Romanos 11
Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs NVT
1 Ni ɨɨn kɨu maxku kani ini‑ro xa n‑dandoo Ianyuux ñayiu Israel, ñayiu n‑xo ndeka‑ia, juini n‑ka kuxe ini‑i nuu‑ia. Ñatu n‑dandoo‑ia‑i chi ñatu n‑dandoo ñaꞌa‑ia daña. Daꞌya dana Abraham ka kuu ñayiu Israel, te daꞌya dana‑s kuu‑da tuku. Kuu‑da daꞌya dana Benjamín.
1 Então pergunto: Deus rejeitou seu povo, a nação de Israel? Claro que não! Eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão e membro da tribo de Benjamim.
2 Ñatu n‑dandoo Ianyuux ñayiu Israel xaxeꞌe xa naꞌa n‑kuu n‑kaxi‑ia‑i xa ku kuu‑i daꞌya‑ia. ¿Ñatu ka xini‑n nax kuu xa n‑kakuneꞌe Elías, se n‑xo jaꞌan xa n‑jaꞌan Ianyuux nuu ñayiu na n‑jaꞌan‑s nuu‑ia xa n‑ka kida ñayiu Israel kuechi a?
2 Não, Deus não rejeitou seu povo, que conheceu de antemão. Vocês sabem o que as Escrituras dizem a esse respeito? O profeta Elias se queixou a Deus sobre o povo de Israel, dizendo:
3 Duꞌa n‑jaꞌan‑s nuu‑ia, te n‑chidotnuni‑s: “Taa‑ro Ianyuux, n‑ka xaꞌni ñayiu yaꞌa ntdaa se n‑ka xo jaꞌan nuu‑i xa n‑jaꞌan‑n. Mee dii nga‑da n‑ndoo, te ka nduku ñaꞌa‑i xa kaꞌni ñaꞌa‑i tuku. Dɨuni n‑ka xanu‑i altari‑n”, kuu‑s, xiaꞌan‑s.
3 “Senhor, eles mataram teus profetas e derrubaram teus altares. Sou o único que restou, e agora também procuram me matar”.
4 ¿Ñatu xnaꞌa‑n nax n‑jaꞌan Ianyuux nuu‑s a? N‑jaꞌan‑ia nuu‑s: “N‑dadaꞌan‑r xa dandoo ñaꞌa uxa mil ñayiu, te ñayiu ijan ñatu n‑ka xe juiin xiti nuu xa nani Baal xa ndadakaꞌnu koio‑i xijan”, kuu‑ia, n‑xiaꞌan‑ia nuu‑s.
4 E vocês se lembram da resposta de Deus? Ele disse: “Ainda tenho outros sete mil que jamais se prostraram diante de Baal”.
5 Nani n‑kuu xa n‑kaxi Ianyuux dava ñayiu Israel na n‑xo tuu Elías, daa kuu vitna xa n‑kaxi‑ia dava ñayiu ku kuu daꞌya‑ia xaxeꞌe xa kundaꞌu ini‑ia‑i.
5 O mesmo acontece hoje, pois uns poucos do povo de Israel permaneceram fiéis, escolhidos pela graça de Deus.
6 N‑kaxi ñaꞌa‑ia xa ku kuu‑ro daꞌya‑ia, ko ñadu xaxeꞌe xa n‑ka kida‑ro xavaꞌa. N‑kaxi ñaꞌa‑ia xaxeꞌe xa kundaꞌu ini ñaꞌa‑ia. Date nuu n‑xio xaxeꞌe xa n‑ka kida‑ro xavaꞌa kaxí ñaꞌa‑ia xa ku kuu‑ro daꞌya‑ia, ma kuu xa kaxí ñaꞌa‑ia xaxeꞌe xa kundaꞌu ini ñaꞌa‑ia n‑kuu.
6 E, se a escolha se dá pela graça de Deus, então não se baseia nas obras deles, pois nesse caso a graça deixaria de ser o que verdadeiramente é, ou seja, gratuita e imerecida.
7 N‑ka kuu ñayiu Israel xa jandixa ndɨꞌɨ‑i ley Ianyuux xa maxku kundido kutau ka‑i kuechi n‑ka kida‑i, ko ña ndaku‑i. Diko ni ñayiu n‑kaxi Ianyuux xa ku kuu‑i daꞌya‑ia ma kundido kutau ka‑i kuechi n‑ka kida‑i. Dava ka ñayiu, ka kuxe ini ka‑i nuu‑ia juaꞌan.
7 Portanto, a situação é esta: a maioria do povo de Israel não encontrou o que tanto buscava, mas uns poucos, aqueles que Deus havia escolhido, o encontraram, enquanto o coração dos demais foi endurecido.
8 Duꞌa yodotnuni:
8 Como dizem as Escrituras: “Deus os fez cair em sono profundo. Até hoje, fechou-lhes os olhos para que não vejam, e tapou-lhes os ouvidos para que não ouçam”.
9 Dɨuni n‑kakuneꞌe David ñayiu yaꞌa, te n‑chidotnuni‑s:
9 Da mesma forma, Davi disse: “Que sua mesa farta se transforme em laço, em armadilha que os faça pensar que tudo vai bem. Que seus privilégios os façam tropeçar, e que recebam o que merecem.
10 Na kuaa‑i. Maxku kundeꞌa ka‑i.
10 Que seus olhos se escureçam para que não vejam, e que suas costas fiquem encurvadas para sempre”.
11 Ñadu xaxeꞌe xa xaku ni ñayiu Israel ka jandixa Ianyuux vitna, te dani xaku ni‑i jandixa‑ia vaxi, chi xee kɨu jandixa ntdaa‑i‑ia. Nax kuu ñaꞌa. Xaxeꞌe xa ñatu ka jandixa daꞌya dana Israel‑ia, xijan kuu xa n‑ka kukanu ini ñayiu ñatu ka kuu daꞌya dana Israel‑ia. Ijan te n‑ka kukuedi ini daꞌya dana‑s.
11 Acaso o povo de Deus tropeçou e caiu sem possibilidade de se levantar? Claro que não! Foram desobedientes e, por isso, Deus tornou a salvação acessível aos gentios, para que seu próprio povo sentisse ciúme.
12 Nuu xaxeꞌe xa n‑ka kida daꞌya dana Israel kuechi kida Ianyuux ñayiu ñuñayiu xavaꞌa, naka ñayiu ñuñayiu ma ku kada‑ia‑i xavaꞌa na xee kɨu kukanu ini daꞌya dana‑s Cristu. Nuu xaxeꞌe xa n‑ka dandoo daꞌya dana‑s‑ia kuu ñayiu ñatu kuu daꞌya dana‑s xavaꞌa, naka ñayiu ñatu ka kuu daꞌya dana‑s ma ku kada‑ia‑i xavaꞌa na xee kɨu kukanu ini daꞌya dana‑s Cristu. Vichi vaꞌa ku kada‑ia‑i.
12 Se os gentios foram enriquecidos porque os israelitas fracassaram ao rejeitar a salvação que Deus lhes oferece, imaginem como será maior a bênção para o mundo quando Israel for plenamente restaurado!
13 Kachitnuꞌu ñaꞌa‑da ndixi, ñayiu ñatu ka kuu daꞌya dana Israel xa n‑tundaꞌa ñaꞌa Ianyuux xa dakuaꞌa ñaꞌa‑da. Xijan kuu tniu n‑taxi‑ia, tniu ndandɨꞌɨ kuu.
13 Dirijo-me especialmente a vocês, gentios. E, uma vez que fui designado apóstolo aos gentios, enfatizo isso
14 Dakuaꞌa ñaꞌa‑da, ndixi ñayiu ñatu kuu daꞌya dana Israel na kuaꞌa kukuedi ini ñayiu ñuu‑da xiꞌin yatnuꞌu‑da na kuaꞌa kueꞌe‑i na nanitaꞌu.
14 porque desejo que, de algum modo, o povo de Israel sinta ciúme e assim eu possa levar alguns deles à salvação.
15 Xaxeꞌe xa n‑xika yata Ianyuux nuu ñayiu ñuu‑da xiꞌin yatnuꞌu‑da n‑ndumani‑ia xiꞌin kueꞌe ñayiu ñuñayiu. Kuenda kɨu ndɨyɨ ka kuu ñayiu Israel, ko kɨu na ndumani Ianyuux xiꞌin‑i kuenda kɨu nandoto koio‑i.
15 Pois, se a rejeição deles possibilitou que o resto do mundo se reconciliasse com Deus, a aceitação será ainda mais maravilhosa. Será vida para os que estavam mortos!
16 Ná kuu yuxa ka kuu ñayiu Israel. Nux ii ɨɨn parti yuxa n‑doko ɨɨn ñadɨꞌɨ nuu Ianyuux, dɨuni ii ɨnka parti yuxa jan. Nux ii yoꞌo yutnu, dɨuni ii ntakaa daꞌnda‑tnu.
16 Se a parte da massa entregue como oferta é santa, então toda ela é santa. E, se as raízes da árvore são santas, os ramos também o serão.
17 Dɨuni ka kuu ñayiu Israel ná ka kuu daꞌnda tnu olivo xetata‑ro, te ndixi, ñayiu ñatu ka kuu ñayiu Israel, ka kuu‑n ná ka kuu daꞌnda tnu olivo io yuku. N‑xaꞌnde Ianyuux daꞌnda tnu olivo xetata‑ro, te n‑xaꞌnde‑ia ɨɨn daꞌnda tnu olivo io yuku, te n‑kida injertari‑ia daꞌnda yutnu ijan tnu olivo xetata‑ro jan. Ɨɨn nga yoꞌo‑tnu neꞌe nduu daꞌnda‑tnu jan. Ɨɨn ni ndute yɨꞌɨ‑tnu.
17 Mas alguns desses ramos, alguns do povo de Israel, foram cortados. E vocês, gentios, que eram ramos de uma oliveira brava, foram enxertados na árvore. Agora, portanto, participam do alimento nutritivo que vem da raiz da oliveira especial de Deus.
18 Mee‑n, ñayiu Israel, maxku jaꞌan iꞌni koio‑n xa ka kuu‑n ná kuu daꞌnda tnu olivo xetata‑ro, chi xa xnaꞌa‑n xa ñadu daꞌnda‑tnu neꞌe‑tnu xa nukoo‑tnu chi yoꞌo‑tnu neꞌe ñaꞌa.
18 No entanto, não devem se orgulhar de terem sido enxertados no lugar dos ramos que foram cortados, pois é a raiz que sustenta o ramo, e não o contrário.
19 Te ndixi, ñayiu ñatu ka kuu ñayiu Israel, vaa ku jaꞌan koio‑n: “N‑taꞌnde daꞌnda tnu olivo xetata‑ro xa na kuaꞌa na kada injertari Ianyuux daꞌnda tnu olivo io yuku nuu n‑taꞌnde tnu jan.”
19 Talvez digam: “Esses ramos foram cortados para abrir espaço para nós”.
20 N‑xika yata Ianyuux nuu ñayiu ka kuu daꞌya dana Israel xaxeꞌe xa ñatu n‑ka kukanu ini‑i‑ia, te ndixi ka kunduu‑n xiꞌin Ianyuux xaxeꞌe xa ka kukanu ini‑n‑ia. Ko maxku ku ku iꞌni‑n xaxeꞌe xijan; koo koio‑n cuedado na ñaꞌa daa yaꞌa koio‑n tuku.
20 É verdade, mas lembrem-se de que esses ramos foram cortados porque não creram e que vocês estão ali porque creem. Portanto, não se orgulhem, mas temam o que poderia acontecer.
21 Nux n‑xika yata Ianyuux nuu ñayiu ka kuu ná kuu daꞌnda tnu olivo xetata‑ro, naka nuu ndixi ma ku kaka yata‑ia.
21 Pois, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará vocês.
22 Xá xnaꞌa‑n janda kuu Ianyuux. Xá xnaꞌa‑n xa vichi vaꞌa kida‑ia dava ñayiu chi kueꞌe xa xiaꞌan‑ia‑i, te xtuu vii xtuu vaꞌa‑i. Dɨuni ka xini‑n xa kida‑ia xa ndaꞌu yaꞌa dava ñayiu. Kundaꞌu ini ñaꞌa‑ia, ndixi, te kida‑ia xa ndaꞌu ka yaꞌa ñayiu n‑ka xika yata nuu‑ia. Kada naꞌi koio‑n xavaꞌa na kuaꞌa dani na kada ñaꞌa‑ia xavaꞌa. Nux ñaꞌa, dani kaka yata‑ia nuu‑n tuku.
22 Observem como Deus é, ao mesmo tempo, bondoso e severo. É severo com os que lhe desobedecem, mas é bondoso com vocês, desde que continuem a confiar em sua bondade. Mas, se deixarem de confiar, também serão cortados.
23 Kuenda kɨu daꞌnda tnu olivo xetata‑ro n‑taꞌnde jan ka kuu daꞌya dana Israel. Ndada injertari ntuku Ianyuux daꞌnda tnu olivo n‑taꞌnde jan nux na ndixeꞌe koio daꞌya dana Israel xa kukanu ini‑i Ianyuux ɨnka vuelta. Daa kuu chi kada‑ia xa kɨu tnaꞌa koio‑i nuu‑n xa ka kuu‑n ñayiu ka kukanu ini Jesucristu.
23 E, se o povo de Israel abandonar sua incredulidade, será enxertado novamente, pois Deus tem poder para enxertá-los de volta na árvore.
24 Nux n‑kida injertari‑ia daꞌnda tnu olivo io yuku nuu tnu olivo xetata‑ro, naka daꞌnda tnu olivo xetata‑ro, ma ndada injertari‑ia mee tnu olivo jan.
24 Vocês eram, por natureza, o ramo cortado de uma oliveira brava. Portanto, se Deus se mostrou disposto a fazer algo contrário à natureza ao enxertá-los em sua árvore cultivada, estará ainda mais disposto a enxertar os ramos naturais de volta na árvore da qual eles fazem parte.
25 Na kachitnuꞌu ñaꞌa‑da nax xani ini Ianyuux xa koo xa na kuaꞌa na jini koio‑n nax yaꞌa te nax koo, chi nux ma kachitnuꞌu ñaꞌa‑da, vaa ku jaꞌan koio‑n xa xá ka xini‑n nax yaꞌa, te ku ku iꞌni‑n. Xaꞌa kuu xa kachitnuꞌu ñaꞌa‑da. Kueꞌe ñayiu Israel ñatu ka juini xa kukanu ini‑i Jesucristu. Nde kɨu na kukanu ini ndɨꞌɨ ñayiu ñatu ka kuu ñayiu Israel io xa kɨu tnaꞌa nuu ñayiu kukanu ini‑ia Cristu, ijan dada ndixeꞌe ñayiu Israel xa kukanu ini ntuku‑i Ianyuux.
25 Irmãos, quero que vocês entendam este mistério para que não se orgulhem de si mesmos. Alguns do povo de Israel têm o coração endurecido, mas isso durará apenas até que o tempo dos gentios se complete.
26 Xee kɨu nanitaꞌu ntdaa daꞌya dana Israel io xa nanitaꞌu chi daa yodotnuni. Duꞌa yodotnuni:
26 E assim todo o Israel será salvo. Como dizem as Escrituras: “O libertador virá de Sião e afastará Israel
27 N‑jaꞌan Ianyuux:
27 E esta é minha aliança com eles: eu removerei seus pecados”.
28 Xaxeꞌe xa kueꞌe daꞌya dana Israel n‑xika yata nuu Ianyuux, kiti ini‑ia nuu‑i. Te xaxeꞌe xijan vaꞌa kida ñaꞌa‑ia ndixi, ñayiu ñatu ka kuu ñayiu Israel. Juini kueꞌe‑i n‑ka xika yata nuu‑ia, ko dani xemani‑ia ñayiu Israel xaxeꞌe uxi uu daꞌya yɨɨ Israel chi n‑kaxi‑ia‑i xa kutuu‑i nuu tuu‑ia.
28 Muitos do povo de Israel agora são inimigos das boas-novas, e isso beneficia vocês, gentios. No entanto, porque ele escolheu seus patriarcas, eles ainda são o povo que Deus ama.
29 Juñaꞌa naꞌi‑ia xa n‑jaꞌan‑ia xa juñaꞌa‑ia chi xetnaꞌa xa jaꞌan‑ia. Kida‑ia xa teku ñayiu tnuꞌu‑ia xa na kuaꞌa nanitaꞌu‑i ná n‑jaꞌan‑ia.
29 Pois as bênçãos de Deus e o seu chamado jamais podem ser anulados.
30 N‑ka xo kuxe ini‑n nuu Ianyuux, te vitna ka kuxe ini daꞌya dana Israel nuu‑ia. Xaxeꞌe xa ka kuxe ini‑i nuu‑ia kundau ini ñaꞌa‑ia ndixi.
30 Em outros tempos, vocês, gentios, foram rebeldes contra Deus, mas agora, por causa da desobediência deles, vocês receberam misericórdia.
31 Ka kuxe ini ñayiu Israel nuu‑ia vitna, ko ndundaꞌu ini‑ia‑i na xee kɨu. Xaxeꞌe xa kundaꞌu ini ñaꞌa‑ia ndixi, ndundaꞌu ini‑ia‑i tuku.
31 Agora eles são os rebeldes, e Deus foi misericordioso com vocês, para que eles também participem da misericórdia dele.
32 Nani ka kuxe ini ñayiu Israel nuu Ianyuux dani ka kuxe ini ñayiu ñatu kuu ñayiu Israel nuu‑ia. N‑xio xa ndaꞌu yaꞌa ntdaa‑ro na kuú‑ro n‑kuu, ko xaxeꞌe xa kundaꞌu ini ñaꞌa‑ia, ma kuu ka xa ndaꞌu yaꞌa‑ro.
32 Pois Deus colocou a todos debaixo da desobediência para que de todos tivesse misericórdia.
33 Naka kueꞌe xa taxi Ianyuux. Naka vichi kundaꞌu ini ñaꞌa‑ia. Naka kueꞌe xa kutnuni ini‑ia. Naka kueꞌe xa xini‑ia. Naka tuꞌa‑ia. Ñayo‑ro xini nakuenda kida‑ia ɨɨn xa kida‑ia, ni nakuenda daa xani ini‑ia. Ñayo‑ro xini naxa xani ini‑ia xa kada‑ia.
33 Como são grandes as riquezas, a sabedoria e o conhecimento de Deus! É impossível entendermos suas decisões e seus caminhos!
34 Ná jaꞌan‑da ya, daa yodotnuni:
34 “Pois quem conhece os pensamentos do Senhor? Quem sabe o suficiente para aconselhá-lo?”
35 Ñayo‑ro xiaꞌan nga ɨɨn xa xiaꞌan nga‑ro‑ia.
35 “Quem lhe deu primeiro alguma coisa, para que ele precise depois retribuir?”
36 Mee‑ia n‑xani ini ntdaa xa io, te xaxii mee‑ia kuu. N‑kidavaꞌa‑ia ntdaa xa io xa na kuaꞌa na najuen tnuꞌu ñaꞌa xijan. Io xa ndadakaꞌnu‑ro‑ia. Ndɨkɨu ndɨñuu ndukaꞌnu‑ia te ma jɨn ndɨꞌɨ. Amén.
36 Pois todas as coisas vêm dele, existem por meio dele e são para ele. A ele seja toda a glória para sempre! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.