Mateus 5
Iamalele NT (YML_TBL) vs NAA
1 ꞌAilaꞌa bwaikina i maiaga Iesu i ꞌisedi begaidi i laka ꞌoyeye bei i miabui.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 I miabuina wata yana tovetutuyamavo i maia lilivaneye i miabui mulieta i velamu i ve ꞌwaidie i vo,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 Egavo i ꞌasetadi ꞌanuꞌanunudi yadi toketokena siaidi bega taunidi i tauyedi Yaubada ꞌwaineye, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai ꞌakonadi Yaubada i veveimeyedi yana ꞌAilaꞌa nageneye.
3 — Bem-aventurados
4 Weꞌe egavo ꞌasiau ma yadi nuavita i ꞌweꞌweꞌwelaga, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai Yaubada nuadi i na ꞌiveololodi i na sosoana.
4 — Bem-aventurados
5 Egavo i nunuaobuga yadi sauluva bikadi, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai Yaubada i vonaꞌawaufaufa fwayafwaya matatabuna i na veledi.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Weꞌe egavo nuanuadi bwaikina sauluva ꞌatumaina wata tonovina, ꞌEba sosoana ꞌwaidie, bega nuanuananina Yaubada i na veledi nika ꞌadi fata.
6 — Bem-aventurados
7 Egavo mali tomotoga i ꞌiꞌisanuakalikaliedi, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai wata Yaubada i na ꞌisanuakalikaliedi.
7 — Bem-aventurados
8 Weꞌe egavo yadi nuanua wata yadi sauluva tonoviotogidi, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai ꞌawaie i na luku Yaubada ꞌwaineye.
8 — Bem-aventurados
9 Egavo i na veveluꞌaseꞌase tonuasako ꞌwaidie mia sosoana faifaina, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai Yaubada i na goledi taunidi natunavo.
9 — Bem-aventurados
10 Weꞌe egavo Yaubada yana nuanua i vevematayakeyakedi bega vita i veveluagadi mali tomotoga ꞌwaidiega, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai ꞌakonadi Yaubada i veveimeyedi yana ꞌAilaꞌa nageneye.
10 — Bem-aventurados
11 Fai ꞌomi yaku tovetutuyamavo begaidi faifaiku mali tomotoga i na yagayagaimi, vita i na velevelemi, wata nani tulidi tulidi faifaidi i na awavesakoyemiga, ꞌeba sosoana ꞌwaimie.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 ꞌWa na nuani, basenadiotoga tovedumweꞌaiꞌai Yaubada yana toluꞌivonavo vita i veledi, wata ꞌomi baniꞌodi vita ꞌwa na veluagai tosakona ꞌwaidiega, siwe ꞌwa na sosoana bwaikina fai ꞌami tutula bwaikina Yaubada i yatoi i lulukamata abame.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 ꞌOmi baniꞌodi eyaga tomia-fwayafwaya ꞌawasasadie. Eyaga, nani kibwana ꞌana toꞌiveꞌiwana, ꞌomi wata baniꞌodi yami ve ꞌwaidiega tosakona ꞌwa na ꞌiveꞌatumaidi. Eyaga nani ꞌatumaina, siwe ꞌaiꞌedi i na veꞌulaufaga kebu ꞌana fata i na vegola-vaitugana bega ta na taweni tomotoga i na vagavedobwadobwani, wata ꞌomi baniꞌodi ꞌaiꞌedi yaku vona ꞌwa na vedumweꞌaiꞌaieniga kebu ꞌana fata tamu avaꞌai ꞌatumaina ꞌwaimiega i na souyeniga.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Wata ꞌomi baniꞌodi mageta, Yaubada yana ꞌedaꞌeda ꞌana tokiavemageta tomia fwayafwaya ꞌawasasadie. ꞌAiꞌedi tamu ꞌatamana i na ꞌidewai ꞌoya debaꞌaiotogineye avaꞌai i na velubabaleni? Kebu. Wata ꞌomi yaku mageta, tomotoga yadi ꞌeba ꞌisa.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Kebu tamu aitoi mageta i da kabukabunina ꞌaivoeyega i da tatalafwaseni. Mageta ꞌana ꞌeba yato ꞌwaineye i lulutalauleni bega tomotoga vanuganina nageneye matatabudi i magemagesedi.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 ꞌOmi wata baniꞌodi yami sauluva i na tonova tomotoga matadie bega yami sauluvanidi ꞌatumaidi i na ꞌisedina Tamami abame i miamiaga i na subiai.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Yami nuanua kebu ꞌwa na vo, Yau a mai veimeanidi Mosese ꞌwainega wata venidi Yaubada yana toluꞌivonavo ꞌwaidiega a na geudi.” Kebu, yau a maiga veimeanidi wata venidi ꞌadi mogitana wata ꞌadi tonovina a na sivemageseꞌaꞌavedi.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 A vona mogitana ꞌwaimie, bola abama wata fwayafwaya i na ꞌaꞌava kebu bei i na ꞌeno-vagata. Weꞌe deꞌe veimeanidi ꞌadi nuanua bei i na ꞌenoꞌeno, veimeanidi bwaikidi wata saiotogidi siwe i na ꞌenoꞌeno i na nagoga nagami Yaubada yana nuanua i na veꞌaꞌavai.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Begaidi ꞌaiꞌedi aitoi veimeanidi siwe tamu saiotogina kebu i na vematayakeyakeniga wata mali tomotoga ꞌwaidie i na veve bega veimeanina kebu i na vematayakeyakeniga, Yaubada yana ꞌAilaꞌa nageneye ꞌana wagava siaina i na venani-ꞌavoꞌavovo. Weꞌe ꞌaiꞌedi aitoi veimeanidi i na vematayakeyakediga wata mali tomotoga i na veve ꞌwaidie bega veimeanidi i na vematayakeyakedi, Yaubada yana ꞌAilaꞌa nageneye taunina ꞌana wagava bwaikina.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 A na vonemi, veꞌetoboda ꞌadi tovevo wata totafalolo Falisi igodi i vo, Veꞌetoboda matatabuna ꞌa vevematayakeyakedi bega yama sauluva tonovidi.” Weꞌe ꞌaiꞌedi ꞌomi ꞌwa na vo, ꞌA na luku Yaubada yana ꞌAilaꞌa ꞌwaineye,” nagami yami sauluva i na tonova-ꞌafoꞌafo, weꞌe Falisi kebu ꞌwa na saladiga.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Deꞌe veimeanina tuatuaina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, Kebu ꞌwa na luvewafaga,” wata tamu i vo, ꞌAiꞌedi aitoi i na luvewafaga ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye i na nago.”
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 I vonaga mogitana, weꞌe yau a na vonemi. ꞌAiꞌedi aitoi i na nuasakomo iana ꞌwaineye, tomogonina i na nago ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye. ꞌAiꞌedi aitoi iana i na awavesakoyeni i na vo, ꞌOmu kebu tamu saiꞌafo avaꞌai ꞌatumaina ꞌwaimuyega i na souyeni,” tomogonina wata ꞌeba vonayavuga bwaikina ꞌwaineye i na vonayavuga. Weꞌe aitoi iana i na faliꞌwaveꞌwaveniga, voke Yaubada i na veimea ꞌai-ꞌalaꞌalata kebu yana ꞌweuga ꞌwaineye i na nago.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Begaidi ꞌaiꞌedi ꞌu na nago vanuga ꞌeba veluꞌui ꞌwaineye nuanuamu yamu ꞌanivelena-maimaiga ꞌu na velomuyeni Yaubada mataneye nika iamu yana nuasako ꞌwaimuye ꞌu na nuani, ꞌu baileni i na ꞌenoꞌeno nagami ꞌu vilamu iamunina taiadi ꞌwa na veiana mulieta ꞌu na vilamuga yamu ꞌanivelena-maimaiga ꞌu na velomuyeni Yaubada mataneye.
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 — ausente —
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 ꞌAiꞌedi aitoi nuanuana i na yatomu ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye, bola kebu ꞌwa na lukuga tomogonina ꞌu na veianeni bega yana nuanuananina i na baileni. ꞌAiꞌedi kebu ꞌwa na veveiana-matayoꞌoga, tovevonayavuga ꞌwaineye i na yatomu bega filisimani nimadie i na ꞌanivelenemu, vanuga ꞌeba yogona ꞌwaineye i na silukuvemu.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 A vona mogitana, kebu i na ꞌetoyavu-matayoꞌomu bei ꞌu na miamia nagami tutula ꞌu na yatoꞌaꞌavai mulieta i na ꞌetoyavumu.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Deꞌe veimeanina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, Kebu tamu aitoi yana vavine ꞌu na luobuyedi.”
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Weꞌe yau a na vonemi, ꞌaiꞌedi aitoi tamu vavine i na ꞌisenimo nuana i na vevona, siwe ꞌasaꞌaiana ꞌakonadi nuanega taiadi i sakona.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 ꞌAiꞌedi matamunina nuanuamu bwaikina, saiꞌafoga i da kiavebeꞌumu ꞌu da sakona, ꞌu kiamwanuya ꞌu taweni. ꞌU na kiamwanuyaga veviga saiꞌafo nika kebu ꞌu na sakonaga, mulieta ꞌamu fata ꞌaitamoganega ꞌu na luku abame. Weꞌe ꞌaiꞌedi matamu ꞌailugana ꞌwaidiega ꞌu na sakosakonaga, mulieta ꞌu na wafa Yaubada i na tawe-mwadodouyemu ꞌai-ꞌalaꞌalase, veviga bwaikaotogina ꞌu na veluagai.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 ꞌAiꞌedi nimamunina nuanuamu bwaikina saiꞌafoga i da kiavebeꞌumu ꞌu da sakona, ꞌu boboi ꞌu taweni. ꞌU na boboiga veviga saiꞌafo nika kebu ꞌu na sakonaga, mulieta ꞌamu fata ꞌaitamoganega ꞌu na luku abame. Weꞌe ꞌaiꞌedi nimamu ꞌailugana ꞌwaidiega ꞌu na sakosakonaga, mulieta ꞌu na wafa tomogomu matatabuna ꞌu na lukuveni ꞌai-ꞌalaꞌalase, veviga bwaikaotogina ꞌu na veluagai.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Deꞌe veimeanina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, ꞌAiꞌedi aitoi nuanuana yana vavine i na vesaꞌilidi tamu lubulubu ꞌwaineye saꞌila vonana i na kilumi vavine i na veledi i na vo, ꞌOmi ꞌakonadi ꞌwa ꞌaꞌava ꞌwaikuyega.”
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Weꞌe yau a na vonemi, ꞌaiꞌedi aitoi yana vavine kebu sauluva sakoina i na ꞌidewaiga siwe i na vesaꞌilidi, baniꞌodi i ꞌaꞌanivelenedi sakona ꞌwaineye. Weꞌe ꞌaiꞌedi i na nagiga mali tomogo taiadi tomogonina i nagidiga wata i sakona.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Wata veimeanina tuatuaina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, ꞌAiꞌedi aitoi i na vonaꞌawaufaufa Yaubada mataneye, kebu i da lubwaineni yana vonaꞌawaufaufanina i na geuya.”
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Weꞌe yau a na vonemi, ꞌaiꞌedi ꞌwa na vonaꞌawaufaufaga kebu tamu avaꞌai ꞌana wagava ꞌwa na ꞌinanai bega ꞌwa na vo, Yama vonaꞌawaufaufanina toketokena.” Kebu ꞌwa na vo, ꞌA vonaꞌawaufaufa abama mataneye,” fai abamanina Yaubada yana ꞌeba miabui ꞌaiꞌaiwabuna.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Wata kebu ꞌwa na vo, ꞌA vonaꞌawaufaufa fwayafwaya mataneye,” fai fwayafwayanina Yaubada yana ꞌeba ba.” Wata kebu ꞌwa na vo, ꞌA vonaꞌawaufaufa Ielusalema mataneye,” fai Ielusalemanina Kini bwaikina yana ꞌatamana.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Wata kebu ꞌwa na vo, ꞌA vonaꞌawaufaufa ꞌunuꞌunuma ꞌwaidiega,” fai ꞌaiꞌedi ꞌakonadi i na buduliga kebu ꞌana fata ꞌwa na vona i na veꞌwauꞌwauga, weꞌe ꞌaiꞌedi ꞌwauꞌwaugina kebu ꞌana fata ꞌwa na vona i na buduli.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 ꞌAiꞌedi naninina mogitana ꞌwa na ꞌidewaiga ꞌwa na vo, Eꞌe,” weꞌe ꞌaiꞌedi tamu nani kebu ꞌwa da ꞌidewaiga ꞌwa na vonamo ꞌwa na vo, Kebu,” weꞌe ꞌaiꞌedi yami vona i na vefuega baniꞌodi ꞌwa na vo, Tamada,” vonanina i mai Seitani ꞌwainega.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Deꞌe veimeanina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, ꞌAiꞌedi tamu aitoi matamu i na ꞌetomwanuya, wata matana ꞌu ꞌetomwanuya, weꞌe aitoi nigomu i na tutukadiaga, wata nigona ꞌu tutukadia.”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Weꞌe yau a na vonemi. ꞌAiꞌedi aitoi avaꞌai sauluvaga sakoina i na ꞌidewai ꞌwaimuye, kebu nimana ꞌu na tutuliga. ꞌAiꞌedi tamu tomogo ꞌaeꞌaemuye i na ꞌainikega, wata tamu ꞌaeꞌaemu ꞌu ꞌiyoyoeni i na nikei.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 ꞌAiꞌedi tamu aitoi i na nuasako ꞌwaimuye tamu sauluva faifaina bega i na nawemu ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye, mulieta toveimea i na vonemu ꞌamu kalekoyega yamu sauluvanina faifaina ꞌu na tutula, siwe wata ꞌamu talauma ꞌu veleni.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 ꞌAiꞌedi tamu tomogo baniꞌodi gabemani i na lukakademu i na vo, Yaku kukua ꞌu na ꞌewa ta na nago tamu ꞌatamana ꞌwaineye, siwe kebu a na tutulimuga,” kebu faifaina ꞌu na nuavita, ma yamu sosoana wata ꞌu na vaganago tamu ꞌatamana ꞌwaineye.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Weꞌe ꞌaiꞌedi aitoi tamu avaꞌai nuanuana i na veluꞌui ꞌwaimuye, kebu ꞌu na veumokaiga, ꞌu veleni. Weꞌe ꞌaiꞌedi aitoi i na vo, Side naninina ꞌu veleku bola a na vevilai,” kebu ꞌu na veꞌoꞌoleniga ꞌu tauyeni.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 Tomotoga ꞌifwaidi yadi nuanua ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, Emiavo ꞌaisedi ꞌwa na nuakalikaliedi, weꞌe egavo i vesauluva sakoina ꞌwaimie ꞌwa vedumweꞌaiꞌaiedi.”
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Weꞌe yau a na vonemi. Egavo i vevesauluva sakoina ꞌwaimie ꞌwa na nunuakalikaliedi wata egavo vita i velevelemiga faifaidi ꞌwa na veveluꞌui.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Baniꞌodi ꞌwa na vesauluvediga i lubwainemi ꞌomi Tamami abame natunavo. Toꞌatumaina wata tosakona ꞌadi nuakalikali i vesala Yaubada ꞌwainega fai yana inala i kabukabu matatabumi faifaimi wata yana ꞌwei matatabumi i velevelemi. ꞌOmi wata baniꞌodi, egavo i vesauluva sakoina ꞌwaimie, ꞌwa na nuakalikaliedi.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 ꞌAiꞌedi egavo i nuakalikaliemiga ꞌaisedi ꞌwaidie ꞌwa na nunuakalikali, yami nuakalikalinina Yaubada kebu i na tutuliga, tomotoga fuedi wata tosakona taiadi ediavo ꞌaiseꞌavadi i nunuakalikaliedi.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Emiavo ꞌaisedi ꞌwaidie ꞌwa na vekaiwaga kebu nani bwaikinaga, tomotoga fuedi wata Yaubada ꞌana tobavu taiadi yadi sauluva, ediavo ꞌaisedi ꞌwaidie i vevekaiwa.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Weꞌe ꞌomi i lubwainemi yami sauluva matatabuna ꞌatumaiꞌavadi, baniꞌodi Tamami abame yana sauluva.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.