Lucas 12
Niospa meka fena Jesucristoõnoa (YAANT) vs ARA
1 Nãskakẽ yorafã rasi akiki fekanax ichanãnifo. Shoiki fetsenifo yora ichapakõi mãiyakanax. Nãskakẽ Jesús aõxõ tãpimisfo yoikĩ taefani, ato iskafakĩ: “Õisharakãfe fariseofãfe nafo sharafora noko fanõfora ikaxõ mato anorima yoimapaikani kiki sharafoyamafikaxõ. Nãfo feparamitsapaimisfokĩ. Nãskakẽ mãri ato keskara iyamakãfe.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 “Akka nã afara one yoifimisfono Niospa ato xafakĩa kãimaxoxii, afarari fomãpaimisfono nãfori Niospa ato xafakĩa kãimaxoxii.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 “Nãskakẽ a yora fetsafo fomãfai ares shinãmisfo, nãfori Niospa xafakĩa faxii. Nã pexe kene mẽraxõ pexe fepoti tserexõ afara one yoimisfori, nãfori Niospa pexe kachiori ato xafakĩa kãimaxoxii keyokõichi tãpinõfo,” ixõ Jesús ato yoini.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Anã Jesús ato yoini iskafakĩ: “Efe yorafãfe, ẽ mato yoi. Mato retepaifiaifono rateyamakãfe. Akka mãto yora nafiaino mãto fero mẽsho naima kiki.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Akka ẽ mato yoi, tsoaki mã mesetiroma, atoki mesetamaroko Nios fistiki mesekãfe. Nãato noko retexõ nõko fero mẽsho nã omiskõipakenakafo mẽra potatiroki. Nãskakẽ akiki mesekãfe.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Akka ẽ mato yoi mã tãpinõ. Na cinco peya mĩshtifo minixõ mã kori ichapa fiima. Ãfe exe rafes mã fii. Askatamaroko Niospa keyokõi peya mĩshtifo noi. Atokai shinãmakĩnakama. Peya mĩshtifo afaamafiakẽ Niospa ato noi. Keyokõi Niospa ato shinãpakenaka.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Akka ẽ mato yoi, Epa Niospa mãto foo fisti rasi mato tãpikakõia. Nãskakẽ rateyamakãfe. Nã peya mĩshtifo kexesharamis keskafakĩ matori Epa Niospa kexesharakĩ finakõiakĩ,” ixõ Jesús ato yoini.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Anã Jesús ato yoini iskafakĩ: “Akka ẽ mato yoi yorafãfe ferotaifi, ‘Jesús ẽfe Ifora,’ ea faifono, ẽri, ‘Nafo efe yorafo,’ ẽ ato faxii Epa Niospa ãfe ãjirifãfe ferotaifi.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Akka nã yorafãfe ferotaifi, ‘Jesús ẽfe Ifomara,’ ea faifono, ẽri Niospa ãfe ãjirifãfe ferotaifi, ‘Nafo efe yorafomara,’ ẽ ato faxii.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Akka Niospa Fake chakafakĩ mekafaifono Niospa ato chaka soaxotiro. Akka Epa Niospa ãfe Yõshi Shara chakafakĩ mekafaifono Epa Niospa ato chaka soaxonakama.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Nãskata ichanãti pexefo ano mato iyoaifono, askayamakĩ xanĩfofo ano mato iyoaifono, shinãchakayamakãfe afeskaxõ mã ato kemaimãkai afaa mã ato faimãkai. Epa Niospa mato shinãmasharai kiki.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Akka a mato chakafakĩ mekafaifono Epa Niospa Yõshi Sharapa mato shinãmasharaino mã ato kemasharai,” ixõ Jesús ato yoini.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Nãnoa fẽtsa Jesús yoini: “Ifo, ẽfe ochi ea yoixõfe ãfe afama mĩshtifo ea paxkaxonõ,” faito,
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesús kemani: “Efe yorashta, tsõakai ea nĩchima ẽ ato yoinõ ãto afama mĩshti paxkanãnõfo,” ixõ yoita.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Nãskaxõ anã yoini: “Mã kexemesharakãfe afarafo ato fichipaiyamakãfe, ayafixõ finõmafãi fipaiyamakãfe. Nã nõ yopaifo shinãyamakãfe, afama mĩshtiõnoaxkai nõ isharatiromaki. Nõko afama mĩshtifãfekai nõko õiti noko inimamaxotiromaki,” ixõ Jesús ato yoini.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Nãskaxõ anã meka fetsafaxõ ato yoini: “Feronãfake fetsa afama mĩshti ichapaya ini. Ãfe tare ano yonosharaxõ afama mĩshti fanano ichapakõi ini.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Nãskakẽ nã feronãfake afama mĩshti ichapayato iskafakĩ shinãni: ‘¿Ẽfe yonofo ẽ afeskafaimẽ? Fanĩkai ẽfe yonofo ẽ fatiroma,’ ixõ shinãni.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Nãskaxõ anã shinãni: ‘Ẽje, mẽ shinã ẽ afeskafaimãkai. Nã ẽ ano afama mĩshtifo famis ẽfe pexe nasaxõ anã efapafai, nãno ẽfe fana fimifo mekexiki ẽfe afama mĩshtifoya.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Nãskaxõ ẽfe shinãmã ẽ shinãi iskafakĩ: “Nẽ afama mĩshti mekekõia nã xiniai tii rakakõikai pixiki, ayayanã inimasharakõiyanã.” ’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Nãskaito Niospa iskafakĩ yoini: ‘Mĩkai afaa tãpiama. A na fakishi mĩ nai, akka, ¿na mĩ mekeafo tsoanã ikimẽ?’ fani.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Nãskariatiro a yora afama mĩshti ichapaya ikatsaxakĩ Nios shinãtama. Akka Niospa õiaino anã afaya itiroma,” ato fani Jesús.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Nãskata chipo Jesús aõxõ tãpimisfo yoini iskafakĩ: “Ẽ anã mato yoisharanõ. Ea nikasharakãfe. Shinãchakayamakãfe.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Akka a nõ piaitokai noko imasharatiroma. Askatari a nõ safeatori nõko yora noko imasharaxotiroma.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Shinãkapo. Nã peyafãfekai afaa fanamisfoma, afarikai topimisfoma. Askatari afari mekemisfoma. Nãskafekẽ Epa Niospa ato pimamis. Akka Niospa nã peyafo finõmainĩfofã matoroko kexesharakõimis.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Nãskakẽ, ¿afeskakĩ mã shinãchakaimẽ? A nõ shinãchakaitokai pena fisti noko anã nimatiroma.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Akka afaa shinãyamakãfe. A nõ shinãitokai noko nimatiroma. Nãskakẽ afaa shinãyamakãfe.
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Akka shinãkapo afeskax charofo foaikamakĩ. Na charofãfe yonokanima. Askatari xapo toro atirofoma rapati faxikakĩ. Nãskakẽ ẽ mato yoi, na charofo sharafiano xanĩfo Salomón rapati sharafinakõi safefixõ na charofo finõama.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Akka Niospa nafefo shara mĩshti onifasharafiano nõ sepakĩ xateano natiro. Nãskaxõ nõ koofatiro. Akka charofo finõmainĩfofã Niospa mato noikĩ mato rapati shara safematiro, mato kexesharaxõ. Akka mã shinãchakakĩ mã Nios chanĩmara fasharaima.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Nãskakẽ shinãkĩ iskafayamakãfe: ‘Ooa, ẽ afaa piimẽti a ẽ piai keyoano, askatari ẽ afaa ayaima,’ ixõ shinãyamakãfe.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Akka nã Nios Ifofaifãfema iskara shinãmisfo. A piai fisti shinãkata, a safepaiyaifori shinãmisfo. Akka Epa Niospa mã mato tãpia afarafo mã yopaito.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Nãskakẽ mãroko Nios xanĩfoõnoa shinãfafãikãfe. Mã askaito afara shara Niospa mato inãxii kiki,” ixõ Jesús ato yoini.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Anã Jesús ato yoini iskafakĩ: “Efe yorafãfe, rateyamakãfe, Epa Niospa mato kexesharaikiki. Akka Epa Niospa ãfe afama mĩshti mato inãsharai inimakõikai mato inãsharai.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Mãto afama mĩshtifo minixõ kori fiyokãfe. A yora afaamaisfo ato inãxikakĩ. Mã askaino Niospa nã ika anoxõ mato afama mĩshti mekexona. Nãfokai keyonakama, tsoarikai yometsotiroma. Askatari nakaxari mato pĩatiroma, Epa Niospamãi mato mekexonano.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Akka mãto afama mĩshti shinãkĩ nã fisti mã shinãi. Akka mã Nios fisti shinãkĩ nã fistiri mã shinãkõitiro mãmãi noikõikĩ. Nãskax mã afe isharapakexatiro,” ixõ Jesús ato yoini.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Anã Jesús ato yoini iskafakĩ: “Nãskakẽ itipinĩsharakãfe mãto rapati safesharakõita mãto rãpariri õtasharakõikãfe.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Nã ãfe ifo yonoxomisto ãfe ifo manatiro keskakãfe pexe fetsa ari kaax, ãfiyatani oaino. Mã nokoaito ãfe fepoti koshi fepexoxiki, mã nokoxõ fepoti ramãtoshiaino.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Nãskaifono ãto ifo atoki inimasharakõitiro, manasharakõiaifono. Akka ẽ mato yoikõi ãto ifãfe mĩsa ano ato tsãotiro atoki inimayanã. Nãskaxõ ato pimatiro atoki inimasharakõiyanã.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Nãskakẽ inimasharakõitirofo ãto ifomãi manasharakõikanax, yamenake kafanaino nokoaino, askayamai penanaki kafanaino nokoainori akiki inimasharakõitirofo.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Nãskakẽ mãri nã keskara tãpisharakãfe. Akka pexe ifãfe mã tãpixõ afetĩa yometso nokoimãkai ixõ ãfe pexe itipinĩshara fatiro, a mẽra ikiax yometsoyamanõ.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Nãskarifiai mãri itipinĩsharakãfe. Akka oimara ixõ mã ea manayamaino ẽ matoki nokorisatani,” ixõ Jesús ato yoini.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Nãskaito Pedro yõkani: “Ifo, ¿noko fisti meka fetsafaxõ mĩ yoiamẽ, askayamakĩ keyokõi mĩ noko yoiamẽ?” ixõ Pedro yoikaito,
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Jesús kemani: “Mã tãpinõ ẽ mato yoi afe keskaramãkĩ ina shara ãfe xanĩfãfe ãfe afama mĩshti kexemafaini mai fetsa ari kakĩ nã ãfe pexe anoafo ato kexesharaxonõ ato pimasharayanã, nã ãfe xanĩfo fena oyamaino.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Mã mai fetsa ari katani oxõ õitoshini a yonoxomisto mã yonoxosharakõiano. Nãskakẽ akiki inimakõini a yonoxomisri inimakõini mãmãi yonoxosharakõiax.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ẽ mato pãraima. Nãskaxõ ãfe xanĩfãfe mã xanĩfo imaxõ ãfe afama mĩshti kexexonõ inãtiro.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Akka nã ãfe xanĩfo yonoxomisto, ‘Ẽfe xanĩfo fena oimara,’ ixõ shinãkĩ, a yonoxomis fetsafo sẽteketsani, kẽrofoya. Nã pãemisfo fe rafexõ ato feta piyanã, askatari ato feta ayayanã, askatari ato fe pãeyanã.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Iskaratĩa ẽfe xanĩfo oimara ixõ manayamaino, nã pena fistichi ãfe xanĩfo nokofiaino mã nokoxõ a yonoxomis omiskõimatiro, nã yora chakafo fomisfo mẽra potakĩ.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Akka a yonoxomisto mã tãpia ãfe ifãfe fichipaiyai keskara, nãskakẽ mã tãpifiax itipinĩsharama, nãskakẽri nikasharaima, nãskakẽ ãfe ifãfe omiskõimayanã koshaketsatiro.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Akka a yonoxomis fẽtsa ãfe ifãfe yoia keskara tãpixoma afara chakafakẽ ãfe ifãfe omiskõimafiakĩ, omiskõimasharanima. Nãskarifiakĩ Niospa fetsa ichapa tãpimaxõ ichapari yõkaxii. Iskafakĩ a ẽ mia yoia keskafakĩ, ¿fetsafo mã mĩ ato tãpimasharamẽ? ixõ yõkaxii. Akka fetsafo tãpimasharamano Niospa omiskõimakĩ tãpimaxii,” ixõ Jesús ato yoini.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Anã Jesús ato yoini iskafakĩ: “Ẽ keyokõi maifo tii anoa ãto chaka xatemaniyoi ẽ oa. Atirifãfe ea chanĩmara faifono, fetsafãferi ea chanĩmara fakanima. Nã chanĩmara faamafo Niospa ato omiskõimaxii. Ẽfe Epa Niospa ea mai ano yonomanai keskara iskaratĩa keyokõi shara ikerana.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Akka matoõnoax naxii ẽ oni. Akka ẽ nayoamax ẽ omiskõixii. Nãskakẽ ẽ omiskõifinakõita ẽ naxii.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Akka, ¿mã shinãimẽ ẽ oni nono mai anoax eõnoax inimanõfo? Maa. Askarakaima. Akka ẽ mato yoi nã ea chanĩmara faafãfe shara shinãifono, akka a ea chanĩmara faafãfema shara shinãkanima, afara chaka shinãkani.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Akka iskaratĩa nã pexe fisti mẽra cinco yorafo ikaxõ anorisfo shinãkanima, paxkanãtirofo. Trespato nã rafe noikaspaifono, nã rafetari nã tres noikaspatirofo.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Apa ãfe fake noikaspaino ãfe fakefãferi ãfe apa noikaspatiro. Ãfe ãfari ãfe fake xotofake noikaspaino ãfe fake xotofãkeri ãfe afa noikaspatiro. Askatari ãfe fãfa yõxafãfe ãfe fãfa naetafa noikaspaino ãfe fãfa naetafari ãfe fãfa yõxafo noikaspatiro.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Nãskata Jesús yorafo yoini iskafakĩ: “Nai foiski nai kõi õikĩ nai choshtakẽ oi feira mã faino oi itiro.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Akka nã xini oaima anorinoax nẽfefã oaino, mã xiniaira mã fatiro. Chanĩma, nãskatiro.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Akka mãkai afaa tãpiama, mãkõi mã kakamepaimis a mã yoiai keskara mã yoifikĩ mã chanĩmara famisma. Mã nai foiskĩ mã yoimis oi feira mã famis. Askara tãpifixõ mãkai a Niospa mato yoiai keskara mã chanĩmara fapaima. Iskaratĩa afara afeskarafiaitokai mã tãpiama,” ixõ Jesús ato yoini.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Anã Jesús ato yoini iskafakĩ: “Akka, ¿afeskakĩ mã shara shinãimamẽ a sharafinakõia?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Akka fẽtsa mato yoikĩ iskafaino: ‘Mĩ ea chakafaa. Ẽ xanĩfo yoikai,’ ixõ mato yoiaino, xanĩfo ari kayoamano koshi raefakãfe. Akka mã askafayamaino nã xanĩfãfe ãfe sorarofo yoitiro nã sorarofãfe mato karaxa mẽra ikimanõfo.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ẽ mato paraima. Fẽtsa mato karaxa mẽra ikimanano mã fena tseketiroma. Akka nã mã nimia kopifatĩa mã tseketiro,” ixõ Jesús ato yoini.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.