Daniel 5
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs NTLH
1 Ni saꞌa rey Belsasar in viko kaꞌnu nuu ni kana de in mil tee ka netniuu jin de, te vi jin nuu ndiꞌi tee yun ni jinkondee rey ni jiꞌi de kuaꞌa vinu.
1 Certa noite, o rei Belsazar, da Babilônia, deu um banquete, convidou mil autoridades do país e começou a beber vinho com os convidados.
2 Te ja siun ja ni ndundee ini Belsasar jin vinu yun, te ni tatnuni de ja ni ka jinkiꞌin de vasu ka kuu oro vi vasu ka kuu plata ja ni jiso ndi tata de Nabucodonosor nuu veñuꞌu oo Jerusalén, nagua ja nuu vasu yun vi koꞌo rey, vi tee ka netniuu naꞌnu jin de, vi ñasiꞌi ja ni ka tnandaꞌa jin de, vi sava ka ñasiꞌi ka yitnaꞌa jin de.
2 Depois de beber bastante, mandou que trouxessem os copos de ouro e de prata que Nabucodonosor, o seu pai, havia tirado do Templo de Jerusalém. Belsazar queria os copos para que ele, os seus convidados de honra, as suas mulheres e as suas concubinas os usassem para beber vinho.
3 Yun te ni ka jinkiꞌin de vasu ka kuu oro ja ni ka jiso veñuꞌu nuu kuu veꞌe maa ia Dios ja ni oo Jerusalén, te nuu vasu yun ni ka jiꞌi rey vinu jin tee ka netniuu naꞌnu jin de, vi ñasiꞌi ja ni ka tnandaꞌa jin de, vi sava ka ñasiꞌi ka yitnaꞌa jin de.
3 Trouxeram os copos de ouro e todos começaram a beber vinho neles
4 Ndiꞌi de ni ka jiꞌi vinu, te ni ka saꞌa kaꞌnu de chuꞌchi ka kuu oro vi plata vi bronce vi kaa vi yutnu vi yuu.
4 e a louvar os deuses de ouro, de prata, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra.
5 Te vi maa ore saa ni kenta ndaꞌa in teyii, te ni jinkondee tee yika veꞌe nuu ni kaꞌi jin kaka ichi nuu yeꞌe iti ja yoxnee nuu kandeleru ini veꞌe tniuu yun. Te nuu ni jini rey ndaꞌa yun ja tee,
5 De repente, apareceu a mão de um homem e ela começou a escrever na parede branca do salão do banquete, num lugar iluminado pela luz do candelabro . Ao ver a mão, o rei
6 te vi ni kuyaa tiaꞌa de ja yuꞌu de, te ni saꞌu kuii ini de ja ndakani ini de, te ni ka jinkondee siꞌin de ka niꞌi, te vi saa vijin ni kundee de nukuiin de.
6 não sabia o que pensar; ficou pálido de medo e começou a tremer da cabeça aos pés.
7 Yun te vi ni kana jaa rey, ja na vi jinkuaka de tee ka jitotnuni vi tee ndichi vi tee tasi. Te jiñaꞌa rey nuu tee ndichi ka oo Babilonia:
7 Depois, gritando, ordenou que chamassem os adivinhos, os sábios e os astrólogos. Logo que eles chegaram, Belsazar disse: — Aquele que ler o que está escrito na parede e me explicar o que quer dizer será vestido com roupas de
8 Yun te ni kiukuei ndiꞌi tee ndichi ja ka jinokuechi nuu rey, su tu ni kuu vi kaꞌu de tnoꞌo ndee yun, te ni ja vi kaxtnoꞌo de naxa kei kaꞌan nuu rey yun.
8 Todos os sábios entraram no salão, mas nenhum deles pôde ler o que estava escrito na parede, nem explicar ao rei o que aquilo queria dizer.
9 Yun te vi ni kuyaa jika rey Belsasar ja ni yuꞌu ndevaꞌa de. Te vi tu ka nii ini tee ka netniuu naꞌnu jin de nagua vi saꞌa de.
9 O rei se assustou ainda mais, e o seu rosto ficou mais pálido ainda. E nenhuma das altas autoridades sabia o que fazer.
10 Su nuu ni onini reina ja ka saꞌa niꞌi ka saꞌa ioo rey jin tee ka netniuu naꞌnu jin de, te ni kiuu ña veꞌe nuu oo viko yun, te jiñaꞌa ña:
10 Então a rainha-mãe, que tinha ouvido os gritos do rei e dos seus convidados de honra, entrou no salão e disse ao rei: — Que o rei viva para sempre! Não se assuste, nem fique pálido assim,
11 Chi nuu tatnuni ni, oo in tee ñuꞌu ña espíritu chuꞌchi ii ndevaꞌa. Te kiuu ja ni otatnuni ndi tata ni Nabucodonosor, ni jini de ja tee yun, chi kaji ini de vi ndichi de vi jini ndaa de na kuinio chuꞌchi. Yun guaa ni tau ña ndi tata ni ja kuu de tee tatnuni nuu tee ka jitotnuni vi tee ka skuaꞌa siki kimi vi tee ndichi vi tee tasi.
11 pois aqui no seu reino há um homem que tem o espírito dos santos deuses. Quando Nabucodonosor, o seu pai, era rei, esse homem provou que era ajuizado, inteligente e sábio, tão sábio como os deuses. E o rei Nabucodonosor pôs esse homem como chefe dos sábios, adivinhos, feiticeiros e astrólogos.
12 Te tee yun, chi oo de jin in espíritu kaꞌnu ndevaꞌa, te kaji ini de vi ndichi de ja jinkuiꞌnu ini de naxa kei taka jani, vi jinkuiꞌnu ini de naxa kei tnoꞌo ka oyuꞌu, vi jini de sandaa de ndiꞌi tniuu vijin. Te tee yun kuu Daniel, te ni ndaxnani ña ndi tata ni Beltsasar. Kana ni Daniel yun vitna ñuꞌni, te na kaꞌan maa de naxa kei tnoꞌo ja ndee yika veꞌe yaꞌa ―jiñaꞌa ña.
12 Pois Daniel, esse homem a quem o rei deu o nome de Beltessazar, pensa com muita clareza; ele é sábio e inteligente e pode interpretar sonhos, explicar coisas misteriosas e resolver assuntos difíceis. Portanto, chame Daniel, e ele explicará o que está escrito na parede.
13 Yun te ni ka jinsiaꞌa de Daniel nuu oo rey, te jiñaꞌa rey nuu Daniel:
13 Levaram Daniel até a presença do rei, e este perguntou: — Você é mesmo aquele Daniel, um dos judeus que o meu pai, o rei Nabucodonosor, trouxe de Judá como prisioneiros?
14 Te ni onini rin ka kaꞌan ja oo ron jin espíritu chuꞌchi ii ndevaꞌa, te kaji ini ron vi jinkuiꞌnu ini ron vi ndichi ndevaꞌa ron.
14 Já me disseram que o espírito dos deuses está em você e que você pensa com muita clareza e é muito inteligente e sábio.
15 Te ja ni kikuei tee ndichi vi tee ka skuaꞌa siki kimi nuu rin, nagua ja vi kaꞌu de tnoꞌo ndee yun, te vi kaxtnoꞌo de naxa kei tnoꞌo yun, su tu ka jinkuiꞌnu ini de naxa kei tnoꞌo yun.
15 Há pouco, estiveram aqui os sábios e os astrólogos, que eu mandei chamar para que lessem as palavras que estão escritas na parede e me explicassem o que elas querem dizer. Porém eles não puderam dar nenhuma explicação.
16 Su ni onini maa rin ka kaꞌan ja jaꞌa ron, chi kuu jinkuiꞌnu ini ron naxa kei, vi jini ron sandaa ron ndiꞌi tniuu vijin. Te nuu ja kuu kaꞌu ron tnoꞌo ndee yun, te kaxtnoꞌo ron naxa kei kaꞌan, te skuiꞌnu ña rin in saꞌun kuaꞌa nditnu ja ka niꞌnu rey, te tnaa rin in jañuꞌu sukun ja kuu oro sukun ron, te kokuu ron in tee kuu uni ja kotatnuni ron nuu tatnuni rin ―jiñaꞌa de.
16 Mas alguém me disse que você pode explicar mistérios e resolver assuntos difíceis. Portanto, se você puder ler o que está escrito e me explicar o que quer dizer, você será vestido com roupas de púrpura , receberá uma corrente de ouro para pôr no pescoço e será a terceira autoridade mais importante do meu reino.
17 Yun te jiñaꞌa Daniel nuu rey:
17 Daniel respondeu: — O senhor pode ficar com os seus presentes ou então dá-los a outra pessoa. Mesmo assim, eu vou ler as palavras que estão escritas na parede e vou explicar ao senhor o que elas querem dizer.
18 ’Maa ia Dios oo ndee sukun ni jiñaꞌa nuu ndi tata ni Nabucodonosor nuu ni otatnuni de vi ja ni okuu kaꞌnu ndevaꞌa de vi jayiñuꞌu vi jayeꞌe tajan ni oo nuu de.
18 Ó rei, o Deus Altíssimo deu o reino ao seu pai, o rei Nabucodonosor, e lhe deu também poder, glória e majestade.
19 Te jin ja ni saꞌa kaꞌnu ndevaꞌa ña ya, te ndiꞌi ñayiu ñuu naꞌnu vi ñuu kueli vi taka nuu saꞌan ja ka kaꞌan ñayiu, ni ka oyuꞌu ndevaꞌi nuu de. Te vi suaꞌa ni ka niꞌi ja ni ka yuꞌi. Te na ñayiu kaꞌan maa de kaꞌni de, te ni ojaꞌni de. Te na ñayiu kaꞌan maa de ja kotekui, te ni ka otekui. Te ni osaꞌa kaꞌnu de na ñayiu kaꞌan maa de, te suni ni osaꞌa ndaꞌu de na ñayiu kaꞌan maa de.
19 O poder que Deus lhe deu era tão grande, que todos os povos do mundo tremiam de medo na presença dele. Se ele queria, matava uma pessoa; ou, se queria, deixava que vivesse. Elevava uns e rebaixava outros.
20 Su nuu ni saꞌa teyii de maa de, te ni saꞌa ndee de ini anu de jin tnoꞌo teyii yun, te ni kindee maa ia Dios nuu tatnuni de, te ni xtajioo ña ya nuu oo jayiñuꞌu ni onevaꞌa de ja ni okuu de rey.
20 Mas ele ficou tão vaidoso, tão teimoso e tão cheio de si, que foi derrubado do poder e perdeu toda a sua glória.
21 Te ni ka keneꞌe siin ña jin de neꞌu ñayiu, te jajintnuni de ni nduu inuu jin kiti. Te in ni ni ka oo de jin mentu yuku. Te ni ojaa de yuku, nagua ka jaa isndiki, te ni ondajin yiki kuñu de jin yuyu ja kuun ndee andivi, guaa ndee nuu ni ndakuni de ja ia Dios oo ndee sukun kuu ia kaꞌnu ka ja tatnuni ya nuu ndiꞌi tee ka tatnuni ñuyiu, te na ñayiu kaꞌan maa ya, te chitniuu ña ya ja kotatnuni.
21 Foi expulso do meio dos seres humanos, perdeu o juízo e agia como um animal. Morava com jumentos selvagens, comia capim como os bois e dormia ao ar livre, ficando molhado pelo sereno. Isso durou até que ele reconheceu que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo e coloca como rei quem ele quer.
22 Te maa ni, vi tata rey Belsasar, ja kuu ni seꞌe ndi Nabucodonosor, ja jini ni ndiꞌi naxa ni ndoꞌo ndi tata ni, te visi ni saa, te tu kuini ni ja saꞌa ndaꞌu ni maa ni.
22 — E o senhor, ó rei Belsazar, filho de Nabucodonosor, sabia de tudo isso, mas mesmo assim não tem sido humilde.
23 Chi saa suaꞌa ni saꞌa teyii ni maa ni siki Jitoꞌo Dios oo ndee andivi, te ni tatnuni ni ja ni ka jinkiꞌin vasu ii ja ni suꞌu ndi tata ni nuu veñuꞌu ya, te nuu vasu yun ka jiꞌi maa ni vinu jin tee ka netniuu naꞌnu jin ni, vi jin ñasiꞌi ja ni ka tnandaꞌa jin ni, vi sava ka ñasiꞌi ni. Te ni ka saꞌa kaꞌnu ni chuꞌchi ka kuu plata vi oro vi bronce vi kaa vi yutnu vi yuu, chuꞌchi ja ni tu ka ndiaꞌa, ni tu ka nini, te ni tu ka jinkuiꞌnu ini. Su tu ni ka saꞌa kaꞌnu ni Dios, ia xiin nundaꞌa oo ja jichi ja kandao, te maa ya ndeka ña jin ndiꞌi ja saꞌa ni.
23 Pelo contrário, o senhor desafiou o Rei do céu e mandou trazer os copos que foram tirados do Templo dele, a fim de que o senhor, os seus convidados de honra, as suas mulheres e as suas concubinas bebessem vinho neles. Além disso, o senhor deu louvores a deuses de prata, de ouro, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra, que não veem, não ouvem e não sabem nada. Mas o senhor não deu glória a Deus, aquele que tem o poder de matar ou de deixar viver e que decide tudo o que acontece com o senhor.
24 Yun kuu ja ni tetniuu ya ndaꞌa ja ni tee tnoꞌo yun.
24 É por isso que ele mandou essa mão escrever na parede estas palavras:
25 Te tnoꞌo ndee yun kaꞌan suaꞌa: “Mene, Mene, Tekel, Uparsin”.
25 “ Mene , Mene , Tequel e Parsim ”.
26 Te suaꞌa kei kaꞌan tnoꞌo yun: “Mene” kei kaꞌan ja ni kaꞌu ia Dios kiuu ja tatnuni ni, te ja ni jani ya kiuu sandiꞌi.
26 — E agora a explicação. Mene quer dizer que Deus contou o número dos dias do reinado do senhor e resolveu terminá-lo.
27 “Tekel” kei kaꞌan ja ni chikuaꞌa ña ya jin ni, te jaꞌni ka ña ja kovee ni nagua kuini ya ja kovee ni.
27 Tequel quer dizer que o senhor foi pesado na balança e pesou muito pouco.
28 Te “Peres” kei kaꞌan ja ni teꞌnde nuu tatnuni ni, te sagua vi kendoo jin ñayiu Media te sagua jin ñayiu Persia ―jiñaꞌi.
28 Peres quer dizer que o seu reino será dividido e entregue aos medos e aos persas .
29 Yun te ni tatnuni Belsasar ja ni ka skuiꞌnu ña jin Daniel in saꞌun kuaꞌa nditnu, te ni ka tnaa in kaa kuu oro sukuin, te ni ka kana de nuu ñayiu ñuu ja Daniel kuu in tee kuu uni ja tatnuni.
29 Aí o rei Belsazar mandou que vestissem Daniel com roupas de púrpura, pusessem uma corrente de ouro no seu pescoço e anunciassem que dali em diante ele seria a terceira autoridade mais importante do Reino da Babilônia.
30 Te vi maa nuu jakuaa saa, ni ka jaꞌni ña jin Belsasar, rey ñayiu Babilonia, tatatnoꞌo caldeo.
30 Naquela mesma noite, Belsazar, o rei da Babilônia, foi morto,
31 Te ni jinkondee Darío, tee ñuu Media, ja tatnuni de, te ja oo de uni xiko uu kuia.
31 e Dario, o rei do país da Média, que tinha sessenta e dois anos de idade, começou a reinar no seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.