Lucas 12
El Nuevo Testamento Mazateco de Ayautla (VMYNT) vs NVT
1 ꞌBa kionga ꞌñu nkjin mi xuta je kuañajan kaꞌnda inyaꞌbeꞌnyuꞌñu xinkjin, Jesús ꞌetutsꞌinre nga xutare tjun jako, ꞌba kitsure:
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ngatꞌa tsajain xi ꞌmo tijña xi bi xiare, ꞌba tsajain xi tijñaꞌmo xi bi sꞌejñatsejen.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Kui kjuañu, ngayéje xi tsixun ña jñu, nga nixtjin kjuinuꞌyare. ꞌBa ensen xi kikꞌin_ru xingiu, kaꞌnda ngatsja niꞌya xiꞌndaya nga kjuinuꞌyare.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 ’ꞌBa jun amiguna̱, xin_nuu̱ nga bi kun_ru xi tu yojo mare tsikꞌen, ꞌba jaskan tumé nde tsiko ngisani.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Tusa xin_nuu̱ ꞌyá= xi kjuikuncho. Tjikuncho xi jaskan nga tsikꞌen yojo, tjinre kjuaꞌñu nga tsikasen ngaꞌnde ña faꞌa kjuanima xuta ꞌba ña bi ꞌboya ndiꞌu. Jun, kui= xi tjikuncho.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 ’¿A bi sateña ón tjiunise kiꞌndi nga tu jó sa ton xkua? Tunga Naꞌenchana nijnguú tjiunisebiu chiyajinre.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 ꞌBa kaꞌnda ngayéje ntsjare nindakú tjixkire kui. Kui kjuañu bi kunñu, ngatꞌa jun ngisa= chji_ru nga ko mare nkjin tjiunise.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 ’ꞌBa xin_nuu̱, ngatsiꞌi xi sikixiya ngixkun xuta nga tsaꞌan, ꞌba=nde Kiꞌndire Xuta xiꞌiun sikixiya ngixkun ankjelere Naꞌenchana nga tseꞌe ngayeje.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Tunga tsa tjin xi bi sikixiya ngixkun xuta nga tsaꞌan, ꞌba=nde bi sikixiyaa̱ ngixkun ankjelere Naꞌenchana nga tsaꞌan ngayeje.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’ꞌBa ngatsiꞌi xi chꞌo kuetsure Kiꞌndire Xuta xiꞌiun, ku̱achatꞌare. Tunga xi chꞌo kuetsure Isennixtjintsjere Naꞌenchana, bi nde ku̱achatꞌanire.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ’ꞌBa kionga kuechaninu nga ku̱annu kjua niꞌya sinagoga asa ngixkun chikun asa ngixkun xutaxa, bi nikjo ngatꞌare jótsaꞌen kjuinukjuantjo yojonu asa mé= en xi kuixun.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Ngatꞌa kui chubabiu Isennixtjintsjere Naꞌenchana kuakuyanu mé= en xi machjen nga kuixun —kitsu Jesús.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 ꞌBa kio jngu xuta xi sejñajinre xutankjiun kitsure:
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Tunga Jesús kitsure:
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 ꞌBa kitsu ngisare xuta xi kio inya:
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 ꞌBa Jesús ꞌejñare jngu kjuakusun, ꞌba kitsu:
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 ꞌBa ꞌbitsaꞌen kitsikjaꞌetsjen: “¿Mé= xi saꞌaa̱n? Ngatꞌa tsajainna̱ ngaꞌnde ña kꞌuejñatjaa̱ chan xi kisakuna̱.”
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 ꞌBa ꞌbatsaꞌen xutabiu kitsu: “Kui=bi xi saꞌaa̱n. Sikixuyaa̱ niꞌya ña minyatjaa̱ chan, ꞌba kjaꞌe xi ngisa= ꞌñu yaꞌe sinda ngañaa̱. ꞌBa kio kuinyatjaa̱ channa̱ ꞌba ko ngayéje xi tjinna̱.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 ꞌBa saꞌe xin_ra̱ yojona̱: Ne tsé tsajmi inyatjona̱, ꞌba nkjin= nu ku̱anre. Sikjaꞌaya ꞌba kuechia ꞌba sꞌia ꞌba sitsjakua ngasunꞌndio.”
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Tunga Naꞌenchana kitsure: “Xuta xtan, kui nistjenbi kueye. ꞌBa xi inyatjori, ¿ꞌyá= tseꞌe ku̱an?”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 ꞌBa= mare xuta xi ngaꞌe ngasunꞌndio ꞌbendutjo kjuanyina, tunga ni̱ma̱= nini ngixkun Naꞌenchana —kitsu Jesús.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 ꞌBa saꞌe kitsure xutare:
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Ngatꞌa kjuabenichunnu, kui= xi ngisa chjire nga ko mare xichine. ꞌBa yojonu, kui= xi ngisa chjire nga ko mare najñu.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Chutsejen_ru kjuakusun ngatꞌa tseꞌe tjiundia. Kui bi ꞌbentje, ninga bi minyaku chan, ꞌba nde tsajainre niꞌya ña minyatjo xichinere. Tunga Naꞌenchana tsikjén. ꞌBa jun, ¿a bi ngisa chji_ru nga ko mare tjiunisio?
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 ꞌBa ninga tsa ꞌñu sikjo ngatꞌanu, bi ku̱annu kꞌuetjun_ru ngijngu nda ngisa kjuabenichunnu.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Ngu tsa bi manu ñaꞌan mé= xi ichi, ¿ánñu mafoninu ngatꞌare tsajmi xi yakꞌa?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 ’Chutsejen_ru kjuakusun ngatꞌa tseꞌe jotsaꞌen mankꞌa naxu. Bi tsaꞌexa ꞌba bi tsinda nachjun. Tunga an xin_nuu̱ nga ninga rey Salomón xi ngisa ꞌñu nyina kuán nixtjin kuatse jan, bi ꞌba kun najñu tsakaja joni naxu.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Tsa Naꞌenchana tsja tsikun naxu xi tjin ngandaꞌe ngijña ꞌba xi nyujunni kuiti, ¿a bi ngisa sjanu najñu xi xojo jun xi ngisa ꞌñu chji_ru nga ko mare naxu? ¡Jun xi chuba makjainnu!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 ꞌBa mani, bi nikjo nga kuinyisjo mé= xi xino asa mé= xi sꞌiu.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Ngatꞌa ngatsiꞌi xuta xi tjin ngasunꞌndio mangisjai tsajmibi, ꞌba Naꞌennu je be nga machjennu tsajmibiu.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Tusa tinyisjo nga siꞌon jotsaꞌen mejénre Naꞌenchana ña batexuma, ꞌba sakunu ngayéje tsajmibi yaꞌaniñu.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 ꞌBa Jesús kitsure:
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Tateño mé= xi tjinnu ꞌba taꞌe_ru xuta ni̱ma̱. Tsa ꞌba siꞌon, sakunu chitsa xi bi machinga, ꞌba ko kjuanyina xi bi fetꞌa ngankꞌaa, ña chacheje bi ma fechu ninga tjiuxabi bi ma tsikjekjua.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Ngatꞌa ña tijña kjuanyinanu, ꞌba=nde kio tijña inimanu.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 ’Chojo najñunu tuxi tetsubandañu ꞌba nda titikoni ndiꞌinu.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 ꞌBa ngatjamo joni chuꞌnda xi inyakuyare xi naire xi ndaba kjuabixan kafi, meni kionga xi naire kjuaꞌe ngani ndaba ꞌba sikjane xuntja niꞌya, chuꞌndabiu taꞌa skjeꞌire.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Ndaxure chuꞌnda xi tjindukun kionga kjuaꞌe xi naire. Kjuakixi= xi xin_nuu̱ nga xi naire kꞌuekungi najñu tjiare ꞌba sikꞌendutꞌa yamixare nga kꞌueyare xichine.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Ndaxure chuꞌndabiu, tsa tjindukun kionga kjuaꞌe xi naire, ninga tsa masen nistjen asa tsa je tjisꞌe isen.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Ngatjaꞌyo kibi: Tsa xuta xi tseꞌe niꞌyo be jó fa chun kjuaꞌe chacheje ndaba, bi sjaꞌndere nga chachojo kuakjanngi ndaba.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 ꞌBa=nde tetsubandantsjo jun ngayeje, ngatꞌa Kiꞌndire Xuta xiꞌiun kjuaꞌe kionga jun bi techuya_ru.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 ꞌBa Simón Pedro tsiningiyare Jesús:
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 ꞌBa Naꞌenna Jesucristo kitsure:
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 ¡Ndaxure chuꞌnda xi ꞌba titsaꞌen kionga kjuaꞌe naire!
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 ꞌBa xinkixi_nuu̱ nga naire sikꞌenda ngayéje xi tjinre.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Tunga tsa chuꞌndabiu ꞌbitsaꞌen sikjaꞌetsjen: “Naina̱ kꞌuandaya=ngisare nga kjuaꞌe”, ꞌba saꞌe kuajare chuꞌnda ko yanchjin chuꞌnda xi yakꞌa, ꞌba kuakjen ꞌba kꞌui ꞌba ku̱achꞌi;
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 ꞌba nixtjin nga bi skuyare ꞌba chu̱ba̱ xi bi be, kjuaꞌe ngani naire chuꞌndabiu. ꞌBa naire ꞌñu sikjaꞌa kjuanima ꞌba ngusun siko joni xuta xi bi makjainre ngatꞌa tseꞌe Naꞌenchana.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 ’ꞌBa chuꞌndabiu xi be mé= xi mejénre xi naire tunga bi ꞌbejñanda ninga bi tsikꞌetjusun mé= xi mejénre xi naire, nkjin ndiya sꞌe̱re.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Tunga chuꞌnda xi bi be mé= xi mejénre xi naire ꞌba kitsaꞌen mé= xi machjen nga ku̱anre kjua, kui= xi chuba ndiya sꞌe̱re. Kui xi tse kitsaꞌere, tse xjaꞌare; ꞌba nde kui xi tse kuangantsja, ꞌba=nde ngisa tse xjaꞌare.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 ’An jaꞌekꞌetsꞌia̱ ndiꞌi xi tsitsje ngasunꞌndio ꞌba ꞌñu mejénna̱ nga kuiti tsakaiñu —kitsu Jesús—.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Tunga tjinnere nga kjuaꞌaxtia̱ jngu kjuanima xi ne ꞌñu, ꞌba ꞌñu tjimafona̱ kaꞌnda nga kjuaꞌe nixtjin nga kꞌuetjusun kibiu.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 ¿A nikjaꞌetsjenñu nga kjuaxiu jaꞌekꞌejñaa̱ ngasunꞌndebi? Xin_nuu̱ nga junjun, tusa jaꞌekakjanyaa̱ xuta.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Ngatꞌa chꞌanira ngandaꞌe tsa ón mani xuta xi tjinduya ngaya jngu niꞌya, kuakjanya: xi ján mani skjanko xi jó mani, ꞌba xi jó mani skjanko xi ján mani.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Jó ya sꞌe̱. Xi naꞌen ma ku̱astike kiꞌndi xiꞌinre; ꞌba xi kiꞌndi xiꞌin ma ku̱astike naꞌenre; xi na ma ku̱astike kiꞌndi chjunre; xi kiꞌndi chjun ma ku̱astike nare; xi nachiꞌya ma ku̱astike kjaꞌndare; ꞌba xi kjaꞌnda ma ku̱astike nachiꞌyare.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 ꞌBa Jesús ꞌba nde kitsure xutankjiun:
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 ꞌBa kionga tsejen manu jngu ntjo sje, mixun: “Ku̱asje”, ꞌba ꞌba ma.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 ¡Xuta xi jó nkjon! Mankjinnu mé= xi matsejen ngankꞌaa ko tꞌanangiu. Tunga, ¿ánñu bi kjimankjinninu xi tisꞌejñatsejen nixtjin nga tetsuba?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 ’Bi machjen nga jngu juez kuetsunu mé= xi kixi ngixkun Naꞌenchana —kitsu ngisa Jesús—.
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Kionga ji ko xi tibangiri temangiu ngixkun xutaxa, tꞌendakue kjua yejerañu nga tjenko ngisai ngaya ndiyo, tuxi bi kuekoniri ngixkun juez. Ngatꞌa tsa ngixkun juez kuekori, xi juez singantsja nganiri ngaya ntsja xi tsikuenda nduyo ꞌba kui kuayari nduyo.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 ꞌBa xinra̱ nga bi kꞌuetji kio kaꞌnda nga kꞌuechji ngayéje ton xi tjenri.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.