Mateus 5
Ju̱denu jto̱ nijya̱nvamyu (YADNT) vs AAI
1 Sadiyadanumatiy Jesús ruuva nijya̱nvajyuu, sa̱subeda ji̱ta variy ja̱mumusivya. Sama̱sanuvejadanumatiy, rityuudiyada sisa̱ datyavay variyu.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Sajo̱ta̱da datyadoda variy jasiryi.
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Ju̱denu jmu̱tyasavaryi rityi datya jivyichasara jantyuyani̱miy yintumu, tapitya rijyu̱ ji̱ta ravichasara Jarichumuvichi̱ nusu̱jyo day.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Ju̱denu jmu̱tyasavaryi nuvavye, jiryatiy sa̱jmu̱tyasara riñuvayadajisiyu.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Ju̱denu jmu̱tyasavaryi sabora jachityavay, jiryatiy rirya̱jmutya̱ra mucadi jiyaru̱ryaju̱.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Ju̱denu jmu̱tyasavaryi jiryatiy rivyichasara jachi̱vay, jchu̱mu̱vye jarye, samirya jachivyeda vichasa̱dajiju̱, jiryatiy rirye̱cha potyadimyi Ju̱denu jtedamuju̱.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Ju̱denu jmu̱tyasavaryi jantyutyavay, jiryatiy rirye̱cha jantyutyasavay.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Ju̱denu jmu̱tyasavaryi jiryatiy pu̱chara jachityavadyeryi, rirya̱dichara daryaju̱ siva Ju̱denu.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Ju̱denu jmu̱tyasavaryi rityi datyasara jdutya̱dara nique̱tya̱da, jiryatiy rirya̱jtachara tavay rinchiy: Ju̱denu dadyeñu daryi.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Ju̱denu jmu̱tyasavaryi jiryatiy rivyichasara jarupantasavay vase vichasa̱da jiyadaju̱, tapitya rijyu̱ ji̱ta ravichasara Jarichumuvichi̱ nusu̱yada day.
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Ju̱denu jmu̱tyasavay ji̱ta jiryeñi̱cha rirya̱numatiy javityiye̱ nijya̱nvay rayadasiy jirye, rirya̱numatiy jarupanta jiryentyi, jiryatiy riñiquesara va̱cha tu̱choda quivu̱yadamu jiryeñijyu̱ntiy.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Jirya̱jchana̱yasiy jaryi jchana̱vye, jiryatiy ja̱murasuma ra̱cha jiryemyurichenusa̱da jarichumu. Darya ni̱day rivyichadeda nijya̱nvay daryaju̱riy Ju̱denuju̱ tu̱chuvabe ta̱riy, jiryatiy jiryemyunatyavaryi, rivyicha̱da Ju̱denu jmu̱tyasavay ru̱co̱siy varintyi.”
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 “Jiryeñi̱cha nu̱tyu tivyi jirya mucadi ja̱nvajyu̱; varityi ji̱ta raryi baryi̱ rativyijyu̱vyeda, ¿nu̱tyuramusiña̱ vu̱ryi ta̱ryataniy tivyijyu̱ryaju̱ntirya, nu̱tyuramusiy? Ne samirya taraju̱nu̱darya, vinu jatya̱daju̱ra, rirya̱raniye̱chara nijya̱nvay jasirya.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Jiryeñi̱cha nu̱tyu no̱no̱da jirya mucadija̱nvajyu̱. Ne vana̱y ridyutya ntara ja̱mu vicha̱da jiryatiy musiquincha jvaacharara.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Dantyamu̱y ne riryupay nijya̱nvarya jiño̱no̱siiy rirya̱tidye mutanu tarata varirya. Ribechara ji̱ta rabajyonchayu, jasityi rano̱no̱nu̱y rijyu̱ rorimyu vichavay ti̱ta̱ju̱.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Ramuni̱ jirya̱no̱no̱nu̱tyanirya jiño̱no̱ nijya̱nvay diya, rirya̱tidye jnu̱rya jiryevyicha̱da samirya, rirye̱jchana̱tya variñi̱ Vu̱jye̱, jiryatiy Jarichumuvichi̱ni̱.”
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 “Ne jirya̱jachipiya̱ raynchiy: Sani jnichara sa̱tidye parutara Ju̱denu jteda, jiryatiy su̱pa̱jada Muyusésibemyusirya, varimyata jijyu̱ tu̱chuvabe jtosiy. Ne ri̱niy paruta̱daju̱ra, ri̱niy ji̱ta ra̱tidye jto̱tanirya.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Ri̱tatye ji̱ta si̱tenu daryaju̱ jiryiva: Netimyu̱ ne ra̱parutay jarichu, mucadi jarye risa̱ju̱ didye, ne ra̱ramiy mitya Ju̱denu niquejada nu̱chara teradera, mitya, ra̱day jto̱tanimyu̱chara ti̱ta̱ju̱ra.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Ramuni̱ mi̱ni̱tyi raryi rrachura Ju̱denu niquejada teradera jiryatiy pasidyeva̱ju̱ nta darya, saryityi datyanusara darya rrachodariy nijya̱nvantyi, rirya̱jtachara ru̱co̱siy sanchiy: Ni̱day vichasara tamityi̱ Jarichumuvichi̱ nusu̱jyomu. Ni̱ni̱ ji̱ta jiryatiy sito̱tanirya, sadatyanusara varintyirya, rirya̱jtachara sanchiy: Ni̱day vichasara jaryiñu̱ Jarichumuvichi̱ nusu̱jyomu.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Ri̱tatye daryaju̱ jiryiva: Netimyu̱ jiryevyichasara vase vichavavya̱ju̱ ruumusiy Ju̱denu niquejada datyanuvay, Varyisévuveda jarye ruusa̱ju̱, ne jirya̱jay Jarichumuvichi̱ nusu̱jyomu variñu̱day.”
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 “Jiryetyuva̱chuma̱ ji̱ta nu̱tyura su̱teda Ju̱denu ruuva vu̱myunatyavay, nu̱tyu: Ne vurya̱jvay ti̱. Mi̱ni̱tyi jvay ti̱, saryi jmutya̱ra ramurichirya variy ru̱co̱siy.
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Ray ji̱ta jtay jiryiva: Mi̱ni̱tyi nique̱y riñijyu̱ jityevay nijya̱nvay, saryi jmutya̱ra ramurichirya ru̱co̱siy varintyidye. Ni̱tiy javityiye̱ryi jityevay, saryi nta jiya cadnadumu, sa̱tidye jmutya̱ra ramurichirya; ni̱ jarye jiryatiy sajatyara va̱cha niquejada riñijyu̱ jityevay, saryi nta jmutya̱ra jiidatyo̱mu jatyasa̱da variy ru̱co̱sintyidye.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 — ausente —
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 — ausente —
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 Ya̱jachipiya̱ samiy, ya̱tidye jdutya sisa̱ jityu̱chuti̱rá, ya̱numatiy jiya sisa̱ cadnadumu, sañuma ju̱rityaniy nu̱tyu jimyityasiy nta cadnaduta ji, cadnadu ji̱ta ra̱pu̱chityaniy jiivu̱setavay variy ji, rirya̱tidye tanuvu̱nu tanuvu̱nujovimu variy ji.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Ri̱tatye si̱tenu yiva: Ne vana̱y ya̱sipyatay jadchiy netimyu̱ ne ya̱murichenu tamitya jicyuriquitya jiyadaju̱ didye.”
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 “Jiryetyuva̱chuma̱ ji̱ta nu̱tyu su̱teda Ju̱denu: Ne jirya̱rupi ti̱ vaturu̱jsa̱.
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Ray ji̱ta jtay jiryiva: Mi̱ni̱tyi ra̱jnu̱y vaturu̱ñe̱cho̱ jiñi̱ru̱yadamu, sani rupimya̱ nadisa̱ jijechimyu.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Nu̱tyi rani̱day jiñi̱siy nutyityuday rañi care Ju̱denu nú̱jisiy ji, ya̱sitya varirya jiñi̱sityadi, ya̱jatya variy yimusirya. Samiryava̱ju̱ daryaju̱ jiijyu̱ ya̱caretanirya taraqui jivyu̱tera, riñuma jatya miryanuvu̱ jiidatyo̱vimuju̱ riva ji.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Nu̱tyi rani̱day jijyomutu nutyityuday rañi care Ju̱denu nú̱jisiy ji, ne jirye̱charaju̱u̱, ya̱jatya variy yimusirya; samiryava̱ju̱ daryaju̱ jiijyu̱ ya̱caretanirya taraqui jivyu̱tera, jiiñuma jti̱ miryanuvu̱ jiidatyo̱vimuju̱ riva.”
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 “Su̱teda ji̱ta Muyusésibentyi: Mi̱ni̱tyi jatyani̱ jivyatura, sa̱ma̱ sa̱y caterava nu̱charani̱, tochivyi̱.
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Ray ji̱ta jtay jiryiva: Ti̱ vanu jiryatiy sani jatya nada jivyaturu̱y, netimyu̱ naryi rupi ti̱ vanujsa̱, sa̱jarupanu varirya nanuvicha̱da ti̱ta̱ju̱ nijya̱nvay diya, jiryatiy rirya̱diy variy nadiva nu̱tyu jmuchanutanu̱ñada. Daryadantyi mi̱nintyi ja̱mu̱ñada jatyasanu̱y, sa̱jarupanu ratantirya jivyicha̱da nijya̱nvay diyantiy jiryatiy rirya̱diy nu̱tyu jmuchanutodati̱ variy siva.”
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 “Jiryetyuva̱chuma̱ ji̱tantiy nu̱tyu su̱teda Ju̱denu ruuva vu̱myunatyavay: Ne jirya̱tu̱chu quivu̱yada Ju̱denu jtyamu tara; ya̱ma̱ jto̱taniy Ju̱denumuju̱ra ti̱ta̱ju̱ jiryatiy yitay si̱tyamura.
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 — ausente —
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 — ausente —
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Daryantyamu̱y ne ya̱nique yino̱nijyu̱, jiryatimyu̱ ne vana̱y ya̱ti̱tunura tajasiqui yino̱jasiy pupajasijyu̱, daryantyamu̱y ne vadacujasijyu̱.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Ya̱tiy jtaryu̱y: Jo, mityani̱ ya̱nique: Jo, varimyata ya̱tiy jtaryu̱y Ne, mityani̱ ya̱nique: Ne. Jiryetyi nique ranchaju̱ tara, rani̱ ji̱ta bayantu nicyara̱myusidyerya.”
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 “Jiryetyuva̱chuma̱ ji̱ta nu̱tyu su̱teda Muyusésibe: Ni̱tiy buchara ti̱ ni̱siy, rirya̱ma̱ bucha rivara sani̱sintyidye; ni̱tiy jarupanura ti̱ ja̱da jachejo, rirya̱ma̱ jarupanu rivara sajachejontidye.
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Ray ji̱ta jtay jiryiva: Ne jirya̱vanu̱tya sa̱jisiy nicyara̱y jvaaryayu. Ri̱tatye jiryiva: Saryityi jvay ti̱ jiryentyityuday ma̱yaniy jiryejyu̱, jirya̱janumitya variy sana̱cho̱ju̱ra ratarya ma̱yantiy.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Saryityi ju̱rityaniryu̱y ti̱ jirye, saryi so̱vay jiryimusirya jiryechujay variy, jirya̱sa̱y jicho̱tájay varintyiñi̱.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Saryityi tiityataniy taraqui kilometrusa̱ra̱ju̱ ti̱ tara jijyu̱ jirye, jirya̱ma̱ tiitya daraju̱y kilometrusa̱ra̱ju̱ saju̱ra.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Jirya̱sa̱ñi̱ ratiy sajachiñu̱y ti̱ jiryiva; daryaday ne jirya̱jbay sa̱jisirya jiryatiy sava̱tatiy ti̱ jiryimusirya tara jitye̱ryatadedaju̱.”
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 “Jiryetyuva̱chuma̱ ji̱ta nu̱tyura ru̱teda: Vurya̱ma̱ va̱tani̱ vu̱tyuunuvichi̱, vu̱myityasiy ji̱ta vurya̱javittyuy.
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Ray ji̱ta jtay jiryiva: Vurya̱ma̱ va̱tasara riy vu̱myityasimyi; vurya̱tu̱chu sisa̱ Ju̱denu riyadaju̱ntiy rityi jarupantasara vu̱y.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Daryamusiy jirye̱cha si̱tenu Vu̱jye̱ dadyeñu, jiryatiy Jarichumuvichi̱ni̱, daryatiy sano̱no̱nu̱tyaniñi̱ jiñi̱ jidchavu̱ ruumu nicyara̱y vichavay, samirya vichavamyu jarye. Daryaday su̱pa̱sarantirya ru̱mura jidchavu̱ rinchaju̱ vase vichavantyi, va̱cha vichavaynchaju̱ jarye ruusa̱ju̱.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Vu̱ryityi va̱tasara riy, vinu riy, rityi va̱ta̱da munatya vu̱y, ¿ta̱ra vurya̱jmutya̱ ramusiy, ta̱ra? Tapi darya riñi jvaavya̱ criquiy jmutya̱vantyique, jiryatiy juuchatavaryi.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Daryadantyi, vu̱ryityi mu̱chuvachara riy vinu vu̱tyeryi̱veda, ¿ta̱ra vuryivaay ruumusiy tavay, ta̱ra? ¿Ne viy ruuvaay munu̱ñumiy daryantiy?
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Ramuni̱ vurye̱cha ja̱myi samiy vichavay, daryaday savichasara Vu̱jye̱ Jarichumuvichi̱ntiy.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.