Mateus 5
YAUBADA BONANA VEYAO IVAGUNA Bona Iduna (VIV) vs ARA
1 Tu Yesu yoꞋo giꞋitadi-yo oya fafaline gilaka, au givetogana ada ana tomuliyamomo Bana againe hivagaꞋauta.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 HivagaꞋauta-yo au givebutu givehawaledi gigayo,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 Gaveyao taudiyao nuwadiya hihawavekoyokoyoyedi, medema yadi vemwamwala gavatubuga!
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Gaveyao yadi watagiya himimiyami, medema aimo yadi vemwamwala gavatubuga!
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Gaveyao umaumadiyao, medema yadi vemwamwala gavatubuga!
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Gaveyao nuwanuwadi lakahina yadi nuwanuwa ginayegayega kaliva mafulauga o kaꞋi agotaina faꞋina nuwanuwadi lakahina aꞋa o gufa amine, medema yadi vemwamwala gavatubuga!
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Gaveyao tobohiyadiyao hihinekalikaliyedi, medema yadi vemwamwala gavatubuga!
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Gaveyao aseꞋasedi yegayegana, medema yadi vemwamwala gavatubuga!
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Gaveyao kaliva yadi vekwageya againe hikukuyedi, medema yadi vemwamwala gavatubuga!
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Gaveyao Yaubada yana nuwanuwa hidibudibumuhigena ada hidema faꞋina mali kaliva hikivekoyodi, medema yadi vemwamwala gavatubuga!
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 KaꞋi kaliva hinahawavelaigemi kadu hinakivekoyomi omi wamulimuliyeku faꞋina, au yami vemwamwala gavatubuga!
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Au nuwami ginayamumu kadu wanavemwamwala faꞋina aimo lobameya ami laufata lakahina wananuhagana. Boi tuwai-moꞋena kaliva Yaubada bonana ana toꞋawatalatalaina hikivekoyodi-yo adi laufata yamumuna lobameya hinuhagana amine, meda anafaiweya omiꞋiyao kaliva yadi kivekoyo faꞋina ami laufata lobameya wananuhagana.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Omi vaita lehaga amine tomiyababi hinafadiya. Lehaga kevakeva yana madukoyo gihawatana amine, meda omiꞋiyao dewa koyona ana tubuga wanahawatana. Tu kaꞋi lehaga yana digadigaga gidahavaina digo, keke adafaiweya kadakivedigagi-havagileni, au keke-moꞋa. Ada kaꞋi lehaga yana digadigaga keke, kadu yana faisewa keke. Au kadahegena be kaliva hidavagavebabina.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Kadu omi vaita mahala amine tomiyababi hinafadiya. KaꞋi melala oya kabune hinaveꞋalahina amine, keke adifaiweya yadi manuwa hinasevauyeni, au kabuꞋavane gidauda.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 KaꞋi kaliva lamufa ginakabuna amine, keke avaeka againe ginavetalabodani, keke. Au ana abasewadi againe ginaselakahina be moyaꞋaidi manuweya ginatuvemahalidi.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Meda anafaiweya yami mahala, higa yami dewa yamumuna, kabuꞋavane wanasena be kaliva moyaꞋaidi hinaꞋitana. Yami dewa yamumuna hinaꞋita-yo au Tamami lobameya gimimiyami-ma ana egana hinakilakahina.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 KaduꞋe keke wananuwanuwa vaita Iya gahobuꞋela be Mosese yana vehimeya kadu Yaubada bonana ana toꞋawatalatalaina yadi vehawala ganahawatani, keke. Au Iya gahobuꞋela be vehimeyai-nadi ana nuwanuwa ganaseyemaune-Ꞌowona ada au ganaꞋalakakikakilina.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Gagahe velemoꞋena lobama be babi ginaduva-vagata amine, meda hida vehimeyai-nadi ana nuwanuwa ginaduva-vagata. E, keke tamo vehimeya kabiꞋona o kaꞋi vehimeya kaliꞋuhona hinahawatani, au ana nuwanuwa matatabuna ginalakayemu-Ꞌowoga.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Ada au gava kaliva hida vehimeya ana nuwanuwa kabiꞋo-moꞋena keke ginadibumuhigeni, o kaꞋi kaliva ginavehawaledi be kadu badi keke hinadibumuhigeni, au medema ana egana kabiꞋona Yaubada yana yoꞋogaga agaidiya. Tu gava kaliva hida vehimeya ginadibumuhigena kadu mali kaliva ginavehawaledi be hinadibumuhigena, medema ana egana lakahina Yaubada yana yoꞋogaga agaidiya.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Kadu gagahemi badi tonagona tafatafalolodiyao adi egana Falisi kadu Mosese yana vehimeya ana tovehawala kebuladiya hihuluhuluva tunutunugina. KaꞋi yami huluva tunutunugina badi kalivai-dina yadi huluva keke ginatubuhegeni digo, keke amifaiweya Yaubada yana yoꞋogaga agaidiya wanaluku.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Tu boi tuwai-moꞋena kaliva lakahidiyao agaidiya vehimeya saꞋeyana giꞋela ada vehimeyai-nadi omi wahalamanena, higa gigayo, Keke kaliva unaluveꞋalikani, ada kaꞋi tamo hakwadi kaliva ginaluveꞋalikana, medema tovedewayauga matane ginamidi.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Hidemi vehimeya gigahe tu Iya gagahemi gava kaliva tobohiyana againe ginanuwakoyo amine, medema tovedewayauga matane ginamidi, faꞋina nuwakoyo kadu luveꞋalika au saꞋeyana Yaubada matane. Kadu gava kaliva tobohiyana againe ginagayo, O kwavakwava kwavakwava-moꞋe, medema abavedewayauga lakahina againe ginakotu. Kadu gava kaliva tobohiyana ginahawaveꞋiyohoyohoyena, medema ai giꞋalata-vagata againe hinahegena.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 — ausente —
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 — ausente —
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 KaꞋi tamo hakwadi nuwanuwana o ginavekotu amine, unagaluvaluva abavedewayauga ana eda againe wananauna tu wanaveyao. KaꞋi keke wanamaduveyao, tovedewayauga againe ginahegenauwe ada tovedewayauga filisimani nimadiya ginaseni be deliya hinanauwe.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Gagahe velemoꞋena keke hinamaduyau. Tu nagona a laufata unase-Ꞌowona, muliya hinayau.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Kadu hida vehimeya saꞋeyana tuwai-moꞋena hisena-ma wahalamanena. Higahe higayo, Keke unakelele.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Tu Iya gagahemi gava kaliva kwamayoku ginaꞋitaluvadigena be higa vaita buye hinadauda, medema aseꞋasene ahe gikelele.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 KaꞋi mata iꞋataginiya koyona againe ginavebeꞋu, mata unamwamwalina be unahegena. KaꞋi talaini saꞋeyana unanuhegena tu lobameya unaluku, medema vita kabiꞋona tu kaꞋi wowo tauna abaga koyona againe ginaluku, medema vita lakahi-moꞋena.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Kadu kaꞋi nima iꞋataginiya koyona againe ginavebeꞋu, nima unabobona be unahegena. KaꞋi talaini saꞋeyana unanuhegena, medema vita kabiꞋona tu kaꞋi wowo tauna abaga koyona againe ginaluku, medema vita lakahi-moꞋena.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Kadu vehimeya saꞋeyana tuwai-moꞋena hisena-ma higahe higayo, KaꞋi kaliva vavinena ginakilowedi amine, bana anafaiweya yadi fefe ginaveledi, higa bana tauna yadi nagi gidabana-ma ana iyaꞋiyaya.
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Tu Iya gagahemi gava kaliva vavinena keke hidakelele tu ginakilowe-kawowodi, medema yana kilowa faꞋina badi vaita nagi ana vehimeya keke hidaꞋabini, higa kaꞋi kwamayoku hinanagi-havagi, au badi adi egana toꞋudo. Kadu kaliva velugana ginanagidi-ma bana ana egana toꞋudo.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 KaduꞋe, tuwai-moꞋena kaliva lakahidiyao agaidiya vehimeya saꞋeyana giꞋela ada vehimeyai-nadi omi wahalamanena, higa gigayo, Yami wonadabadaba wanaꞋitaveꞋavina, au gavaimi Kaiwabu againe wawonadabadaba, medema wanahuluvina.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Tu Iya gagahemi yami gahe againe keke Tomiyagetane ana egana wanayakahini. E, yami gahe vaita velemoꞋena ma wanayemaunena faꞋina, keke lobama ana egana wanayakahini, faꞋina lobama medema Yaubada yana didigaꞋuꞋu.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Kadu keke babi ana egana wanayakahini, faꞋina medema Yaubada agena ana abasewadi. Kadu keke Yelusalema ana egana wanayakahini, faꞋina medema Yaubada yana melala kikaiwabuna.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Meda anafaiweya yami gahe vaita velemoꞋena ma wanayemaunena faꞋina, keke uꞋumi ana egana wanayakahini, faꞋina omiꞋiyao keke amifaiweya uꞋumi kukwauhina saꞋeyana wanakivesiuni o kaꞋi siusiuna saꞋeyana wanakivekwauhini, au hidedemi Yaubada anakaibe ana tagalowalowa.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Auwe, kaꞋi nuwanuwami yami gahe velemoꞋena ma tovanenega hinahalamanena, au wanagaheye-moꞋena. KaꞋi ehe digo, “Ehe.” KaꞋi keke digo, kadu “Keke.” KaꞋi Tamada ana egana buye wanayakahina, medema dewai-nadi inubana Setani againe.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Kadu hida vehimeya saꞋeyana tuwai-moꞋena hisena-ma ahe wanogalina. Higahe higayo, KaꞋi tamo hakwadi o mata ginakifuwana, au kadu bana matana unakifuwana. Ada kaꞋi tamo hakwadi o nigo ginakimwanuna, au kadu bana nigona unakimwanuna, higa nimana unafatana.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Tu Iya gagahemi kaꞋi tamo hakwadi ginakivekoyomi, keke nimana wanafatani. KaꞋi tamo hakwadi navanavami iꞋatagimiya ginatafina, au navanavami iꞋimawamiya wanahawahegena be ginatafina.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Kadu kaꞋi tamo hakwadi nuwanuwana ginavekotumi be ami seti ginavaina faꞋina, au ami seti kadu ami aikeva vewabana buye wanavelena.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Kadu kaꞋi tolugaviya saꞋeyana ginakiveꞋavimi be yana lokoloko omi ginaveꞋavalami, higa vaita bai saꞋeyana wanawahina, au bai luhei wanawahina.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 KaꞋi kaliva saꞋeyana tamo gavadi faꞋina ginaveꞋoꞋolemi, au wanavelena. KaꞋi kaliva saꞋeyana nuwanuwana tamo gavadi yami lokoloko faꞋina ginaveꞋoꞋola be aimo ginaveleyewena au wanahawahegena.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Kadu hida vehimeya saꞋeyana tuwai-moꞋena hisena-ma wanogalina. Higahe higayo, Badi buye wavetobohiyana-ma wananuwakabubuyedi tu badi hitalahagiyemi-ma wanakilowedi.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Tu Iya gagahemi badi hitalahagiyemi-ma wananuwakabubuyedi ada badi hikivekoyomi-ma faꞋidiya wanaveꞋoꞋola.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Hidede amine wanahuluva be kaliva hinahalamanena omi Tamami lobameya nunune wananauna. Au Bana givehimeya be yana kauwana tokoyona kadu toyamumu meda saꞋeyana gituvemahalidi, ada wehi giꞋiveninisena be toyegayegana kadu tokoyona meda saꞋeyana agaidiya gihobuhobu.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 KaꞋi tonuwakabubugaga adi loi wananuwakabubuyedi tu keke tonuwalolona wananuwakabubuyedi, keke hida huluva faꞋina laufata yamumuna Yaubada nimane wananuhagani. Au takesi ana toyaudi kikiꞋafudiyao tu hidedemi taudiyao tobohiyadiyao hinuwakabubuyedi. Tu omiꞋiyao ma yami nuwakabubu badi takesi ana toyaudi yadi nuwakabubu gidatubuhegena.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Kadu kaꞋi tobohiyamiyaogaga wanalusiuleyedi tu kaliva-kawowo keke wanalusiuleyedi, keke wananuwanuwa vaita yami huluva yamumu-moꞋena. Au yoꞋo tulidiyao kalivai-dina nuwadi keke mahamahalina amanadi tu hidedemi tobohiyadiyaogaga hilusiuleyedi.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Au Tamami lobameya yana nuwanuwa mahamahali-Ꞌowogina ada meda gilubodami be yami nuwanuwa ginamahali-Ꞌowona.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.