Lucas 16
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs NVT
1 Yesu iporo itambira ŋgua kilo panzi ne pâri-tamâta mine tu, “Tamâta toŋge uru iveta wurâta ŋana ikatona mbaliŋa warika toŋge ne kelekele rârâni. Andeta kinzi tamâta pinde simâ pa mbaliŋa warika ŋinde, aku sitalea wurâta tamâta ŋinde mine tu, ‘Noko ne wurâta tamâta nde uru izavaru noko ne kelekele ilâ kaa nâ’.
1 Jesus contou a seguinte história a seus discípulos: “Um homem rico tinha um administrador que cuidava de seus negócios. Certo dia, foram-lhe contar que esse administrador estava desperdiçando seu dinheiro.
2 Mine kala mbaliŋa warika isarâwa pa wurâta tamâta ŋinde tu imâ, aku ipai tu, ‘Naŋa aloŋo pâri ŋana noko ne vetâŋa soki pinde kâ. Mana mana, a? Ayo, noko kulâ, aku kuŋgere ŋgua lâ pepa tini ŋana naneŋgu kelekele rârâni kambwaŋenzi noko uru pwatona ŋinde, aku pwai kumâ kulua naŋa. Noko ma pwai wurâta kilo ŋana pwatona kelekele ŋinde kâ, ande tia.’
2 Então mandou chamá-lo e disse: ‘O que é isso que ouço a seu respeito? Preste contas de sua administração, pois não pode mais permanecer nesse cargo’.
3 Ŋineŋga wurâta tamâta ŋinde ilo patea ŋgua mine tu, ‘Opopo, kala ŋine naŋa ma aveta mana. Tamâta ŋalae itu isoki naŋa ŋana naneŋgu wurâta kâ. Andeta naneŋgu kaika toŋge keno ikura ŋana aveta wurâta lâ tamâta toŋge ne tâno ilo kâ, ande tia. Aŋga naŋa maiŋgu tu anonzi tamâta pinde ŋana mbumbu silana.
3 “O administrador pensou consigo: ‘E agora? Meu patrão vai me demitir. Não tenho força para trabalhar no campo, e sou orgulhoso demais para mendigar.
4 Ayo, naŋa ma aveta vetâŋa toŋge, ŋineŋga lâ zo ŋana tamâta ŋalae isoki naŋa ŋana naneŋgu wurâta kâ, ande kinzi tamâta pinde ma ilonzi ara ndo pa naŋa, ku ma sikaina amo nenzi luma ilo.’
4 Já sei como garantir que as pessoas me recebam em suas casas quando eu for despedido!’.
5 Mine kala wurâta tamâta ŋinde isarâwa panzi tamâta taitu-taitu muŋga sikai kelekele pinde saŋe i ne tamâta ŋalae, aku simâ papa. Tamâta toŋge imuŋga imâ, ande wurâta tamâta ŋinde ikasoŋa tu, ‘Noko muŋga pwai naneŋgu tamâta ŋalae ne mbaliŋa ŋapia saŋe naŋa?’
5 “Então ele convocou todos que deviam dinheiro a seu patrão. Perguntou ao primeiro: ‘Quanto você deve a meu patrão?’.
6 Aku ipai tu, ‘Naŋa muŋga akai i ne kâi “oliv” siŋi lâ kulo tamâta ŋalae taitu (100)’. Ŋineŋga wurâta tamâta iporo tu, ‘Noko pwai pepa ŋine naŋa muŋga aŋgere mbuku ŋinde kulu lâ tini, aku kusaŋona ku walele nâ kuŋgere ne kulu indue ipâŋga kulo tamâta rua kanaŋo saŋao (50) nâ.’
6 O homem respondeu: ‘Devo cem tonéis de azeite’. Então o administrador lhe disse: ‘Pegue depressa sua conta e mude-a para cinquenta tonéis’.
7 Ŋineŋga tamâta toŋge kala imâ ipâŋga papa, aku wurâta tamâta ŋinde ikasoŋa tu, ‘Aŋga noko muŋga pwai mbaliŋa ŋapia.’ Aku iporo taulo tu, ‘Naŋa muŋga akai i ne “wit” lâ ŋgâmo tamâta ŋalae taitu (100).’ Ŋineŋga wurâta tamâta ipai tu, ‘Noko pwai pepa ŋine naŋa muŋga aŋgere mbuku ŋinde kulu lâ tini, aku kuŋgere ne kulu indue ipâŋga ŋgâmo tamâta ŋapa (80) nâ.’
7 “‘E quanto você deve a meu patrão?’, perguntou ao segundo. “Devo cem cestos grandes de trigo’, respondeu ele. E o administrador disse: ‘Tome sua conta e mude-a para oitenta cestos’.
8 Iveta mine lee marumbu lâ, aku muli ŋga mbaliŋa warika isânda vetâŋa ŋinde i ne wurâta tamâta iveta. Aku mbaliŋa warika ilâ indekana ne wurâta tamâta ŋinde ŋana ne mâsi ŋana ipakatona tamwata tini kâ. Ŋana tu kinzi tamâta ŋinde uru soka tâno ŋine ne ilo-kalo muli, ande kinzi ŋinde sisama sondo ndo ŋana sipakatona warakanzi tininzi lâ nawalanzi ŋgininzi. Aŋga kinzi tamâta ŋinde uru soka sinâla ne ilo-kalo muli, ande kinzi ŋandai sipakatona warakanzi tininzi sondo lâ tamâta mine ŋgininzi.”
8 “O patrão elogiou o administrador desonesto por sua astúcia. E é verdade que os filhos deste mundo são mais astutos ao lidar com o mundo ao redor que os filhos da luz.
9 Ŋineŋga Yesu iporo tu, “Naŋa apaimi tu ara ŋana miki ma kakai tâno ŋine ne mbaliŋa sakamao, aku kaveta mete kunzi tamâta. Ambo miki ma kaveta mine, ande muli, lâ zo ŋana mbaliŋa ŋinde ma marumbu kâ, ŋineŋga kinzi tamâta ŋinde ma ilonzi ara ŋana simora miki lâ samba lawea.
9 Esta é a lição: usem a riqueza deste mundo para fazer amigos. Assim, quando suas posses se extinguirem, eles os receberão num lar eterno.
10 Tamâta ea uru iveta vetâŋa sondo ŋana ikatona kelekele rua nâ, ande i kala ma iveta vetâŋa sondo mine nâ ŋana ikatona kelekele rârâ. Aŋga tamâta ea uru ipanawe kelekele rua nâ i uru ikatona, ande i kala ma ipanawe kelekele rârâ ndia i uru ikatona mine nâ.
10 “Se forem fiéis nas pequenas coisas, também o serão nas grandes. Mas, se forem desonestos nas pequenas coisas, também o serão nas maiores.
11 Ambo miki kakura tia ŋana kakatona tâno ŋine ne mbaliŋa sakamao, ande ea ma mbaliŋa mao ilami ŋana kakatona kâ, a?
11 E, se vocês não são confiáveis ao lidar com a riqueza injusta deste mundo, quem lhes confiará a verdadeira riqueza?
12 Ambo miki kakura tia ŋana kakatona tamâta toŋge ne kelekele, ande ea ma miki warakami nemi kelekele ilami ŋana kakatona kâ, a?
12 E, se não são fiéis com os bens dos outros, por que alguém lhes confiaria o que é de vocês?
13 Wurâta tamâta ikura tu ikai wurâta panzi koipu rua, ande tia, ŋana tu i ma wisi nâna pa toŋge, aŋga ma tini mwasa pa toŋge. I ma iyoka koipu toŋge ne ŋgua muli, aŋga ma ipu muli pa koipu toŋge ne ŋgua. Miki kakura tu kao ilomi ndo ilâ pa Maro Kindeni, aku kao ilomi ndo ilâ pa mbaliŋa tona, ande tia.” Yesu iporo ŋgua ŋine.
13 “Ninguém pode servir a dois senhores, pois odiará um e amará o outro; será dedicado a um e desprezará o outro. Vocês não podem servir a Deus e ao dinheiro”.
14 Kinzi tamâta lâ Parisai ŋgu nde ilonzi ndo keno pa mbaliŋa nâ. Mine kala lâ zo ŋana kinzi siloŋo Yesu iporo ŋgua mine panzi, ande naonzi mata sakamao ndo papa.
14 Os fariseus, que tinham grande amor ao dinheiro, ouviam isso tudo e zombavam de Jesus.
15 Andeta Yesu ipainzi mine tu, “Miki uru kalaŋenzi tamâta tu miki nde tamâta ŋana kaveta vetâŋa sondo nâ. Andeta Maro Kindeni isama lâ ŋana ilo-kalo ŋinde ikeno paveâŋa nâ lâ ilomi kalomi. Kelekele ndia kinzi tamâta simora tu ara ndo, ŋinde Maro Kindeni imora tu sakamao ndo.
15 Então ele disse: “Vocês gostam de parecer justos em público, mas Deus conhece o seu coração. Aquilo que este mundo valoriza é detestável aos olhos de Deus.
16 Muŋga, kinzi tamâta pinde situla Mose ne ŋgua tukuŋa wa kinzi ŋgua-tulâŋa tamâta nenzi ŋgua wa. Siveta mine lee, ikura lâ Yoane Lââ-Liliŋa Tamwata ne zo. Ŋineŋga lâ Yoane Lââ-Liliŋa Tamwata ne zo, aku imâ lee ipâŋga lâ zo ŋine, ande pâri ara ŋana Maro Kindeni ne mâsi ŋana ikai maro panzi tamâta kâ nde ilâ isala nia ndoni. Aku kinzi tamâta rârâni simakâsa ŋalae ndo ŋana simo Maro Kindeni ne ŋgumbi ilo.
16 “Até a chegada de João, a lei de Moisés e a mensagem dos profetas eram seus guias. Agora, porém, as boas-novas do reino de Deus estão sendo anunciadas, e todos estão ansiosos para entrar.
17 Andeta Maro Kindeni ne ŋgua tukuŋa nde kelekele ŋalae tina. Mao nâ, samba wa tâno wa ma naonzi tia lâ, aŋga Maro Kindeni ne ŋgua tukuŋa peko mwata toŋge ma ikura tu nao tia lâ, ande tia ndo.
17 É mais fácil o céu e a terra desaparecerem que ser anulado até o menor traço da lei de Deus.
18 Aku ŋgua tukuŋa toŋge nde ikeno mine; ‘Ambo tamâne toŋge ipile kaiwa taine ku ilâ ikai taine wasaseki toŋge, ande iveta sakamao kuku taine wasaseki ŋinde. Ambo tamâne toŋge ikai taine toŋge, andeta taine ŋinde muŋga imo tamâne toŋge kaiwa ŋineŋga tamâne ŋinde isoki i, ande tamâne wasaseki ŋinde iveta sakamao kuku taine ŋinde.’”
18 “Assim, o homem que se divorcia de sua esposa e se casa com outra mulher comete adultério. E o homem que se casa com uma mulher divorciada também comete adultério”.
19 Yesu iporo ŋgua kilo mine tu, “Muŋga, tamâta mbaliŋa warika toŋge imo, aku ikura zo rârâni i uru isawa pasawaŋa kanaŋeti wa pasawaŋa ŋiŋi wa, itogo kinzi koipu ŋalaŋala uru sisawa mine. Aku i uru iveta kâŋa-nuŋa ŋalaŋala ikura zo. I imo ara mine ku imo nâ.
19 Jesus disse: “Havia um homem rico que se vestia de púrpura e linho fino e vivia sempre cercado de luxos.
20 — ausente —
20 À sua porta ficava um mendigo coberto de feridas chamado Lázaro.
21 — ausente —
21 Ele ansiava comer o que caía da mesa do homem rico, e os cachorros vinham lamber suas feridas abertas.
22 Lasarus imo ara tia mine lee, ŋineŋga imâte lâ. Aku kinzi aŋelo sikai silâ sio imo kuku timbunda Abraham lâ samba lawea. Aku mbaliŋa warika ŋinde kala imâte lâ, aku kinzi tamâta sikai silâ sikea lâ.
22 “Por fim, o mendigo morreu, e os anjos o levaram para junto de Abraão. O rico também morreu e foi sepultado,
23 Mbaliŋa warika ŋinde nde ilâ imo mateŋa tamâta nianzi, aku imo ikai nâna ŋalae tina. Andeta i mata ilea kâki, ande imora Abraham imo malawae ŋinde, aŋga Lasarus nde imo ndaina kuku Abraham.
23 e foi para o lugar dos mortos. Ali, em tormento, ele viu Abraão de longe, com Lázaro ao seu lado.
24 Ŋineŋga mbaliŋa warika isuŋa kawa isarâwa mine tu, ‘Mama Abraham, kalo sukâŋa ŋanana, aku kusupwa Lasarus tu ipatuku mbau sili lâ lââ ilo ku imâ ituturu lâ naŋa memelâŋgu, ambo iveta vâra-vâra mwasa pa naŋa ŋga. Naŋa amo yââ nia ŋine, aku akai nâna sakamao ndo!’
24 “O rico gritou: ‘Pai Abraão, tenha compaixão de mim! Mande Lázaro aqui para que molhe a ponta do dedo em água e refresque minha língua. Estou em agonia nestas chamas!’.
25 Andeta Abraham itu lâ kawa tu, ‘Natuŋgu, noko kalo ŋgere sondo ŋana ŋine kâ: muŋga, lâ zo ŋinde noko kumo via lâ tâno kulu, ande noko pwai ne kelekele arara nâ, aŋga Lasarus nde ikai malia wa nâna wa. Andeta lâ zo ŋine, ande Lasarus indeka ku imo ara ndo, aŋga noko nde pwai nâna ŋalae tina ku kumo nâ.
25 “Abraão, porém, respondeu: ‘Filho, lembre-se de que durante a vida você teve tudo que queria e Lázaro não teve coisa alguma. Agora, ele está aqui sendo consolado, e você está em agonia.
26 Andeta ŋinde nâ tia. Nia kawa ŋalae toŋge ikeno maka wa miki wa ŋgininda, itogo keri ŋana ipu kinda utu kâ mine. Mine kala kinzi tamâta simo nia ŋine sikura ŋana sipu kawa ŋalae ŋine utu simbwaliu silâ pa miki kâ, ande tia ndo. Aku mine nâ, kinzi tamâta simo nia ŋinde kala sikura tu sipu kawa ŋine utu simbwaliu simâ pa maka kâ, ande tia.’
26 Além do mais, há entre nós um grande abismo. Ninguém daqui pode atravessar para o seu lado, e ninguém daí pode atravessar para o nosso’.
27 Ŋineŋga mbaliŋa warika ipai tu, ‘Mama Abraham, mine kala ano pano tu kusupwa Lasarus ilâ pa naŋa mama ne luma.
27 “Então o rico disse: ‘Por favor, Pai Abraão, pelo menos mande Lázaro à casa de meu pai,
28 Naŋa taiŋgu lima simo ŋinde. Ara ŋana Lasarus ma ilâ iporo ŋgua kaika panzi tu ma sipaveta nenzi vetâŋa sondo kâ. Tia ma kinzi kala ma simâ simo nia ŋine ku ma sikai nâna ŋalae, itogo naŋa uru akai mine.’
28 pois tenho cinco irmãos e quero avisá-los para que não terminem neste lugar de tormento’.
29 Andeta Abraham ipai tu, ‘Mose ne ŋgua tukuŋa aŋga kinzi ŋgua-tulâŋa tamâta nenzi ŋgua nde ikeno lâ pepa tini. Ara ŋana noko tai ŋinde ma sipono ŋgua ŋinde ku sipaveta kuku.’
29 “‘Moisés e os profetas já os avisaram’, respondeu Abraão. ‘Seus irmãos podem ouvir o que eles disseram.’
30 Ande mbaliŋa warika ipai tu, ‘Mama Abraham, ŋinde ikura tia. Kuloŋo ŋga; ambo tamâta toŋge imâte lâ, ŋineŋga imandi imo via kilo ku ilâ iporo ŋgua panzi, ande kinzi ma sipalele ilonzi kalonzi.’
30 “Então o rico disse: ‘Não, Pai Abraão! Mas, se alguém dentre os mortos lhes fosse enviado, eles se arrependeriam!’.
31 Ŋineŋga Abraham itu lâ kawa tu, ‘Kinzi tininzi pwâka tu siloŋo Mose wa kinzi ŋgua-tulâŋa tamâta nenzi ŋgua. Mine kala, ambo tamâta toŋge ma imâte ŋineŋga imandi imo via kilo, aku ilâ iporo ŋgua panzi tâ, ande kinzi ma sipalele ilonzi kalonzi, ande tia.’”
31 “Abraão, porém, disse: ‘Se eles não ouvem Moisés e os profetas, não se convencerão, mesmo que alguém ressuscite dos mortos’”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.