Daniel 5
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs NVT
1 Ni saꞌa rey Belsasar in viko kaꞌnu nuu ni kana de in mil tee ka netniuu jin de, te vi jin nuu ndiꞌi tee yun ni jinkondee rey ni jiꞌi de kuaꞌa vinu.
1 Muitos anos depois, o rei Belsazar deu um grande banquete para mil de seus nobres e bebeu vinho com eles.
2 Te ja siun ja ni ndundee ini Belsasar jin vinu yun, te ni tatnuni de ja ni ka jinkiꞌin de vasu ka kuu oro vi vasu ka kuu plata ja ni jiso ndi tata de Nabucodonosor nuu veñuꞌu oo Jerusalén, nagua ja nuu vasu yun vi koꞌo rey, vi tee ka netniuu naꞌnu jin de, vi ñasiꞌi ja ni ka tnandaꞌa jin de, vi sava ka ñasiꞌi ka yitnaꞌa jin de.
2 Enquanto Belsazar tomava vinho, ordenou que trouxessem as taças de ouro e prata que seu antecessor, Nabucodonosor, havia tirado do templo em Jerusalém. Queria beber nessas taças com seus nobres, suas esposas e suas concubinas.
3 Yun te ni ka jinkiꞌin de vasu ka kuu oro ja ni ka jiso veñuꞌu nuu kuu veꞌe maa ia Dios ja ni oo Jerusalén, te nuu vasu yun ni ka jiꞌi rey vinu jin tee ka netniuu naꞌnu jin de, vi ñasiꞌi ja ni ka tnandaꞌa jin de, vi sava ka ñasiꞌi ka yitnaꞌa jin de.
3 Então trouxeram as taças de ouro do templo, a casa de Deus em Jerusalém, e o rei e seus nobres, suas esposas e concubinas beberam nelas.
4 Ndiꞌi de ni ka jiꞌi vinu, te ni ka saꞌa kaꞌnu de chuꞌchi ka kuu oro vi plata vi bronce vi kaa vi yutnu vi yuu.
4 Enquanto tomavam o vinho, louvavam seus ídolos feitos de ouro, prata, bronze, ferro, madeira e pedra.
5 Te vi maa ore saa ni kenta ndaꞌa in teyii, te ni jinkondee tee yika veꞌe nuu ni kaꞌi jin kaka ichi nuu yeꞌe iti ja yoxnee nuu kandeleru ini veꞌe tniuu yun. Te nuu ni jini rey ndaꞌa yun ja tee,
5 De repente, viram dedos de mão humana escreverem no reboco da parede do palácio real, perto do candelabro. O próprio rei viu a mão enquanto ela escrevia,
6 te vi ni kuyaa tiaꞌa de ja yuꞌu de, te ni saꞌu kuii ini de ja ndakani ini de, te ni ka jinkondee siꞌin de ka niꞌi, te vi saa vijin ni kundee de nukuiin de.
6 e seu rosto ficou pálido de medo. Seus joelhos batiam um contra o outro, e suas pernas vacilavam.
7 Yun te vi ni kana jaa rey, ja na vi jinkuaka de tee ka jitotnuni vi tee ndichi vi tee tasi. Te jiñaꞌa rey nuu tee ndichi ka oo Babilonia:
7 Aos gritos, o rei mandou chamar os encantadores, os astrólogos e os adivinhos. Disse aos sábios da Babilônia: “Quem conseguir ler esta inscrição e me disser o que ela significa será vestido com um manto vermelho, e em seu pescoço será colocada uma corrente de ouro. Ele se tornará o terceiro em importância em meu reino!”.
8 Yun te ni kiukuei ndiꞌi tee ndichi ja ka jinokuechi nuu rey, su tu ni kuu vi kaꞌu de tnoꞌo ndee yun, te ni ja vi kaxtnoꞌo de naxa kei kaꞌan nuu rey yun.
8 Quando todos os sábios do rei chegaram, nenhum deles foi capaz de ler a inscrição nem de dizer o que ela significava.
9 Yun te vi ni kuyaa jika rey Belsasar ja ni yuꞌu ndevaꞌa de. Te vi tu ka nii ini tee ka netniuu naꞌnu jin de nagua vi saꞌa de.
9 O rei ficou muito assustado, e seu rosto, ainda mais pálido. Seus nobres também ficaram abalados.
10 Su nuu ni onini reina ja ka saꞌa niꞌi ka saꞌa ioo rey jin tee ka netniuu naꞌnu jin de, te ni kiuu ña veꞌe nuu oo viko yun, te jiñaꞌa ña:
10 A rainha-mãe soube do que estava acontecendo ao rei e seus nobres e foi depressa à sala de banquetes. Disse ela a Belsazar: “Que o rei viva para sempre! Não fique tão pálido e assustado.
11 Chi nuu tatnuni ni, oo in tee ñuꞌu ña espíritu chuꞌchi ii ndevaꞌa. Te kiuu ja ni otatnuni ndi tata ni Nabucodonosor, ni jini de ja tee yun, chi kaji ini de vi ndichi de vi jini ndaa de na kuinio chuꞌchi. Yun guaa ni tau ña ndi tata ni ja kuu de tee tatnuni nuu tee ka jitotnuni vi tee ka skuaꞌa siki kimi vi tee ndichi vi tee tasi.
11 Há em seu reino um homem que tem nele o espírito dos santos deuses. Durante o reinado de Nabucodonosor, esse homem demonstrou percepção, entendimento e sabedoria como a dos deuses. Seu antecessor, o rei Nabucodonosor, o nomeou chefe de todos os magos, encantadores, astrólogos e adivinhos da Babilônia.
12 Te tee yun, chi oo de jin in espíritu kaꞌnu ndevaꞌa, te kaji ini de vi ndichi de ja jinkuiꞌnu ini de naxa kei taka jani, vi jinkuiꞌnu ini de naxa kei tnoꞌo ka oyuꞌu, vi jini de sandaa de ndiꞌi tniuu vijin. Te tee yun kuu Daniel, te ni ndaxnani ña ndi tata ni Beltsasar. Kana ni Daniel yun vitna ñuꞌni, te na kaꞌan maa de naxa kei tnoꞌo ja ndee yika veꞌe yaꞌa ―jiñaꞌa ña.
12 Esse homem, Daniel, a quem o rei deu o nome de Beltessazar, tem inteligência extraordinária e é cheio de conhecimento e entendimento. É capaz de interpretar sonhos, explicar enigmas e resolver problemas difíceis. Mande chamar Daniel, e ele lhe dirá o que significa a inscrição”.
13 Yun te ni ka jinsiaꞌa de Daniel nuu oo rey, te jiñaꞌa rey nuu Daniel:
13 Daniel foi levado à presença do rei, que lhe perguntou: “Você é Daniel, um dos exilados trazidos de Judá por meu antecessor, o rei Nabucodonosor?
14 Te ni onini rin ka kaꞌan ja oo ron jin espíritu chuꞌchi ii ndevaꞌa, te kaji ini ron vi jinkuiꞌnu ini ron vi ndichi ndevaꞌa ron.
14 Soube que o espírito dos deuses está em você, e que é cheio de percepção, entendimento e sabedoria.
15 Te ja ni kikuei tee ndichi vi tee ka skuaꞌa siki kimi nuu rin, nagua ja vi kaꞌu de tnoꞌo ndee yun, te vi kaxtnoꞌo de naxa kei tnoꞌo yun, su tu ka jinkuiꞌnu ini de naxa kei tnoꞌo yun.
15 Meus sábios e encantadores tentaram ler as palavras na parede e me dizer o que significam, mas não conseguiram.
16 Su ni onini maa rin ka kaꞌan ja jaꞌa ron, chi kuu jinkuiꞌnu ini ron naxa kei, vi jini ron sandaa ron ndiꞌi tniuu vijin. Te nuu ja kuu kaꞌu ron tnoꞌo ndee yun, te kaxtnoꞌo ron naxa kei kaꞌan, te skuiꞌnu ña rin in saꞌun kuaꞌa nditnu ja ka niꞌnu rey, te tnaa rin in jañuꞌu sukun ja kuu oro sukun ron, te kokuu ron in tee kuu uni ja kotatnuni ron nuu tatnuni rin ―jiñaꞌa de.
16 Soube que você é capaz de interpretar e resolver problemas difíceis. Se conseguir ler as palavras e disser o que significam, será vestido com um manto vermelho, e em seu pescoço será colocada uma corrente de ouro. Você se tornará o terceiro em importância em meu reino”.
17 Yun te jiñaꞌa Daniel nuu rey:
17 Daniel respondeu ao rei: “Guarde seus presentes ou entregue-os a outra pessoa; mas eu lhe direi o que significa a inscrição.
18 ’Maa ia Dios oo ndee sukun ni jiñaꞌa nuu ndi tata ni Nabucodonosor nuu ni otatnuni de vi ja ni okuu kaꞌnu ndevaꞌa de vi jayiñuꞌu vi jayeꞌe tajan ni oo nuu de.
18 Ó rei, o Deus Altíssimo deu soberania, majestade, glória e honra a seu antecessor, Nabucodonosor.
19 Te jin ja ni saꞌa kaꞌnu ndevaꞌa ña ya, te ndiꞌi ñayiu ñuu naꞌnu vi ñuu kueli vi taka nuu saꞌan ja ka kaꞌan ñayiu, ni ka oyuꞌu ndevaꞌi nuu de. Te vi suaꞌa ni ka niꞌi ja ni ka yuꞌi. Te na ñayiu kaꞌan maa de kaꞌni de, te ni ojaꞌni de. Te na ñayiu kaꞌan maa de ja kotekui, te ni ka otekui. Te ni osaꞌa kaꞌnu de na ñayiu kaꞌan maa de, te suni ni osaꞌa ndaꞌu de na ñayiu kaꞌan maa de.
19 Ele o engrandeceu de tal modo que povos de todas as raças, nações e línguas estremeciam de medo diante dele. Matava quem ele queria matar e poupava quem ele queria poupar; honrava quem ele queria honrar e humilhava quem ele queria humilhar.
20 Su nuu ni saꞌa teyii de maa de, te ni saꞌa ndee de ini anu de jin tnoꞌo teyii yun, te ni kindee maa ia Dios nuu tatnuni de, te ni xtajioo ña ya nuu oo jayiñuꞌu ni onevaꞌa de ja ni okuu de rey.
20 Quando, porém, seu coração e sua mente se encheram de arrogância, ele foi tirado de seu trono e despojado de sua glória.
21 Te ni ka keneꞌe siin ña jin de neꞌu ñayiu, te jajintnuni de ni nduu inuu jin kiti. Te in ni ni ka oo de jin mentu yuku. Te ni ojaa de yuku, nagua ka jaa isndiki, te ni ondajin yiki kuñu de jin yuyu ja kuun ndee andivi, guaa ndee nuu ni ndakuni de ja ia Dios oo ndee sukun kuu ia kaꞌnu ka ja tatnuni ya nuu ndiꞌi tee ka tatnuni ñuyiu, te na ñayiu kaꞌan maa ya, te chitniuu ña ya ja kotatnuni.
21 Foi expulso do convívio humano. Sua mente se tornou como a de um animal, e ele viveu entre os jumentos selvagens. Passou a comer capim, como os bois, e foi molhado pelo orvalho do céu, até entender que o Deus Altíssimo domina sobre todos os reinos do mundo e nomeia quem ele quer para governar sobre eles.
22 Te maa ni, vi tata rey Belsasar, ja kuu ni seꞌe ndi Nabucodonosor, ja jini ni ndiꞌi naxa ni ndoꞌo ndi tata ni, te visi ni saa, te tu kuini ni ja saꞌa ndaꞌu ni maa ni.
22 “Ó Belsazar, o senhor é sucessor dele e sabia de tudo isso, mas mesmo assim não se humilhou.
23 Chi saa suaꞌa ni saꞌa teyii ni maa ni siki Jitoꞌo Dios oo ndee andivi, te ni tatnuni ni ja ni ka jinkiꞌin vasu ii ja ni suꞌu ndi tata ni nuu veñuꞌu ya, te nuu vasu yun ka jiꞌi maa ni vinu jin tee ka netniuu naꞌnu jin ni, vi jin ñasiꞌi ja ni ka tnandaꞌa jin ni, vi sava ka ñasiꞌi ni. Te ni ka saꞌa kaꞌnu ni chuꞌchi ka kuu plata vi oro vi bronce vi kaa vi yutnu vi yuu, chuꞌchi ja ni tu ka ndiaꞌa, ni tu ka nini, te ni tu ka jinkuiꞌnu ini. Su tu ni ka saꞌa kaꞌnu ni Dios, ia xiin nundaꞌa oo ja jichi ja kandao, te maa ya ndeka ña jin ndiꞌi ja saꞌa ni.
23 Desafiou o Senhor dos céus e mandou trazer essas taças do templo. O rei, seus nobres, suas esposas e suas concubinas beberam vinho dessas taças enquanto louvavam deuses de prata, ouro, bronze, ferro, madeira e pedra, deuses que não veem, não ouvem, nem sabem coisa alguma. Mas o rei não honrou ao Deus que lhe dá fôlego de vida e controla seu destino.
24 Yun kuu ja ni tetniuu ya ndaꞌa ja ni tee tnoꞌo yun.
24 Por isso Deus enviou a mão que escreveu a mensagem.
25 Te tnoꞌo ndee yun kaꞌan suaꞌa: “Mene, Mene, Tekel, Uparsin”.
25 “Esta é a mensagem que foi escrita: Mene, Mene, Tequel e Parsim.
26 Te suaꞌa kei kaꞌan tnoꞌo yun: “Mene” kei kaꞌan ja ni kaꞌu ia Dios kiuu ja tatnuni ni, te ja ni jani ya kiuu sandiꞌi.
26 E este é o significado das palavras:
27 “Tekel” kei kaꞌan ja ni chikuaꞌa ña ya jin ni, te jaꞌni ka ña ja kovee ni nagua kuini ya ja kovee ni.
27 Tequel : Você foi pesado na balança e não atingiu o peso necessário.
28 Te “Peres” kei kaꞌan ja ni teꞌnde nuu tatnuni ni, te sagua vi kendoo jin ñayiu Media te sagua jin ñayiu Persia ―jiñaꞌi.
28 Parsim : Seu reino será dividido e entregue aos medos e aos persas”.
29 Yun te ni tatnuni Belsasar ja ni ka skuiꞌnu ña jin Daniel in saꞌun kuaꞌa nditnu, te ni ka tnaa in kaa kuu oro sukuin, te ni ka kana de nuu ñayiu ñuu ja Daniel kuu in tee kuu uni ja tatnuni.
29 Então, por ordem de Belsazar, vestiram Daniel com um manto vermelho, colocaram em seu pescoço uma corrente de ouro e o declararam o terceiro em importância no reino.
30 Te vi maa nuu jakuaa saa, ni ka jaꞌni ña jin Belsasar, rey ñayiu Babilonia, tatatnoꞌo caldeo.
30 Naquela mesma noite, Belsazar, rei da Babilônia, foi morto.
31 Te ni jinkondee Darío, tee ñuu Media, ja tatnuni de, te ja oo de uni xiko uu kuia.
31 E Dario, o medo, tinha 62 anos quando se apoderou do reino.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.