Atos 13
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs ARA
1 Kinzi kalo-tawana tamâta lâ Antiok lawea nenzi ŋgua-tulâŋa tamâta wa pananâŋa wa simo, kinzi ŋanzi mine: Banabas; aŋga Simeon, i ŋa toŋge Naisa (ŋoa ŋine nde duvi mine tu “Tini Mâmâŋga”); aŋga Lusius, i Sairini tamwata; aŋga Maneyen, i muŋga imo kuku koipu ŋalae Herot nuwala; aŋga Saulo.
1 Havia na igreja de Antioquia profetas e mestres: Barnabé, Simeão, por sobrenome Níger, Lúcio de Cirene, Manaém, colaço de Herodes, o tetrarca, e Saulo.
2 Aku zo toŋge, kinzi Antiok ŋgu situ kaika ŋana kâpwa kâ, kala simo siwâŋgi wa sikai noŋa pa Maro Ŋalae. Ŋineŋga Koroani Sapâŋa iveta kalo-ŋgere panzi ku ipainzi mine tu, “Naŋa apateanzi Banabas ku Saulo rua tu ma siveta wurâta toŋge. Miki ma kaonzi yâti ŋana siveta wurâta ŋinde.”
2 E, servindo eles ao Senhor e jejuando, disse o Espírito Santo: Separai-me, agora, Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho chamado.
3 Mine kala sika tia, ku simo sikai noŋa lee marumbu lâ, ŋineŋga sio mbaunzi kâki lâ kinzi rua kulunzi ku situ nzâmbe panzi, aku sionzi rua silâ.
3 Então, jejuando, e orando, e impondo sobre eles as mãos, os despediram.
4 Koroani Sapâŋa isupwanzi rua silâ, aku sindue silâ pa Selusia lawea kâ. Sipâŋga Selusia lâ, ŋineŋga sikâki wâŋga toŋge kulu aku wâŋga ikainzi silâ pa Saiprus sia kâ.
4 Enviados, pois, pelo Espírito Santo, desceram a Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 Kinzi silâ lee sitoa Salamis lawea, ŋineŋga situla Maro Kindeni kawa ŋgua panzi tamâta ikura Juda nenzi luma ŋana pasauŋa kâ rârâni ikeno sia ŋinde. Aku Yoane Malaka nde imo kunzi isukanzi rua ŋana nenzi wurâta kâ.
5 Chegados a Salamina, anunciavam a palavra de Deus nas sinagogas judaicas; tinham também João como auxiliar.
6 Aku soka mine lee sikura nia ndoni pa Saiprus sia lâ, ŋineŋga silâ sipâŋga Pafos lawea. Aku lâ lawea ŋinde sisânda Juda tamâta toŋge kulu, i ŋa mine Ba-Jisas, aŋga lâ Grik ŋgua i ŋa toŋge tu Elimas. I tamâta ŋana iveta nzâmbe sakamao kâ, aku uru itula ŋgua laŋeŋa nâ panzi Juda tamâta.
6 Havendo atravessado toda a ilha até Pafos, encontraram certo judeu, mágico, falso profeta, de nome Barjesus,
7 I uru ikai wurâta pa koipu toŋge, i ŋa mine Sesias Polas. Koipu ŋinde ne ilo-kalo nde ara nâ; mine kala ipasupwa ilâ panzi Banabas ku Saulo rua tu ma simâ, ŋana tu i ilo tu iloŋo Maro Kindeni kawa ŋgua.
7 o qual estava com o procônsul Sérgio Paulo, que era homem inteligente. Este, tendo chamado Barnabé e Saulo, diligenciava para ouvir a palavra de Deus.
8 Andeta Elimas, ina tamâta tini kikie ŋinde, ande ikai wurâta ŋana itoto rua nenzi ŋgua. Itu ma ilele koipu ilo kalo, ŋana ma ipile ne kalo-tawana kâ.
8 Mas opunha-se-lhes Elimas, o mágico (porque assim se interpreta o seu nome), procurando afastar da fé o procônsul.
9 Andeta Koroani Sapâŋa nde ipipi lâ Saulo ilo (sipatu i ŋa wasaseki tu Paulo). Mine kala Paulo mata ilea kaika papa Elimas ku ipai tu,
9 Todavia, Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, fixando nele os olhos, disse:
10 “Noko Sadana natu! Noko kumo pwai kazâŋa pa vetâŋa arara rârâni! Mâsi laŋeŋa wa mâsi potomule ndoni nde ipipi lâ noko ilo! Noko uru kuyaula Maro Ŋalae ne nzâla sondo rârâni! Tiambo noko tini pwâka tu kupile mâsi ŋine, a?
10 Ó filho do diabo, cheio de todo o engano e de toda a malícia, inimigo de toda a justiça, não cessarás de perverter os retos caminhos do Senhor?
11 Ayo, ŋineŋga kuloŋo! Kala ŋine Maro Ŋalae ma mbalau nâ ipuno, aku noko mata ma ŋaŋa lâ. Kala ŋine noko ma pwura tu kumora kari tia, aku ma kumo mine ikura zo pinde.”
11 Pois, agora, eis aí está sobre ti a mão do Senhor, e ficarás cego, não vendo o sol por algum tempo. No mesmo instante, caiu sobre ele névoa e escuridade, e, andando à roda, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Aŋga koipu ŋinde nde imora mâsi kaika ŋine, kala i kalo tawana Maro Kindeni. I wisi motu ŋana Maro Ŋalae ne ŋgua kinzi situla papa ŋinde.
12 Então, o procônsul, vendo o que sucedera, creu, maravilhado com a doutrina do Senhor.
13 Paulo ikainzi ne tamâta ku sipile Pafos lawea soka silâ, ŋineŋga sikai wâŋga toŋge simbwaliu silâ pa Perga lawea kâ, lâ Pamfilia tâno. Sitoa lâ ŋinde, ŋineŋga Yoane Malaka ipilenzi ku itaulo ilâ pa Jerusalem kilo.
13 E, navegando de Pafos, Paulo e seus companheiros dirigiram-se a Perge da Panfília. João, porém, apartando-se deles, voltou para Jerusalém.
14 Ŋineŋga sipile Perga, ku soka nzâla silâ sipâŋga Antiok lawea ikeno Pisidia tâno. Aku lâ Juda nenzi pwareâŋa ne zo sapâŋa, ande soka silâ Juda nenzi luma ŋana pasauŋa kâ ilo, ku lambunzi ndue sisaŋona.
14 Mas eles, atravessando de Perge para a Antioquia da Pisídia, indo num sábado à sinagoga, assentaram-se.
15 Ŋineŋga katonâŋa tamâta ŋana pasauŋa ne luma kâ nde sipono Mose ne tukuŋa tava ŋgua-tulâŋa tamâta nenzi ŋgua panzi ŋgu. Sipono marumbu lâ, ŋineŋga sipasupwa imâ panzi Paulo tavanzi tamâta uru simo kuku ŋinde tu simandi. Aku sipainzi tu, “Nima-nambwe, ambo nemi ŋgua tâ keno ŋana kapu tini kaika panzi tamâta kâ, ande ara, ŋine nâ katula pama.”
15 Depois da leitura da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga mandaram dizer-lhes: Irmãos, se tendes alguma palavra de exortação para o povo, dizei-a.
16 Ŋineŋga Paulo imandi, mbau kâki, ku iporo tu, “Miki Isrel tamâta aŋga miki tamâta lâ ŋgu pinde uru kawâŋgi pa Maro Kindeni, kaloŋo ŋga.
16 Paulo, levantando-se e fazendo com a mão sinal de silêncio, disse: Varões israelitas e vós outros que também temeis a Deus, ouvi.
17 Muŋgani Isrel nenzi Maro Kindeni ipateanzi timbunda pa i tamwata. Aku lâ zo ŋinde kinzi simo lombo nâ lâ Isip tâno, ande ivetanzi sipâŋga kambwaŋenzi walo. Aku simo lee ku muli, ŋineŋga Maro Kindeni imandi tava tamwata ne kaika ŋalae ku ikainzi sipile Isip ku siyâti silâ.
17 O Deus deste povo de Israel escolheu nossos pais e exaltou o povo durante sua peregrinação na terra do Egito, donde os tirou com braço poderoso;
18 Kinzi simo nia bilimu ikura mbwera tamâta rua lâ, aku Maro Kindeni ikatonanzi ikura mbwera ŋinde ndoni.
18 e suportou-lhes os maus costumes por cerca de quarenta anos no deserto;
19 Ŋineŋga sipâŋga Kenan tâno, ande Maro Kindeni izavarunzi tamâta ŋgu lima kanaŋo rua, aku ikai nenzi tâno saŋenzi ku ilanzi Isrel, itogo tamâta uru kelekele ilanzi natu mine.
19 e, havendo destruído sete nações na terra de Canaã, deu-lhes essa terra por herança,
20 Vetâŋa ŋinde rârâni ande ikura mbwera tamâta ŋalae ŋapa kanaŋo tamâta rua kanaŋo saŋao (450) mine. Aku muli, ŋineŋga Maro Kindeni ipateanzi tamâta pinde tu ma sikai katonâŋa panzi Isrel ŋgu. Aku simo mine lee ikura ŋgua-tulâŋa tamâta Samyuel ne zo.
20 vencidos cerca de quatrocentos e cinquenta anos. Depois disto, lhes deu juízes, até o profeta Samuel.
21 Ŋineŋga Isrel ŋgu ilonzi tu tamâta toŋge ma ipâŋga imo koipu ŋalae panzi. Mine kala Maro Kindeni isâu pa Saulo tu ma ikai poe panzi kâ. Saulo nde Kis natu, lâ Benjamin ne vâsa ŋgu. Aku Saulo ikai koipu ikura mbwera tamâta rua lâ.
21 Então, eles pediram um rei, e Deus lhes deparou Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, e isto pelo espaço de quarenta anos.
22 Saulo ne zo marumbu lâ, ŋineŋga Maro Kindeni isoki Saulo aku io Daviti ikai koipu panzi. Maro Kindeni iporo ŋgua ŋana Daviti kâ mine tu,
22 E, tendo tirado a este, levantou-lhes o rei Davi, do qual também, dando testemunho, disse: Achei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará toda a minha vontade.
23 Aku Maro Kindeni muŋga ipa ŋgua tu ma io Isrel nenzi Yautâŋa Tamwata Yesu imâ ipâŋga lâ Daviti ne vâsa ŋgu, kala ipâŋga ikura ŋgua pâŋa mine.
23 Da descendência deste, conforme a promessa, trouxe Deus a Israel o Salvador, que é Jesus,
24 Yesu imâ ipâŋga lâ, andeta ipatua lâ tamâta naonzi tia yo. Ande lâ zo ŋinde Yoane Lââ-Liliŋa Tamwata itula ŋgua panzi Isrel ŋgu tu ma sipalele ilonzi kalonzi ku sikai lââ-liliŋa.
24 havendo João, primeiro, pregado a todo o povo de Israel, antes da manifestação dele, batismo de arrependimento.
25 Aku zo imâ ipâŋga laiti lâ ŋana Yoane Lââ-Liliŋa Tamwata ne wurâta ma marumbu kâ. Mine nde ikasoŋanzi Isrel ŋgu tu, ‘Miki katu naŋa nde ea, a? Naŋa ŋandai tamâta miki uru kao tinimi papa ŋinde ŋga. Andeta kaloŋo ŋga! Tamâtani ndaina iyoka naŋa muliŋgu mwaŋga imâ. Naŋa nde tamâta kaa nâ, aku naneŋgu ara ikeno ŋana ayaute i kie kâmba ne wâlo piti, ande tia.’
25 Mas, ao completar João a sua carreira, dizia: Não sou quem supondes; mas após mim vem aquele de cujos pés não sou digno de desatar as sandálias.
26 Niŋgu-nambwe wukale, miki tamâta lâ Abraham ne vâsa ŋgu wa miki tamâta pa ŋgu pinde uru kamege ŋana Maro Kindeni kâ wa, miki kaloŋo ŋga. Maro Kindeni itula ŋgua pwataki pa kinda lâ ŋana i ne mâsi ŋana ikainzi tamâta piti lâ kondoma ilo.
26 Irmãos, descendência de Abraão e vós outros os que temeis a Deus, a nós nos foi enviada a palavra desta salvação.
27 Kinzi tamâta simo Jerusalem sitavanzi nenzi katonâŋa ŋandai sisama Yesu kilala sondo ŋga, kala sio i lâ ŋgua nia. Andeta nenzi vetâŋa ndainani iveta ŋgua-tulâŋa tamâta nenzi ŋgua ipâŋga kanaŋo, ŋguani ŋinde kinda uru tapono ikura pwareâŋa ne zo sapâŋa ndoni.
27 Pois os que habitavam em Jerusalém e as suas autoridades, não conhecendo Jesus nem os ensinos dos profetas que se leem todos os sábados, quando o condenaram, cumpriram as profecias;
28 Kinzi ŋandai sisânda Yesu ne vetâŋa soki toŋge ikura ŋana sipu pâta imâte ŋga, andeta sino Pilata tu ma ipu Yesu pâta imâte.
28 e, embora não achassem nenhuma causa de morte, pediram a Pilatos que ele fosse morto.
29 Mao nâ, siveta vetâŋa rârâni pa Yesu ikura muŋga kinzi ŋgua-tulâŋa tamâta siŋgere ŋgua tu ma siveta mine. Ŋineŋga sikai Yesu karae piti lâ kâi popole tini, ku sio lâ kuru toŋge ilo.
29 Depois de cumprirem tudo o que a respeito dele estava escrito, tirando-o do madeiro, puseram-no em um túmulo.
30 Andeta ŋineŋga Maro Kindeni ipaŋo i lâ mateŋa nianzi imandi imo via kilo,
30 Mas Deus o ressuscitou dentre os mortos;
31 aku ikura zo rârâ ipatua panzi tamâta ŋinde muŋga sipile Galilaya tâno ku sikâki silâ pa Jerusalem lawea kuku i. Kala ŋine kinzi tamâtani ndaina kala sikai i parina situla panzi nenda Juda ŋgu.
31 e foi visto muitos dias pelos que, com ele, subiram da Galileia para Jerusalém, os quais são agora as suas testemunhas perante o povo.
32 Ŋine maka katula pâri ara pami mine; vetâŋa ŋinde muŋga Maro Kindeni ipa ŋgua kunzi timbunda tu ma iveta,
32 Nós vos anunciamos o evangelho da promessa feita a nossos pais,
33 ande kala ŋine iveta vetâŋani ndaina pa nenzi vâsa kinda lâ. Mao nâ, ipaŋo Yesu imandi imo via kilo, kala ŋgua pâŋa ŋinde ipâŋga kanaŋo lâ. Ŋinde iyoke ŋgua pinde ikeno wâŋgiŋa paneâŋa kâ ne keri rua mine tu,
33 como Deus a cumpriu plenamente a nós, seus filhos, ressuscitando a Jesus, como também está escrito no Salmo segundo: Tu és meu Filho, eu, hoje, te gerei.
34 Maro Kindeni ipaŋo Yesu lâ mateŋa nianzi imo via kilo, aku i ma ikura tu imâte itaulo kilo pa mateŋa nianzi ku isâmbu, ande tia ndo. Ŋinde ipâŋga nia yo lâ Maro Kindeni kawa ŋgua pinde ŋgua-tulâŋa tamâta muŋgâŋa siŋgere lâ pepa tini mine tu,
34 E, que Deus o ressuscitou dentre os mortos para que jamais voltasse à corrupção, desta maneira o disse: E cumprirei a vosso favor as santas e fiéis promessas feitas a Davi.
35 Aku mine nâ, Daviti kala iŋgere ŋgua lâ pepa tini ŋana Kirisi kâ mine tu,
35 Por isso, também diz em outro Salmo: Não permitirás que o teu Santo veja corrupção.
36 Kinda tasama tu Daviti nde ipaveta kuku Maro Kindeni ne pateâŋa lâ i tamwata ne zo ŋinde. Imo mine lee ku muli, ŋineŋga Daviti imâte lâ kala sikea i karae ilâ kunzi i timbu wukale, aku isâmbu lâ mateŋa nianzi.
36 Porque, na verdade, tendo Davi servido à sua própria geração, conforme o desígnio de Deus, adormeceu, foi para junto de seus pais e viu corrupção.
37 Aŋga Yesu, ina tamâta ŋinde Maro Kindeni ipaŋo lâ mateŋa nianzi imandi imo via kilo, ande isâmbu tia.
37 Porém aquele a quem Deus ressuscitou não viu corrupção.
38 Niŋgu-nambwe wukale, mine nde naŋa iloŋgu tu miki ma kaloŋo ku kasama ŋine sondo: Yesu ikura ŋana izavaru nemi kiesaka piti lâ tinimi.
38 Tomai, pois, irmãos, conhecimento de que se vos anuncia remissão de pecados por intermédio deste;
39 Mao nâ, tamâta ea kinzi sio nenzi kalo-tawana ilâ pa Yesu, ande i ma izavaru nenzi kiesaka piti lâ tininzi ku ivetanzi sipâŋga mbâra-mbâra ndo lâ Maro Kindeni nao. Andeta Mose ne ŋgua tukuŋa ikura tu iveta mine, ande tia.
39 e, por meio dele, todo o que crê é justificado de todas as coisas das quais vós não pudestes ser justificados pela lei de Moisés.
40 Mine nde kapakatona sondo ŋga! Tia ma mâsi toŋge imâ pami, ikura Maro Kindeni ne ŋgua kinzi ŋgua-tulâŋa tamâta muŋga siŋgere lâ pepa tini mine tu,
40 Notai, pois, que não vos sobrevenha o que está dito nos profetas:
41 ‘Miki tamâta ŋana kaporo ŋgua pavaligiŋa kâ, naŋa apaimi tu matami kalea pa mâsi naveta ŋine, ku ilomi ikai wurâta rârâ ŋana, ŋineŋga kamâte! Ŋana tu naŋa ma aveta mâsi kaika toŋge lâ naomi. Ambo tamâta toŋge ma itapâri pami ŋana mâsi ŋinde kâ, ande miki ma kalomi tawana i ne ŋgua tia ndo.’”
41 Vede, ó desprezadores, maravilhai-vos e desvanecei, porque eu realizo, em vossos dias, obra tal que não crereis se alguém vo-la contar.
42 Paulo iporo ŋgua ŋine marumbu lâ, ŋineŋga ikai Banabas ku kinzi rua siyâti silâ pa nia yo. Ande kinzi tamâta sino panzi tu lâ pwareâŋa ne zo sapâŋa muli, ande ma sitaulo simâ kilo ku ma situla ŋgua pinde kilo panzi.
42 Ao saírem eles, rogaram-lhes que, no sábado seguinte, lhes falassem estas mesmas palavras.
43 Ŋineŋga ŋgu ŋinde sipile luma ŋana pasauŋa kâ aku siyâti, aŋga Juda tamâta pinde sitavanzi tamâta lâ ŋgu pinde nde soka Paulo ku Banabas rua mulinzi. Aku kinzi rua sipainzi tu, “Maro Kindeni ne wisi-wisi nde ikeno pami. Mine nde ara ŋana miki ma kapaveta kuku i ne vetâŋa sondo rârâni ikura zo zo.”
43 Despedida a sinagoga, muitos dos judeus e dos prosélitos piedosos seguiram Paulo e Barnabé, e estes, falando-lhes, os persuadiam a perseverar na graça de Deus.
44 Aku sânda taitu ilâ lâ, ŋineŋga pwareâŋa ne zo sapâŋa ipâŋga kilo. Aku tamâta ŋgu ŋalae tina lâ lawea ŋinde nde simâ sipasau lâ, simo taitu ŋana siloŋo Maro Ŋalae ne ŋgua kâ.
44 No sábado seguinte, afluiu quase toda a cidade para ouvir a palavra de Deus.
45 Andeta kinzi Juda tamâta simoranzi ŋgu ŋalae silâ taitu, kala sipadâda ŋananzi Paulo ku Banabas rua. Mine kala sikai wurâta ŋana sitawa Paulo ne ŋgua ndue. Aku siporo ŋgua pavaligiŋa papa tona.
45 Mas os judeus, vendo as multidões, tomaram-se de inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo falava.
46 Mine nde Paulo ku Banabas rua siporo ŋgua kaika taulo panzi mine tu, “Mao nâ, Maro Kindeni ne pateâŋa ikeno tu maka rua ma katula i kawa ŋgua pa miki Juda ŋgu tu kaloŋo muŋga lâ ŋga. Andeta miki kapu mulimi pa ŋgua ŋinde lâ, aku ŋine itula kilalami pwataki tu miki warakami tinimi pwâka ŋana kamo viami ku kamo nâ. Mine nde kaloŋo ŋga; kala ŋine maka rua ma kapilemi ku ma kalâ panzi tinikoa ŋgu.
46 Então, Paulo e Barnabé, falando ousadamente, disseram: Cumpria que a vós outros, em primeiro lugar, fosse pregada a palavra de Deus; mas, posto que a rejeitais e a vós mesmos vos julgais indignos da vida eterna, eis aí que nos volvemos para os gentios.
47 Ŋana tu nanayoni Maro Ŋalae Kindeni iporo ŋgua pa Kirisi, aku ŋgua ŋinde imâ pa maka rua tona. Ŋgua ŋinde nde mine;
47 Porque o Senhor assim no-lo determinou: Eu te constituí para luz dos gentios, a fim de que sejas para salvação até aos confins da terra.
48 Kinzi tamâta lâ tinikoa ŋgu nde siloŋo Paulo ne ŋgua ŋine, aku ilonzi ara ndo. Ilonzi ndeka nâ ŋana siloŋo Maro Ŋalae ne ŋgua. Aku tamâta ŋinde muŋga Maro Kindeni ipateanzi tu ma sikai via mao ŋana simo vianzi ku simo nâ, ande kinzi ŋinde rârâni kalonzi tawana Yesu.
48 Os gentios, ouvindo isto, regozijavam-se e glorificavam a palavra do Senhor, e creram todos os que haviam sido destinados para a vida eterna.
49 Aku Maro Ŋalae kawa ŋgua ilâ isala nia ŋinde ndoni.
49 E divulgava-se a palavra do Senhor por toda aquela região.
50 Andeta kinzi Juda tamâta siporo sisowe taine mbaliŋa warakanzi pinde ilonzi, kinzi ŋinde uru simege ŋana Maro Kindeni kâ. Aku sisowe lawea ŋinde ne tamâta ŋalaŋala ilonzi tona. Mine kala tamâta ŋinde simandi ŋana siyaulanzi Paulo ku Banabas rua, aku siŋaranzi rua ŋana nenzi lawea kâ.
50 Mas os judeus instigaram as mulheres piedosas de alta posição e os principais da cidade e levantaram perseguição contra Paulo e Barnabé, expulsando-os do seu território.
51 Mine kala kinzi rua sipamasi kenzi tâno gawura piti, ŋana itula tamâta ŋinde nenzi vetâŋa ŋinde kilala pwataki tu sakamao. Siveta mâsi ŋine lâ, ŋineŋga soka silâ pa Aikoniam lawea.
51 E estes, sacudindo contra aqueles o pó dos pés, partiram para Icônio.
52 Aku kinzi kalo-tawana tamâta lâ Antiok lawea sindeka pâta kanaŋo, aku Koroani Sapâŋa ipipi lâ ilonzi.
52 Os discípulos, porém, transbordavam de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.