Mateus 5

Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 N‑xini Jesús xa kueꞌe ñayiu xyuku nuu‑ia, te n‑xe xee‑ia ɨɨn yuku, te n‑nukoo‑ia ijan. N‑ka xetuꞌa ñaꞌa se dakuaꞌa‑ia.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 N‑kixeꞌe‑ia xa dakuaꞌa‑ia‑s xiꞌin ñayiu xyuku ijan. Xiaꞌan‑ia:
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 —Na jaꞌan‑r xa ñayiu ka xani ini xa ma dananitaꞌu ñaꞌa Ianyuux xaxeꞌe xa yo n‑ka kida‑i kuechi, te n‑ka natu ini‑i xa n‑ka kida‑i kuechi, naka taꞌu‑i chi kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu ka jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 ʼÑayiu ka ndaꞌi xaxeꞌe xa yo ka kukoꞌyo ini‑i xa n‑ka kida‑i kuechi, naka taꞌu‑i chi kundaꞌu ini ñaꞌa Ianyuux, te ma kukoꞌyo ini ka‑i.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 ʼÑayiu ka xani ini xa ka kuu‑i ñayiu dakuu nga, te dɨuni ka xani ini‑i xa ñatu ndandɨꞌɨ‑i, naka taꞌu‑i chi kendoo‑i xiꞌin ñuꞌu n‑xiaꞌan Ianyuux xa juñaꞌa‑ia.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 ʼÑayiu io anu xa kada koio‑i xa juini Ianyuux, naka taꞌu‑i chi kada‑i ntdaa xijan, te kudɨ ini‑i.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 ʼÑayiu kundaꞌu ini ɨnka ñayiu, naka taꞌu‑i chi kundaꞌu ini ñaꞌa Ianyuux.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 ʼÑayiu n‑kida Ianyuux xa n‑ndunini‑i, naka taꞌu‑i chi jini‑i‑ia.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 ʼÑayiu kida xa ka ndumani nuu tnaꞌa ɨnka ñayiu, naka taꞌu‑i chi jaꞌan Ianyuux xa kuu‑i daꞌya‑ia.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 ʼÑayiu kida xa juini Ianyuux te ndaꞌu yaꞌa‑i xaxeꞌe‑ia, naka taꞌu‑i chi jɨꞌɨn‑i nuu taxnuni‑ia.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 ʼNaka taꞌu kuu koio‑n hora kuiꞌa na jaꞌan ñaꞌa ñayiu te kada uꞌu ñaꞌa‑i te tekuechi neñuu ñaꞌa‑i. Ntdaa xijan kada ñaꞌa‑i xaxeꞌe ruꞌu.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Io xa kuvete‑n. Io xa kudɨ ini koio‑n chi yo kueꞌe xa io andɨu taxi Ianyuux xaxeꞌe xa daa yaꞌa‑n. Duꞌa n‑ka kida uꞌu ñayiu xanaꞌa se n‑ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu na ta koo koio ka‑n.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 ʼKa kuu‑n ná kuu ñɨɨ́. Nux ñatuka ede ñɨɨ́, ma kuu xa nduu ede. Ña xiniñuꞌu ka. Kate‑ro te jueñi niꞌno nga‑ro.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Dɨuni ka kuu‑n ná kuu ngandii xa datnuni‑ia ñuñayiu. Ná kuu ɨɨn ñuu katuu nuu yuku dujun ka kuu‑n xa ñatu yɨvaꞌa.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Ñayo ñayiu natnuu candil te chindeyu‑i maquila. Ñatu daa kida‑i chi jandodo‑i candil jan ɨɨn nuu dujun na kuaꞌa na kuu kanda nituꞌu xiti veꞌe‑i.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Dani ndoꞌo ɨɨn ɨɨn‑n, kada‑n xa vaꞌa xa na kundeꞌa ñayiu ñuñayiu xa ka kida‑n xavaꞌa na kuaꞌa na ndadakaꞌnu‑i Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 ʼMaxku kani ini koio‑n xa tniu‑r kuu xa dita‑r ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin xa n‑ka chidotnuni se n‑ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu. Ma daa kada‑r, chi kada‑r xa jɨn tnaꞌa xa xyodotnuni.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Xandaa xakuiti na jaꞌan‑r xa nɨni na kavatuu ka ñuñayiu xiꞌin andɨu ma dita Ianyuux ni ɨɨn tnuꞌu n‑chidotnuni Moisés. Ma dita‑ia ni ɨɨn letra, ni ɨɨn parti tnuꞌu‑ia nde na jɨn tnaꞌa ntdaa xa n‑chidotnuni‑s.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Nux ma jandixa‑n idii ni xa jaꞌan ley Ianyuux, juini ɨɨn tnuꞌu luchi kuu‑i, ma jiniñuꞌu vaꞌa‑n nuu taxnuni Ianyuux. Dɨuni ma jiniñuꞌu vaꞌa‑n nuu taxnuni Ianyuux nux jaꞌan‑n nuu ɨnka ñayiu xa maxku jandixa‑i xijan. Nux jandixa koio‑n tnuꞌu n‑chidotnuni‑s te jaꞌan‑n nuu ñayiu xa na jandixa‑i xaꞌa, nduu‑n ñayiu ndandɨꞌɨ andɨu nuu taxnuni Ianyuux.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Nux ka kuxee ini‑n nuu Ianyuux ná ka kuxee ini se dakuaꞌa ñayiu ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin se fariseu nuu‑ia, ma yoo‑n jɨꞌɨn andɨu nuu taxnuni‑ia.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 ʼKa xini‑n nax n‑ka jaꞌan se xanaꞌa nuu xixitna‑n. N‑ka xiaꞌan‑s: “Maxku kaꞌni‑n ndɨyɨ.” Ndeda ɨɨn‑n na kaꞌni ndɨyɨ, ndadandaa Ianyuux kuechi‑n.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Ko mee‑r jaꞌan xa nux diko ni na kiti ini‑n nuu ñanitnaꞌa‑n, ndadandaa Ianyuux kuechi‑n. Nux kuiꞌa na jaꞌan‑n ñayiu netnaꞌa xiꞌin‑n, ndadandaa juxtixia Israel kuechi‑n. Nux jaꞌan‑n nuu‑s: “Ku kuꞌu‑n”, jɨꞌɨn‑n nuu nuꞌu koko.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Nux jɨꞌɨn‑n veñuꞌu te jɨn tuꞌa‑n nuu altar xa doko‑n ɨɨn xa doko‑n nuu IanyuUx te ijan najaꞌan‑n xa n‑tuyɨka ɨɨn ñayiu n‑ndatnuꞌu xiꞌin‑n xaxeꞌe tnuꞌu loko n‑jaꞌan‑n nuu‑i,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 dandoo‑n xa doko‑n jan yatni altar te jɨn ndatnuꞌu mani‑n xiꞌin ñayiu ijan. Nde na ndvaꞌa anu‑i, ijan dada jɨꞌɨn‑n te doko‑n xa neꞌe‑n juaꞌan nuu altar Ianyuux.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 Nux kuu ɨɨn ñayiu jantnaꞌa xiꞌin‑n xa kandeka ñaꞌa‑i jɨꞌɨn nuu juxtixia, hora ijan ndumani‑n xiꞌin‑i na ñaꞌa kandeka ñaꞌa‑i jɨꞌɨn nuu‑s, te jɨn ndeka ñaꞌa‑s nuu se xndee ñayiu xyɨndiꞌu vekaa te chindiꞌu ñaꞌa‑s.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Xandaa xakuiti ma kee‑n nde na chiyaꞌu‑n ntdandituꞌu tvini kajan juxtixia jan.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 ʼKa xini‑n xa n‑jaꞌan xixitna‑n: “Nux io ñadɨꞌɨ‑n maxku kava‑n xiꞌin ɨnka ñadɨꞌɨ. Nux io yɨɨ‑n, maxku kava‑n xiꞌin ɨnka seyɨɨ.”
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Mee‑r jaꞌan xa nux diko ni na kundeꞌa‑n ɨɨn ñadɨꞌɨ te kukajan ini‑n‑ña, xá n‑kida‑n kuechi.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Nux ɨɨn nduchi nuu‑n kida xa xko kida‑n kuechi, tava‑n te dajane‑n chi vaꞌa ka nux na kuita ɨɨn nduchi nuu‑n dada xa jɨꞌɨn ntdantuꞌu‑n xiꞌin anu‑n andea.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Nux ɨɨn ndaꞌa‑n kida xa ka kida‑n kuechi, kaꞌnde‑n te dajane‑n chi vaꞌa ka nux na kuita ɨɨn ndaꞌa‑n dada xa jɨꞌɨn ntdantuꞌu‑n xiꞌin anu‑n andea.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 ʼDɨuni n‑jaꞌan xixitna‑n: “Se juini xa dandoo‑s ñadɨꞌɨ‑s, na kadakutu‑s tutu yodotnuni xa n‑dandoo‑s‑ña.”
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Mee‑r jaꞌan xa nux ña n‑kida ɨɨn ñadɨꞌɨ io yɨɨ kuechi xiꞌin ɨnka seyɨɨ, te dandoo ñaꞌa yɨɨ‑ña, kuechi mee‑s kuu xa kada‑ña kuechi xiꞌin ɨnka seyɨɨ. Dani se n‑natnundaꞌa xiꞌin ñadɨꞌɨ n‑dandoo ñaꞌa yɨɨ‑ña, kada‑s kuechi xiꞌin‑ña.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 ʼDɨuni ka xini‑n xa se xanaꞌa n‑jaꞌan nuu xixitna‑n: “Nux kada‑n uxi dɨkɨ ndaꞌa‑n xa chinaa‑n xa juñaꞌa‑n ɨɨn xa juñaꞌa‑n Ianyuux, juñaꞌa‑n xijan xa na jɨn tnaꞌa xa n‑jaꞌan‑n.”
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Mee‑r jaꞌan xa maxku chinaa koio‑n. Maxku chinaa‑n andɨu, chi andɨu nukoo Ianyuux xa taxnuni‑ia.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Maxku chinaa‑n nuu ñuꞌu chi neñi niꞌno xeꞌe Ianyuux nuu ñuꞌu. Maxku chinaa‑n Jerusalén, chi Ia ndadakaꞌnu‑ro taxnuni ñuu ijan.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Maxku kada koio‑n uxi dɨkɨ ndaꞌa‑n xa chinaa‑n, ni maxku chinaa‑n dɨkɨ‑n, chi ni idii idi dɨkɨ‑n, ma ndaku‑n xa ndada kuixi‑n a ndada tnuu‑n.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Jaꞌan ndaa‑n. Jaꞌan‑n na io na juaꞌan. Nux na kadavaꞌa vete‑n tnuꞌu, Kuiꞌna dajaꞌan ñaꞌa.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 ʼDɨuni ka xini‑n tnuꞌu n‑jaꞌan xixitna‑n: “Nux na tava ñayiu ɨɨn nduchi nuu‑n, io xa natava naa juxtixia nduchi nuu‑i. Nux na kineꞌe ñayiu nuꞌu‑n, io xa kineꞌe juxtixia nuꞌu‑i.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Ko ruꞌu jaꞌan xa maxku kani‑n ñayiu janñaꞌa. Maxku daa kada‑n. Nux na kani ñayiu kuñu nuu‑n lado kuaꞌa, ngoneꞌe‑n xa na kani‑i ɨnka lado.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Nux tekuechi ñaꞌa ñayiu nuu juxtixia ɨɨn xa tekuechi ñaꞌa‑i, te juini‑i xa tnɨɨ‑i duꞌnu‑n, juñaꞌa‑n te juñaꞌa‑n kotona‑n tuku.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Nux ka kidajuexa se taxnuni xa kaneꞌe‑n ɨɨn xa vee jɨꞌɨn ɨɨn yodo kilómetro, uni kilómetro kaneꞌe xijan jɨꞌɨn.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Nux na kajan nuu ñayiu xaxii‑n juñaꞌa nuu‑n, te maxku dangondita duꞌa nga‑n‑yɨ.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 ʼDɨuni ka xini‑n xa xixitna‑n n‑jaꞌan: “Juemani koio ñayiu io yatni xiꞌin‑n te jini uꞌu koio se xini uꞌu ñaꞌa.”
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Mee‑r jaꞌan juemani koio ñayiu ka xini uꞌu ñaꞌa, te kajan taꞌu koio xa na kutuu vii kutuu vaꞌa ñayiu ka kida uꞌu ñaꞌa xiꞌin ñayiu kuiꞌa ka jaꞌan ñaꞌa.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Daa kada koio, chi daa kida Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu. Kida‑ia xa ndii ngandii nuu io ñayiu loko, nuu io ñayiu vaꞌa. Dɨuni dajuun‑ia dau nuu io ñayiu loko, nuu io ñayiu vaꞌa.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Nux mee ni ñayiu ka xemani ñaꞌa ka xemani‑n, ma niꞌi koio‑n taꞌu‑n. Ntdaa ñayiu duꞌa ka kida, nde se ka xijan tvini nandajan gobierno duꞌa ka kida.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Nux mee ni nuu ñani tnaꞌa‑n xndaxio‑n xañuꞌu, ñatu io vaꞌa xa duꞌa ka kida‑n. Davaꞌa nga ñayiu daa ka kida, nde ñayiu ña ka najaꞌan Ianyuux duꞌa ka kida.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Jandixa koio ntdaa tnuꞌu dijan n‑jaꞌan‑r, te kada‑n xa ndaa na kida Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.