Mateus 5
Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs NVI
1 N‑xini Jesús xa kueꞌe ñayiu xyuku nuu‑ia, te n‑xe xee‑ia ɨɨn yuku, te n‑nukoo‑ia ijan. N‑ka xetuꞌa ñaꞌa se dakuaꞌa‑ia.
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 N‑kixeꞌe‑ia xa dakuaꞌa‑ia‑s xiꞌin ñayiu xyuku ijan. Xiaꞌan‑ia:
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 —Na jaꞌan‑r xa ñayiu ka xani ini xa ma dananitaꞌu ñaꞌa Ianyuux xaxeꞌe xa yo n‑ka kida‑i kuechi, te n‑ka natu ini‑i xa n‑ka kida‑i kuechi, naka taꞌu‑i chi kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu ka jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i.
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 ʼÑayiu ka ndaꞌi xaxeꞌe xa yo ka kukoꞌyo ini‑i xa n‑ka kida‑i kuechi, naka taꞌu‑i chi kundaꞌu ini ñaꞌa Ianyuux, te ma kukoꞌyo ini ka‑i.
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 ʼÑayiu ka xani ini xa ka kuu‑i ñayiu dakuu nga, te dɨuni ka xani ini‑i xa ñatu ndandɨꞌɨ‑i, naka taꞌu‑i chi kendoo‑i xiꞌin ñuꞌu n‑xiaꞌan Ianyuux xa juñaꞌa‑ia.
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 ʼÑayiu io anu xa kada koio‑i xa juini Ianyuux, naka taꞌu‑i chi kada‑i ntdaa xijan, te kudɨ ini‑i.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 ʼÑayiu kundaꞌu ini ɨnka ñayiu, naka taꞌu‑i chi kundaꞌu ini ñaꞌa Ianyuux.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 ʼÑayiu n‑kida Ianyuux xa n‑ndunini‑i, naka taꞌu‑i chi jini‑i‑ia.
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 ʼÑayiu kida xa ka ndumani nuu tnaꞌa ɨnka ñayiu, naka taꞌu‑i chi jaꞌan Ianyuux xa kuu‑i daꞌya‑ia.
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 ʼÑayiu kida xa juini Ianyuux te ndaꞌu yaꞌa‑i xaxeꞌe‑ia, naka taꞌu‑i chi jɨꞌɨn‑i nuu taxnuni‑ia.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 ʼNaka taꞌu kuu koio‑n hora kuiꞌa na jaꞌan ñaꞌa ñayiu te kada uꞌu ñaꞌa‑i te tekuechi neñuu ñaꞌa‑i. Ntdaa xijan kada ñaꞌa‑i xaxeꞌe ruꞌu.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Io xa kuvete‑n. Io xa kudɨ ini koio‑n chi yo kueꞌe xa io andɨu taxi Ianyuux xaxeꞌe xa daa yaꞌa‑n. Duꞌa n‑ka kida uꞌu ñayiu xanaꞌa se n‑ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu na ta koo koio ka‑n.
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 ʼKa kuu‑n ná kuu ñɨɨ́. Nux ñatuka ede ñɨɨ́, ma kuu xa nduu ede. Ña xiniñuꞌu ka. Kate‑ro te jueñi niꞌno nga‑ro.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 Dɨuni ka kuu‑n ná kuu ngandii xa datnuni‑ia ñuñayiu. Ná kuu ɨɨn ñuu katuu nuu yuku dujun ka kuu‑n xa ñatu yɨvaꞌa.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Ñayo ñayiu natnuu candil te chindeyu‑i maquila. Ñatu daa kida‑i chi jandodo‑i candil jan ɨɨn nuu dujun na kuaꞌa na kuu kanda nituꞌu xiti veꞌe‑i.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Dani ndoꞌo ɨɨn ɨɨn‑n, kada‑n xa vaꞌa xa na kundeꞌa ñayiu ñuñayiu xa ka kida‑n xavaꞌa na kuaꞌa na ndadakaꞌnu‑i Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu.
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 ʼMaxku kani ini koio‑n xa tniu‑r kuu xa dita‑r ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin xa n‑ka chidotnuni se n‑ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu. Ma daa kada‑r, chi kada‑r xa jɨn tnaꞌa xa xyodotnuni.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Xandaa xakuiti na jaꞌan‑r xa nɨni na kavatuu ka ñuñayiu xiꞌin andɨu ma dita Ianyuux ni ɨɨn tnuꞌu n‑chidotnuni Moisés. Ma dita‑ia ni ɨɨn letra, ni ɨɨn parti tnuꞌu‑ia nde na jɨn tnaꞌa ntdaa xa n‑chidotnuni‑s.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Nux ma jandixa‑n idii ni xa jaꞌan ley Ianyuux, juini ɨɨn tnuꞌu luchi kuu‑i, ma jiniñuꞌu vaꞌa‑n nuu taxnuni Ianyuux. Dɨuni ma jiniñuꞌu vaꞌa‑n nuu taxnuni Ianyuux nux jaꞌan‑n nuu ɨnka ñayiu xa maxku jandixa‑i xijan. Nux jandixa koio‑n tnuꞌu n‑chidotnuni‑s te jaꞌan‑n nuu ñayiu xa na jandixa‑i xaꞌa, nduu‑n ñayiu ndandɨꞌɨ andɨu nuu taxnuni Ianyuux.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Nux ka kuxee ini‑n nuu Ianyuux ná ka kuxee ini se dakuaꞌa ñayiu ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin se fariseu nuu‑ia, ma yoo‑n jɨꞌɨn andɨu nuu taxnuni‑ia.
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 ʼKa xini‑n nax n‑ka jaꞌan se xanaꞌa nuu xixitna‑n. N‑ka xiaꞌan‑s: “Maxku kaꞌni‑n ndɨyɨ.” Ndeda ɨɨn‑n na kaꞌni ndɨyɨ, ndadandaa Ianyuux kuechi‑n.
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Ko mee‑r jaꞌan xa nux diko ni na kiti ini‑n nuu ñanitnaꞌa‑n, ndadandaa Ianyuux kuechi‑n. Nux kuiꞌa na jaꞌan‑n ñayiu netnaꞌa xiꞌin‑n, ndadandaa juxtixia Israel kuechi‑n. Nux jaꞌan‑n nuu‑s: “Ku kuꞌu‑n”, jɨꞌɨn‑n nuu nuꞌu koko.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 Nux jɨꞌɨn‑n veñuꞌu te jɨn tuꞌa‑n nuu altar xa doko‑n ɨɨn xa doko‑n nuu IanyuUx te ijan najaꞌan‑n xa n‑tuyɨka ɨɨn ñayiu n‑ndatnuꞌu xiꞌin‑n xaxeꞌe tnuꞌu loko n‑jaꞌan‑n nuu‑i,
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 dandoo‑n xa doko‑n jan yatni altar te jɨn ndatnuꞌu mani‑n xiꞌin ñayiu ijan. Nde na ndvaꞌa anu‑i, ijan dada jɨꞌɨn‑n te doko‑n xa neꞌe‑n juaꞌan nuu altar Ianyuux.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 Nux kuu ɨɨn ñayiu jantnaꞌa xiꞌin‑n xa kandeka ñaꞌa‑i jɨꞌɨn nuu juxtixia, hora ijan ndumani‑n xiꞌin‑i na ñaꞌa kandeka ñaꞌa‑i jɨꞌɨn nuu‑s, te jɨn ndeka ñaꞌa‑s nuu se xndee ñayiu xyɨndiꞌu vekaa te chindiꞌu ñaꞌa‑s.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Xandaa xakuiti ma kee‑n nde na chiyaꞌu‑n ntdandituꞌu tvini kajan juxtixia jan.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 ʼKa xini‑n xa n‑jaꞌan xixitna‑n: “Nux io ñadɨꞌɨ‑n maxku kava‑n xiꞌin ɨnka ñadɨꞌɨ. Nux io yɨɨ‑n, maxku kava‑n xiꞌin ɨnka seyɨɨ.”
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Mee‑r jaꞌan xa nux diko ni na kundeꞌa‑n ɨɨn ñadɨꞌɨ te kukajan ini‑n‑ña, xá n‑kida‑n kuechi.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Nux ɨɨn nduchi nuu‑n kida xa xko kida‑n kuechi, tava‑n te dajane‑n chi vaꞌa ka nux na kuita ɨɨn nduchi nuu‑n dada xa jɨꞌɨn ntdantuꞌu‑n xiꞌin anu‑n andea.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Nux ɨɨn ndaꞌa‑n kida xa ka kida‑n kuechi, kaꞌnde‑n te dajane‑n chi vaꞌa ka nux na kuita ɨɨn ndaꞌa‑n dada xa jɨꞌɨn ntdantuꞌu‑n xiꞌin anu‑n andea.
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 ʼDɨuni n‑jaꞌan xixitna‑n: “Se juini xa dandoo‑s ñadɨꞌɨ‑s, na kadakutu‑s tutu yodotnuni xa n‑dandoo‑s‑ña.”
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Mee‑r jaꞌan xa nux ña n‑kida ɨɨn ñadɨꞌɨ io yɨɨ kuechi xiꞌin ɨnka seyɨɨ, te dandoo ñaꞌa yɨɨ‑ña, kuechi mee‑s kuu xa kada‑ña kuechi xiꞌin ɨnka seyɨɨ. Dani se n‑natnundaꞌa xiꞌin ñadɨꞌɨ n‑dandoo ñaꞌa yɨɨ‑ña, kada‑s kuechi xiꞌin‑ña.
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 ʼDɨuni ka xini‑n xa se xanaꞌa n‑jaꞌan nuu xixitna‑n: “Nux kada‑n uxi dɨkɨ ndaꞌa‑n xa chinaa‑n xa juñaꞌa‑n ɨɨn xa juñaꞌa‑n Ianyuux, juñaꞌa‑n xijan xa na jɨn tnaꞌa xa n‑jaꞌan‑n.”
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Mee‑r jaꞌan xa maxku chinaa koio‑n. Maxku chinaa‑n andɨu, chi andɨu nukoo Ianyuux xa taxnuni‑ia.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Maxku chinaa‑n nuu ñuꞌu chi neñi niꞌno xeꞌe Ianyuux nuu ñuꞌu. Maxku chinaa‑n Jerusalén, chi Ia ndadakaꞌnu‑ro taxnuni ñuu ijan.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Maxku kada koio‑n uxi dɨkɨ ndaꞌa‑n xa chinaa‑n, ni maxku chinaa‑n dɨkɨ‑n, chi ni idii idi dɨkɨ‑n, ma ndaku‑n xa ndada kuixi‑n a ndada tnuu‑n.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Jaꞌan ndaa‑n. Jaꞌan‑n na io na juaꞌan. Nux na kadavaꞌa vete‑n tnuꞌu, Kuiꞌna dajaꞌan ñaꞌa.
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 ʼDɨuni ka xini‑n tnuꞌu n‑jaꞌan xixitna‑n: “Nux na tava ñayiu ɨɨn nduchi nuu‑n, io xa natava naa juxtixia nduchi nuu‑i. Nux na kineꞌe ñayiu nuꞌu‑n, io xa kineꞌe juxtixia nuꞌu‑i.”
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Ko ruꞌu jaꞌan xa maxku kani‑n ñayiu janñaꞌa. Maxku daa kada‑n. Nux na kani ñayiu kuñu nuu‑n lado kuaꞌa, ngoneꞌe‑n xa na kani‑i ɨnka lado.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Nux tekuechi ñaꞌa ñayiu nuu juxtixia ɨɨn xa tekuechi ñaꞌa‑i, te juini‑i xa tnɨɨ‑i duꞌnu‑n, juñaꞌa‑n te juñaꞌa‑n kotona‑n tuku.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Nux ka kidajuexa se taxnuni xa kaneꞌe‑n ɨɨn xa vee jɨꞌɨn ɨɨn yodo kilómetro, uni kilómetro kaneꞌe xijan jɨꞌɨn.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Nux na kajan nuu ñayiu xaxii‑n juñaꞌa nuu‑n, te maxku dangondita duꞌa nga‑n‑yɨ.
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 ʼDɨuni ka xini‑n xa xixitna‑n n‑jaꞌan: “Juemani koio ñayiu io yatni xiꞌin‑n te jini uꞌu koio se xini uꞌu ñaꞌa.”
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Mee‑r jaꞌan juemani koio ñayiu ka xini uꞌu ñaꞌa, te kajan taꞌu koio xa na kutuu vii kutuu vaꞌa ñayiu ka kida uꞌu ñaꞌa xiꞌin ñayiu kuiꞌa ka jaꞌan ñaꞌa.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Daa kada koio, chi daa kida Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu. Kida‑ia xa ndii ngandii nuu io ñayiu loko, nuu io ñayiu vaꞌa. Dɨuni dajuun‑ia dau nuu io ñayiu loko, nuu io ñayiu vaꞌa.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Nux mee ni ñayiu ka xemani ñaꞌa ka xemani‑n, ma niꞌi koio‑n taꞌu‑n. Ntdaa ñayiu duꞌa ka kida, nde se ka xijan tvini nandajan gobierno duꞌa ka kida.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Nux mee ni nuu ñani tnaꞌa‑n xndaxio‑n xañuꞌu, ñatu io vaꞌa xa duꞌa ka kida‑n. Davaꞌa nga ñayiu daa ka kida, nde ñayiu ña ka najaꞌan Ianyuux duꞌa ka kida.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Jandixa koio ntdaa tnuꞌu dijan n‑jaꞌan‑r, te kada‑n xa ndaa na kida Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu.
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.