Marcos 6
Ju̱denu jto̱ nijya̱nvamyu (YADNT) vs NAA
1 Saya̱da ji̱ta Jesús jadchiy si̱tenu jimyucadimuju̱, richiityari̱jada ji̱ta sisa̱ datyavay variyu.
1 Tendo saído dali, Jesus foi para a sua terra, e os seus discípulos o acompanharam.
2 Jiituyada rundamuni̱ ji̱ta sajo̱ta̱da datyadoda ju̱tye̱ryanijyovimu. Rityuva̱chodanumatiy rajuu nijya̱nvay, rityi̱tta̱da variñi̱: “¿Tesirya sani datya darya jirya datyadoda day, tesiy? nu̱tyu sadatyanura rajuuracu̱. ¿Ta̱ra datya̱da sani jmutya̱ yimuju̱, ta̱ra? ¿Nu̱tyichirya sivaay mityamusiy jijyomututa, nu̱tyichiy?
2 Chegando o sábado, começou a ensinar na sinagoga, e muitos, ouvindo-o, se maravilhavam, dizendo: — De onde lhe vem tudo isso? Que sabedoria é esta que lhe foi dada? E como se fazem tais maravilhas por suas mãos?
3 ¿Ni̱ni̱ta jiirajvaañu day, jiryatiy Maríyaju̱dyenuni̱, jiryatiy Santiyácu taryi̱ni̱, Jusíy taryi̱ jarye, Judásiy, Siimyó̱ jarye sisa̱ju̱? ¿Va̱ si̱tyamutuveda cay, nu̱tyu jiyu jtaday riñi̱cha vuryisa̱ day?” Ne samirya ridyiyada variy siva nu̱day.
3 Não é este o carpinteiro, o filho de Maria e irmão de Tiago, José, Judas e Simão? As suas irmãs não vivem aqui entre nós? E escandalizavam-se por causa dele.
4 Su̱teda Jesús variy ruuva: “Vinu taji vichavañi̱ tuva̱chu simu Ju̱denuju̱ tu̱chu̱ day, satuunuvichi̱ ji̱tamu̱y ne tuva̱churu̱y yimu day, satenu jarye ne tuva̱churu̱y yimu, sarorimyu vichavay jarye ne tuva̱churu̱y yimu.”
4 Jesus, porém, lhes disse:
5 Ne vana̱y nta sivaañu̱yada Jesús mityamusiy tara jasiy, mityani̱ sani bañu̱yada nu̱ñi ti̱ jdiva̱jni̱nchara jijyomutu, sami̱sadeda variy jasiryi.
5 Não pôde fazer ali nenhum milagre, a não ser curar uns poucos doentes, impondo-lhes as mãos.
6 Sati̱tta̱da varirya jiryatimyu̱ ne rityuva̱churu̱yada simu.
6 E admirava-se da incredulidade deles. Jesus percorria as aldeias vizinhas, ensinando.
7 Sanatuyada ji̱ta variryi yisa̱ datyavay, vu̱yaju̱y danu̱ju̱y rinchaju̱, su̱pa̱jada ji̱ta variryi nu̱ñi danu̱ju̱myusiy, tanu̱ju̱y tajijyu̱, runu̱ju̱ntyi mu̱jyu̱ day. Sasa̱yada variy jidyetya̱daterariy, ratatiy rirya̱jatyanumaya̱ riy bayantuveda jamirya vichavay ruuvasiy nijya̱nvay.
7 Chamou os doze e passou a enviá-los de dois em dois, dando-lhes autoridade sobre os espíritos imundos.
8 Su̱teda ji̱ta ruuva: “Ne jirya̱jtu tara yimu jiryupiyadaju̱, ne vinu ruvese jirya̱jtu. Ne jirya̱jtu vinu pa̱, ne vinu suvo̱, ne vinu criquiy jirya̱jtu jicyuriquiy bajyovimu.
8 Ordenou-lhes que não levassem nada para o caminho, exceto um bordão; nem pão, nem sacola, nem dinheiro;
9 Jirya̱ntya bay jiñumutuvara jiñumutujo, jirya̱jachu ji̱ta yivara vinu tajaqui sujacya̱.”
9 e que fossem calçados de sandálias e não usassem duas túnicas.
10 Su̱teda variy ruuva: “Jirya̱numatiy jto̱ vicha̱damu, jasityi jirya̱jayasiy variy rorivyimu, jasiñi̱ jirya̱ma̱cho̱ variy jiryechipyateda rundasa̱ra̱ju̱ vicha̱damusiy.
10 E recomendou-lhes:
11 Jirya̱tiy jto̱ tavicha̱damu, netimyu̱ ne rirya̱diryeru̱y jasiy jirye, netimyu̱ ne rirya̱tuva̱churu̱y jiryeñe̱cho̱, jirya̱ma̱ sipyatay variy jadchintyi, jirya̱muchutyara rirujuu riñijyu̱ jiñumutuvasiy, rirya̱tidye datya̱siy variy rata: ‘Vuryeyasacha̱damundyerya.’ ”
11 Se em algum lugar não quiserem recebê-los nem ouvi-los, ao saírem dali sacudam o pó dos pés, em testemunho contra eles.
12 Riya̱da ji̱ta sisa̱ datyavay, ridyetyanunumaya̱jada variy rumuriy nijya̱nvay: “Jirya̱numa paru̱y riva taji jachipiya̱jada.”
12 Então, saindo eles, pregavam ao povo que se arrependesse.
13 Rijetya̱da sisa̱ datyavay variryi rajuu bayantuveda nijya̱nvavyasiy, rajuu jdiva̱jnuvay jno̱va rijyu̱chedara ni̱ja̱, rimyi̱sadeda rata variryi.
13 Expulsavam muitos demônios e curavam numerosos enfermos, ungindo-os com óleo.
14 Satuva̱choda ja̱mu nutyityu̱ Jeródesberya sa̱ticheyada Jesús. Ru̱teda tavay variy: “Sami̱sa̱sumimya̱dyette Juán Bautístabay diiyadamusintyique, ramuni̱ su̱ndenumaya̱ mityamusintyi.”
14 Isto chegou aos ouvidos do rei Herodes, porque o nome de Jesus havia se tornado conhecido. E alguns diziam: “João Batista ressuscitou dentre os mortos e, por isso, forças miraculosas operam nele.”
15 Tavay jteda varidye: “Ni̱ni̱ Edíyasidye.” Tavay jtedantidye: “Ni̱ni̱ ji̱ta si̱tenu Ju̱denuju̱ tu̱chu̱te day, nu̱tyu ta̱riy Ju̱denuju̱ tu̱chu̱bay si̱tenuni̱.”
15 Outros diziam: “É Elias.” Ainda outros diziam: “É profeta como um dos antigos profetas.”
16 Satuva̱chodanumatiy Jeródesberya, su̱teda variy: “Jiñu Juánbay, jiryatiy rañi ra̱chatadedara su̱no̱, ni̱ni̱ mi̱sa̱sumintyi.”
16 Herodes, porém, ouvindo isto, disse: — É João, a quem eu mandei decapitar, que ressuscitou.
17 Sajachipiya̱jada Jeródesbe daryá jiryatiy Jerodíyaju̱be jiyasayadamu sirityaniñu̱yadani̱ Juánbadye, jadchiy ji̱ta sabayada nupocu rorivyimuni̱. Jeródesbe ja̱mu̱yada nada Jerodíyaju̱be daryaju̱, jiryatiy sataryi̱ Vedípebe vaturu̱y nada day.
17 Porque o próprio Herodes havia mandado prender João e amarrá-lo na prisão, por causa de Herodias, mulher do seu irmão Filipe, com a qual Herodes havia casado.
18 Su̱tañu̱yada ji̱ta Juánbay variy daryaju̱ siva Jeródesbe: “Tama̱ samirya rani̱cha jityeryi̱ vaturu̱y ja̱mu̱yada, tama̱.”
18 Pois João lhe dizia: “Você não tem o direito de viver com a mulher do seu irmão.”
19 Nanunique̱ñu̱yada Jerodíyaju̱be variy sisa̱ Juánbay rayada, nani̱teda ya̱jvay variñi̱. Ne vana̱y ntate nani̱veda variñi̱, sasuvu̱yada Jeródesbe daryaju̱ni̱ Juánbay.
19 Herodias odiava João Batista e queria matá-lo, mas não conseguia fazer isso.
20 Sadatyanu̱yada Jeródesbe daryaju̱ni̱: “Ni̱ni̱ ji̱ta samirya jachityi̱, ne juuchati̱ risa̱ju̱ni̱.” Ne su̱vatyeniryu̱y nada variñu̱nñi̱. Satuva̱chodanumatiy Jeródesbeñi̱ Juánbay, ne sadatya̱da nu̱tyura saryi jvaay variñu̱day, nu̱tyura, nu̱tyu sani tuva̱choda day samirya sana̱cho̱cu̱.
20 Porque Herodes temia João, sabendo que era homem justo e santo, e o mantinha em segurança. E, quando o ouvia, ficava perplexo, embora gostasse de escutá-lo.
21 Riti̱nu̱yada ji̱ta nanurunda Jerodíyaju̱be, varityi nana̱chaniy tara nta variñi̱ Juánbay. Ravicha̱da variy sanijya̱ jto̱jada Jeródesbe. Sabayada ji̱ta varirya vichtya, nijya̱nvay nutyityu̱miy jbyedaju̱, su̱taru nutyityu̱miy jbyedaju̱ jarye, Cadidéya mucadi ja̱mu nutyityu̱mijyu̱ jarye ti̱ta̱ju̱ ruusa̱ju̱.
21 Chegando uma ocasião favorável, em que Herodes, no dia do seu aniversário, deu um banquete às autoridades, aos oficiais militares e às pessoas importantes da Galileia,
22 Sajayadanumatiy Jerodíyaju̱be detubay, sivaayada ji̱tara ra̱ya̱jada variy jasiy. Su̱canuyada Jeródesbe jaryi varirya sara̱ya̱jada, samusuvye jarye ju̱canu̱yada varirya. Su̱teda ji̱ta nutyityu̱ Jeródesbe variy siva vatura: “Ya̱jachiñu̱y rivara ratiy jivya̱ta, ra̱tidye sa̱y variy jiirya.
22 a filha de Herodias entrou no salão e, dançando, agradou a Herodes e aos seus convidados. Então o rei disse à jovem: — Peça o que quiser, e eu lhe darei.
23 Si̱tenu ri̱tay Ju̱denu jtyamu yiva: Taratiy ya̱va̱ta riva, dañuma dyetya ra̱sa̱y raberya taday ti̱ta̱ju̱ ji.”
23 E fez este juramento: — O que você me pedir eu lhe darei, mesmo que seja a metade do meu reino.
24 Sama̱seda ji̱ta vatura variy jadchiy, su̱teda variy nadiva yino̱da: “¿Ta̱ra ra̱va̱ta siva, ja̱yu̱, ta̱ra?” “Juán Bautísta jno̱ ya̱va̱ta.”
24 Ela saiu e foi perguntar à mãe: — O que pedirei? A mãe respondeu: — A cabeça de João Batista.
25 Sajatyiiyada jayada vani̱rade simu nutyityu̱ntiy, sajachiñu̱yada variy siva: “Varenudera ravya̱ta ya̱sa̱y Juán Bautísta jno̱ ray, sidyepye̱cya̱vimu.”
25 No mesmo instante, voltando apressadamente para junto do rei, disse: — Quero que, sem demora, o senhor me dê num prato a cabeça de João Batista.
26 Sayivatya̱da ji̱ta nutyityu̱ jaryi variyu, jiryatiy sanique jasiy daryaju̱ Ju̱denu jtyamuju̱, rityuva̱chosiy samusuvye variy jasintyi, ramuni̱ ne sani careru̱rya jiñiquejada varidye.
26 O rei ficou muito triste, mas, por causa do juramento e dos que estavam com ele à mesa, não quis negar o pedido da jovem.
27 Varicha̱ra̱ju̱ su̱pa̱jadani̱ jnu̱tyi̱, jiryatiy sasu̱tarumiy tenuni̱: “Ya̱jirye jiyuju̱ra Juán Bautísta jno̱.” Saya̱da ji̱ta, sara̱cha̱da ji̱tara su̱no̱ nupocu rorivyimu.
27 E, enviando logo o executor, mandou que lhe trouxessem a cabeça de João. Ele foi e o decapitou na prisão,
28 Saryejada varirya su̱no̱ sidyepye̱cya̱vimu, sasa̱ñuvi̱jada ji̱ta variy vaturara. Vatura ji̱ta sa̱yada variy yino̱dantidyerya.
28 e, trazendo a cabeça num prato, a entregou à jovem, e esta, por sua vez, a entregou à sua mãe.
29 Rityuva̱chodanumatiy Juánbayjsa̱ datyavay variy ranchiy, riiryi̱jada ji̱ta varirya sababyi, ru̱muchoda ji̱ta varirya.
29 Os discípulos de João, logo que souberam disto, vieram, levaram o corpo dele e o colocaram num túmulo.
30 Ritye̱rya̱da ji̱ta Jesús jpa̱vay yimuju̱ntiy, rityu̱chunuvi̱jada ti̱ta̱ju̱: “Nu̱rya nu̱dyivaamyu̱, nu̱rya nu̱dyetyanumu̱ntyi.”
30 Os apóstolos voltaram à presença de Jesus e lhe relataram tudo o que tinham feito e ensinado.
31 Su̱teda ji̱ta ruuva: “Jiyuju̱, jiyuju̱ mu̱y vurye̱cha, jiryatimyu̱ ne nijya̱mi̱ ju̱na̱y jasidye, jiryatiy yasiquita vichajo jasidye. Jirya̱jiituy taraquiju̱ munatya jasiy ratyuunu.” Ramuni̱ su̱teda ruuva jiryatiy rajuu nijya̱nvay jti̱nu̱yada daryaju̱ ruumu; saya siti̱, saya siti̱, nu̱tyichitya rirye̱jmyiryu̱y nta variy.
31 E ele lhes disse: Isto porque eles não tinham tempo nem para comer, visto serem muitos os que iam e vinham.
32 Riya̱da ji̱ta cartyequiivimu, jasityimyu̱ ne nijya̱mi̱ ju̱na̱y, jiryatiy yasiquita vichajo jasidye.
32 Então foram de barco para um lugar deserto, à parte.
33 Ridyiyada ji̱ta nijya̱nvay ruuva riya̱damu, ridyetya̱da ji̱ta jasiryi. Richiichiya̱jada variy rumu jiñumututa, ti̱ta̱ju̱ vicha̱divasiy variy, riryamichadeda variryi.
33 Muitos, porém, os viram sair e, reconhecendo-os, correram para lá, a pé, de todas as cidades, e chegaram antes deles.
34 Ruutanuvejadanumatiy Jesúsveda rumu, ridyiñuvejada ruuva nijya̱mi̱juu. Sa̱ntyutyanuvejada Jesús variryi: “Ta̱jnu̱tyiñi carni̱rumiy rivyicha, ne jnu̱tyi̱tavay.” Jasiy sajo̱ta̱da datyadoda rajuura samirya niquejada variryi.
34 Ao desembarcar, Jesus viu uma grande multidão e compadeceu-se dela, porque eram como ovelhas que não têm pastor. E começou a ensinar-lhes muitas coisas.
35 Ri̱ñuvayadamu, ruuti̱jada ji̱ta sisa̱ datyavay yimuntiy. Ru̱teda variy siva: “Jiyuni̱ ji̱ta mitya vichajo, jidyenuma day.
35 Como já era bastante tarde, os discípulos se aproximaram de Jesus e disseram: — Este lugar é deserto, e já é bastante tarde.
36 Ya̱tu̱chu ruuva nijya̱nvajyuu rirya̱tidye jiya̱siy nudimyu, rorivyiñumuju̱ jarye, jiryatimyu̱ ne ripya darya, jadchityi rirya̱ta̱ryu̱y tara jibyedaju̱.”
36 Mande essas pessoas embora, para que, indo pelos campos ao redor e pelas aldeias, comprem para si o que comer.
37 Su̱mutya̱jada ji̱ta Jesús variryi: “Jirya̱potyaniy tarata riy nijya̱nvajyuu.” Ru̱teda ji̱ta variy siva: “¿Nu̱ryitye̱ryu̱y dyetya daraju̱y vu̱yaju̱chuy pa̱, ratatiy nu̱ña̱potyaniy variryi?”
37 Jesus, porém, lhes disse: Mas eles disseram: — Iremos comprar duzentos denários de pão para lhes dar de comer?
38 Su̱teda ji̱ta variy ruuva: “¿Nurijyo pa̱ jiryimu, nurijyo? Jirya̱jnú̱yá.” Ridyetya̱danumatiy, ru̱teda ji̱ta: “Tadajyojo pa̱, danu̱ju̱y quiva̱ risa̱ju̱.”
38 E Jesus lhes disse: Eles foram se informar e responderam: — Cinco pães e dois peixes.
39 Su̱teda Jesús variy ruuva: “Jirya̱ma̱sataniy ji̱tariy nijya̱nvay rajuumusiy vatadeca̱ vachuy sunu̱ncha.”
39 Então Jesus lhes ordenou que todos se assentassem, em grupos, sobre a relva verde.
40 Rimya̱sa̱da ji̱ta vatadeca̱ variy, tavañi̱ taraqui pacha day, tavañi̱ tadajyo vu̱yaju̱dye.
40 E eles o fizeram, repartindo-se em grupos de cem e de cinquenta.
41 Su̱mutya̱jada ji̱tara tadajyojo pa̱, danu̱ju̱y quiva̱ju̱y risa̱ju̱, su̱nu̱yada ji̱ta jarichuna̱cho̱ variy. Si̱chana̱tya̱da variñi̱ jijye̱: “Yentyutyama̱te pa̱ta nu̱y, Ye̱ye̱.” Sapatatiyada ji̱tara pa̱ variy, sasa̱yada ji̱ta yisa̱ datyavay varirya: “Jirya jirya̱sa̱ryi nijya̱nvay.” Sanantaja̱jadani̱ danu̱ju̱y quiva̱de rijyu̱, sasa̱yada variy ti̱ta̱ju̱ ruuvara.
41 Jesus, pegando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou. Depois partiu os pães e os deu aos seus discípulos para que os distribuíssem. E também repartiu os dois peixes entre todos.
42 Riibyeda ti̱ta̱ju̱, ripyoyada variy riva.
42 Todos comeram e se fartaram,
43 Riryeda ji̱ta jtyu panujora pa̱ jve, quiva̱ju̱ve risa̱ju̱, vu̱yaju̱y jtyu, dajtyuju̱y ranchaju̱.
43 e ainda recolheram doze cestos cheios de pedaços de pão e de peixe.
44 Jiryatiy riibyedara pa̱ rivyicha̱da tadajyo vara̱nca vaduy.
44 Os que comeram os pães eram cinco mil homens.
45 Varicha̱ra̱ju̱ su̱musanityadeda riy yisa̱ datyavay cartyevimu: “Jirya̱numa jiya ra̱jiju̱ rudamyuju̱, Betsáyina vicha̱dasa̱ra̱ju̱, ra̱tu̱chuchijedyi ruuva nijya̱nvadye.”
45 Logo a seguir, Jesus fez com que os seus discípulos entrassem no barco e fossem adiante dele para o outro lado, para Betsaida, enquanto ele despedia a multidão.
46 Satu̱chuchedanumatiy ruuva nijya̱nvajyuu, saya̱da ji̱ta variy ja̱mumusimyuju̱, sa̱tidye tu̱chu sisa̱ Ju̱denu jasiy.
46 E, tendo-os despedido, ele subiu ao monte para orar.
47 Ri̱ñupuyadanumatiy, cartyequii vicha̱da jmityo̱jache variy, Jesús ji̱ta vicha̱da variy yasiquita siinumu day.
47 Ao cair da tarde, o barco estava no meio do mar, e Jesus estava sozinho em terra.
48 Sadiyada Jesús jadchiy variy ruuva yisa̱ datyavay, riñi jantya saya̱jada sadiya, riicho ju̱riy daryaju̱ jasiryi. Rappa̱tyiryamu ji̱ta, sarupicheda variy ruumuju̱ jmityo̱ dutuuvya. Sani ramiryi̱ru̱yada vaseca̱ ruuva.
48 De madrugada, vendo que os discípulos remavam com dificuldade, porque o vento lhes era contrário, Jesus foi até onde eles estavam, andando sobre o mar; e queria passar adiante deles.
49 Ru̱nu̱yadanumatiy sisa̱ datyavarya jiryatiy sarupiyada jmityo̱ dutuuvya, mitya rijechipiya̱jada variy: “Bayantu dyetya.” Riche̱ñe̱ya̱jada variy jichuvu̱yadamu.
49 Eles, porém, vendo-o andar sobre o mar, pensaram tratar-se de um fantasma e gritaram.
50 Tapi ridyiyada ti̱ta̱ju̱ siva sarupiyadamu, ru̱nteda jaryi variy. Varicha̱ra̱ju̱ saniquejada variy ruuva: “Jirya̱vanu̱tyayu; randye; ne jirya̱jnutay.”
50 Pois todos viram Jesus e ficaram apavorados. Mas Jesus imediatamente falou com eles e disse:
51 Su̱musa̱da ji̱ta ruusa̱ cartyevimu, raparu̱yada riicho variy. Rityi̱tta̱da jaryi varirya.
51 Então subiu no barco para estar com eles, e o vento cessou. Ficaram totalmente perplexos,
52 Ne rijechipitya̱da daryaju̱ ramusiy pa̱ jasa̱choda, jiryatimyu̱ ne radatyaru̱yada rijechiy variy.
52 porque não haviam compreendido o milagre dos pães, pois o coração deles estava endurecido.
53 Riryamityeryi̱jada ji̱ta, ruutanuvejada Jenesaryé mucadimu, ripyuchunuvejada ji̱ta jasirya cartyequii.
53 Estando já no outro lado, chegaram à terra de Genesaré, onde atracaram.
54 Sa̱subedanumatiy ravimusiy cartye, varicha̱ra̱ju̱ day ridyetya̱da nijya̱nvañi̱ Jesús.
54 Saindo eles do barco, o povo logo reconheceu Jesus.
55 Richiichiya̱jada ji̱ta ti̱ta̱ju̱ rorivya variy, jadchiy ji̱ta rijyo̱ta̱da jtoda riy jdiva̱jnuvay variy rityiryo̱joncha simuju̱, jasityi rityuva̱choda savicha Jesús.
55 E eles, percorrendo toda aquela região, começaram a trazer em leitos os enfermos e os levavam para onde ouviam que ele estava.
56 Rumutiy sayaru̱ñu̱yada Jesús, vicha̱dademu, ja̱mu vicha̱damu jarye, rorivyiñumu jarye, rityoja̱da ji̱ta nijya̱nvay variryi jdiva̱jnuvay pudásamu. Riyasanta̱da variy jasiñi̱ Jesús: “Dañuma vinu jichujay jidudyeniy rirya̱mutyetye.” Rimyutyedanumatiy sasujajidudyeniy, rimyi̱sa̱da ji̱ta variy.
56 Onde quer que ele entrasse, nas aldeias, cidades ou campos, punham os enfermos nas praças, pedindo-lhe que os deixasse tocar ao menos na borda da sua roupa. E todos os que tocavam nela ficavam curados.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.