŋgêv ambô ti katô. Melak te ya alang helaŋô ambô nena ŋa vanî tem ende ya melak kê, êng me yêni hêk lêlê vo ŋa vanî mî hîtôm ende melak êng kê amî.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Bêng be ditu môlô mô lêlê imbing, vômbê nena Anô Ya Nakandung atu tem nendelêm êndêng wakma atu be môlô thông paling be môlô pîndîk kambom.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Me Pita henang nena, “Anômbêng, hôêv ambô dôhô ti hêndêng yoô yom mesa hôêv êndêng avîlanô sapêng hiving?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Êng me Anômbêng henang nena, “Ya hanang vo ôpatu be hevong ya anômbêng ya ku mavî hîtôm anô lêkauk bêng atu be heyaŋging nômkama mavî. Melak alang hetak yêni vo neyaŋging ya ŋa ku be nêŋgêv nôm êndêng loho îtôm wakma atu be hîtôk.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Me Mavî vo anô ku êng hêndêng wakma atu be melak alang hîvô lêm hethak loŋbô be hêyê nena hevong ku êng hîmô.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ya hanang avanông ethak môlô nena melak alang êng tem netak ôpêng vo neyaŋging ya nômkama sapêng.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Metom anô ku êng la hêv hêk kapô nena, ‘Lêk bôô anông me mî yînîng anômbêng îmbôlêm ketheng amî.’ Êng me hik avîlanô ku me heyang nôm lêk hinum waing bêng anông hele be helo molo.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Hevong bêng îmô be hîthông paling me melak alang êyô be ôpêng îpîndîk kambom. Êng me melak alang tem nêŋgêv vovang bêng êndêng ôpêng me nêndô inda îmô imbing ŋa liŋdong kôtông.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Anô ku atu be heyala ya anômbêng ya la hiving metom mî hevong nômkama hîtôm ya anômbêng ya la hiving amî me tem nimbua vovang bêng.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Metom anô ku atu be mî heyala ya anômbêng ya la hiving amî be hevong nômkama kambom me tem nimbua vovang yaô.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yisu henang ambô dôhô te nena, “Ya halêm vo yambî amela îndôk pîk. Me ya leng hiving anông nena amela êng ethang ketheng oyang.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Metom tem ya thik ŋanam te atu be lêk mî ya thik amî denang. Ŋanam êng me vovang lêk malêing bêng anông be tem ya kapôlông malêing bêng anông embeng endebe nîndôk yandang.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Me môlô song nena ya halêm pîk vo yambong avîlanô kapôlôŋing îndôk bing e? Mî anông! Ya hanang ethak môlô nena ya halêm vo yambak loho kê.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Yaô be nembeng yam me avîlanô bahevi nang melak te tem embak i kê ni ondong yi be lokwaŋlô tem ende dômîng lîlîng êndêng lokwaŋyi, me lokwaŋyi tem ende dômîng lîlîng êndêng lokwaŋlô.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Me tem embak i kê be lambô tem nende dôm lîlîng êndêng namalô, me namalô tem nende dôm lîlîng êndêng lambô, me talêmbô tem nende dôm lîlîng êndêng nalavî, me nalavî tem nende dôm lîlîng êndêng talêmbô, me yaŋavî tem nende dôm lîlîng êndêng namalô yanavî, me namalô yanavî tem nende dôm lîlîng êndêng yaŋavî.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Me Yisu henang ethak avîlanô nômbêng atu bêŋiti, “Thak môlô yê mavông loŋgavu hîmô long wak hê hîlôk, êng me môlô nang nena, ‘Ôthîng tem niŋgik êyô.’ Yôv me ôthîng thak hik êyô.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Me lovak hêlêm nang vi anông me thak môlô nang nena, ‘Tem tak vovang.’ Yôv me thak tak vovang.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Môlô avîlanô ambô yôhîng. Môlô yê leng lo pîk be ôêv ya ondong lelalîlîng be oyala katôyang, metom wakma lêk iti me môlô thông ya ondong paling.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Me bisête be môlô mî ôêv am lelalîlîng be oyala katô nena ômbête me mavî vo ombong?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ondaŋô! Yong ŋakyo te hevong vo nembong ambô vo ong be hiwa ong be hê melak embong ambô. Be mamu veng loŋdaŋlê hê denang, êng me nopesang ambô imbing yêni ketheng. Me mî hovong bêng amî, êng me ôpêng tem nendandi ong lêklokwang kambom bini êndêng jas. Me jas êng tem nêŋgêv ong ni êndêng kwak bidong. Me kwak bidong êng tem nêmbôv ong kisi bini vo netak îndôk kalaondong.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ya hanang ethak ong nena tem nômô kalaondong endebe nôŋgêv yong vuli mena tôp viyang atu be etak sapêng êm.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.