Lucas 6
Tupana Puraca'alo Mari (YCN) vs NVI
1 Huatána'acaje huacajé Jesús ja'apari ají que iñe'epú chuhuá ra'apiyatéjena hua'até. Iñe'epú ja'apari ajopana mená e'iyohuá. Re'iyá cajrú trigo i'imacá. Na'apaca re'iyohuá nacuhuaja ra'apiyatéjena chíra'año huejapa trigo naquiyana. Natojro'ó nacápihua ricá, najñácaloje penaje.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Fariséona naquiyana ja'apaño caja najhua'até. Ra'apiyatéjena chíra'año trigo naquiyana. Eyá nemá najló:
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 E Jesús quemari najló:
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 A'acuhuaná Davidmi chu mujlúca'ari Tupana ñacaré chojé pan ajñaje. Tupánajlo a'acanami ri'imacá. Moisesmi chu puráca'alomi quemari rinacu, ajopana ajñaca piyá ricá. Necaja calé, sacerdótenaja calé ajñaño ricá. E'iyonaja Davidmi chu ajñari ricá. Ra'á caja rijhua'até i'imacáñojlo rinaquiyana. Marí que David la'acá i'imacá.
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Ina'uquéjloje penaje i'imacá nucá. Tupana quemari nunacu, numacáloje méqueca iná la'acá huatána'acaje huacajé penaje —que Jesús quemacá fariséona naquiyánajlo.
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 Apú huatána'acaje huacajé piño Jesús mujlúca'ari nahuacáca'alo ñacarelana chojé. Re rehuíña'ata necá Tupana nacú. Re caja najhua'até pajluhuaja ina'uqué i'imari. Caja riyáte'ela ca'añá ejo pitá a'amitaró rijló i'imacá.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Re caja Tupana nacú puráca'alo jehuíña'atajeño, fariséona, quele i'imacá. Necá quejíla'año Jesús, namácaloje rilamá'ataca ricá ca'ajná, uncá ca'ajná, huatána'acaje huacajé. Rilamá'atacana aú nemajla rinacu: “Pu'uhuaré la'ajeri ricá.”
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Jesús hue'epiri méqueca napechu i'imacá rinacu. Aú rimá yáte'ela a'amitárojlo:
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 E rimá ajopánajlo:
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Raú Jesús yacá'aro nachaje, rahua'á i'imacaño tujlá que chaje. E rimá rijló:
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Raú ajopana yúcha'año cajrú Jesús cha. Naqueño'ó rinacu pura'acano, nahue'epícaloje méqueca nala'ajica ricá penaje.
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 E caja Jesús jácho'oro yenuri i'ihuata nacojé, reyá i'imajemi ripura'acóloje Tupana hua'até penaje. Re ripura'ó Tupana hua'até pajluhuaja lapí quetana.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Najme'etaca ee rihuá'a ra'apiyatéjenajlo, ne'ejnacáloje richaje penaje. Ejomi ri'ihuapá ne'iyayá iyamá iphata ji'imaji nacojé quele achiñana, ne'emacáloje rihuacára'acarena penaje.
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 Marí quele ne'emacá ri'ihuapacárena rijluhua: Simón. Ra'á rijló apú rií Pedro. Apú ií i'imari Andrés. Simón e'ehué ri'imacá. Ajopana i'imaño: Santiago, Juan, Felipe, Bartolomé,
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 Mateo, Tomás, Santiago, quele. Apú Santiago ri'imacá. Alféomi chu i'irimi ri'imacá. Apú i'imari Simón. Ricá i'imari cananista naquiyana.
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 Apú i'imari Judas. Santiago e'ehué ri'imacá. E caja penaje i'imacá Judas Iscariote. Nenoca Jesús i'imacá huacajé, ricá huá'ari ripinana Jesús i'imacá ejo, napatacáloje ricá penaje. Marí quele ne'emacá ri'ihuapacárena rijluhua ne'iyayá, ne'emacáloje ra'apiyatéjena penaje.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 E caja Jesús huitúca'ari yenuri i'ihuata naquiyá ra'apiyatéjena hua'até. Tajnaño paláma'atani chojé. Re cajrú ina'uqué i'imacá ajopana, ajopana que. Nanaquiyana i'imaño Judea te'eré eyájena. Ajopana piño i'imaño pajimila Jerusalén eyájena, quele ne'emacá. Juni cha re iyamá pajimila. Apú ií Tiro, apú ií Sidón. Ricá pajimila i'ihuami chu ñacajélaruna i'imaño caja re najhua'até. Piyuque necá i'ijnaño rejo Jesús puráca'alo jema'ajé. Natámina i'imacaño i'ijnaño caja richaje, ra'apátacaloje nayaripune naliyá penaje.
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Ne'iyajena e'iyá jiñana pechu i'imacá. Rica'á ne'iyayá jiñana pechu.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Ajopana natámina sápaño rinacu. Necá ritejmo'óta ripechu aú ja. Ñaquele piyuque natámina i'imacaño huátaño Jesús nacú sápacana, natejmo'otácoloje raú penaje.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Jesús iphari palámatani chojé. E riyacá'o ra'apiyatéjena chaje. Rimá najló:
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 Palani huani inajlo, huechi iná huátacachu Tupana huátaca que la'acana. Aú Tupana a'ajeri iná ñaté rila'acana aú. Palani huani ina'uqué camu'ují napechu i'imacachu me'etení, necá i'ichajeño i'imajica.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 ’Apala chapú ca'ajná ajopana ina'uqué pechu inacu, no'opiyá jema'ajeño i'imacale. Rijimaje ca'ajná nala'ajé itejena. Pu'uhuaré ca'ajná napura'ajico inacu. “Uncá ina'uquélaruna necá,” que ca'ajná nemájica inacu, no'opiyá jema'ajeño i'imacale. Palani ri'imajica ijló marí que nala'ajica ee icá chapú, no'opiyá jema'ajeño i'imacale. Ina'uquéjloje penaje i'imacá nucá.
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 Marí que nala'ajica ee icá, ipechu i'imá pu'ují ijluhua. Aú arápa'aje jeño'oqueja, palani huani nacaje i'imajícale ijló je'echú chu. Ñaqué caja a'ajútayami chuna naquiyana la'ajica chapú Tupana puráca'alo ja'apátajeñomi chuna i'imajica.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 ’Chapú huani ri'imajica ijló, cajrú le'ejepelájerunajlo. Marí eja'ahuá chu i'imacá quetánaja calé pu'ují ipechu i'imajica.
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 ’Chapú huani ri'imajica ijló, cajrú a'ajnejí i'imacárenajlo. Icá ña'ajeño me'epejí panacu.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 Apala cajrú ina'uqué pura'añó inacu palá me'etení, uncale jema'alá no'opiyá. Chapú huani ri'imajica ijló Tupana huajájica ina'uqué huacajé. Ñaqué caja ichi'inami chuna naquiyana pura'acó palá pajlácachina nacú. Majopeja ne'iyajena quemájica nanacuhuá: “Tupana puráca'alo ja'apátajeño huecá” que. Necá nacú ichi'inami chuna pura'aqueño palá.
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 ’Nupuráca'alo jema'ajéñojlo numá: Ihuata íqui'ija chapú péchuruna inacu. Ila'á caja palá necá.
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 “Uncá ina'uquélaruna necá”, que ca'ajná nemájica inacu. Ipura'ó Tupana hua'até chapú la'acaño icá nacú.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 Naña'ajica ee icá pajimaya pajluhuáta'ama, ipajno'otá najló apojó pitari, naña'achí icá reyá ñaqué caja. Najña'ajica ee icamichare iliyá, ra'apejé hua'ató a'á najló ricá.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Nemájica ee ijló, iyurícaloje najló nacaje penaje, iyurí najló ricá. Najña'ajica ee iliyá nacaje, imaniya najló, napa'atácaloje ijló ricá penaje.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Ila'á ajopana ina'uqué palá, ihuátaca nala'acá icá que caja.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 Ihuátacachu íqui'ija necaja calé, huátaño caja icá íqui'ija, uncá Tupana a'alaje ijló rihuemí, uncale ila'alá palá raú. Ñaqué caja uncá ina'uquélaruna huátaca íqui'ija palá péchuruna nanacu.
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 Palá ca'ajná ila'acá ina'uqué, la'añó caja icá palá. Necaja calé ila'acachu palá, uncá Tupana a'alaje ijló rihuemí, uncale ila'alá palá. Uncá ina'uquélaruna necá caja la'añó ñaqué caja.
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 Iya'atájica ee liñeru najloja calé, pa'atájeño ijló ricá rapumí chojé, uncá Tupana a'alaje ijló rihuemí, uncale ila'alá palá. Uncá ina'uquélaruna caja la'añó ñaqué.
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 Ihuata íqui'ija chapú péchuruna inacu. Ila'á necá palá. Iya'atá najló liñeru. Ipechu i'imaniya nanacu: “¿Napa'ataje chi nojló ricá rapumí chojé?” Marí que nala'acana aú Tupana a'ajeri ijló palá ila'acare huemí. Ajopana chaje huani huacára'ajeri ricá Tupana. Ricá la'arí palá necá, uncá quemalaño rijló: “Palá pila'acá nucá” que. Rila'á caja palá chapú péchuruna rinacu. Ñaqué la'acaño i'imaño riyani.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Ihue'epí ajopana ina'uqué mu'ují, Tupana hue'epica namu'ují que caja.
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 ’Imaniya majopeja ina'uqué nacú: “Pu'uhuaré la'acaño necá” que. Raú uncá caja Tupana quemalaje inacu: “Pu'uhuaré la'acaño necá” que. Amó ajopana chaje, pu'uhuaré nala'acare icá liyá. Raú Tupana amájero caja ichaje pu'uhuaré ila'acare liyá.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 A'á ajopánajlo nacaje. Raú Tupana a'ajeri caja ijló nacaje. Cajrú ra'ajica ijló, uncá huejapaja calé ra'ajica ijló. Uncá rinaquiyánaja calé ra'ajé ijló, piyuque ra'ajé ijló nacaje. Ajopánajlo a'acá nacaje, que caja Tupana a'ajica ijló nacaje —que Jesús quemacá najló.
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Ri'imá piño marí yucu najló:
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Uncá huajé jehuíña'acaño iphátala nehuíña'atajeri pechu. Riñapátacaja nehuíña'atacana ejomi nephátaca nehuíña'atajeri pechu —que rimacá najló.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 Rimá piño najló marí que:
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 Pu'uhuaré huani la'ajeri pi'imacachu, ¿meque ta pimacajla apú pinaquiyánajlo: “Piyurí pu'uhuaré pila'acare piliyó” que? ¡Pajlácachi huani picá! Piyurí pu'uhuaré pila'acare piliyó pamineco. Ejéchami pihue'epíjica méqueca apú inaquiyánajlo quemacana, riyurícaloje huejapa ñani pu'uhuaré rila'acare riliyó penaje.
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 ’Uncá meño'ojó palani inarí a'ahuaná arúca'ala pu'uhuaré inarí icha que caja. Uncá meño'ojó caja pu'uhuaré inarí a'ahuaná arúca'ala palani inarí icha que caja.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Richa aú iná hue'epí mecajeca a'ahuaná palani, mecajeca pu'uhuareni. Uncá meño'ojó cucuná icha arúca'ala pipirí icha que caja. Uncá caja lucú arúca'ala cajmú icha que caja.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Ñaqué caja iná hue'epica mecajenaca ina'uqué napuráca'alo aú. Palá péchuri pura'aró palani puráca'aloji nacú. Ri'ijnataca ripéchuhua palani nacaje nacú, que caja rimacá palá nacaje nacú. Eyá pu'uhuaré péchuri pura'aró pu'uhuaré puráca'aloji nacú. Ri'ijnataca ripéchuhua pu'uhuaré caje nacú que caja rimacá pu'uhuaré nacaje nacú.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 Jesús quemari piño najló:
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 Ne'iyajena i'ijnaño nuchaje nupuráca'alo jema'ajé. Nupuráca'alo a'ajeño nanacojó i'imajeño palá. Chuhua nu'umajica ijló yucu, ihue'epícaloje méqueca no'opiyá jema'ajeño la'acá palá najluhua raú penaje.
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Capechuni la'ari riñacaró i'imacá que caja no'opiyá jema'ajeño la'acá palá nanacuhuá raú. Marí que rila'acá riñacaré i'imacá: Pamineco jipa naquiyá ritára'ata riñacaré pana, ritára'acoloje camachá penaje. Ricá nacú rila'á riñacaré i'imacá. Cajrú juni ja'acó huacajé, ta'aqueni riñaaca'alá iphaca riñacaré ja'apejé. Ta'aqueni huani ra'apaca riñacaré ja'apiyá. E'iyonaja uncá riñacaré cojno'olá raú, jipa nacú riñacaré pana tára'acole. Marí que rila'acale ricá palá, uncá ricapichalo raú. Ñaqué caja nupuráca'alo a'ajeño nanacojó la'acá palá nanacuhuá, no'opiyá jema'ajeño ne'emacale.
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Eyá ajopana piño jema'añó nupuráca'alo. E'iyonaja uncá na'alá nanacojó ricá. Uncá paala ne'emajica, uncá pachá nema'alá no'opiyá. Apú la'acá riñacaré i'imacá que caja nala'acá chapú necó raú. Marí que rila'acá riñacaré i'imacá: que'epé e'iyaja ritára'ata riñacaré pana. Rinácuja rila'á riñacaré. Cajrú juni ja'acó huacajé, ta'aqueni riñaaca'alá iphaca riñacaré ja'apejé. Raú riñacaré cojno'orí queee junápeje. Chapú huani ricapichaco raú. Caja quetana riyucuna.
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.