Daniel 4
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs NTLH
1 Maa san kuu Nabucodonosor, rey ñayiu ndiꞌi ñuu naꞌnu vi ñayiu ñuu kueli ja ka oo nii ñuyiu vi ndiꞌi nuu saꞌan ja ka kaꞌin. Vi koo vii vi koo vaꞌa ni, vi vi koo mani ni.
1 O rei Nabucodonosor mandou aos povos de todas as nações, raças e línguas a seguinte mensagem: — Felicidade e paz para todos!
2 Jinkuaan ini san ja kaxtnoꞌo san taka seña vi tniuu naꞌnu ja ni saꞌa ia Dios oo ndee sukun yun jin san.
2 Quero que todos saibam dos maravilhosos milagres que o Deus Altíssimo fez em meu favor.
3 Ja nase vii naꞌnu seña saꞌa ya vi nase vii ndakui tniuu naꞌnu saꞌa ya. Su nuu tatnuni ya, chi nikuii nikani oo, te maa ya kuu Jitoꞌo in in tatatnoꞌo ja vajikuei.
3 Grandes são os seus milagres, e as coisas que ele fez são espantosas! Pois ele é o Rei eterno e reinará para sempre.
4 Maa san kuu Nabucodonosor ja ni osii ini san veꞌe san vi ni okusii ini san jin ndiꞌi jaguaꞌa oo nuu veꞌe tniuu san.
4 E continuou: — Eu, Nabucodonosor, vivia sossegado no meu palácio, e tudo ia muito bem.
5 Su nuu jakuaa suaꞌa ni kii in jani nuu san ja ni siuꞌu ña, te nuu katuu san nuu jito san ni kii in ja ni ndakani ini san jin ja ni jini san yun, te ni yuꞌu ndevaꞌa san.
5 Mas certa noite tive um sonho que me deixou preocupado. Enquanto dormia, ideias e visões horrorosas tomaram conta de mim.
6 Yun te ni tatnuni san ja ni kikuei ndiꞌi tee ndichi ka oo Babilonia nuu san, nagua ja na vi kaxtnoꞌo de naxa kei ja ni jani san yun.
6 Por isso, mandei chamar todos os sábios da Babilônia, para que eles me explicassem o sonho.
7 Te ni kikuei tee ka jitotnuni, vi tee ka skuaꞌa siki kimi, vi tee ndichi, vi tee tasi, te ni ndakani san ja ni jani san, su tu ni ka jini de naxa kei jani yun.
7 Vieram então os sábios, os adivinhos, os astrólogos e os feiticeiros, e eu lhes contei o sonho, mas nenhum deles pôde explicá-lo.
8 Su sandiꞌi ni ka, te ni kee Daniel nuu san, suchi suni ka xnani Beltsasar, nagua nani chuꞌchi san, chi ini anu mai oo espíritu chuꞌchi ii ndevaꞌa, te ni ndakani san nui nagua ni jani san, te jiñaꞌa san:
8 Finalmente, apresentou-se Daniel, conhecido também como Beltessazar, nome que recebeu em honra do meu deus. O espírito dos santos deuses está nele, e por isso eu lhe contei o meu sonho. Eu disse:
9 ―Beltsasar, suchi tatnuni nuu tee ka jitotnuni, ja jini rin ja oo ron jin espíritu chuꞌchi ii ndevaꞌa. Te ni in tnoꞌo oyuꞌu, tu nagua vijin ndevaꞌa kuu nuu maa ron ja kaꞌan ron. Konini na ndakani rin naxa ni jani rin, te kaꞌan ron naxa kei jani rin yun.
9 “Beltessazar, chefe dos adivinhos, eu sei que o espírito dos santos deuses está em você e que não há mistério que você não possa explicar. Por isso vou lhe contar o sonho e quero que você explique o que ele quer dizer.
10 Yaꞌa kuu ja ni jini rin nini katuu ka rin nuu jito rin:
10 Eu estava deitado na cama e, de repente, tive uma visão. Nela vi uma árvore muito alta, plantada no centro da terra.
11 Te ni jaꞌnu yutnu yun, te ni kuu ndakui ndevaꞌa tnu,
11 A árvore cresceu e cresceu até tocar o céu e era tão grande, que podia ser vista de qualquer lugar do mundo.
12 Te luu ndevaꞌa ka naꞌa ndaꞌa tnu,
12 As suas folhas eram belas, e ela dava tantas frutas, que o mundo todo podia se alimentar delas. Animais selvagens descansavam na sombra da árvore, as aves faziam ninhos nos seus galhos, e todos os seres vivos se alimentavam das suas frutas.
13 ’Te nuu katuu ka rin nuu jito rin ni jini rin in ia jito ña, ia ii ja makuun ndee andivi.
13 Eu ainda estava sonhando, quando, de repente, vi um anjo-vigia que descia do céu
14 Te ni kana jaa ndevaꞌa ya, te kachi ya suaꞌa:
14 e dizia em voz muito alta: ‘Derrubem a árvore, cortem os seus galhos, tirem as folhas e joguem fora as frutas. Espantem os animais que estão descansando na sua sombra e as aves que estão nos seus galhos.
15 Su vi xndoo tinduꞌu tnu jin yoꞌo tnu nuu ñuꞌu jian,
15 Mas deixem ficar o toco e as suas raízes e o amarrem com correntes de ferro e de bronze, no meio do capim bravo, no campo. Assim o sereno cairá sobre esse toco — esse homem —, e ele comerá capim como os animais.
16 Te na ndasama jajintnuni de,
16 Ele perderá o juízo e começará a pensar como animal; sete anos viverá assim.
17 Te yaꞌa kuu tnundoꞌo ja ka kachi rin ja ka kuu rin ia jito ña,
17 Esta é a sentença dada pelos anjos, pelos anjos-vigias do céu, a fim de que todos saibam que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo. Ele dá esses reinos a quem quer, mesmo ao mais humilde de todos os homens.’ ”
18 ―Yaꞌa kuu jani ja ni jani maa rin ja kuu rin rey Nabucodonosor. Te vitna, vi Beltsasar, te kaꞌan naxa kei jani rin yun, chi ni in tee ndichi ja ka oo nuu tatnuni rin, tu ka jinkuiꞌnu ini de ja vi kaxtnoꞌo de naxa kei jani rin yun. Su maa ron, chi kuu kaꞌan ron naxa kei jani yun, chi oo ron jin espíritu chuꞌchi ii ndevaꞌa ―jiñaꞌa de.
18 E Nabucodonosor terminou, dizendo: — Foi esse o sonho que eu tive, e nenhum dos meus sábios pôde me explicar o que ele quer dizer. Mas você, Beltessazar, pode dar a explicação porque o espírito dos santos deuses está em você. Portanto, explique o que o sonho quer dizer.
19 Yun te ni saꞌu kuii ini san ja ndakani ini san, ja kuu san Daniel, ja suni ka xnani ña Beltsasar, te ni yuꞌu san jin ja vaji jajintnuni san ja ndakani ini san. Su ni kaꞌan rey, te kachi de:
19 Ao ouvir isso, Daniel, também conhecido como Beltessazar, ficou espantado e por alguns instantes não sabia o que pensar. O rei lhe disse: — Beltessazar, não se preocupe com o sonho nem com o que ele quer dizer. Mas Daniel respondeu: — Ó rei, quem dera que o sonho e a sua mensagem não fossem a respeito do senhor, mas a respeito dos seus inimigos!
20 Yutnu ja ni jini ni, chi nijaꞌnu tnu vi ni kuu ndakui ndevaꞌa tnu, te ni jinonta xtuu tnu ndee ndika andivi, te vi ndee jaꞌa ñuyiu, te ndijin nukuiin tnu.
20 O senhor viu uma árvore que cresceu e cresceu até tocar o céu e que era tão grande, que podia ser vista de qualquer lugar do mundo.
21 Te luu ndevaꞌa ka naꞌa ndaꞌa tnu, te vii ndevaꞌa ni kuun ndiaꞌa tnu, te ndiꞌi ñayiu ñuyiu ka niꞌi ja ka jai nuu tnu, te nduꞌu tnu ni ka oo kiti yuku, te nuu ndaꞌa tnu ni ka otnaa kiti ndagua taka ti.
21 As suas folhas eram belas, e ela dava tantas frutas, que o mundo todo podia se alimentar delas. Animais selvagens descansavam na sombra da árvore, e as aves faziam ninhos nos seus galhos.
22 Te yutnu yun kuu maa ni, vi tata rey, ja ni kuu sukun ni, te ni kuu ndakui ndevaꞌa ni. Te ja ni kuu kaꞌnu ndevaꞌa ni yun ni kenta ndee andivi, te ja tatnuni ni jika guaa ndee nuu jinkituu jaꞌa ñuyiu.
22 — Aquela árvore, ó rei, é o senhor. Pois o senhor se tornou poderoso, e o seu poder aumentou tanto, que chegou até o céu, e o seu domínio se estendeu pelo mundo inteiro.
23 Te ja ni jini ni, vi tata rey, ja ndee andivi makuun in ia jito ña, ia ii, te kachi ya: “Vi kaꞌnde tinduꞌu tnu jin yoꞌo tnu nuu ñuꞌu jian, te vi kuꞌni tinduꞌu tnu jin in cadena ja kuu kaa vi bronce, te na koo maa neꞌu yuku kuii, te na kondajin maa jin yuyu kuun ndee andivi, te na vi koo maa jin kiti yuku neꞌu yuku kuii guaa ndee na yaꞌa jakueꞌe yun siki de nuu uja kuia”.
23 E o senhor viu também um anjo-vigia descendo do céu e dizendo: “Derrubem a árvore e quebrem todos os seus galhos, mas deixem ficar o toco e as suas raízes e o amarrem com correntes de ferro e de bronze, para que fique no meio do capim bravo, no campo. Assim o sereno cairá sobre esse homem, e ele terá de comer o que os animais comem. Sete anos ele viverá assim.”
24 ’Yaꞌa kuu ja kei jani ni, vi tata rey, te suni yaꞌa kuu tnundoꞌo ja tetniuu ia Dios oo ndee andivi ja vaji siki maa jitoꞌo san rey:
24 E Daniel continuou: — E agora vou dar a explicação. Este sonho trata da sentença do Deus Altíssimo contra o senhor, ó rei.
25 Vi keneꞌe siin ña jin ni neꞌu ñayiu, te vi koo ni jin kiti yuku, te kokaa ni yuku nagua ka jaa isndiki, te jin yuyu ja kuun ndee andivi kondajin ni. Te saa kondoꞌo ni, vi rey, nuu uja kuia, guaa ndee na ndakuni ni ja ia Dios oo ndee sukun kuu ia kaꞌnu ka ja tatnuni ya nuu ndiꞌi tee ka tatnuni ñuyiu. Te na ñayiu kaꞌan maa ya, te chitniuu ña ya ja kotatnuni.
25 O senhor será expulso do meio dos seres humanos e ficará morando com os animais selvagens. O senhor comerá capim como os bois, dormirá ao ar livre e ficará molhado pelo sereno. Isso durará sete anos, até que o senhor reconheça que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo e coloca como rei o homem que ele quer.
26 Te ja jaꞌa ja tatnuni ja vi xtendoo tinduꞌu tnu jin yoꞌo maa yutnu yun nuu ñuꞌu, kei kaꞌan ja ndaniꞌi ii ni kotatnuni ni nuu na ndakuni ni ja ndee andivi oo maa ia tatnuni.
26 A ordem do anjo para que deixassem ficar o toco da árvore com as raízes quer dizer que o senhor será rei de novo, mas só quando confessar que Deus domina o mundo inteiro.
27 Te yun kuu ja jikantaꞌu san nuu ni, vi tata rey, ja kuantaꞌu ni joo tnoꞌo xteku ña san: Saꞌa ndaa ni, te ma saꞌa ka ni yika kuechi. Ma saꞌa ka ni jakueꞌe, te kaꞌan ndaꞌu kaꞌan kee ni ñayiu ka kundaꞌu. Chi axi saa vatuni saa, te kokunuu ka ja koo vii koo vaꞌa ni, vi rey ―jiñaꞌi.
27 Ó rei, aceite o meu conselho. Deixe de pecar e faça o que é certo; acabe com as suas maldades e ajude os pobres. Assim talvez o senhor possa continuar a viver em paz e felicidade.
28 Te ndiꞌi tnundoꞌo yaꞌa ni kii siki rey Nabucodonosor.
28 E, de fato, tudo isso aconteceu com o rei Nabucodonosor.
29 Chi nuu ni yaꞌa uxi uu yoo, te nini jiondita rey siki veꞌe tniuu maa Babilonia,
29 Doze meses mais tarde, ele estava passeando no terraço do seu palácio na cidade de Babilônia
30 te ni kachi de: “Yaꞌa kuu maa ñuu kaꞌnu Babilonia ja ni saꞌa maa rin ja kuu maa ñuu nuu tatnuni rin. Te ni saꞌa rin jin ndiꞌi jakaꞌnu rin, nagua ja na koo jayiñuꞌu nuu maa rin”, kachi de.
30 e disse: — Como é grande a cidade de Babilônia! Com o meu grande poder, eu a construí para ser a capital do meu reino, a fim de mostrar a todos a minha grandeza e a minha
31 Te vi nini kaꞌan ka rey tnoꞌo yun, te ni kenta in tnoꞌo ndee andivi, te jiñaꞌa: “Rey Nabucodonosor, nuu maa ron kaꞌan rin, ja ni ka kindee nuu tatnuni ron,
31 O rei ainda estava falando quando veio uma voz do céu, que disse: — Preste atenção, rei Nabucodonosor! Este reino não é mais seu.
32 te vi keneꞌe siin ña jin ron neꞌu ñayiu, te vi koo ron jin kiti yuku, te kokaa ron yuku nagua ka jaa isndiki nuu uja kuia, guaa ndee na ndakuni ron ja ia Dios oo ndee sukun kuu ia kaꞌnu ka ja tatnuni ya nuu ndiꞌi tee ka tatnuni ñuyiu. Te na ñayiu kaꞌan maa ya, te chitniuu ña ya ja kotatnuni”, jiñaꞌa tnoꞌo yun.
32 Você será expulso do meio dos seres humanos, ficará morando com os animais selvagens e comerá capim como os bois. Isso durará sete anos, até que você reconheça que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo e coloca como rei quem ele quer.
33 Te vi maa ore saa, ni skunkuu tnoꞌo yun siki Nabucodonosor, te ni ka keneꞌe siin ña jin de neꞌu ñayiu, te ni ojaa de yuku nagua ka jaa isndiki, te ni ondajin yiki kuñu de jin yuyu ja kuun ndee andivi, guaa ndee ni ka kuu nani ixi xini de, na kuinio tnoo yaꞌa naꞌnu, te ni ka kuu nani tnii de na kuinio tnii kiti ndagua.
33 Naquele mesmo instante, cumpriu-se a sentença contra Nabucodonosor. Ele foi expulso do meio dos seres humanos e começou a comer capim como os bois. Dormia ao ar livre e ficava molhado pelo sereno. O seu cabelo ficou comprido, parecido com penas de águia, e as suas unhas cresceram tanto, que pareciam garras de um gavião.
34 Te nuu ni jino tiempu, te ni ndanenuu maa san ja kuu san Nabucodonosor ichi andivi, te ni ndikuiꞌnu kaji ini san. Yun te ni chiñuꞌu san ia Dios oo ndee sukun, te ni saꞌa kaꞌnu san ja vii ndevaꞌa kuu kaꞌnu ia oo nikuii nikani.
34 O rei disse: — Depois de passados os sete anos, eu olhei para o céu, e o meu juízo voltou. Aí agradeci ao Deus Altíssimo e dei louvor e “O poder do Altíssimo é eterno; o seu
35 Te masu nagua ka kuu saꞌun ñayiu ñuyiu nuu ya,
35 Para ele, os seres humanos não têm nenhum valor; ele governa todos os anjos do céu e todos os moradores da terra. Não há ninguém que possa impedi-lo de fazer o que quer; não há ninguém que possa obrigá-lo a explicar o que faz.”
36 Te vi maa ore saa, ni ndikuiꞌnu ini san, te ni ka ndajiokuiin jayiñuꞌu vi jakaꞌnu jayeꞌe tajan nuu tatnuni san. Te ni kikuei tee ka netniuu naꞌnu jin san vi tee ka xteku ña ja ni ka ndanduku ña de jin san. Te ni nukondee tuku san ja ni tatnuni san nuu ñuu san, te kuaꞌa ka jakaꞌnu ni nukonevaꞌa san saa nagua ni onevaꞌa san ama ka.
36 — Logo que o meu juízo voltou — continuou Nabucodonosor —, eu recebi outra vez a minha honra, a minha majestade e a glória do meu reino. Os meus conselheiros e as altas autoridades do meu governo me receberam de volta. Fui rei de novo, com mais poder do que antes.
37 Te vitna ndakuantaꞌu maa san, ja kuu san Nabucodonosor, vi chiñuꞌu san vi saꞌa kaꞌnu san ia kuu rey ndee andivi, chi ndiꞌi tniuu saꞌa ya kuu tniuu ndaa, te ichi ndaa kuu ichi ya, te kuu saꞌa ndaꞌu ya ñayiu ka saꞌa teyii mai ―jiñaꞌa de suaꞌa.
37 Portanto, eu, o rei Nabucodonosor, agradeço ao Rei do céu e lhe dou louvor e glória. Tudo o que ele faz é certo e justo, e ele pode humilhar qualquer pessoa orgulhosa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 4, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.