Mateus 13
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs ARA
1 Te kiuu yun ni kee Jesús veꞌe, te kuaꞌan ya ja ni jino ya yuꞌu ndute mar, te yun ni jinkoo ya.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Yun te ni ka kututu kuakuaꞌa ñayiu, guaa ni kaa ya nuu in barco, te ni jinkoo ya. Te ndiꞌi ñayiu ka oo yuꞌu ndute yun.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Yun te ni kaꞌan ya kuaꞌa tnoꞌo jioniꞌni, te jiñaꞌa ya:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Te nini siagua de, te sava ndikin tata yun ni junkuei yuꞌu ichi, te ni kikuei tisala, te ni ka jaa ti.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Te sava ni junkuei nuu ñuꞌu yuu, nuu tu na ñuꞌu oo guaꞌa, te vi yachi ni jite, chi tu ni jinkisaꞌu kokin ñuꞌu.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Su nuu ni jinonta nikandii, te ni teñuꞌu ña, te ni yichi, chi tu oo kunu yoꞌo.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Te sava ndikin tata yun ni junkuei nuu tnu iñu, te ni ka jaꞌnu tnu iñu yun, te ni ka chikati ña.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Te sava ni junkuei nuu ñuꞌu guaꞌa ñuꞌu kokin nuu ni kee in ciento ja invaa ndikin tata vi sava uni xiko vi sava oko uxi.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Te na in oo soꞌo ja konini, te na konini ͏―͏jiñaꞌa ya.
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Yun te ni ka kuyatni tee ka skuaꞌa jin ya, te ka jiñaꞌa de:
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Yun te jiñaꞌa ya:
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Chi na in nevaꞌa, te niꞌi kuaꞌa kai ja konevaꞌa kuaꞌi. Te na in tu nagua nevaꞌa, te vi ndee joo luluu ja nevaꞌi, te ndondee.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Te yun kuu ja kaꞌan san tnoꞌo jioniꞌni. Chi visi ka ndiaꞌa de te ma vi kuni de, te visi ka nini de jin soꞌo de, te ma vi jinkuiꞌnu ini de.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Saa ni ka ndoꞌo de, nagua ja skunkuu tnoꞌo ni kaꞌan Isaías, tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa, nuu jiñaꞌa de:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Chi ni ka kundee ndevaꞌa ini anu ñayiu ñuu yaꞌa,
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 ’Su na taꞌu na ndetu maa ni, chi ka nevaꞌa ni nduchi nuu ni ja ka ndiaꞌa ni, vi soꞌo ni ja ka nini ni.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Chi kaꞌan ndaa ndija san ja kuaꞌa tee ni ka ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa vi ñayiu ka saꞌa ndaa, chi ni ka ndioo ini de ja vi kondiaꞌa de nagua ka ndiaꞌa ni, su tu ni kuu vi kondiaꞌa de. Te suni ka ndioo ini de ja vi konini de nagua ka nini ni, su tu ni kuu vi konini de.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 ’Nuu saa te vi konini ni naxa kei tnoꞌo jioniꞌni ja jaꞌa tee siagua ndikin tata yun.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Na ñayiu nini tnoꞌo vaꞌa naxa tatnuni ia Dios, te tu jinkuiꞌnu ini, te ñayiu yaꞌa kuu na kuinio ndikin tata ja ni junkuei yuꞌu ichi. Chi ni kii Tachi, te ni xtajioo tnoꞌo vaꞌa ia Dios ja ni ka skute ini anui.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Te ndikin tata ni junkuei nuu ñuꞌu yuu, kuu ñayiu nini tnoꞌo vaꞌa ia Dios, te kusii ndevaꞌa ini jantaꞌui.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Su masu kunu oo yoꞌo maa, te joo ni te yichi. Yun kuu ñayiu nuu tnaꞌi tnundoꞌo axi ka kaꞌan uꞌu ña ñayiu jin ja jaꞌa tnoꞌo ia Dios, te ndakaka yatai.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Te ndikin tata ni junkuei nuu tnu iñu, kuu ñayiu nini tnoꞌo vaꞌa ia Dios, su ndioo ndevaꞌa ini ja oo ñuyiu yaꞌa vi xndaꞌu ña ja kuu kuikai. Te ndiꞌi yaꞌa kuu ja ni chikati ña tnoꞌo yaꞌa, te ni saꞌa ñaꞌmai.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Su ndikin tata ni junkuei nuu ñuꞌu guaꞌa ñuꞌu kokin, kuu ñayiu nini tnoꞌo vaꞌa ia Dios, te jinkuiꞌnu ini. Te ñayiu yaꞌa kuu na kuinio in ndikin tata ja kee in ciento vi sava uni xiko vi sava oko uxi ja invaa ni ndikin tata yun ͏―͏jiñaꞌa ya.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yun te ni kaꞌan Jesús inka tnoꞌo jioniꞌni, te jiñaꞌa ya:
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Su nuu ni ka kixin ndiꞌi tee ka satniuu jin de, te ni kii tee jaxin tnaꞌa jin de, te ni jate de ndikin yuku kueꞌe ja kaa inuu jin triu, te kuaꞌan.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Su nuu ni jite triu yun, te ni kuu yoko, te suni ni jaꞌnu yuku kueꞌe yun.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Yun te ni jaꞌankuei tee ka satniuu yun nuu tee xiin triu yun, te ka jiñaꞌa de: “Jitoꞌo san, ¿xaan masu ni jate ni triu tata guaꞌa nuu ñuꞌu ni? ¿Te nau ja saa yuku kueꞌe oo?”
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Te jiñaꞌa tee xiin triu yun: “Ndee in tee ka jaxin tnaꞌa jin san ni saꞌa siun”. Te ka jiñaꞌa tee ka satniuu yun: “¿A kuini ni ja kiꞌinkuei san, te na vi tnoꞌo san yuku kueꞌe yun?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Yun te jiñaꞌa tee xiin triu yun: “Ñaꞌa, chi kana saa nuu ka tnoꞌo ni yuku kueꞌe yun, te kuu sanaa saa triu yun vi tnoꞌo ni.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Guaꞌa ka kuu ja vi kuandetu ni na vi kuaꞌnu nduu mai saa ndee kiuu teꞌnde triu, saa na tetniuu san tee ka satniuu nuu san ja vi kaꞌnde de xtnañuꞌu ka yuku kueꞌe yun, te vi xtutu de, te vi saꞌa nuꞌni de, te vi teñuꞌu de. Saa te vi ndaxtutu de triu san, te vi tavaꞌa de nuu koo vaꞌa”, jiñaꞌa tee xiin triu yun ͏―͏jiñaꞌa Jesús.
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yun te ni kaꞌan jioniꞌni Jesús, te jiñaꞌa ya:
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Vi ja ndaa ja in ndikin luluu ni kuu nuu sava ka ndikin yuku. Su nuu kuu kaꞌnu, te jaꞌnu ka saa sava ka yuku kuii. Te kuu in yutnu kaꞌnu nuu jinokuei tisala, te ka tnaa ti taka ti nuu ndaꞌa tnu yun ͏―͏jiñaꞌa ya.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Yun te ni kaꞌan jioniꞌni tuku ya inka tnoꞌo, te jiñaꞌa ya:
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Ndiꞌi tnoꞌo yaꞌa ni kaꞌan jioniꞌni Jesús nuu ñayiu. Te ndimaa ni tnoꞌo jioniꞌni ni okaxtnoꞌo ya nuu ñayiu,
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 nagua ja skunkuu tnoꞌo ni kaꞌan tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa nuu jiñaꞌa de:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Yun te ni ndakuantaꞌu Jesús ñayiu yun ja kuanoꞌokuei, te ni kiuu ya veꞌe yun. Te ni ka kuyatni tee ka skuaꞌa jin ya, te ka jiñaꞌa de:
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Te jiñaꞌa ya:
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Te ñuꞌu yun kuu ñuyiu yaꞌa. Te ndikin tata guaꞌa yun ka kuu ñayiu ka jantnoꞌo naxa tatnuni ia Dios. Te yuku kueꞌe yun ka kuu ñayiu ka ndikin jakueꞌe ja kuu Tachi.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Te ja jaxin tnaꞌa jin tee jitu yun, kuu ja ni jate ndikin kueꞌe, te suu kuu Tachi. Te kiuu ndututu triu yun kuu kiuu ndiꞌi ñuyiu yaꞌa. Te tee ni ka jaꞌnde yun ka kuu ia ka jinokuechi nuu maa ia Dios.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Te vi nagua ka saꞌa ja ka tnoꞌo yuku kueꞌe yun, te ka tnaa nuu ñuꞌu, saa kokuu kiuu ndiꞌi ñuyiu yaꞌa.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Chi tetniuu maa san ja kuu san Seꞌe Teyii, ia ka jinokuechi nuu san, te vi ndaxtutu nuu tatnuni san ndiꞌi ñayiu ka saꞌa ja junkuei sava ka ñayiu nuu yika kuechi vi ndiꞌi ñayiu ka saꞌa jakueꞌe.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Te vi tnaa ña ya nuu jitnu ja vi kai koko koko. Te yun vi kondaꞌi vi kokana, te vi ndakaꞌñi noꞌo.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Yun te vi yeꞌe ndiꞌi ñayiu ka saꞌa ndaa, na kuinio nikandii nuu tatnuni Tata Dios. Na in oo soꞌo ja konini, te na konini.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 ’Suni nuu tatnuni ia Dios ndee andivi kuu inuu jin in jatnu xuꞌun ja yiyuꞌu chii ñuꞌu in nuu ñundeꞌi. Te ni ndaniꞌi in tee, te ni ndatayuꞌu ii ni de. Te vi ja kusii ini de, te ni jaꞌan de ni xiko ndiꞌi de nagua nevaꞌa de, te ni ndakiꞌin de ñundeꞌi yun.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 ’Te suni nuu tatnuni ia Dios ndee andivi kuu inuu jin in tee kiꞌin ndatniuu vi ndaxiko de, te nduku de yuu yaꞌu nani perla.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Te nuu ni niꞌi de in yuu yaꞌu ndevaꞌa yun, te ni jaꞌan de, te ni ndaxiko ndiꞌi de ja nevaꞌa de, te ni ndakiꞌin de yuu yaꞌu ndevaꞌa yun.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 ’Te nuu tatnuni ia Dios ndee andivi kuu inuu jin in ñunu ja ka skee tee nuu ndute mar, te ka tau de ndinuu nuu chiaka.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Te nuu ni chitu ñunu yun, te ka ndatau de yuꞌu ndute. Yun te ka jinkoo de ka ndakaji de ti. Te kiti guaꞌa ka tnaa de nuu chika, te kiti ja tu oo guaꞌa, ka skana de ti.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Saa kokuu kiuu ndiꞌi ñuyiu yaꞌa. Chi kikuei ia ka jinokuechi nuu maa Dios, te vi ndakaji ya ñayiu kueꞌe neꞌu ñayiu guaꞌa.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Te vi tnaa ya ñayiu kueꞌe yun nuu jitnu kai koko koko, te yun vi kondaꞌi vi kokanai, te vi kondakaꞌñi noꞌi ͏―͏jiñaꞌa ya.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yun te jikan tnoꞌo ña Jesús:
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Yun te jiñaꞌa ya:
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Te nuu ni ndiꞌi ni kaꞌan Jesús tnoꞌo jioniꞌni, te ni kee ya kuaꞌan ya.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Te nuu ni ndajino ya ñuu ya, te ni kaxtnoꞌo ya ini veꞌe ii sinagoga nuu ñayiu. Yun te vi ni ka saꞌu kuii kuiti ini ñayiu, te ka ndatnoꞌo tnaꞌi:
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 ¿A masu seꞌe tee kuu carpinteru kuu suchi yaꞌa? Te ¿a masu nanai kuu María? Te ñani ka kuu Jacobo, José, Simón vi Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 ¿A masu ka oo ndiꞌi kuaꞌi jion? Te ¿ndenu ni niꞌi tnoꞌo ndichi yaꞌa? ͏―͏ka kachi.
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Saa te tu ni ka kuini ja vi kandija ñai jin ya. Su yun te jiñaꞌa Jesús:
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Yun guaa tu ni saꞌa kuaꞌa ya tniuu naꞌnu yun, chi siun tu ni ka kandija ña ñayiu yun jin ya.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.