Lucas 6

MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs NVI

Sair da comparação
NVI Nova Versão Internacional
1 Lâ Juda nenzi pwareâŋa ne zo sapâŋa toŋge, Yesu tavanzi ne pâri-tamâta nde soka silâ sipâŋga kâpwa “wit” ne tâno toŋge ŋgini. Aku kinzi pâri-tamâta siriki “wit” kanaŋo pinde ku mbalaunzi nâ sisiki karae piti, aku sika.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Andeta kinzi tamâta pinde lâ Parisai ŋgu nde sipainzi tu, “Wa! Ŋgua tukuŋa keno tu kinda ma taveta wurâta lâ zo sapâŋa ndimo. Mine nde ŋana sâ kâ ŋga miki kapu ŋgua tukuŋa utu, a?”
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 Andeta Yesu itu lâ kawanzi tu, “Tiambo miki ŋandai kapono ŋgua tapâriŋa ŋana vetâŋa ŋinde timbunda Daviti muŋga iveta, lâ zo ŋinde putole ipu i tavanzi ne tamâta, a?
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Mao nâ, Daviti iyoka ilâ luma sapâŋa ilo, aku mbau ilâ ikai puroŋa ŋinde kinzi patarawâŋa tamâta muŋga sipatarâwa pa Maro Kindeni. Patarawâŋa tamâta ŋalae ikai puroŋa ŋinde ku ilua Daviti ika, ŋineŋga Daviti ilanzi ne tamâta kala sika. Andeta ŋgua tukuŋa keno tu kinzi patarawâŋa tamâta simbonzi nâ ma sika puroŋa ŋinde.”
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Ŋineŋga Yesu ipainzi tu, “Naŋa Tamâta Natu akai maro pa pwareâŋa ne zo sapâŋa.”
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 Lâ pwareâŋa ne zo sapâŋa toŋge, Yesu ilâ luma ŋana pasauŋa kâ ilo aku ipanananzi tamâta. Aku tamâta toŋge imo ndaina tona, i mbalau pa wia kâ panzukuma lâ.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Aku kinzi Parisai tamâta ŋga kinzi pananâŋa tamâta ŋana ŋgua tukuŋa kâ nde simo ndaina kunzi. Kinzi sio ŋana Yesu tu i ma iveta pukoŋa tamâta ŋinde tini ara lâ zo sapâŋa, tiya? Ambo Yesu ma iveta mine, ande kinzi ma sio i ilâ pa ŋgua nia.
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Andeta Yesu tamwata nde isama kinzi ilonzi kalonzi pwataki lâ. Mine kala ipai tamâta mbau sakamao ŋinde mine tu, “Noko kumandi sânda, aku kumâ kumandi naoma”. Aku imandi sânda ku imandi lâ.
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 Ŋineŋga Yesu ipainzi tu, “Naŋa atu akasoŋami ŋana Mose ne ŋgua tukuŋa kâ. Ŋgua tukuŋa isâu pa kinda tu ma taveta vetâŋa ara lâ zo sapâŋa, tiya?, taveta vetâŋa sakamao. Aku ŋgua tukuŋa isâu pa kinda tu ma tavilanzi tamâta ŋana simo ara lâ zo sapâŋa, tiya?, tayaulanzi.”
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Aku Yesu mata ilea ilâ wa imâ wa panzi tamâta rârâni, ŋineŋga iporo pa tamâta mbau sakamao ŋinde tu, “Kusowea mbalau”. Tamâta ŋinde nde iveta ikura Yesu iporo mine, aku mbalau ipâŋga ara kilo.
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Andeta kinzi tamâta ŋalaŋala nde wisinzi nâna ŋalae tina, aku sipakasoŋa warakanzi tu, “Ayo, kinda ma taveta mana pa Yesu.”
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Lâ zo toŋge, Yesu ikâki ilâ tuu toŋge kulu ŋana ikai noŋa pa Maro Kindeni kâ. Imo ikai noŋa lâ tuu ŋinde kulu lâ mbo lee mbwale pwataki.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Kari ikâki lâ, ŋineŋga Yesu isarâwa panzi tamâta muŋga kalonzi tawana i ŋinde tu simâ kuku. Ŋineŋga ipateanzi tamâta saŋao kanaŋonzi rua lâ ŋgininzi, aku io ŋoa lâ tininzi tu i ne pâri-tamâta.
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 Kinzi tamâta ŋinde ŋanzi mine: toŋge ŋa Saimon, ande Yesu io ŋoa Petero lâ i tini; aŋga Andaria, i Saimon tai; aŋga Yamesi, ŋga Yoane, ŋga Pilip, ŋga Bartolomyu,
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 ŋga Matai, ŋga Tomas, ŋga Alfius natu Yamesi, ŋga Saimon Selot,
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 ŋga Yamesi nuwaka natu Judas, aŋga Judas Iskariot, inani ma muli io Yesu lâ kinzi kazâŋa tamâta mbaunzi ilo.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Yesu nde ipile tuu kulu ku indue imâ nia papata toŋge kunzi kalo-tawana tamâta rârâ. Aku kinzi tamâta ŋgu ŋalae tina nde simâ simo kunzi tona, kinzi ŋinde muŋga soka pa Judia tâno, aŋga Jerusalem lawea, aŋga lawea rua keno sâwa, Tair lawea ŋga Saidon lawea.
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Kinzi ŋinde nde simâ ŋana siloŋo Yesu ne ŋgua kâ, aku simâ ŋana i ma izavaru pukoŋa piti lâ tininzi tona. Aŋga kinzi tamâta pinde simo kunzi, koroani saka muŋga sipagagaranzi, aku Yesu isokinzi koroani saka ŋinde piti lâ ilonzi tona.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Kinzi tamâta ŋinde rârâni simâ Yesu tini laiti ŋana sitaŋo i kâ, ŋana tu walo ŋalae uru iyoka pa Yesu iyâti imâ, aku walo ŋinde ivetanzi pukoŋa tamâta rârâni tininzi ara kilo.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Ŋineŋga Yesu mata ilea panzi ne pâri-tamâta, aku ipainzi tu, “Miki tamâta ea kapamorai tu kamo kaa nâ lâ Maro Kindeni nao, miki ŋine kandeka, ŋana tu miki kamo Maro Kindeni ne ŋgumbi ilo marumbu lâ.
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 Aku miki tamâta ea ilomi ndo tu ma kapâŋga ilomi mbâra-mbâra lâ Maro Kindeni nao, ande miki ŋine kandeka, ŋana tu Maro Kindeni ma ivetami kapâŋga mbâra-mbâra mine nâ. Aku miki tamâta ea kapamorai tu nemi kiesaka rârâ keno tinimi, kala ilomi malia ŋana, ande miki ŋine kandeka, ŋana tu Maro Kindeni ma ndekâŋa ilami.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 Muli ŋga, kinzi tamâta ma sisama tu miki nemi kalo-tawana keno kaika pa naŋa Tamâta Natu, ande kala ma ilonzi ikai kazâŋa pami. Mao nâ, kinzi ma sisokimi kamo piti, aku ma siporo ŋgua pavaligiŋa pami wa sio ŋoa sakamao lâ tinimi wa. Andeta naŋa apaimi tu lâ zo ŋinde miki ma kandeka nâ!
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 Ambo kinzi ma siveta mine pami, ande miki kandeka ku ilomi ara ndo, ŋana tu muŋga kinzi tamâta ŋinde timbunzi siveta mine nâ panzi ŋgua-tulâŋa tamâta. Kaloŋo ŋga; miki nemi kulu ŋalae tina nde ikeno samba ilo.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 Aŋga miki mbaliŋa warakami ŋine uru kapasuka warakami tinimi, opopo, miki kakai nemi kulu marumbu lâ.
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 Aku miki ea tâno ŋine ne ilo-kalo ipipi lâ ilomi, oyae, lâ zo muli miki ma karoto koa tia nâ ŋana ilo-kalo ara kâ. Aku miki ea kandeka nâ ŋana kakai tâno ne kelekele, oyae, muli miki ma kalomi sukâŋa ŋalae tina.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 Ambo tu kinzi tamâta rârâni ma sindekanami, opopo, kinzi tamâta ŋinde timbunzi muŋga sindekananzi kinzi ŋgua-tulâŋa tamâta laŋeŋa mine nâ.”
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 Yesu nde iporo ŋgua kilo tu, “Aŋga miki tamâta ea katu katambira taŋami pa naneŋgu ŋgua, ande kaloŋo ŋgua ŋine: Miki ma tinimi mwasa panzi nemi kazâŋa tamâta, aku kaveta kemi ara nâ panzi tamâta ŋinde uru wisinzi nâna pami.
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 Ambo kinzi tamâta pinde ma sisarâwa pa Maro Kindeni tu izavaru noko, ande ara ŋana noko ma kusarâwa pa Maro Kindeni tu iveta kie ara nâ panzi. Aku ara ŋana noko ma pwai noŋa tu Maro Kindeni ne wisi-wisi tava ne kie ara ma imo kunzi tamâta ŋinde tona.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 Ambo tamâta toŋge iponza noko gawula pinde, ande ara, kupulia gawula pinde kala ilâ papa tu iponza tona. Ambo tamâta toŋge itapa noko ne pasawaŋa luandondo saŋeno, ande ara ŋana noko ma kusâu papa tu ikai noko ne pasawaŋa mbwana-mbwana tona mine nâ.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Ambo tamâta toŋge ino pano tu kelekele pinde kulua, ande ara, ŋinde noko ma kulua i. Ambo tamâta toŋge ikai noko ne kelekele saŋeno, ande noko ma kuporo kaika papa tu ma itu ŋana ŋinde kâ, mine ndimo.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Aku vetâŋa ndia rârâni noko ilo tu kinzi tamâta ma siveta pa noko, ande noko ma kuveta vetâŋa ndainani nâ pa kinzi.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 Ambo noko ma tini mwasa panzi tamâta uru tininzi mwasa pa noko, andeta noko ŋandai tini mwasa panzi tamâta pinde, ande Maro Kindeni ma kulu ara ndia ilano, a? Opopo, kinzi kiesaka tamwatanzi kala uru siveta mine wa!
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 Aku mine nâ, ambo noko kuveta kie ara panzi tamâta ŋinde uru siveta kenzi ara pa noko, andeta noko ŋandai kuveta kie ara panzi tamâta pinde, ande Maro Kindeni ma kulu ara ndia ilano, a? Opopo, kinzi kiesaka tamwatanzi kala uru siveta mine wa!
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 Aku mine nâ, ambo noko kelekele kulanzi tamâta ŋinde uru situ ŋana kilo, andeta noko ŋandai kuveta mine panzi tamâta pinde, ande Maro Kindeni ma kulu ara ndia ilano, a? Opopo, kinzi kiesaka tamwatanzi kala uru siveta mine nâ panzi nawalanzi!
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 Taitu noko ma kuveta mine: noko ma tini mwasa ndo panzi ne kazâŋa tamâta, aku kuveta kie ara nâ panzi. Noko ma kelekele kulanzi, aku ma ilo tu kinzi ma situ ŋana kilo, mine ndimo. Ambo noko ma kuveta mine, ande Maro Kindeni ma kulu ŋalae ilano, aku ma kumo Maro Kindeni âta Tamwata natu. Ŋana tu i kala uru tini mwasa panzi tamâta ŋinde ŋandai kawanzi ndaŋge papa i ŋga, aku i uru tini mwasa panzi sakamao tamwatanzi mine nâ.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Noko ma kalo sukâŋa ŋananzi tini pinde, itogo tama Maro Kindeni uru kalo sukâŋa ŋananzi tamâta mine.”
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 Yesu iporo kilo mine tu, “Noko ma kulea pa tamâta nenzi vetâŋa ndimo. Ambo noko kuveta mine, ande Maro Kindeni kala ma ilea pa noko ne vetâŋa mine nâ. Aku noko ma kupare nia panzi tamâta ŋana nenzi vetâŋa soki muŋga siveta pano, mine ndimo. Ambo noko kuveta mine, ande Maro Kindeni kala ma ipare nia pa noko mine nâ. Ambo noko kupile ne mbuku ŋana vetâŋa soki tamâta pinde muŋga siveta pano, ande Maro Kindeni kala ma iveta mine nâ pa noko.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 Ambo noko kelekele kusukanzi noko tini pinde, ande Maro Kindeni ma iveta kie ara pa noko mine nâ. Mao nâ, i ma iveta vetâŋa ara rârâ ŋinde pano. Ŋana tu vetâŋa ndia noko kuveta panzi tini pinde, ande Maro Kindeni ma iveta vetâŋa mine nâ pa noko.”
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Yesu iporo ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga iporo ŋgua tambirâŋa panzi mine tu, “Tiambo tamâta mata leva-leva ikura tu itula nzâla pa tamâta mata leva-leva toŋge, tiya? I ma ikura tu iveta mine tia, ŋana tu kinzi rua ma sizizâla ŋana nzâla kâ, aku ma patanzi sindue mbââ ilo.
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Ambo tamâta toŋge uru ipanâna ŋana ilo-kalo kâ, ande i ma imo ne pananâŋa tamâta kalo nâ. Ambo ipanâna lee marumbu lâ, ande i ma ikai ilo-kalo irerege kuku ne pananâŋa tamâta ne ilo-kalo.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 Mana mana ŋga noko kalo ŋgere ŋana kâi nzileŋa mwata ikeno noko ninambwe mata ilo, aŋga kuzizâla ŋana kâi mbuku ikeno noko tamwata mata ilo, a?
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 Ŋana sâ kâ ŋga noko uru kupai ninambwe tu, ‘Naŋa atu akai kâi nzileŋa mwata ŋinde piti noko mata ilo’, andeta kâi mbuku ikeno noko tamwata mata ilo, a? Noko kawa kuporo ŋgua kie toŋge, aŋga ilo nde keno piti! Pwai kâi mbuku ikeno noko tamwata mata ilo ŋinde piti muŋga lâ ŋga, ŋineŋga noko ma pwura tu pwai kâi nzileŋa mwata piti lâ ninambwe mata ilo.”
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 Yesu iporo kilo tu, “Kâi ara ikura tu ipula kanaŋo sakamao, ande tia. Aku mine nâ, kâi sakamao ikura tu ipula kanaŋo ara, ande tia.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Ambo kinzi tamâta simora kâi kanaŋo muŋga, ande ma sisama tu kâi ŋinde nde ara, tiya?, sakamao. Kinzi tamâta uru silâ pa kâi wâka-wâka tu siriki kâi mbimu kanaŋo, ande tia. Aku mine nâ, kinzi uru silâ pa wâlo mata-mata tu sikai kâi ‘waini’ kanaŋo, ande tia.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Tamâta ara ne ilo-kalo ara rârâ nde ipipi lâ keno i ilo kalo. Mine kala i uru iveta vetâŋa arara. Aŋga tamâta sakamao ne ilo-kalo sakamao rârâ ipipi lâ keno i ilo kalo. Mine kala i uru iveta vetâŋa sakamao. Ŋgua ndia kinzi tamâta uru siporo, ande ŋgua ŋinde iyoka pa kinzi ilonzi kalonzi nâ iyâti imâ.”
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 Yesu iporo kilo tu, “Ŋana sâ kâ ŋga miki uru kapatu naŋa ŋâŋgu tu ‘Maro Ŋalae, Maro Ŋalae’, andeta miki ŋandai kapaveta kuku naŋa kawâŋgu ŋgua, a?
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 Tamâta ea imâ pa naŋa, aku iloŋo naŋa kawâŋgu ŋgua ku ipaveta kuku, ande tamâta ŋinde ne vetâŋa kilala ikeno mine;
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 tamâta ŋinde nde itogo tamâta toŋge itu iveta ne luma kâ. Iveta wewe ŋana sâmbwe nia marumbu lâ, ŋineŋga iŋgunu sâmbwe indue wewe ilo. Ŋineŋga ikai mira tava tâno kaika iliŋi indue ilâ tâno ilo lâ sâmbwe lambu, ŋana ikai kaika kâ. Iveta mine lâ, aku muli, ŋineŋga sakuru pondi kâki ŋalae, aku lââ itiŋgi luma yâti taulo. Andeta luma ŋinde saputi tia, ŋana tu luma imandi kaika ndo.
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Aŋga tamâta ea iloŋo naŋa kawâŋgu ŋgua, andeta ipaveta kuku tia, ande i itogo tamâta toŋge iveta ne luma iponda nâ lâ tâno kulu. I ŋandai iliŋi mira wa tâno kaika indue ilâ tâno ilo lâ sâmbwe lambu ŋga. Aku muli, ŋineŋga lââ itiŋgi luma, aku walele nâ luma ŋinde saputi ndue ku ipayaula ndo lâ.”
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.