Mateus 5
Iamalele NT (YML_TBL) vs ARA
1 ꞌAilaꞌa bwaikina i maiaga Iesu i ꞌisedi begaidi i laka ꞌoyeye bei i miabui.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 I miabuina wata yana tovetutuyamavo i maia lilivaneye i miabui mulieta i velamu i ve ꞌwaidie i vo,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 Egavo i ꞌasetadi ꞌanuꞌanunudi yadi toketokena siaidi bega taunidi i tauyedi Yaubada ꞌwaineye, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai ꞌakonadi Yaubada i veveimeyedi yana ꞌAilaꞌa nageneye.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Weꞌe egavo ꞌasiau ma yadi nuavita i ꞌweꞌweꞌwelaga, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai Yaubada nuadi i na ꞌiveololodi i na sosoana.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Egavo i nunuaobuga yadi sauluva bikadi, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai Yaubada i vonaꞌawaufaufa fwayafwaya matatabuna i na veledi.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Weꞌe egavo nuanuadi bwaikina sauluva ꞌatumaina wata tonovina, ꞌEba sosoana ꞌwaidie, bega nuanuananina Yaubada i na veledi nika ꞌadi fata.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Egavo mali tomotoga i ꞌiꞌisanuakalikaliedi, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai wata Yaubada i na ꞌisanuakalikaliedi.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Weꞌe egavo yadi nuanua wata yadi sauluva tonoviotogidi, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai ꞌawaie i na luku Yaubada ꞌwaineye.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Egavo i na veveluꞌaseꞌase tonuasako ꞌwaidie mia sosoana faifaina, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai Yaubada i na goledi taunidi natunavo.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Weꞌe egavo Yaubada yana nuanua i vevematayakeyakedi bega vita i veveluagadi mali tomotoga ꞌwaidiega, ꞌEba sosoana ꞌwaidie fai ꞌakonadi Yaubada i veveimeyedi yana ꞌAilaꞌa nageneye.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Fai ꞌomi yaku tovetutuyamavo begaidi faifaiku mali tomotoga i na yagayagaimi, vita i na velevelemi, wata nani tulidi tulidi faifaidi i na awavesakoyemiga, ꞌeba sosoana ꞌwaimie.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 ꞌWa na nuani, basenadiotoga tovedumweꞌaiꞌai Yaubada yana toluꞌivonavo vita i veledi, wata ꞌomi baniꞌodi vita ꞌwa na veluagai tosakona ꞌwaidiega, siwe ꞌwa na sosoana bwaikina fai ꞌami tutula bwaikina Yaubada i yatoi i lulukamata abame.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 ꞌOmi baniꞌodi eyaga tomia-fwayafwaya ꞌawasasadie. Eyaga, nani kibwana ꞌana toꞌiveꞌiwana, ꞌomi wata baniꞌodi yami ve ꞌwaidiega tosakona ꞌwa na ꞌiveꞌatumaidi. Eyaga nani ꞌatumaina, siwe ꞌaiꞌedi i na veꞌulaufaga kebu ꞌana fata i na vegola-vaitugana bega ta na taweni tomotoga i na vagavedobwadobwani, wata ꞌomi baniꞌodi ꞌaiꞌedi yaku vona ꞌwa na vedumweꞌaiꞌaieniga kebu ꞌana fata tamu avaꞌai ꞌatumaina ꞌwaimiega i na souyeniga.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Wata ꞌomi baniꞌodi mageta, Yaubada yana ꞌedaꞌeda ꞌana tokiavemageta tomia fwayafwaya ꞌawasasadie. ꞌAiꞌedi tamu ꞌatamana i na ꞌidewai ꞌoya debaꞌaiotogineye avaꞌai i na velubabaleni? Kebu. Wata ꞌomi yaku mageta, tomotoga yadi ꞌeba ꞌisa.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Kebu tamu aitoi mageta i da kabukabunina ꞌaivoeyega i da tatalafwaseni. Mageta ꞌana ꞌeba yato ꞌwaineye i lulutalauleni bega tomotoga vanuganina nageneye matatabudi i magemagesedi.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 ꞌOmi wata baniꞌodi yami sauluva i na tonova tomotoga matadie bega yami sauluvanidi ꞌatumaidi i na ꞌisedina Tamami abame i miamiaga i na subiai.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 Yami nuanua kebu ꞌwa na vo, Yau a mai veimeanidi Mosese ꞌwainega wata venidi Yaubada yana toluꞌivonavo ꞌwaidiega a na geudi.” Kebu, yau a maiga veimeanidi wata venidi ꞌadi mogitana wata ꞌadi tonovina a na sivemageseꞌaꞌavedi.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 A vona mogitana ꞌwaimie, bola abama wata fwayafwaya i na ꞌaꞌava kebu bei i na ꞌeno-vagata. Weꞌe deꞌe veimeanidi ꞌadi nuanua bei i na ꞌenoꞌeno, veimeanidi bwaikidi wata saiotogidi siwe i na ꞌenoꞌeno i na nagoga nagami Yaubada yana nuanua i na veꞌaꞌavai.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Begaidi ꞌaiꞌedi aitoi veimeanidi siwe tamu saiotogina kebu i na vematayakeyakeniga wata mali tomotoga ꞌwaidie i na veve bega veimeanina kebu i na vematayakeyakeniga, Yaubada yana ꞌAilaꞌa nageneye ꞌana wagava siaina i na venani-ꞌavoꞌavovo. Weꞌe ꞌaiꞌedi aitoi veimeanidi i na vematayakeyakediga wata mali tomotoga i na veve ꞌwaidie bega veimeanidi i na vematayakeyakedi, Yaubada yana ꞌAilaꞌa nageneye taunina ꞌana wagava bwaikina.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 A na vonemi, veꞌetoboda ꞌadi tovevo wata totafalolo Falisi igodi i vo, Veꞌetoboda matatabuna ꞌa vevematayakeyakedi bega yama sauluva tonovidi.” Weꞌe ꞌaiꞌedi ꞌomi ꞌwa na vo, ꞌA na luku Yaubada yana ꞌAilaꞌa ꞌwaineye,” nagami yami sauluva i na tonova-ꞌafoꞌafo, weꞌe Falisi kebu ꞌwa na saladiga.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Deꞌe veimeanina tuatuaina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, Kebu ꞌwa na luvewafaga,” wata tamu i vo, ꞌAiꞌedi aitoi i na luvewafaga ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye i na nago.”
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 I vonaga mogitana, weꞌe yau a na vonemi. ꞌAiꞌedi aitoi i na nuasakomo iana ꞌwaineye, tomogonina i na nago ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye. ꞌAiꞌedi aitoi iana i na awavesakoyeni i na vo, ꞌOmu kebu tamu saiꞌafo avaꞌai ꞌatumaina ꞌwaimuyega i na souyeni,” tomogonina wata ꞌeba vonayavuga bwaikina ꞌwaineye i na vonayavuga. Weꞌe aitoi iana i na faliꞌwaveꞌwaveniga, voke Yaubada i na veimea ꞌai-ꞌalaꞌalata kebu yana ꞌweuga ꞌwaineye i na nago.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Begaidi ꞌaiꞌedi ꞌu na nago vanuga ꞌeba veluꞌui ꞌwaineye nuanuamu yamu ꞌanivelena-maimaiga ꞌu na velomuyeni Yaubada mataneye nika iamu yana nuasako ꞌwaimuye ꞌu na nuani, ꞌu baileni i na ꞌenoꞌeno nagami ꞌu vilamu iamunina taiadi ꞌwa na veiana mulieta ꞌu na vilamuga yamu ꞌanivelena-maimaiga ꞌu na velomuyeni Yaubada mataneye.
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 — ausente —
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 ꞌAiꞌedi aitoi nuanuana i na yatomu ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye, bola kebu ꞌwa na lukuga tomogonina ꞌu na veianeni bega yana nuanuananina i na baileni. ꞌAiꞌedi kebu ꞌwa na veveiana-matayoꞌoga, tovevonayavuga ꞌwaineye i na yatomu bega filisimani nimadie i na ꞌanivelenemu, vanuga ꞌeba yogona ꞌwaineye i na silukuvemu.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 A vona mogitana, kebu i na ꞌetoyavu-matayoꞌomu bei ꞌu na miamia nagami tutula ꞌu na yatoꞌaꞌavai mulieta i na ꞌetoyavumu.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Deꞌe veimeanina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, Kebu tamu aitoi yana vavine ꞌu na luobuyedi.”
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Weꞌe yau a na vonemi, ꞌaiꞌedi aitoi tamu vavine i na ꞌisenimo nuana i na vevona, siwe ꞌasaꞌaiana ꞌakonadi nuanega taiadi i sakona.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 ꞌAiꞌedi matamunina nuanuamu bwaikina, saiꞌafoga i da kiavebeꞌumu ꞌu da sakona, ꞌu kiamwanuya ꞌu taweni. ꞌU na kiamwanuyaga veviga saiꞌafo nika kebu ꞌu na sakonaga, mulieta ꞌamu fata ꞌaitamoganega ꞌu na luku abame. Weꞌe ꞌaiꞌedi matamu ꞌailugana ꞌwaidiega ꞌu na sakosakonaga, mulieta ꞌu na wafa Yaubada i na tawe-mwadodouyemu ꞌai-ꞌalaꞌalase, veviga bwaikaotogina ꞌu na veluagai.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 ꞌAiꞌedi nimamunina nuanuamu bwaikina saiꞌafoga i da kiavebeꞌumu ꞌu da sakona, ꞌu boboi ꞌu taweni. ꞌU na boboiga veviga saiꞌafo nika kebu ꞌu na sakonaga, mulieta ꞌamu fata ꞌaitamoganega ꞌu na luku abame. Weꞌe ꞌaiꞌedi nimamu ꞌailugana ꞌwaidiega ꞌu na sakosakonaga, mulieta ꞌu na wafa tomogomu matatabuna ꞌu na lukuveni ꞌai-ꞌalaꞌalase, veviga bwaikaotogina ꞌu na veluagai.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Deꞌe veimeanina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, ꞌAiꞌedi aitoi nuanuana yana vavine i na vesaꞌilidi tamu lubulubu ꞌwaineye saꞌila vonana i na kilumi vavine i na veledi i na vo, ꞌOmi ꞌakonadi ꞌwa ꞌaꞌava ꞌwaikuyega.”
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Weꞌe yau a na vonemi, ꞌaiꞌedi aitoi yana vavine kebu sauluva sakoina i na ꞌidewaiga siwe i na vesaꞌilidi, baniꞌodi i ꞌaꞌanivelenedi sakona ꞌwaineye. Weꞌe ꞌaiꞌedi i na nagiga mali tomogo taiadi tomogonina i nagidiga wata i sakona.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Wata veimeanina tuatuaina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, ꞌAiꞌedi aitoi i na vonaꞌawaufaufa Yaubada mataneye, kebu i da lubwaineni yana vonaꞌawaufaufanina i na geuya.”
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Weꞌe yau a na vonemi, ꞌaiꞌedi ꞌwa na vonaꞌawaufaufaga kebu tamu avaꞌai ꞌana wagava ꞌwa na ꞌinanai bega ꞌwa na vo, Yama vonaꞌawaufaufanina toketokena.” Kebu ꞌwa na vo, ꞌA vonaꞌawaufaufa abama mataneye,” fai abamanina Yaubada yana ꞌeba miabui ꞌaiꞌaiwabuna.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Wata kebu ꞌwa na vo, ꞌA vonaꞌawaufaufa fwayafwaya mataneye,” fai fwayafwayanina Yaubada yana ꞌeba ba.” Wata kebu ꞌwa na vo, ꞌA vonaꞌawaufaufa Ielusalema mataneye,” fai Ielusalemanina Kini bwaikina yana ꞌatamana.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Wata kebu ꞌwa na vo, ꞌA vonaꞌawaufaufa ꞌunuꞌunuma ꞌwaidiega,” fai ꞌaiꞌedi ꞌakonadi i na buduliga kebu ꞌana fata ꞌwa na vona i na veꞌwauꞌwauga, weꞌe ꞌaiꞌedi ꞌwauꞌwaugina kebu ꞌana fata ꞌwa na vona i na buduli.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 ꞌAiꞌedi naninina mogitana ꞌwa na ꞌidewaiga ꞌwa na vo, Eꞌe,” weꞌe ꞌaiꞌedi tamu nani kebu ꞌwa da ꞌidewaiga ꞌwa na vonamo ꞌwa na vo, Kebu,” weꞌe ꞌaiꞌedi yami vona i na vefuega baniꞌodi ꞌwa na vo, Tamada,” vonanina i mai Seitani ꞌwainega.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Deꞌe veimeanina ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, ꞌAiꞌedi tamu aitoi matamu i na ꞌetomwanuya, wata matana ꞌu ꞌetomwanuya, weꞌe aitoi nigomu i na tutukadiaga, wata nigona ꞌu tutukadia.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Weꞌe yau a na vonemi. ꞌAiꞌedi aitoi avaꞌai sauluvaga sakoina i na ꞌidewai ꞌwaimuye, kebu nimana ꞌu na tutuliga. ꞌAiꞌedi tamu tomogo ꞌaeꞌaemuye i na ꞌainikega, wata tamu ꞌaeꞌaemu ꞌu ꞌiyoyoeni i na nikei.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 ꞌAiꞌedi tamu aitoi i na nuasako ꞌwaimuye tamu sauluva faifaina bega i na nawemu ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye, mulieta toveimea i na vonemu ꞌamu kalekoyega yamu sauluvanina faifaina ꞌu na tutula, siwe wata ꞌamu talauma ꞌu veleni.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 ꞌAiꞌedi tamu tomogo baniꞌodi gabemani i na lukakademu i na vo, Yaku kukua ꞌu na ꞌewa ta na nago tamu ꞌatamana ꞌwaineye, siwe kebu a na tutulimuga,” kebu faifaina ꞌu na nuavita, ma yamu sosoana wata ꞌu na vaganago tamu ꞌatamana ꞌwaineye.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Weꞌe ꞌaiꞌedi aitoi tamu avaꞌai nuanuana i na veluꞌui ꞌwaimuye, kebu ꞌu na veumokaiga, ꞌu veleni. Weꞌe ꞌaiꞌedi aitoi i na vo, Side naninina ꞌu veleku bola a na vevilai,” kebu ꞌu na veꞌoꞌoleniga ꞌu tauyeni.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Tomotoga ꞌifwaidi yadi nuanua ꞌakonadi ꞌwa ꞌasetai i vo, Emiavo ꞌaisedi ꞌwa na nuakalikaliedi, weꞌe egavo i vesauluva sakoina ꞌwaimie ꞌwa vedumweꞌaiꞌaiedi.”
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Weꞌe yau a na vonemi. Egavo i vevesauluva sakoina ꞌwaimie ꞌwa na nunuakalikaliedi wata egavo vita i velevelemiga faifaidi ꞌwa na veveluꞌui.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Baniꞌodi ꞌwa na vesauluvediga i lubwainemi ꞌomi Tamami abame natunavo. Toꞌatumaina wata tosakona ꞌadi nuakalikali i vesala Yaubada ꞌwainega fai yana inala i kabukabu matatabumi faifaimi wata yana ꞌwei matatabumi i velevelemi. ꞌOmi wata baniꞌodi, egavo i vesauluva sakoina ꞌwaimie, ꞌwa na nuakalikaliedi.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 ꞌAiꞌedi egavo i nuakalikaliemiga ꞌaisedi ꞌwaidie ꞌwa na nunuakalikali, yami nuakalikalinina Yaubada kebu i na tutuliga, tomotoga fuedi wata tosakona taiadi ediavo ꞌaiseꞌavadi i nunuakalikaliedi.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Emiavo ꞌaisedi ꞌwaidie ꞌwa na vekaiwaga kebu nani bwaikinaga, tomotoga fuedi wata Yaubada ꞌana tobavu taiadi yadi sauluva, ediavo ꞌaisedi ꞌwaidie i vevekaiwa.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Weꞌe ꞌomi i lubwainemi yami sauluva matatabuna ꞌatumaiꞌavadi, baniꞌodi Tamami abame yana sauluva.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.