Mateus 13
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs NVI
1 Te kiuu yun ni kee Jesús veꞌe, te kuaꞌan ya ja ni jino ya yuꞌu ndute mar, te yun ni jinkoo ya.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 Yun te ni ka kututu kuakuaꞌa ñayiu, guaa ni kaa ya nuu in barco, te ni jinkoo ya. Te ndiꞌi ñayiu ka oo yuꞌu ndute yun.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 Yun te ni kaꞌan ya kuaꞌa tnoꞌo jioniꞌni, te jiñaꞌa ya:
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 Te nini siagua de, te sava ndikin tata yun ni junkuei yuꞌu ichi, te ni kikuei tisala, te ni ka jaa ti.
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 Te sava ni junkuei nuu ñuꞌu yuu, nuu tu na ñuꞌu oo guaꞌa, te vi yachi ni jite, chi tu ni jinkisaꞌu kokin ñuꞌu.
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 Su nuu ni jinonta nikandii, te ni teñuꞌu ña, te ni yichi, chi tu oo kunu yoꞌo.
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 Te sava ndikin tata yun ni junkuei nuu tnu iñu, te ni ka jaꞌnu tnu iñu yun, te ni ka chikati ña.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Te sava ni junkuei nuu ñuꞌu guaꞌa ñuꞌu kokin nuu ni kee in ciento ja invaa ndikin tata vi sava uni xiko vi sava oko uxi.
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 Te na in oo soꞌo ja konini, te na konini ͏―͏jiñaꞌa ya.
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 Yun te ni ka kuyatni tee ka skuaꞌa jin ya, te ka jiñaꞌa de:
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 Yun te jiñaꞌa ya:
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Chi na in nevaꞌa, te niꞌi kuaꞌa kai ja konevaꞌa kuaꞌi. Te na in tu nagua nevaꞌa, te vi ndee joo luluu ja nevaꞌi, te ndondee.
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Te yun kuu ja kaꞌan san tnoꞌo jioniꞌni. Chi visi ka ndiaꞌa de te ma vi kuni de, te visi ka nini de jin soꞌo de, te ma vi jinkuiꞌnu ini de.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 Saa ni ka ndoꞌo de, nagua ja skunkuu tnoꞌo ni kaꞌan Isaías, tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa, nuu jiñaꞌa de:
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 Chi ni ka kundee ndevaꞌa ini anu ñayiu ñuu yaꞌa,
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 ’Su na taꞌu na ndetu maa ni, chi ka nevaꞌa ni nduchi nuu ni ja ka ndiaꞌa ni, vi soꞌo ni ja ka nini ni.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Chi kaꞌan ndaa ndija san ja kuaꞌa tee ni ka ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa vi ñayiu ka saꞌa ndaa, chi ni ka ndioo ini de ja vi kondiaꞌa de nagua ka ndiaꞌa ni, su tu ni kuu vi kondiaꞌa de. Te suni ka ndioo ini de ja vi konini de nagua ka nini ni, su tu ni kuu vi konini de.
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 ’Nuu saa te vi konini ni naxa kei tnoꞌo jioniꞌni ja jaꞌa tee siagua ndikin tata yun.
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 Na ñayiu nini tnoꞌo vaꞌa naxa tatnuni ia Dios, te tu jinkuiꞌnu ini, te ñayiu yaꞌa kuu na kuinio ndikin tata ja ni junkuei yuꞌu ichi. Chi ni kii Tachi, te ni xtajioo tnoꞌo vaꞌa ia Dios ja ni ka skute ini anui.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Te ndikin tata ni junkuei nuu ñuꞌu yuu, kuu ñayiu nini tnoꞌo vaꞌa ia Dios, te kusii ndevaꞌa ini jantaꞌui.
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Su masu kunu oo yoꞌo maa, te joo ni te yichi. Yun kuu ñayiu nuu tnaꞌi tnundoꞌo axi ka kaꞌan uꞌu ña ñayiu jin ja jaꞌa tnoꞌo ia Dios, te ndakaka yatai.
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 Te ndikin tata ni junkuei nuu tnu iñu, kuu ñayiu nini tnoꞌo vaꞌa ia Dios, su ndioo ndevaꞌa ini ja oo ñuyiu yaꞌa vi xndaꞌu ña ja kuu kuikai. Te ndiꞌi yaꞌa kuu ja ni chikati ña tnoꞌo yaꞌa, te ni saꞌa ñaꞌmai.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 Su ndikin tata ni junkuei nuu ñuꞌu guaꞌa ñuꞌu kokin, kuu ñayiu nini tnoꞌo vaꞌa ia Dios, te jinkuiꞌnu ini. Te ñayiu yaꞌa kuu na kuinio in ndikin tata ja kee in ciento vi sava uni xiko vi sava oko uxi ja invaa ni ndikin tata yun ͏―͏jiñaꞌa ya.
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 Yun te ni kaꞌan Jesús inka tnoꞌo jioniꞌni, te jiñaꞌa ya:
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 Su nuu ni ka kixin ndiꞌi tee ka satniuu jin de, te ni kii tee jaxin tnaꞌa jin de, te ni jate de ndikin yuku kueꞌe ja kaa inuu jin triu, te kuaꞌan.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 Su nuu ni jite triu yun, te ni kuu yoko, te suni ni jaꞌnu yuku kueꞌe yun.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 Yun te ni jaꞌankuei tee ka satniuu yun nuu tee xiin triu yun, te ka jiñaꞌa de: “Jitoꞌo san, ¿xaan masu ni jate ni triu tata guaꞌa nuu ñuꞌu ni? ¿Te nau ja saa yuku kueꞌe oo?”
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 Te jiñaꞌa tee xiin triu yun: “Ndee in tee ka jaxin tnaꞌa jin san ni saꞌa siun”. Te ka jiñaꞌa tee ka satniuu yun: “¿A kuini ni ja kiꞌinkuei san, te na vi tnoꞌo san yuku kueꞌe yun?”
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 Yun te jiñaꞌa tee xiin triu yun: “Ñaꞌa, chi kana saa nuu ka tnoꞌo ni yuku kueꞌe yun, te kuu sanaa saa triu yun vi tnoꞌo ni.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Guaꞌa ka kuu ja vi kuandetu ni na vi kuaꞌnu nduu mai saa ndee kiuu teꞌnde triu, saa na tetniuu san tee ka satniuu nuu san ja vi kaꞌnde de xtnañuꞌu ka yuku kueꞌe yun, te vi xtutu de, te vi saꞌa nuꞌni de, te vi teñuꞌu de. Saa te vi ndaxtutu de triu san, te vi tavaꞌa de nuu koo vaꞌa”, jiñaꞌa tee xiin triu yun ͏―͏jiñaꞌa Jesús.
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 Yun te ni kaꞌan jioniꞌni Jesús, te jiñaꞌa ya:
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 Vi ja ndaa ja in ndikin luluu ni kuu nuu sava ka ndikin yuku. Su nuu kuu kaꞌnu, te jaꞌnu ka saa sava ka yuku kuii. Te kuu in yutnu kaꞌnu nuu jinokuei tisala, te ka tnaa ti taka ti nuu ndaꞌa tnu yun ͏―͏jiñaꞌa ya.
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 Yun te ni kaꞌan jioniꞌni tuku ya inka tnoꞌo, te jiñaꞌa ya:
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 Ndiꞌi tnoꞌo yaꞌa ni kaꞌan jioniꞌni Jesús nuu ñayiu. Te ndimaa ni tnoꞌo jioniꞌni ni okaxtnoꞌo ya nuu ñayiu,
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 nagua ja skunkuu tnoꞌo ni kaꞌan tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa nuu jiñaꞌa de:
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Yun te ni ndakuantaꞌu Jesús ñayiu yun ja kuanoꞌokuei, te ni kiuu ya veꞌe yun. Te ni ka kuyatni tee ka skuaꞌa jin ya, te ka jiñaꞌa de:
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 Te jiñaꞌa ya:
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 Te ñuꞌu yun kuu ñuyiu yaꞌa. Te ndikin tata guaꞌa yun ka kuu ñayiu ka jantnoꞌo naxa tatnuni ia Dios. Te yuku kueꞌe yun ka kuu ñayiu ka ndikin jakueꞌe ja kuu Tachi.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 Te ja jaxin tnaꞌa jin tee jitu yun, kuu ja ni jate ndikin kueꞌe, te suu kuu Tachi. Te kiuu ndututu triu yun kuu kiuu ndiꞌi ñuyiu yaꞌa. Te tee ni ka jaꞌnde yun ka kuu ia ka jinokuechi nuu maa ia Dios.
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 Te vi nagua ka saꞌa ja ka tnoꞌo yuku kueꞌe yun, te ka tnaa nuu ñuꞌu, saa kokuu kiuu ndiꞌi ñuyiu yaꞌa.
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 Chi tetniuu maa san ja kuu san Seꞌe Teyii, ia ka jinokuechi nuu san, te vi ndaxtutu nuu tatnuni san ndiꞌi ñayiu ka saꞌa ja junkuei sava ka ñayiu nuu yika kuechi vi ndiꞌi ñayiu ka saꞌa jakueꞌe.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Te vi tnaa ña ya nuu jitnu ja vi kai koko koko. Te yun vi kondaꞌi vi kokana, te vi ndakaꞌñi noꞌo.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Yun te vi yeꞌe ndiꞌi ñayiu ka saꞌa ndaa, na kuinio nikandii nuu tatnuni Tata Dios. Na in oo soꞌo ja konini, te na konini.
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 ’Suni nuu tatnuni ia Dios ndee andivi kuu inuu jin in jatnu xuꞌun ja yiyuꞌu chii ñuꞌu in nuu ñundeꞌi. Te ni ndaniꞌi in tee, te ni ndatayuꞌu ii ni de. Te vi ja kusii ini de, te ni jaꞌan de ni xiko ndiꞌi de nagua nevaꞌa de, te ni ndakiꞌin de ñundeꞌi yun.
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 ’Te suni nuu tatnuni ia Dios ndee andivi kuu inuu jin in tee kiꞌin ndatniuu vi ndaxiko de, te nduku de yuu yaꞌu nani perla.
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Te nuu ni niꞌi de in yuu yaꞌu ndevaꞌa yun, te ni jaꞌan de, te ni ndaxiko ndiꞌi de ja nevaꞌa de, te ni ndakiꞌin de yuu yaꞌu ndevaꞌa yun.
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 ’Te nuu tatnuni ia Dios ndee andivi kuu inuu jin in ñunu ja ka skee tee nuu ndute mar, te ka tau de ndinuu nuu chiaka.
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 Te nuu ni chitu ñunu yun, te ka ndatau de yuꞌu ndute. Yun te ka jinkoo de ka ndakaji de ti. Te kiti guaꞌa ka tnaa de nuu chika, te kiti ja tu oo guaꞌa, ka skana de ti.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 Saa kokuu kiuu ndiꞌi ñuyiu yaꞌa. Chi kikuei ia ka jinokuechi nuu maa Dios, te vi ndakaji ya ñayiu kueꞌe neꞌu ñayiu guaꞌa.
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Te vi tnaa ya ñayiu kueꞌe yun nuu jitnu kai koko koko, te yun vi kondaꞌi vi kokanai, te vi kondakaꞌñi noꞌi ͏―͏jiñaꞌa ya.
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 Yun te jikan tnoꞌo ña Jesús:
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 Yun te jiñaꞌa ya:
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 Te nuu ni ndiꞌi ni kaꞌan Jesús tnoꞌo jioniꞌni, te ni kee ya kuaꞌan ya.
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 Te nuu ni ndajino ya ñuu ya, te ni kaxtnoꞌo ya ini veꞌe ii sinagoga nuu ñayiu. Yun te vi ni ka saꞌu kuii kuiti ini ñayiu, te ka ndatnoꞌo tnaꞌi:
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 ¿A masu seꞌe tee kuu carpinteru kuu suchi yaꞌa? Te ¿a masu nanai kuu María? Te ñani ka kuu Jacobo, José, Simón vi Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 ¿A masu ka oo ndiꞌi kuaꞌi jion? Te ¿ndenu ni niꞌi tnoꞌo ndichi yaꞌa? ͏―͏ka kachi.
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 Saa te tu ni ka kuini ja vi kandija ñai jin ya. Su yun te jiñaꞌa Jesús:
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 Yun guaa tu ni saꞌa kuaꞌa ya tniuu naꞌnu yun, chi siun tu ni ka kandija ña ñayiu yun jin ya.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.