Mateus 23
Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs NAA
1 Ijan dada n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da xiꞌin nuu ñayiu xyuku ijan:
1 Então Jesus falou às multidões e aos seus discípulos:
2 —Nani n‑kuu Moisés maestru, dani ka kuu se ka tuꞌa vaꞌa tnuꞌu n‑chidotnuni‑s xiꞌin se fariseu maestru.
2 — Na cadeira de Moisés se assentaram os escribas e os fariseus.
3 Xijan kuu xa ntdaa xa taꞌu tniu‑s kada koio‑n te jandixa koio‑n‑sɨ, ko maxku kada‑n xa ka kida‑s chi tuku ka jaꞌan‑s xa kada‑s te tuku ka kida‑s.
3 Portanto, façam e observem tudo o que eles disserem a vocês, mas não os imitem em suas obras; porque dizem e não fazem.
4 Kuenda kɨu ɨɨn xa yo vee ndido ñayiu kuu xa ka taꞌu tniu‑s nuu‑n. Ka duku‑s xa yo vee jan, te ka taꞌu tniu‑s xa kuido koio‑n, ko mee‑s ñatu ka xido‑s, ni xa kajuꞌun ɨɨn dɨkɨ ndaꞌa‑s xijan ña kuu.
4 Atam fardos pesados, difíceis de carregar, e os põem sobre os ombros dos outros, mas eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Ka kida ndɨka‑s tutu yodotnuni tnuꞌu Ianyuux xndenee teꞌu‑s. Ka kida nani ka‑s chate daꞌma ka xkuiꞌno‑s na xijan taꞌu‑s nuu Ianyuux. Xa na kundeꞌa ñaꞌa ni ñayiu ka kida‑s xijan.
5 Praticam todas as suas obras a fim de serem vistos pelos outros; pois alargam os seus filactérios e alongam as franjas de suas capas.
6 Yo ka tna ini‑s xa kunukoo‑s nuu silla ka xko nukoo ñayiu ndandɨꞌɨ hora ka xaxdeꞌñu‑s ɨɨn nuu kuu viko. Yo ndeꞌe ka tna ini‑s xa kunukoo yatni‑s nuu ka xko nukoo se jaꞌan ndodo nuu ñayiu xyuku xiti veñuꞌu kuechi.
6 Gostam do primeiro lugar nos banquetes e das primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Yo ka tna ini‑s xa koo ñayiu xañuꞌu nuu‑s nuu yaꞌu. Yo ka tna ini‑s xa jaꞌan ñayiu nuu‑s: “Maestru.”
7 das saudações nas praças e de serem chamados de “mestre”.
8 Ko ndoꞌo, maxku juejoon koio‑n xa jaꞌan ñayiu nuu‑n: “Maestru”, chi ñani‑n kuu tnaꞌa xiꞌin ñayiu ka kukanu ini ñaꞌa ruꞌu te idii ni maestru‑n io.
8 Mas vocês não serão chamados de “mestre”, porque um só é Mestre de vocês, e todos vocês são irmãos.
9 Maxku jaꞌan‑n nuu ɨɨn ñayiu: “Ndixi kuu Taa ñayiu ñuñayiu”, chi idii ni Taa‑ro ntdaa‑ro io. Andɨu tuu‑ia.
9 Aqui na terra, não chamem ninguém de “pai”, porque só um é o Pai de vocês, aquele que está nos céus.
10 Maxku juejoon koio‑n xa jaꞌan ñayiu: “Kuu‑n Maestru ñayiu ñuñayiu”, chi Maestru‑i kuu ñaꞌa ruꞌu, Ia kuu Cristu.
10 Nem queiram ser chamados de “guias”, porque um só é o Guia de vocês, o Cristo.
11 Se na junukuechi nuu koio‑n ku kuu se ndandɨꞌɨ ka.
11 Mas o maior entre vocês será o servo de vocês.
12 Ñayiu najuen tnuꞌu mee‑i, nduu‑i ñayiu dakuu nga te kujanuu‑i. Ñayiu xko kida na kida ñayiu dakuu nga, najuen tnuꞌu ñaꞌa ñayiu —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xiꞌin nuu ñayiu xyuku ijan.
12 Quem se exaltar será humilhado; e quem se humilhar será exaltado.
13 — ausente —
13 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês fecham o Reino dos Céus diante das pessoas; pois vocês mesmos não entram, nem deixam entrar os que estão entrando!
14 — ausente —
14 [— Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; por isso, vocês sofrerão juízo muito mais severo!]
15 ʼNdaꞌu yaꞌa koio mee‑n, se ka tuꞌa vaꞌa ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin mee‑n, se fariseu. Ka kida nga‑n xa vaꞌa‑n. Ka xeꞌen‑n ñuu xndatuu ɨnka lado yuꞌu mar xa dakuaꞌa koio‑n toꞌo xa na jandixa koio‑i ná ka jandixa mee‑n. Nani ka xeꞌen‑n do nuu mar, dani ka xeꞌen‑n do nuu ñuꞌu yichi xa dakuaꞌa‑n ñayiu ijan. Ka kida‑n xa kueꞌe ka kuechi ka kida ñayiu ka dakuaꞌa‑n jan dada mee‑n.
15 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês percorrem o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornam filho do inferno duas vezes mais do que vocês!
16 ʼNdaꞌu yaꞌa koio mee‑n chi ka kuu‑n na ka kuu se kuaa xndeka ñayiu juaꞌan ɨɨn nuu juaꞌan‑i. Ka jaꞌan‑n: “Ñayiu chinaa xaxeꞌe veñuꞌu, ña tuu na tnuꞌu vete kuu nux ña xetnaꞌa tnuꞌu‑i, juini n‑kida‑i uxi dɨkɨ ndaꞌa‑i, ko ñayiu chinaa xaxeꞌe oro io veñuꞌu, nux ña xetnaꞌa tnuꞌu‑i, kida‑i kuechi chi vete‑i”, ka kuu‑n.
16 — Ai de vocês, guias cegos, que dizem: “Se alguém jurar pelo santuário, isso não tem importância; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!”
17 Ka jaꞌan lilu‑n. Ná kuu ñayiu kuaa ka kuu‑n. Ndandɨꞌɨ ka veñuꞌu nuu n‑nduu ii oro jan dada oro io xiti veñuꞌu jan.
17 Seus tolos e cegos! Qual é mais importante: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 Dɨuni ka jaꞌan‑n: “Ñayiu chinaa xaxeꞌe altar veñuꞌu, nux ña xetnaꞌa tnuꞌu‑i, ña tuu na kuechi kuu, juini n‑kida‑i uxi dɨkɨ ndaꞌa‑i, ko nux ka chinaa‑i xaxeꞌe kɨtɨ ka doko‑i nuu altar te ña xetnaꞌa tnuꞌu‑i, kuechi kuu xijan”, ka kuu‑n.
18 E vocês dizem: “Se alguém jurar pelo altar, isso não tem importância; mas, se alguém jurar pela oferta que está sobre o altar, fica obrigado pelo que jurou.”
19 Ná kuu ñayiu kuaa ka kuu‑n. Ndandɨꞌɨ ka altar nuu n‑nduu ii ntdaa xa n‑ka doko‑n dada ɨɨn xa ka doko‑n chi nuu altar jan n‑nduu ii xijan.
19 Cegos! Qual é mais importante: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Ñayiu ka chinaa altar, ñadu altar ni ka chinaa‑i hora ka kida‑i uxi dɨkɨ ndaꞌa‑i chi dɨuni ka chinaa‑i ntdantuꞌu xa ka doko‑i nuu altar.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que está sobre ele.
21 Tuu Ianyuux xiti veñuꞌu Jerusalén. Xijan kuu xa na ka kida ñayiu uxi dɨkɨ ndaꞌa‑i xa ka chinaa‑i veñuꞌu, ka kakuneꞌe‑i Ianyuux chi ka jaꞌan‑i: “Nandiꞌa Ianyuux.”
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Ñayiu ka chinaa xaxeꞌe andɨu, dɨuni chinaa‑i silla nukoo Ianyuux xa taxnuni‑ia. Dɨuni ka kakuneꞌe ñayiu ijan Ianyuux chi ka jaꞌan‑i: “Nandiꞌa Ianyuux.”
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que está sentado no trono.
23 ʼNdaꞌu yaꞌa koio mee‑n, se ka tuꞌa vaꞌa ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin se fariseu. Ka kida nga‑n xa vaꞌa‑n. Ntnaꞌa uxi nuꞌne mino castila ka niꞌi‑n, ka najuñaꞌa‑n ɨɨn Ianyuux. Dɨuni daa ka najuñaꞌa‑n anís xiꞌin comino. Maxku nujani‑n xa kada‑n xavaꞌa yaꞌa. Juini ka kida‑n xavaꞌa yaꞌa, ko ña ka jandixa‑n ɨɨn xa ndandɨꞌɨ ka. Ñatu dayaꞌa‑n juxtixia ñayiu ka kida kuechi, te ka kidandaa‑n kuechi ñayiu ña tuu nax kida. Ñatu ka kundaꞌu ini‑n dava ka ñayiu. Ñatu ka kukanu ini‑n Ianyuux. Maxku daa ka kada‑n; jandixa koio xa taꞌu tniu‑ia.
23 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês dão o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e desprezam os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé. Mas vocês deviam fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 Ka kuu‑n ná kuu se kuaa xndeka ñayiu juaꞌan ɨɨn nuu juaꞌan‑s. Ka chinuu‑n kuechi luchi kuu ná kuu ɨɨn kɨtlavichi luchi ñuꞌu nuu ndute kida ɨnka ñayiu. Ka dakeé niꞌni ñayiu ndute ñuꞌu kɨtlavichi jan ɨɨn daꞌma xa na ñaꞌa kojon‑i‑tɨ, ko ndoꞌo, ñatu dakeé niꞌni‑n ndute ñuꞌu kɨtɨ kuu camello xa na ñaꞌa kojon‑n‑tɨ.
24 Guias cegos! Coam um mosquito, mas engolem um camelo!
25 ʼNdaꞌu yaꞌa koio mee‑n, se ka tuꞌa vaꞌa ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin se fariseu. Ka kida nga‑n xa vaꞌa‑n. Kuenda kɨu taxa xiꞌin koꞌo ka kuu‑n. Io ndoo yata xijan, ko kuiꞌa kaa xa ñuꞌu xiti‑i. Ka duꞌu‑n xaxii ñayiu, te ka kida‑n davaꞌa nga xa ka juini mee‑n.
25 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês limpam o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de roubo e de glutonaria!
26 Mee‑n, se fariseu, ná kuu se kuaa ka kuu‑n. Kiꞌna ka najini‑n xiti koꞌo jan xiꞌin xiti taxa jan na kuaꞌa daa na koo ndoo yata‑i tuku.
26 Fariseu cego! Limpe primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 ʼNdaꞌu yaꞌa koio mee‑n, se ka tuꞌa vaꞌa tnuꞌu n‑chidotnuni Moisés xiꞌin se fariseu. Ka kida nga‑n xa vaꞌa‑n. Kuenda kɨu kava nuu xyɨnduxi ndɨyɨ ka kuu‑n. Nakaꞌi ñayiu kava jan te ndukuixi. Vili kaa yata‑i, ko kuiꞌa kaa xiti‑i chi ñuꞌu yɨkɨ ndɨyɨ.
27 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês são semelhantes aos sepulcros pintados de branco, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda podridão!
28 Daa ka kuu‑n. Ka kida nga‑n xa ka kida‑n xavaꞌa xa na kundeꞌa ñaꞌa ñayiu, ko mee ni xaloko xñuꞌu anu‑n. Ñatu ka jandixa‑n Ianyuux.
28 Assim também vocês, por fora, parecem justos aos olhos dos outros, mas, por dentro, estão cheios de hipocrisia e de maldade.
29 ʼNdaꞌu yaꞌa koio mee‑n, se ka tuꞌa vaꞌa tnuꞌu n‑chidotnuni Moisés xiꞌin dava ka se fariseu chi ka kida nga‑n xa vaꞌa‑n. Ka kaan‑n nuu xndaa se n‑ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu. Ka kidakutu‑n capilla nuu xndaa ñayiu vaꞌa.
29 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês edificam os sepulcros dos profetas, enfeitam os túmulos dos justos
30 Te ka jaꞌan‑n: “Nu n‑ka xio‑ro tiempo n‑ka xaꞌni xixitna‑ro se n‑ka jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux, ma kuatu‑ro xa n‑ka kida‑s.”
30 e dizem: “Se nós tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices, quando mataram os profetas!”
31 Xndido tau‑n kuechi‑n xiꞌin‑s xaxeꞌe xa dɨuni ka xaꞌni mee‑n se ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu.
31 Assim, vocês dão testemunho contra si mesmos de que são filhos dos que mataram os profetas.
32 Vitna daxinokava koio‑n xa n‑ka kixeꞌe‑s xa kada‑s.
32 Portanto, tratem de terminar aquilo que os pais de vocês começaram.
33 Daꞌya Kuiꞌna ka kuu‑n. Ma kaku‑n na ndadandaa Ianyuux kuechi‑n chi jɨꞌɨn koio‑n andea.
33 — Serpentes, raça de víboras! Como esperam escapar da condenação do inferno?
34 N‑kuu tɨtnɨ se jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu‑n tundaꞌa‑r vaxi. Dɨuni tundaꞌa‑r se yo unu kaxi ini xiꞌin se ka tuꞌa vaꞌa tnuꞌu n‑chidotnuni Moisés. Dava‑s kaꞌni koio‑n. Dava‑s katakaa dika‑n. Dava‑s jani koio‑n chirrión ñɨɨ xiti veñuꞌu kuechi‑n. Dava‑s nkuijun koio‑n ntaka ñuu jɨꞌɨn koio‑s.
34 Por isso, eis que eu lhes envio profetas, sábios e escribas. A uns vocês matarão e a outros crucificarão; a outros ainda vocês açoitarão nas sinagogas e perseguirão de cidade em cidade;
35 Xaxeꞌe xaꞌa kundido kutau koio‑n xiꞌin xixitna‑n ntdaa ñayiu vaꞌa anu n‑ka xaꞌni‑s nde tiempo n‑xo tuu Abel xiꞌin nde tiempo n‑xo tuu Zacarías, daꞌya yɨɨ Berequías. Zacarías jan n‑ka xaꞌni xixitna‑n meꞌñu altar xiꞌin veñuꞌu.
35 para que recaia sobre vocês todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem vocês mataram entre o santuário e o altar.
36 Na jaꞌan ndaa‑r xa kundido kutau mee‑n, ñayiu io vitna ntdaa se ijan —kuu Jesús, xiaꞌan‑ia nuu‑s.
36 Em verdade lhes digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 Ijan dada n‑nukondeꞌa‑ia ñuu Jerusalén. Te n‑jaꞌan‑ia:
37 — Jerusalém, Jerusalém! Você mata os profetas e apedreja os que lhe são enviados! Quantas vezes eu quis reunir os seus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, mas vocês não quiseram!
38 Kunaꞌa koio xa mayo ka ñayiu kutuu Jerusalén,
38 Eis que a casa de vocês ficará deserta.
39 ni mayo ka‑n jini ñaꞌa nde na xee kɨu jaꞌan‑n: “Naka taꞌu Ia n‑natundaꞌa ñaꞌa Ianyuux xa juan ndixi‑ia ñuñayiu.” —Kuu‑ia, xiaꞌan‑ia.
39 Pois eu lhes afirmo que, desde agora, não me verão mais, até que venham a dizer: “Bendito o que vem em nome do Senhor!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.