Mateus 22
Mbeɗe sáka kuni fie (XUO) vs NVT
1 Zezu mbi law ɓay kḭ na rɔɓay, a ɓǎake ɓay ha̰ nzoɓri ká i ɗo láa ɓay ɓe na mii:
1 Jesus lhes contou outras parábolas. Disse ele:
2 «Síe ká Ŋgɛrɛwṵru re mbay ká tul nzoɓri ká tusiri key na ɗo munu ɓa mbay ká ɗaa bawda fe sṵm suoriya ya̰aŋa má̰y ha̰ vi-e,
2 “O reino dos céus pode ser ilustrado com a história de um rei que preparou um grande banquete de casamento para seu filho.
3 a ɗi nzoɓri ká ɓay haŋa ri vi zaɗɛ. Zaɗka namke na vi báyḭi lɛ, ka pie leɗ káw ɓeri vǎa ɗi nzoɓri káʼa ɗi ri pola na ɓay haŋa ri ví sṵ fe sṵm suoriya na. Roo lɛ, nzoɓkeri na i hii vika ya.
3 Quando o banquete estava pronto, o rei enviou seus servos para avisar os convidados, mas todos se recusaram a vir.
4 Lɛɛ, mbay na pie leɗ káw ɓe kḭri rɔɓay a ɓaa mii: “Ì vǎa ɓaa ha̰ nzoɓri ká mì ɗi ri pola na mii: ‘Timbɛɗɛ key na, mì leke fe sṵm suoriya ɓi na zuɔ zeɓ zeɓ ro. Nday ɓiri ɓáy vuy ɓiri ká ŋgɔɓ ndaɓ ndaɓ na, mì i ri ro. A feri riw bele na, mì leke zuɔ zeɓ zeɓ ro. Ì vi ɓo, í sṵ fe sṵm suoriya ya̰aŋa kḭ na.’”
4 “Então ele enviou outros servos para lhes dizer: ‘Já preparei o banquete; os bois e novilhos gordos foram abatidos, e tudo está pronto. Venham para a festa!’.
5 Báyḭi lɛ, nzoɓri káʼa ɗi ri na, i ker se tul ɗiw ɓe na mbḭw ya. Nzoɓ ha̰a ha̰a lɛ, mbi faa a se zaɗ seɗ ɓe. Nzoɓ ni zɔl a se wáa ɓe, a nzoɓ nu zɔl a se zaɗ fɛ́rɛ nun lari ɓe laa.
5 Mas os convidados não lhes deram atenção e foram embora: um para sua fazenda, outro para seus negócios.
6 A nzoɓ ha̰wri laa lɛ, i mgba leɗ káw ɓeri na, í ɗara ri mboloŋ mboloŋ a í i ri.
6 Outros, ainda, agarraram os mensageiros, os insultaram e os mataram.
7 Zaɗka mbay na laa ɓayke munu báyḭi lɛ, law-ɛ fa̰a ni puu-u ha̰ ni mbi nzi-ɛ, a pie nzoɓ yṵm ɓeri ha ri vǎa i ri, a í nzuɗ puo ɓari ɓáy huu kpoy kpoy.
7 “O rei ficou furioso e enviou seu exército para destruir os assassinos e queimar a cidade deles.
8 Falɛ ku báyḭi lɛ, mbay na ɓaa ha̰ leɗ káw ɓe kḭri mii: “Fe sṵm suoriya ya̰aŋa kḭ na, mì leke zuɔ zeɓ zeɓ ro. Roo lɛ, ɓari ká mì ɗi ri na, fe ɗáa ɓari maa ɓay haŋa ri vi ya.
8 Disse a seus servos: ‘O banquete de casamento está pronto, e meus convidados não são dignos dessa honra.
9 Munu zu lɛ, ì se ɓáy waɗ faari a í ɗi nzoɓri riw bele ká ì ziŋ ri na ha ri ví sṵ fe sṵm bawda suoriya na.”
9 Agora, saiam pelas esquinas e convidem todos que vocês encontrarem’.
10 Báyḭi lɛ, leɗ káwri na i se ɓáy waɗ faari, í mbṵ nzoɓri riw bele ká i ziŋ ri na: nzoɓ law ndayari nda̰w, nzoɓ law kereri nda̰w pi. Ɓe ze, ha̰ ɓil hul fe sṵm suoriya na mbaa ɓa nzoɓri mɛr mɛr.
10 Então os servos trouxeram todos que encontraram, tanto bons como maus, e o salão do banquete se encheu de convidados.
11 «Báyḭi lɛ, mbay na nduo a se hula, a kɔ nzoɓri ká i kaw nzaa tutakra fe sṵm na. Lɛɛ, ka kɔ wa̰ra nzoɓ mbḭw ká nduo gari séke zaɗ suoriya ya̰aŋa kḭ na ya hɔy, kal a kaw ɗi nda̰w.
11 “Quando o rei entrou para recebê-los, notou um homem que não estava vestido de forma apropriada para um casamento
12 Lɛɛ, mbay na vǎa vbi ni mii: “Nzoɓ buɔ-i, ɗaa mina nda̰w rɔɔ, mù nduo mú vi zaɗ suoriya ya̰aŋa kḭ na key, taŋ ndúo gari ya̰aŋa kḭ na lɛ?” Lɛɛ, zaɗ ɓay zee leɗban na sɛl.
12 e perguntou-lhe: ‘Amigo, como é que você se apresenta sem a roupa de casamento?’. O homem não teve o que responder.
13 Ɓe nu ku ro, mbay na ɓaa ha̰ leɗ káw ɓeri mii: “Ì mgba ni í siŋ ɓal-ɛri ɓáy nduo-ɛri, í vbu ni ɓo zaɗ ká sii nduŋ ká kɛlɛ. Ɓa zaɗ ká nzoɓri rɛ́kɛ rɛw ɓáy mbii nun-ri mgboɓo mgboɓo, a í sṵ sere-ri ŋgɛ̌r ŋgɛ̌r ká ɗi.”»
13 Então o rei disse: ‘Amarrem-lhe as mãos e os pés e lancem-no para fora, na escuridão, onde haverá choro e ranger de dentes’.
14 Báyḭi lɛ, Zezu siŋ tul law ɓay na a ɓaa mii: «Ŋgɛrɛwṵru ɗi nzoɓri ŋgḭi ɓamba, roo lɛ, nzoɓri káʼa nan ri na, i ŋgḭi ya nzɛkrɛ hɔy.»
14 “Pois muitos são chamados, mas poucos são escolhidos”.
15 Báyḭi lɛ, *Fariziri vǎa mbṵ kḭ í nzaara faa ɓay nzáa nzaa Zezu ɓáy faa vbiwri.
15 Então os fariseus se reuniram para tramar um modo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
16 Falɛ ku báyḭi lɛ, i pie nzoɓ ha̰nɛri ká i ɓa leɗ nduoɓal-ri, ɓáy Ziɓ ha̰nɛri ká i zuɔ fal Mbay *Eroɗ na ha ri vǎa ɓaa ha̰ Zezu mii: «Mbay, ɓuru kɔ nda̰w, ɓo na mù ɓaa sùo ɓay, a mú fere nzoɓri tusuɛ ɓay ká se tul fe ɗáa ká rii law Ŋgɛrɛwṵru. Mù ya̰a kér ɓay nzoɓ mú ɗáake fe ya, ɓay ḭi lɛ, ɓo na mù ɓaa ɓay ziŋ nzoɓ taŋ náa nun nzoɓ.
16 Enviaram alguns de seus discípulos, junto com os partidários de Herodes, para se encontrarem com ele. Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto e ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. É imparcial e não demonstra favoritismo.
17 Munu zu lɛ, mu tína kér ɓay ɓo ha̰ ɓuru laa. Wa̰a, *bol kusol naari ha̰ faa ɓay haŋa nzoɓ puo larimbuo ha̰ Mbay Sezar mase, ha̰ faa ya lɛ?»
17 Agora, diga-nos o que o senhor pensa a respeito disto: É certo pagar impostos a César ou não?”.
18 Báyḭi lɛ, Zezu kɔ kér ɓay ɓari ká ndaya na a ɓaa ha ri mii: «Ɓaarì nzoɓ nzaa rúɔ ɓayri! Wa̰a, ɓay ḭi nda̰w rɔɔ, ì nzaa nzaa-i ɓay mgbaka mì ɓáy ɓay lɛ?
18 Jesus, porém, sabia de sua má intenção e disse: “Hipócritas! Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha?
19 Lari ká i púoke larimbuo na, ì kíɛ mì ha̰ mi kɔ.» Lɛɛ, i tina lari na mbḭw í kiɛ ni.
19 Mostrem-me a moeda usada para pagar o imposto”. Quando lhe deram uma moeda de prata,
20 Báyḭi lɛ, Zezu yḭ̀i a vbi ri mii: «Tul nzoɓ, ɓáy riŋ nzoɓ ká i vbie ɗo lari key na wa̰a, ɓa nzoɓ ve zu lɛ?»
20 ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”.
21 Lɛɛ, i yḭiŋra ɓáy ɓay ha̰ ni mii: «Ɓa Mbay Sezar.» Báyḭi lɛ, Zezu mbi ɓay a ɓaa ha ri mii: «Munu zu lɛ, feri ká ɗo ɓay tul Mbay Sezar lɛ, ì ha̰ Sezar, a feri ká ɗo ɓay tul Ŋgɛrɛwṵru laa lɛ, ì ha̰ Ŋgɛrɛwṵru.»
21 “De César”, responderam. “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele.
22 Zaɗka Fariziri laa ɓay ká Zezu ɓaa ha ri munu na báyḭi lɛ, tuku ri ha ri kaw yer a í pɔŋ ni í zɔl yɔ́rɔŋ yɔrɔŋ.
22 Sua resposta os deixou admirados, e eles foram embora.
23 Báyḭi lɛ, ɓáy ɓil namke ku na *Sadusiri soro í vi luo Zezu. Ɓa ɓari Sadusiri na ze i ker í ɓaa mii, nzoɓ hu lɛ, ti tḭ́i saa luɔ huɗ ya.
23 No mesmo dia, vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos,
24 Ro, í vi vbi Zezu mii: «Mbay, *Moyze ɓaa mii, zaɗka nzoɓ hu taŋ mbóŋ nzoɓ lɛ, ndaɗ ɓay haŋa yṵ-ɛ ka ya̰a má̰y pile ɓe na a mboŋke nzoɓ, a kɔ̌rɔke mḭiri yṵ-ɛ ká hu na.
24 e perguntaram: “Mestre, Moisés disse: ‘Se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho, que dará continuidade ao nome do irmão’.
25 Báyḭi lɛ, nzoɓ ɓáy yṵ-ɛri tul-ri tɔnɔ say i ɗo sakra ɓuru. Ŋgɛrɛ leɗ ká ya̰a má̰y na hu taŋ mboŋke nzoɓ, a pɔŋ má̰y pile na ha̰ tɔŋnɔ fal-ɛ.
25 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos, de modo que seu irmão se casou com a viúva.
26 Nzoɓ ndeke ɗi siɗike na ví hu a pɔŋ má̰y pile na ha̰ nzoɓ ndeke ɗi sayke. Nzoɓ ndeke ɗi sayke na kara feke ɗo ziŋ ni munu na nda̰w, ha̰ ɓari ká tul-ri tɔnɔ say na, i ya̰a má̰yke na a í hu taŋ mboŋke nzoɓ ɓáy zaɗ ɓari riw bele.
26 O segundo irmão também morreu, e o terceiro irmão se casou com ela. E assim por diante, até o sétimo irmão.
27 Ká fal huɗ ɓari ku riw bele na, má̰y na kara ví hu nda̰w.
27 Por fim, a mulher também morreu.
28 A munu ku wa̰a, síeke ká nzoɓri tḭ́i saa luɔ huɗ na, nzoɓ ve ká sakra ɓari ká tul-ri tɔnɔ say ku na, má̰y na a ɓá taa ɓe lɛ, ɓay ḭi lɛ, ɓari ká tul-ri tɔnɔ say riw bele na, i ya̰a ni ya̰a ɓáy zaɗ ɓari.»
28 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
29 Lɛɛ, Zezu yḭiŋra ɓáy ɓay ha ri mii: «Ɓaarì na ì wṵru faa, ɓay ḭi lɛ, ɓay ká ɗo ɓil mbeɗe Ŋgɛrɛwṵru na, ì laa ya nda̰w, a í kɔ hṵrusuo Ŋgɛrɛwṵru ya nda̰w pi.
29 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus,
30 Tusuɛke lɛ, síe ká nzoɓri tḭ́i saa luɔ huɗ na, wa̰rari ɓáy má̰yri i ti ya̰aŋa kḭ ya, roo lɛ, i ɗoko munu ɓa leɗ nzaapeɗ Ŋgɛrɛwṵruri ká nulue.
30 pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
31 A ɓay ká se tul tḭ́i nzoɓri saa luɔ huɗ na wa̰a, ì kḭi ɓayke ká Ŋgɛrɛwṵru ɓaa ɗo ɓil mbeɗe ɓe ha rì na ya hɔy lɛ woo? Fal huɗ *Abaraham nda̰w, Izak nda̰w, rɔɔ ɓáy *Zakoɓ nda̰w na, bole ɗi ɗi nda̰w rɔɔ Ŋgɛrɛwṵru ɓaa mii:
31 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nas Escrituras? Deus disse:
32 “Mì ɓa Ŋgɛrɛwṵru Abaraham, Ŋgɛrɛwṵru Izak, a mí ɓa Ŋgɛrɛwṵru Zakoɓ nda̰w.” Munu zu lɛ, Ŋgɛrɛwṵru na ɓa Ŋgɛrɛwṵru nzoɓ káw ɓáy kumnunri ɓo, ka ɓa Ŋgɛrɛwṵru nzoɓ huɗeri ya.»
32 ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos”.
33 Ruɔ nzoɓri ká i laa ɓay fe fére Zezu na tuku ri ha ri kaw yer riw bele.
33 Quando as multidões o ouviram, ficaram admiradas com seu ensino.
34 Zaɗka *Fariziri laa mii, Zezu mgba nzaa *Sadusiri na báyḭi lɛ, i mbṵ tul kḭ,
34 Sabendo os fariseus que Jesus tinha calado os saduceus com essa resposta, reuniram-se novamente para interrogá-lo.
35 lɛ, nzoɓ mbḭw ká sakra ɓari ká ɓa nzoɓ fére nzoɓri *bol kusol Ziɓri na soro ɓa lakun Zezu ɓay nzáa nzi-ɛ ɓáy ɓay, ze a vbi ni mii:
35 Um deles, especialista na lei, tentou apanhá-lo numa armadilha com a seguinte pergunta:
36 «Mbay, ká ɓil *mbeɗe bol kusol naari na wa̰a, bol kusol taa ha̰a ze kal taa ha̰wri riw bele lɛ?»
36 “Mestre, qual é o mandamento mais importante da lei de Moisés?”.
37 Lɛɛ, Zezu yḭiŋra ɓáy ɓay ha̰ ni mii: «“Ŋgɛrɛmbay Ŋgɛrɛwṵru ɓo na, mù híi ni ɓáy ɓil law-ari riw bele nda̰w, ɓáy pa̰ra nun sùo-ɔri riw bele nda̰w, rɔɔ ɓáy kér ɓay ɓori riw bele nda̰w pi.”
37 Jesus respondeu: “‘Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma e de toda a sua mente’.
38 Ɓe key ze ɓa titire bol kusol ká kal taa ha̰wri riw bele.
38 Este é o primeiro e o maior mandamento.
39 A bol kusol ndeke ɗi siɗike ká ndaɗ ɓamba tasiri a rìi bol kusol taa titireke nda̰w na ze ɗo key: “Mù híi kṵ-ɔ munu ká sùo-ɔ ɓo kḭ.”
39 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’.
40 Bol kusol niri ká siɗi key na, mbṵ fe fére mbeɗe bol kusol *Moyze ɓáy taa *nzoɓ ya̰aŋa ɓayri saa nzaa Ŋgɛrɛwṵru riw bele.»
40 Toda a lei e todas as exigências dos profetas se baseiam nesses dois mandamentos”.
41 Nam mbḭw munu *Fariziri mbṵ kḭ. Zaɗka Zezu kɔ ri na báyḭi lɛ, ka vbi ri ɓay mii:
41 Então, rodeado pelos fariseus, Jesus lhes fez a seguinte pergunta:
42 «Ì ker ɓay mina ze ká ɓil law-rì lɛ? *Krisi, nzoɓ ká Ŋgɛrɛwṵru waa ɓay píe ni ví ya̰a nzoɓri na wa̰a, ka ɓa vu bulu ve lɛ?» Lɛɛ, i yḭiŋra ɓáy ɓay ha̰ ni mii: «Ka ɓa vu bulu Mbay *Daviɗ.»
42 “O que vocês pensam do Cristo? De quem ele é filho?”. Eles responderam: “É filho de Davi”.
43 Báyḭi lɛ, Zezu yḭ̀i a vbi ri ɓay mii: «A munu ku wa̰a, ɗaa mina nda̰w rɔɔ, Mbay Daviɗ ká ɓaa ɓay ɓáy faa Tem Ŋgɛrɛwṵru na ɗi ni ɓa Ŋgɛrɛmbay lɛ? Mbay Daviɗ na ɓaa mii:
43 Jesus perguntou: “Então por que Davi, falando por meio do Espírito, chama o Cristo de ‘meu Senhor’? Pois Davi disse:
44 “Ŋgɛrɛwṵru Ŋgɛrɛmbay ɓaa ha̰ Ŋgɛrɛmbay ɓi mii:
44 ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
45 «A zaɗka Mbay Daviɗ ɗi Krisike na ɓa Ŋgɛrɛmbay na wa̰a, ɗaa mina rɔɔ a yḭ́i a ɓa vu bulu Mbay Daviɗ nda̰w lɛ woo?»
45 Portanto, se Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”.
46 Lɛɛ, nzoɓ mbḭw káʼa yḭiŋra ɓáy ɓay ha̰ ni na tiya. Úru saa namke ku na nzoɓ mbḭw káʼa zíŋ faa ɓay vbika ni ɓay na ti mbǎa.
46 Ninguém conseguiu responder e, depois disso, não se atreveram a lhe fazer mais perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.