Lucas 14
Mbeɗe sáka kuni fie (XUO) vs ARA
1 Nam mbḭw ká ɓa *nam mgbaka ta̰ram Ziɓri na, Zezu se luo mbay *Fariziri mbḭw munu káʼa ɗi ni ɓay haŋa ni sṵ fe. Lɛɛ, ɓari ká i kaw zaɗɛ na i ŋga̰a Zezu zii ɓay kɔ́kɔ.
1 Aconteceu que, ao entrar ele num sábado na casa de um dos principais fariseus para comer pão, eis que o estavam observando.
2 Báyḭi lɛ, nzoɓ mbḭw munu ká fe nduo ni na tḭi a ɗo pol Zezu.
2 Ora, diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Lɛɛ, Zezu mbi ɓay a vbi *nzoɓ fére nzoɓri bol kusolri ɓáy Fariziri mii: «Ɓáy faa *bol kusol naari na, vaa nzoɓ suosɛrɛm ká ɓil nam mgbaka ta̰ram na, ndaɗ ɓay ɗáa mase ndaɗ ɓay ɗáa ya lɛ?»
3 Então, Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou-lhes: É ou não é lícito curar no sábado?
4 Báyḭi lɛ, i ɗo tul kḭ silili. Lɛɛ, Zezu mgba nzoɓ suosɛrɛm na a vaa ni, rɔɔ a pɔŋ faa ha̰ ni zɔl.
4 Eles, porém, nada disseram. E, tomando-o, o curou e o despediu.
5 Falɛ ku lɛ, ka ɓaa ha ri mii: «Ká sakra ɓaarì key na wa̰a, nzoɓ ve ze, vi-e mase nday ɓe lie ɓo luɔ mbii ká síe nam mgbaka ta̰ram lɛ, kaʼa séke ɓa vaa ɓay vǎa kúɔ ni tḭi kɛlɛ ya lɛ?»
5 A seguir, lhes perguntou: Qual de vós, se o filho ou o boi cair num poço, não o tirará logo, mesmo em dia de sábado?
6 Lɛɛ, i kɔ faa yḭiŋra ɓáy ɓay ɗo tul ɓay key na ha̰ ni ya.
6 A isto nada puderam responder.
7 Zezu kɔ faa ká nzoɓri ká i ɗi ri ɗiw fe sṵm na, i nzǎarake zaɗ káw kereri ɓay káw ɗi ká pol nzoɓ ha̰wri. Báyḭi lɛ, ka mbi law ɓay key na a ɓaa ha ri mii:
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes uma parábola:
8 «Zaɗka i ɗí mù ɓay haŋa mù se mú vǎa sṵ fe ká zaɗ ya̰aŋa kḭ na lɛ, mu mgba zaɗ káw kere ká ɗo pola mú káw ɗi ya rɔɓay, ɓay ḭi lɛ, kɔ ya lɛ, sakra nzoɓri ká i ɗi ri ɓay haŋa ri sṵ fe na, nzoɓ ha̰nɛ ká ɗi ku a kál tul-a ɗo ɗi.
8 Quando por alguém fores convidado para um casamento, não procures o primeiro lugar; para não suceder que, havendo um convidado mais digno do que tu,
9 Zaɗka mù mgba zaɗ káw kere mú kaw ɗi pola, rɔɔ nzoɓ ká ɗi rì ɗiw sṵm na ví ɓáa ha̰ mù mii: “Mu pɔ́ŋ zaɗ káw key na ha̰ nzoɓ ni,” lɛ, mù úru ɓáy sahoy ɗeŋ ɗeŋ, mú vǎa kaw ɔ́rɔ fal ká mgbaɗa.
9 vindo aquele que te convidou e também a ele, te diga: Dá o lugar a este. Então, irás, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Ze, ndaɗ ɓay ɗáa munu ya. Zaɗka i ɗí mù ɓay haŋa mù vǎa sṵ fe, rɔɔ mù se ɗi lɛ, mu vǎa mgba zaɗ káw ká ɔ́rɔke mgbaɗa ká fal, mú káw ɗi, ɓay haŋa ɓo zaɗka nzoɓ ɗika mù na vi lɛ, ka ɓaa ha̰ mù mii: “Mbá̰a, mu sóro ɓa pola ɓa zaɗ káw kere key.” Ɓe munu nda̰w rɔɔ, a ɓá fe riŋ ɗika ɓo ká nun nzoɓri riw bele ká i kaw nzaa fe sṵm ziŋ mù na ɓáy.
10 Pelo contrário, quando fores convidado, vai tomar o último lugar; para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, senta-te mais para cima. Ser-te-á isto uma honra diante de todos os mais convivas.
11 Tusuɛke lɛ, nzoɓ ha̰a ha̰a ká ura tul-e ɓa siya na, Ŋgɛrɛwṵru a mgbaka ɗiŋ ɓa siri. A nzoɓ ká ɗiŋ tul-e ɓa siri laa lɛ, kaʼa úru ɗo siya.»
11 Pois todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Falɛ ku lɛ, Zezu ɓaa ha̰ nzoɓ káʼa ɗi ni ɗiw sṵm na a ɓaa mii: «Zaɗka mù leke fe sṵm, mú ɗi nzoɓ ɓa ɓisie mase tilaw lɛ, mu ɗi nzoɓ buɔ-ɔri ya nda̰w, yṵ-ɔri ya nda̰w, nzoɓ ini ɓori ya nda̰w, mase nzoɓri ká i ɓa nzoɓ feziŋa ká tul kpaŋ ɓo ya nda̰w, ká kɔ ya lɛ, i ɗika mù ɗiw suo bole taa ɓo ká i sṵ na.
12 Disse também ao que o havia convidado: Quando deres um jantar ou uma ceia, não convides os teus amigos, nem teus irmãos, nem teus parentes, nem vizinhos ricos; para não suceder que eles, por sua vez, te convidem e sejas recompensado.
13 Roo lɛ, zaɗka mù leke fe sṵm ruɔ na, ndaɗ ɓay haŋa mù ɗi nzoɓ kṵkuri nda̰w, nzoɓri ká sùo-ri hu wǔɔ nda̰w, nzoɓ kpɛɗɛri nda̰w, rɔɔ nzoɓ ra̰wri nda̰w pi.
13 Antes, ao dares um banquete, convida os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos;
14 Zaɗka mù ɗaa munu lɛ, mù ɗoko ɓáy suoriya. Ze i maa ɓay púo mù feri na suo bole taa ɓo na ku ya hɔy kara, síeke ká nzoɓ fe ɗáa ɓáy zaɗɛri ká nun Ŋgɛrɛwṵru i tḭ́i saa luɔ huɗ na, Ŋgɛrɛwṵru a púo mù mbɔlke ɓáy.»
14 e serás bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensar-te; a tua recompensa, porém, tu a receberás na ressurreição dos justos.
15 Zaɗka i kaw nzaa fe sṵm ruɔ na, nzoɓ mbḭw munu ká sakra ɓari ká laa ɓay ká Zezu ɓaa na báyḭi lɛ, ka ɓaa ha̰ ni mii: «Suoriya a ɓá taa nzoɓ káʼa káw nzaa fe sṵm ká ɓil *puoruo Ŋgɛrɛwṵru.»
15 Ora, ouvindo tais palavras, um dos que estavam com ele à mesa, disse-lhe: Bem-aventurado aquele que comer pão no reino de Deus.
16 Ro, Zezu mbi law ɓay mbḭw a ɓaa ha̰ ni mii: «Nzoɓ mbḭw munu ɗi nzoɓri ŋgḭi ɓamba tasiri, a leke fe sṵm ŋgḭ-ŋgḭi ɓay haŋa ri.
16 Ele, porém, respondeu: Certo homem deu uma grande ceia e convidou muitos.
17 Zaɗka sa̰w síe sṵŋa fe na maa báyḭi lɛ, ka pie leɗ káw ɓe ha̰ ni vǎa ɓaa ha̰ nzoɓri káʼa ɗi ri na mii, “Ì vi ro, ɓay ḭi lɛ, fe sṵm na i leke ɔ bele ro.”
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: Vinde, porque tudo já está preparado.
18 Báyḭi lɛ, ɓari riw bele ku na, i ɓaa ɓay tɔŋ fal kḭ fal kḭ í tii sa̰w ɓáa ɓay ɓay náake sùo-ri. Nzoɓ mbḭwke na ɓaa ha̰ leɗ káw na mii: “Mì hie wáa mbḭw, ze ndaɗ ɓay haŋa mì se mí vǎa kɔ. Mì koɗ mù, mu se mú ɓaa ha̰ bǎa káw ɓo na, ka ha̰ law-ɛ ka huo lɔm ká tul-i.”
18 Não obstante, todos, à uma, começaram a escusar-se. Disse o primeiro: Comprei um campo e preciso ir vê-lo; rogo-te que me tenhas por escusado.
19 Nzoɓ kḭ yḭ̀i a ɓaa ha̰ ni rɔɓay mii: “Mì hie ndayri ɓa duɔ, ze mì séke ɓay vǎa líe ri ɓay kɔ́kɔ. Mì koɗ mù, mu se mú ɓaa ha̰ bǎa káw ɓo na, ka ha̰ law-ɛ ka huo lɔm ká tul-i.”
19 Outro disse: Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; rogo-te que me tenhas por escusado.
20 Nzoɓ kḭ rɔɓay yḭ̀i a ɓaa ha̰ ni mii: “Mì ya̰a má̰y timbɛɗɛ key rɔɓay. Sa̰wke ze mì maa ɓay séke ya.”
20 E outro disse: Casei-me e, por isso, não posso ir.
21 Báyḭi lɛ, leɗ káw na yḭ̀i a vǎa ɓaa ɓaykeri ha̰ bǎa káw ɓe. Lɛɛ, law-ɛ fa̰a ni puu-u a ɓaa ha̰ leɗ káw ɓe na mii: “Mu se ɓa vaa ɓa faa buori ku ɓáy faa ha̰yri ká woro zaɗ ká ɓil puɔ na key ɓo, mú fa̰a nzoɓ kṵkuri nda̰w, nzoɓri ká sùo-ri hu wǔɔ nda̰w, nzoɓ ra̰wri nda̰w, rɔɔ nzoɓ kpɛɗɛri nda̰w ɓo, mú ha ri vi ziŋ mù mbḭw hɔy.”
21 Voltando o servo, tudo contou ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: Sai depressa para as ruas e becos da cidade e traze para aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 Falɛ ku ndḭi lɛ, leɗ káw na ví ɓaa ɓayke ha̰ ni mii: “Mbay, feri ká mù mbi nzaa-a ká ɗi ha̰ mì na, mì ɗaa ro, roo lɛ, zaɗ tɔ̀ŋ kɔɓ rɔɓay.”
22 Depois, lhe disse o servo: Senhor, feito está como mandaste, e ainda há lugar.
23 Báyḭi lɛ, bǎa káw ɓe na ɓaa ha̰ ni mii: “Mu tḭi mú se ɓáy bufaari ká ɓoɗ ɓoɗ ɓáy bufaa wáari ku ɓo, mú haa nzoɓri riw bele ká mù ziŋ ri na ha ri vi í nduo ɓil hule key ɓo, ha̰ ɓil hul ɓi ka mbaa ɓa nzoɓri mɛr mɛr.
23 Respondeu-lhe o senhor: Sai pelos caminhos e atalhos e obriga a todos a entrar, para que fique cheia a minha casa.
24 Mì ɓaa ha rì ta-taŋ: nzoɓri riw bele ká mì ɗi ri ɗiw sṵm pola na, nzoɓ mbḭw mini ká sakra ɓari na ti mbika sṵmke na nda nzi-ɛ kpǎy ya.”»
24 Porque vos declaro que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.
25 Ruɔ nzoɓri ŋgḭi ɓamba tasiri, i se faa ziŋ Zezu mbḭw hɔy. Lɛɛ, ka fɛrɛ kɔ́m ɓa luo-ri a ɓaa ha ri mii:
25 Grandes multidões o acompanhavam, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 «Nzoɓ ká vi luo-i rɔɔ, a pɔŋ fal bi-ɛ ya nda̰w, mi-ɛ ya nda̰w, má̰y ɓe ya nda̰w, vi-eri ya nda̰w, yṵ-ɛ wa̰rakeri ɓáy má̰ykeri ya nda̰w, rɔɔ sùo-ɛ ɓe kḭ sùo-ɛ kara ya nda̰w na lɛ, ka maa ɓá leɗ nduoɓal-i ya.
26 Se alguém vem a mim e não aborrece a seu pai, e mãe, e mulher, e filhos, e irmãos, e irmãs e ainda a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Nzoɓ ká soɓ puu say huɗ ɓe a séke fal-i ya lɛ, ka maa ɓá leɗ nduoɓal-i ya.
27 E qualquer que não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 «Wa̰a, ká sakra ɓaarì key na, zaɗka nzoɓ hii ɓay mbúo hul ga-gaŋ lɛ, ka káw siri pola a kḭi suy larike riw bele a kɔ káʼa máa ɓáy ɗáa peɗke ha̰ ni ɔ bele rɔɔ, a tii sa̰w ɗáa peɗke na ɓáy ya lɛ woo!
28 Pois qual de vós, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 Munu ya rɔɔ, ka tii sa̰w ɗáa peɗ hulke na lɛ, larike a ɔ́kɔ ɓa tigba̰a hul na ku hɔy riw bele, a ha̰ ni ziŋ faa ɗáa sùo hulke na ya. Lɛɛ, nzoɓri riw bele ká i kɔ́kɔ tukḭri peɗ ɓe na, i tiika sa̰w síɛ ni
29 Para não suceder que, tendo lançado os alicerces e não a podendo acabar, todos os que a virem zombem dele,
30 í ɓaa mii, “Leɗban ni key na tii sa̰w úra hul ɓe, lɛ hṵrusuo-ɛ maa ɗáa peɗke na ɔ ya!”
30 dizendo: Este homem começou a construir e não pôde acabar.
31 «Mase, zaɗka mbay mbḭw hii ɓay séke ɓay vǎa ru-ruy ziŋ mbay kḭ lɛ, ka káw siri a bɛ́klɛ pola a kɔ wa̰a, nzoɓ ɓeri ká isɔɗ duɔ zaɗ duɔ (10.000) ku na, i ruu ziŋ nzoɓ tul ŋga̰ni ɓeri ká isɔɗ duɔ zaɗ síŋ siɗi (20.000) ká i vi vuku ɓay rúu ziŋ ɓeri na kḭ zu lɛ?
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Zaɗkaʼa kɔ rɔɔ, ka maa ɓay rúu ziŋ nzoɓ tul ŋga̰ni ɓeri na ya lɛ, ka pie nzaapeɗ ɓa vǎa ha̰ mbay kṵ-ɛ ká ɗo ɗi ɗi kɔɓ rɔɓay ku na, ɓay vbika ni ɓay feri ká ɓay ɗáa ɓay haŋa ɗɛkɛkɛ ka ɗǒke sakra ɓari na.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Ɓe mini ze, nzoɓ ha̰a ha̰a ká sakra ɓaarì key ká pɔŋ fe ɓeri riw bele ya lɛ, ka maa ɓá leɗ nduoɓal-i ya.»
33 Assim, pois, todo aquele que dentre vós não renuncia a tudo quanto tem não pode ser meu discípulo.
34 «Tom na ɓa fe kere, roo lɛ, zaɗka ráake tḭi na wa̰a, fe ḭi nda̰w rɔɔ ɓay ɗáake ha̰ ni yḭ̀i a raa ɓa kḭ ɓáy lɛ? Fe ká ɓay ɗáake ha̰ ni ndǎɗke na tiya.
34 O sal é certamente bom; caso, porém, se torne insípido, como restaurar-lhe o sabor?
35 Ka ti ɗáa fe ɓay sɔ́ke tusiri ya, a ɓa mḭ́iri fe ká ndaɗ tusiri ya nda̰w. Ɓa fe ká ɓay kúna zuɔ ɓisuy munu hɔy. Nzoɓ ká ɗo ɓáy suku ɓay láake lɛ, ka laa!»
35 Nem presta para a terra, nem mesmo para o monturo; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.