Mateus 5
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs ARA
1 Te nuu ni jini Jesús kuaꞌa ndevaꞌa ñayiu, te ni kaa ya in nuu yuku, te ni jinkoo ya. Te yun ni ka nutnaꞌa ña tee ka skuaꞌa jin ya.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Te ni jinkondee ya kaxtnoꞌo ya suaꞌa:
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 ͏―͏Na taꞌu na ndetu ñayiu ka saꞌa ndaꞌu ka saꞌa kei mai nuu ia Dios, chi vi koi nuu tatnuni ya.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 ’Na taꞌu na ndetu ñayiu ka kusuchi ini, chi ndasaꞌa sii ini ña maa ia Dios.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 ’Na taꞌu na ndetu ñayiu ka saꞌa ndaꞌui mai, chi vi kutaꞌui ñundeꞌi nuu ia Dios ja vi koi.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 ’Na taꞌu na ndetu ñayiu ja ka yichi ka kokin ja vi saꞌa ndai nagua kuini maa ia Dios, chi chituu ña maa ya ja vi saꞌi nagua ka kuini.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 ’Na taꞌu na ndetu ñayiu ka jini ja ka kundaꞌu ini sava ka ñayiu, chi vi ndaniꞌi ja kundaꞌu ini ña ia Dios jin mai.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 ’Na taꞌu na ndetu ñayiu ka oo vii ini anui, chi vi kuni ia Dios.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 ’Na taꞌu na ndetu ñayiu ka nduku ja vi koo mani jin ndiꞌi ñayiu, chi vi konani seꞌe ia Dios.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 ’Na taꞌu na ndetu ñayiu ka tnaꞌa tnundoꞌo nuu ka sondikin ña jin ja ka saꞌi tniuu ndaa, chi vi niꞌi ja vi koi nuu tatnuni maa ia Dios ndee andivi.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 ’Nase inu taꞌu inu ndetu ni nuu ja ja jaꞌa san na vi nani vi ndujin ña ñayiu jin ni, te vi kaꞌan uꞌu ña jin ni, vi vi xtavi kuechi ña nani kuu kuechi.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Su vi kokusii ndevaꞌa ini ni, chi kaꞌnu in ja vi kutaꞌu ni nuu jinokuei ni nuu ia Dios oo ndee andivi, chi suni saa kuaꞌa jakueꞌe ni ka saꞌa ñayiu yun jin tee ni ka ndakani tnoꞌo maa ia Dios ndee janaꞌa.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 ’Maa ni ka kuu na kuinio ñii ñuyiu yaꞌa. Te nuu ja ñii yun na nduu uun, te tu naxa saꞌa kao ja nduu axe. Chi tu nagua jiniuꞌu saꞌun ka, chi nani ja kateo kuu, te vi kuain niꞌnu ñayiu.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 ’Maa ni ka kuu na kuinio ñuꞌu ja yeꞌe niꞌnu nuu ñuyiu yaꞌa. Te in ñuu kaꞌnu oo in nuu tinduu ma kuu tayuꞌu maa.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Ni ma xnuo in lámpara te saꞌo chii jatnu, chi suaꞌa sonee sukuon nagua ja koyeꞌe niꞌnu nuu ndiꞌi ñayiu ka oo veꞌe yun.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Te saa vi koyeꞌe niꞌnu ni nuu ñayiu ñuyiu yaꞌa, nagua ja na vi kuni ndiꞌi tniuu guaꞌa ka saꞌa ni, te suni vi ndakuantaꞌui nuu Tata Dios oo ndee andivi.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 ’Ma vi kokaꞌan ni ja vaji san ja xnaa san Ley ni jiñaꞌa ia Dios nuu Moisés, ni nagua ni ka okaxtnoꞌo tee ni ka ndakani tnoꞌo maa ia Dios ndee janaꞌa, chi masu vaji san ja xnaa san, chi vaji san ja skunkuu san nagua yoso.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Vi kaꞌan ndandaa san ja visi na naa ñuyiu yaꞌa vi andivi, su ni in puntu ni in letra ja yoso nuu Ley ma naa guaa ndee ndikuiti skunkuu.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Te yun guaa na in tu jantnoꞌo nagua tatnuni Ley yun, visi in tnoꞌo luluu tu jantnoꞌo de, te saa kaxtnoꞌo de nuu ñayiu, te in tee luluu ni kokuu de nuu tatnuni ia Dios oo ndee andivi. Su na in jantnoꞌo te kaxtnoꞌo tnoꞌo yoso nuu Ley yun, te kokuu de in tee kaꞌnu nuu tatnuni ya.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Kaꞌan ndaa ndija san ja nuu ma vi koo guaꞌa ka ni saa tee ka kaxtnoꞌo Ley Moisés vi saa ni ñayiu fariseo, te ma kuu ndiukuei ni nuu tatnuni ia Dios oo ndee andivi.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 ’Ja ni ka onini ni ja ni ka okaꞌan ndee janaꞌa ja ma kaꞌni ni ñayiu, chi na in jaꞌni ndiyi, te kiꞌin nuu tee netniuu ja tniuyaꞌui yika kuechi.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Su sein, chi kaꞌan san ja na in kiti ini nuu ñani, te kiꞌin nuu ndaꞌa tee netniuu. Te na in nani ñani, te kiꞌin nuu ndaꞌa tee ka netniuu naꞌnu ka. Te na in kaꞌan ja xtau tniaꞌa ñani, te kendoi nuu ñuꞌu ja kokai nikuii nikani.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 ’Yun guaa nuu ja kuaꞌan ni soko ni nuu ia Dios, te yun ni ndakaꞌan ni ja skiti ini tnaꞌa ni jin ñani ni,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 te xndendoo ni ja soko ni nuu ya, te kuaꞌan ni xtnañuꞌu ka ndakantaꞌu ni nuu ñani ni. Yun te saa ndajiokuiin ni soko ni.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 ’Nuu ja na in kuini ja tnaa ña nuu tee jaꞌnde kuechi jin ni, te ñama koo ni ja vi saꞌa ndaa ni jin de ichi nuu kuaꞌankuei ni, nagua ja ma tnaa ña de nuu tee jaꞌnde kuechi yun, te tee yun tatnuni de nuu ndajaꞌa de, te vi kasi ña vekaa jin ni.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Te kaꞌan ndaa ndija san ja ma kee ni vekaa yun guaa ndee tniuyaꞌu ndiꞌi ni ja tavi ni.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 ’Ja ni ka onini ni nagua ni ka okaꞌan ndee janaꞌa ja ma vi skindee tnaꞌa ni.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Su kaꞌan ndaa ndija san ja na in tee jioꞌo inka ñasiꞌi ja ni xtau kuechi de anu de ja jaꞌa ñasiꞌi yun.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 ’Nuu saa, te nuu ja nduchi nuu kuaꞌa ni saꞌa ja kanakau ni nuu kuechi, te tau ni, te skana ni, chi guaꞌa ka kuu ja skunaa ni in nuu ni masu ja kiꞌin ndiꞌi ni jin yiki kuñu ni nuu andeya.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Axi nuu ja ndaꞌa kuaꞌa ni saꞌa ja kanakau ni nuu kuechi, te kaꞌnde ni, te skana ni, chi guaꞌa ka kuu ja skunaa ni in ndaꞌa ni, masu ja kiꞌin ndiꞌi ni jin yiki kuñu ni nuu andeya.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 ’Suni ni ka okaꞌan ndee janaꞌa ja na in tee xndoo tnaꞌa jin ñasiꞌi de, te na kuñaꞌa de in tutu ja kendoo ña.
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Su sein, chi kaꞌan san: Na in tee xndoo tnaꞌa de jin ñasiꞌi de, te jini de ja masu yitnaꞌa ña jin inka teyii, te masu vatuka saꞌa de, chi june de ichi ja saꞌa ña kuechi ñuyiu jin inka teyii. Te na in ndakuaka tnaꞌa jin ñaꞌa ni kendoo yun, te skindee de yii xtnañuꞌu ña.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 ’Te suni ja ni ka oo nini ni ja ni ka okaꞌan ndee janaꞌa: “Ma vi kee yuꞌu ni nuu ia Dios suaꞌa ni, chi vi skunkuu ni na tnoꞌo ni ka kaꞌan ni nuu ya”.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Su sein, chi kaꞌan san suaꞌa: Ma vi kee yuꞌu ni ja vi kaꞌan ni: “¡Mañuꞌu tikayi san!” ni ichi andivi, chi nuu tatnuni ia Dios kuu,
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 te ni nuu ñuyiu, chi nuu jain niꞌnu ya kuu, ni nuu Jerusalén, chi ñuu nuu tatnuni maa ya kuu.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Ni ma vi kee yuꞌu ni jin xini ni, chi ma kuu vi ndasaꞌa kuijin ni axi vi ndasaꞌa ndeꞌi ni ni invaa ixi xini ni.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Su vi kokaꞌan ni: “Saa”, nuu ja saa kuu, axi “ñaꞌa”, nuu ja ñaꞌa. Chi nagua ka ndasonee ka ni, te jakueꞌe kuu.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 ’Te ja ni ka onini ni ja ni ka okaꞌan ndee janaꞌa: “Nuu ja in ñayiu jaxin tnaꞌa, te tau nduchi nuu inka ñayiu, te suni vi ndatau nduchi nui, axi nuu ja in ñayiu keneꞌe noꞌo inka ñayiu, te suni vi ndeneꞌe noꞌi”.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Su sein, chi kaꞌan san suaꞌa: Ma vi kondajioneꞌe ni na jakueꞌe ka saꞌa ña ñayiu. Chi nuu ja na in kani jiki nuu kuaꞌa ni, te suni jioneꞌe ni inka jiki nuu ni, te na kani.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Te na in saꞌa tnoꞌo kiti ini ja kindee suꞌnu niꞌnu ni, te suni kuñaꞌa ni ndee soo suꞌnu niꞌnu ni.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Te na in tenini ña ja kuiso ni ndatniuu de sagua ore, te majinsiaꞌa ni in ore.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Na in jikan nagua jiniuꞌi, te kuñaꞌa ni. Te na in kinuu na in guaa kuu, te kuñaꞌa ni, ma kokuu xii ni.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 ’Te suni ja ni ka onini ni ja ni ka okaꞌan ndee janaꞌa: “Kaꞌan too ni ñayiu ka kuu tnaꞌa kuikin ni, te skexiko ni ñayiu ka jini uꞌu tnaꞌa jin ni”.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 ’Su sein, chi kaꞌan san suaꞌa: Kaꞌan too ni ñayiu ka jini uꞌu ña jin ni, te ndakuantaꞌu ni nuu ia Dios ja jaꞌa ñayiu ka xtau tniaꞌa ña, te vi saꞌa vaꞌa ni jin ñayiu ka skexiko ña, vi ndakuatu ni ja jaꞌa ñayiu ka sondikin ña ja vi saꞌi jakueꞌe jin ni,
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 nagua ja vi kokuu ni seꞌe Tata Dios, ia oo ndee andivi, chi maa ya saꞌa ja kana nikandii siki ñayiu kueꞌe vi ñayiu guaꞌa, vi skuun ya sau nuu ka oo ñayiu ka saꞌa nagua kuini ya vi ñayiu tu ka saꞌa guaꞌa.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Chi nuu ja kaꞌan too ni na in ñayiu kaꞌan too ña jin ni, te ma vi niꞌi yaꞌu ni, chi suni saa ka saꞌa ñayiu kueꞌe ja ka tnoꞌo ña xuꞌun kuanoꞌo ñuu Roma.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Axi nuu ja na maa ni tnaꞌa ni ndakan tnoꞌo ni naxa kui, te nagua kuu jaguaꞌa ka ka saꞌa ni, te suni saa ni ka saꞌa ñayiu sava ka tatatnoꞌo ja tu ka jini ia Dios.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Te yun guaa vi kokuu ni ñayiu ndaa, nagua oo maa Tata Dios ndee andivi, ja ia ndaa kuu ya.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.