Lucas 6

Ju̱denu jto̱ nijya̱nvamyu (YADNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Jiituyada rundamu ji̱ta, saramiryi̱jadanumatiy Jesús racabyimu jaruusiñi̱, riryotyatityiyada sisa̱ datyavavyedabay varirya rabi. Riibyeda varirya rasiy, jiryatiy rirya̱sutya jijyomura.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Ru̱teda Varyisévuvedabay tevay variy siva: “¿Ta̱ju̱ra jiryivaarya jiryatiy ju̱bachara Judíyuvedaju̱ jiituyada rundamu jvaayadaju̱ra, ta̱ju̱?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Su̱mutya̱jada ji̱ta Jesús riy: “¿Ne jiryeñiquettara catera padye didye, nu̱tyura sivaayada Davyíbe sajachi̱jadanumatiy, nu̱tyura? yisa̱ vichavatya.
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Varityi sajayada Ju̱denu rorivyimu, sireda ji̱ta varirya pa̱, jiryatiy ribeñu̱yada Ju̱denu jiyadaju̱ra, si̱byeda varirya. Sasa̱yada ji̱ta yisa̱ vichavay ratentiy, jiryatiy ju̱bachara rani̱chanu̱yada riibyedajisiy daryaju̱ra, tapi vinu caserdótevyeda jbyedaju̱ rani̱chanu̱yada day, jiryatiy Ju̱denu nijyu̱ jnutatyasara darya.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Su̱teda Jesús variy ruuva: “Nijya̱mi̱denu ji̱ta jiituyada runda ja̱mi̱ day.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Ratarya jiituyada rundamu ji̱ta, sajayadanumatiy Jesús ju̱tye̱ryanijyovimu jidyetyadodaju̱, savicha̱da nu̱ vanubay jasiy, nutyityuday jomutu susa̱ñu.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Ru̱nu̱choda ji̱ta Ju̱denu niquejada datyanuvabe, Varyisévuvedabatyani̱ Jesús, sa̱vidye mi̱saniy jiituyada rundamuni̱, rirya̱tidye tu̱chuta variy darya jvaayadivani̱.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Sadatya̱da ji̱ta varirya rijechipiya̱jada, su̱teda variy siva jomutu susa̱ñu: “Ya̱nubesumiy, ya̱raniy rajache.” Saradesubeda ji̱ta variy.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Su̱teda ji̱ta Jesús variy ruuva: “Ritaja̱nu jirye, ¿Samiryavidye vu̱ryi jvaarya samirya jvaayada jiituyada rundamu, varimyata vu̱ryi jvaay dyetyara javatya̱da? ¿Vu̱ryivyidye jantyuy siva nijya̱mi̱, varimyata vu̱ryi javatyani̱?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Su̱nu̱ya̱jada variy jamiryamu riñe̱cho̱, su̱teda ji̱ta siva jomutu susa̱ñu: “Ya̱ratyara jijyomutu.” Saratya̱danumatirya jijyase, rú̱dutyeda sajomutu varicha̱ra̱ju̱ ti̱ta̱ju̱.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Ramu̱chadeda ji̱ta nique̱yada varirya Varyisévuveda jachiy, rityu̱chudoda variy jasiyu: “¿Nu̱tyura vurye̱chaniñi̱ Jesús, nu̱tyura?”
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Variryundamu ji̱ta saya̱da Jesús musimyuju̱, sa̱tidye tu̱chu sisa̱ Ju̱denu jasiy, nuporaca̱ satu̱choda jasiy sisa̱.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Ra̱sacha̱danumatiy, sanatuyada yimuju̱ riy yisa̱ datyavay variy, sajaryeta̱da riquebyimusiy taraqui vu̱yaju̱y vadube, danu̱ju̱y rinchaju̱, sabayada variy yinsu̱byimijyu̱ riy.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 — ausente —
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 — ausente —
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 — ausente —
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Su̱musa̱da ji̱ta variy ruusa̱, saraniñuvejada vapa̱tyomu. Rivyicha̱da ji̱ta rajuu sisa̱ datyavay jasiy, tavay nijya̱nvajyuu jarye, jiryatiy ruuti̱jada Jesúsmu, rirya̱tidye tuva̱chu saniquejadamu, rirya̱tidye mi̱sa yidiva̱jadamusiy varintyi. Riintye̱ryadeda Judéya ja̱nvabeyu, Jerusarí̱ ja̱nvabe jarye. Jadchintyi ja̱mu na̱vajido vichavay, jiryatiy Tíru tuunu vichavaberyi, Sitú̱ ja̱nvabe jarye ruusa̱ju̱.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Jarupantasavay ji̱ta, jiryatiy jamirya vichara bayantu ruuva, rimyi̱sa̱da variy.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Rirya̱ntya̱da ja̱tyo̱jada nijya̱nvajyuu saniy Jesús, jiryatiy rasipyateda vanu̱yada simusiy, sami̱sadeda ji̱ta ti̱ta̱ju̱ variryi.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Su̱nu̱yada ji̱ta riñe̱cho̱ yisa̱ datyavavyedabay, su̱teda variy ruuva:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Ju̱denu jmu̱tyasavay ji̱ta jiryeñi̱cha jiryatiy diyedemusiy jachi̱vay jirye, jiryatiy jirye̱chasara potyadimyi variy. Ju̱denu jmu̱tyasavay ji̱ta jiryeñi̱cha jiryatiy diyedemusiy jirye̱cha ju̱na̱vye, jiryatiy jirya̱todiye̱chara rivasintyi.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Ju̱denu jmu̱tyasavay ji̱ta jiryeñi̱cha, rirya̱numatiy javittyuy nijya̱nvay jirye, jiryatiy rirya̱vittyuy Nijya̱mi̱denu jiyadasiy jirye, rirya̱numatiy rrachu variy jiryentyi, rirya̱numatiy javityiye̱ jiryentyi, rirya̱numatiy jatya nu̱tyu nicyara̱y ntara jiryi̱tya variy risa̱ju̱ntiy.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Jirya̱jchana̱yasiy variryundamu, jirya̱caviñe̱chichesiy yichana̱yadamu varintyi, ne jiryi̱nu̱y, ja̱murasuma ra̱cha jiryemyurichenusa̱da jarichumu; daryaday rivyichadeda ta̱rijye̱myiryi Ju̱denuju̱ tu̱chuvabentyi, rivyicha̱da Ju̱denu jmu̱tyasavay ru̱co̱siy varintyi.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Jiii, ta̱ju̱na̱te jirye, ta̱ju̱, jiryatiy jaryi tara tavañuma jirye, jiryi̱mutya̱mu̱mya̱ daryaju̱ra jiyaru̱rya.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Jiii, ta̱ju̱na̱te jirye, ta̱ju̱, jiryatiy povyeñumate ti̱ta̱ju̱ jirye, jirya̱day jachi̱ tapi rivasintyi.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Jiii, ta̱ju̱na̱te jirye, ta̱ju̱, rirya̱numatiy baya̱ nijya̱nvay jiryeñijyu̱, rirya̱jvatanu variy rata jirye, darya ni̱day rivyichadeda ta̱rijye̱myiryi, jiryatiy ránubesivye Ju̱denuju̱ tu̱chuvabentyiryi.”
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Ri̱tatye ji̱ta jiryiva tuva̱chuvay: Vurya̱ma̱ va̱tasara riy vu̱myityasimyi; vurya̱ma̱ vichanichara samiryariy jiryatiy rirya̱vittyuvyu̱y.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Vurya̱ma̱ jachiñu̱y riyadaju̱ jiryatiy ridyeya̱ vu̱ñijyu̱; vurya̱ma̱ tu̱chu sisa̱ Ju̱denu riyadaju̱ jiryatiy rirya̱vatya vu̱y.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Vurya̱ma̱ janumitya sana̱cho̱ju̱ra ratarya ma̱yantiy, ni̱tiy jvay vu̱me̱yaniy vu̱jyu̱; ne vurya̱ju̱bay sa̱jisintyirya vu̱chujantyi ni̱tiy so̱vay vurya̱jisirya vu̱cho̱tajay.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Vurya̱ma̱ sa̱y tarani̱ ni̱tiy jachiñu̱y tara vuryiva; ne vurya̱jachiñu̱y ju̱na̱y sivantirya vu̱beryantiy, jiryatiy saso̱vay vuryimusirya.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Vurya̱ma̱ vichaniy darya riy tavantyidye, daryatiy vu̱ryivya̱ta rirya̱vichanintyidyevyu̱y.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Vu̱ryityi va̱ta riy, vinuriy rityi va̱ta̱da munatya vu̱y, ¿ta̱raju̱ra rirye̱jchana̱tya nijya̱nvay ramusiy vu̱y, ta̱raju̱? Juuchatavay jarye va̱tantiryi rityi va̱ta̱da munatya riy.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Vu̱ryityi vichaniy samiñi̱, ni̱tiy vichaniy samiy munatya vu̱y, ¿ta̱raju̱ra rirye̱jchana̱tya nijya̱nvay riva vu̱y, ta̱raju̱? Juuchatavay jarye vichanichara daryantiy.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Vu̱ryityi sa̱y tarani̱, vurya̱tidye jmutya̱ tarundamu tara simusintyidye, ¿ta̱raju̱ra rirye̱jchana̱tya nijya̱nvay riva vu̱y, ta̱raju̱? Juuchatavay jarye sa̱chara riy jiryenu juuchatavay tarantidye, rirya̱tidye jmutya̱ darya tara ruumusintyidye.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Vurya̱ma̱ va̱tasara riy vu̱myityasimyi, vurya̱ma̱ vichasara samirya jachityavay; vurya̱ma̱ sa̱chara tarani̱ ti̱, dañumamu̱y ne vurya̱jmutya̱ tara simusintyidye. Ja̱murasuma ji̱ta ra̱cha daryaju̱ vu̱myurichenusa̱da variy, vurye̱cha variy Jarichumuvichi̱ dadyeñu; tapi ni̱vitya sani̱cha samirya jachityi̱ riñijyu̱ jiryatimyu̱ ne jchana̱tyavaryi, va̱cha jachipiya̱vañijyu̱ jarye.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Vurye̱cha jantyutyavay, daryani̱ sani̱cha jantyutyi̱ Vu̱jye̱ Ju̱denuntidye.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Ne vurya̱jachipiya̱ taji ti̱nijyu̱, dantyamu̱y ne vinu ni̱ ra̱jachipiya̱ taji variy vu̱ñijyu̱ntidye. Ne vurya̱tu̱chutani̱ ti̱, dantyamu̱y ne sa̱tu̱chuta ti̱ varintyidyevyu̱y. Vurya̱ramityaniy mityara ti̱ juuchuveda; ramityanichara dyetya ra̱cha̱siy variy vu̱jyu̱ntidye.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Vurya̱ma̱ vichasara sa̱yada jachityavay, Sa̱sa̱y saranusara varivyu̱y, samiy mu̱chanichara sa̱sa̱y varivyu̱y, samiy sana̱sara; muchutyasara, nupadaquinusara sa̱sa̱y varivyu̱y. Daryatiy vu̱charanu tavajyu̱ tara, daryaday rirya̱saranu variy vu̱jyu̱ntidye.” Sadatyadoda ji̱ta Jesús darya niquejadata jasiryi.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Satu̱choda ji̱ta variy ruuvara niquejada datyanusarantiy: “¿Vana̱vyidye sa̱mutay ni̱sipyuryiñi̱ jiryenu ni̱sipyuryi? ¿Neviy nana̱ju̱u̱y mityijyijyu̱y vatajomu day?
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Ne rivyichasara sisa̱ datyavay jaryiñuvay simusiy jidyetyanu̱. Samiy datyanusavañumatiy rirye̱cha, rirye̱cha ji̱ta variy nu̱tyu jidyetyanu̱.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 ¿Nu̱tyichiy vu̱ryidyi vu̱tyeryi̱ ni̱simyu riva radaryudyera, nu̱tyichiy? netimyu̱ ne vu̱dyetya ravicha jiipudaryuy vu̱ñi̱simyu.
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 ¿Nu̱tyuramusiy vurya̱jtay siva vu̱tyeryi̱, nu̱tyuramusiy? Pi̱, ra̱day sipyata jiñi̱simyusirya radaryudyera, netimyu̱ ne vu̱dyi vu̱ñi̱simyu riva jiipudaryuy didye. Netimyu̱ ne vuryi̱tu̱yadamu vichavavyu̱y, vurya̱sipyata munatya vu̱ñi̱simyusirya jiipudaryuy, rivasiy ji̱ta vurya̱diy riva vanda, vurya̱tidye sipyata variy vu̱tyeryi̱ ni̱simyusirya radaryudyentidye.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Ne rajontay samiñu darya nicyara̱jyo day, dantyamu̱y ne vana̱y rajontay nicyara̱ñu samijyontidye.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Vu̱dyetyara ni̱nu nu̱ñi rajonchiy daryaju̱. Ne vu̱chora ramuya̱ ju̱bonumusiy, dantyamu̱y ne vu̱cho cariitunumusirya sámu̱síy.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Daryaday vuryivaachara samiy nijya̱mi̱ra samiy jvaayadantiy, jiryatiy rajontay vu̱jechiy samirya jachipiya̱jadamusiy. Vuryivaachara jamirya vicharara va̱cha jvaayada, jiryatiy rajontay vu̱jechiy va̱cha jachipiya̱jadamusiy. Vuryi̱tosiy ji̱ta rasipyatachara niquejada daryaju̱ jiryatiy vu̱beyada vu̱jechimyura.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “¿Ta̱raju̱ra jiryi̱tay Nutyityu̱ ray, ta̱raju̱? tama̱ jiryeñi tuva̱churu̱y ramu rañiquejada.
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Ra̱dityanu jirye nu̱tyura sani̱cha nijya̱mi̱ ni̱tiy ju̱ti̱ rimu, ni̱tiy tuva̱chusara variy ramu rañiquejada, sasiityesara variy raju̱ntiy.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ni̱ni̱ sani̱cha nu̱tyu vanu roriiñu. Su̱beda ji̱ta nicha̱rijyu̱, sa̱tidye bay surraju̱ra yituvu̱. Ranijye̱yadanumatiy na̱va, raja̱tya̱jada ja̱a̱ saroriñiy, ne vana̱y rasiquityatadedara, jiryatiy samiy jvaachara daryaju̱ra.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Ni̱ni̱ ji̱ta ni̱tiy tuva̱chura rañiquejada, dantyamu̱y ne sasiityeru̱y variy raju̱, ni̱ni̱ sani̱cha nu̱tyu vanu roriiñuntiy. Su̱sitya̱da vattadera jiryorintuvu̱. Raja̱tya̱jadanumatiy ja̱a̱ raniy roriy, rajottimyu̱yada ti̱ta̱ju̱ varirya, pattaryityera.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.