Lucas 12
YAUBADA BONANA VEYAO IVAGUNA Bona Iduna (VIV) vs NVT
1 Tu Falisi hidedemi hihuluva tu kaliva moyaꞋai-moꞋedi hiyoꞋoyoꞋo be hiveveꞋagevagatagona. HiyoꞋoyoꞋo tu nagona Yesu givebutu ana tomuliya agaidiya gilukahihi gigayo, “Falisi ahenao meyadi luhei. Yadi dewa vaita isi keke kadaꞋitani tu falawa hinagene ginauna-ma amine. Taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be yadi nuwaluga keke agaimiya ginadamana.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Yadi nuwaluga keke adifaiweya hinasevauye-vagahini. Gavadi gavadi adamoya sevesevauyana, au medema aimo kabuꞋavane ginayemu. Kadu kaliva yadi nuwahinage aimo kaliva moyaꞋaidi hinahalamanena.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Medema faꞋina gavadi uyuyuya wagahekauyena, medema aimo kaliva yoꞋoya hinanogalina. Kadu gava bona vetawaneya waꞋalakululuyena, medema aimo kabuꞋavane didigeya kaliva agodi lakahina hinalukahihiyena.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Tobohiyakweyao ganagahe agaimiya. Badi wowomi hinakivekoyona be wanaꞋalika amanadi keke wanamatausedi, tu muliya kadu keke tamo adifaiweya agaimiya gavadi hinagani.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 HakwaꞋadi wanamatausena-ma ganavehawalemi. E, Bana Yaubada wanamatausena, faꞋina wowomi hinaluveꞋalikani-yo Bana anafaiweya ginavehimeya be aluꞋaluwami abaga koyona againe ginahegena. Ika, gagahemi BanaꞋe wanamatausena.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Manuga mukumukudiyao faifi yabune amine fatadi toea luhei amine tu keke tamo manuga saꞋeyana Yaubada gidavenuwauluyeni.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Tu wanogali! Utuutu uꞋumiya ana kilagalaga Tamami gihalamanena. Au keke wanamatauta faꞋina Yaubada matane omi manuga wakaiwabuhegedi.”
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 “Kadu gagahemi hai kaliva keke ginamatauta tu yoꞋo matadiya ginagahe ginagayo, Iya Yesu yana kaliva, medema faꞋine Iya TohobuꞋela Yaubada yana tovenuwaꞋata matadiya ganagahe ganagayo, BanaꞋe yaku kaliva.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Tu hai kaliva ginamatauta be yoꞋo matadiya ginavekekeyeku ginagayo, Iya keke Yesu yana kaliva, medema faꞋine Yaubada yana tovenuwaꞋata matadiya ganamidi ganagahe ganagayo, BanaꞋe keke yaku kaliva.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Gava kaliva Iya TohobuꞋela ginahawavekoyoyeku, medema yana koyona Yaubada ginayawelina, tu gava kaliva AluꞋaluwa Mahalina againe ginagaheꞋihawadamana, medema yana koyona Yaubada keke-moꞋa ginayawelini.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Ada omi wamuliyeku faꞋina aimo manuwa-abavehawala againe hinanauwemi be tonagona kadu tovehimeya agaidiya hinavekotumi ana toveya, keke wananuwanuwa lakahina vaita gavaimi wanabonalaufata o kaꞋi gavaimi wanagahe.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 FaꞋina medema bai-nadi againe AluꞋaluwa Mahalina gavaimi wanagahe ma ginaꞋalavelevelemi.”
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Yesu gilulukahihi tu kaliva saꞋeyana yoꞋo agaidiya gigahena gigayo, “Tovehawala, kawaku unagahena be tamama laꞋovina ginafolake-hagihagiyena, bana tufona iya tufona.”
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Tu Yesu gigayo, “Kaliva unogali! HakwaꞋadi aku vehimeya giseni-yo kaliva laꞋovina ganafolakeni?”
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Au moyaꞋaidi agaidiya Yesu gigahe gigayo, “Taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be italuvadiga tulina tulina keke nuwami ginavaini. Kaliva yawaina velemoꞋena keke lokoloko kikaiwabuna moyaꞋaina againe gidaveꞋinuba.”
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Kadu Yesu hida gahetalahobuhobu gilukahihiyena gigayo, “Wakalivana saꞋeyana gimiyami yana babi againe aꞋa moyaꞋaina giyaudi.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Au nuwahinagene ginuwanuwa gigayo, O hima yaku faha lakahina be yaku bolu gimaga-moꞋa. Gavaimi ganagani?
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Au tauna yana nuwahinage gifatana gigayo, O bolu kabiꞋona ganayawelini tu velugana lakahina ganayogona be medema againe yaku faha yaku lokoloko moyaꞋaina ganaꞋiveꞋaveꞋahina.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Ada agaikuya ganagahe ganagayo, Keke fwaya! Yaku faha yaku lokoloko lakahina kadu moyaꞋai-moꞋena, malamala moyaꞋaina akufata. Yaku wagakahikahi yaku wavemwamwala ganamiyami, ganaꞋaꞋa-moꞋa ganayuyu-moꞋa. Au hidedemi gigahe.
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Tu wakalivana yana nuwahinage Yaubada gifatana gigayo, O kwavakwava! AdamoꞋuya-moꞋa ya tova ginahavaina be mene gaitoma moyaꞋaina tauni faꞋiniya ukidewedewena-ma ginavelaꞋova.”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Ada Yesu yana gahetalahobuhobu hidedeiya giluyabuna gigayo, “Gaveyao babi ana kikaiwabu taudiyao faꞋidiya hiꞋiveꞋaveꞋahina, medema vaita wakalivana kwavakwavana amine. Badi kalivai-dina keke yadi walokoloko Yaubada againe.”
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Tu Yesu ana tomuliya gigahedi gigayo, “Hidema faꞋina gagahemi, yami miyami faꞋina keke wanavenuwanauna vaita gavadi wanaꞋuꞋani. Kadu kaleko faꞋina keke wanavenuwanauna vaita gavadi againe wanavelifi.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Au yawaimi gaitoma lakahina tu aꞋa gaitoma kabiꞋona, kadu wowomi gaitoma lakahina tu kaleko gaitoma kabiꞋona.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Bwayobwayo yadi dewa wananuwenuwena. Keke hidafahafaha, keke hidayauyaudi kadu keke kweda hidayogoyogoni-yo aꞋa hidasewasewadi tu au aiꞋadi Yaubada adiga giveleveledi. Ada Yaubada yana itaveꞋavina omiꞋiyao be manuga agaidiya. Tu omi ami itaveꞋavina manuga adi itaveꞋavina gitubuhegena.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Kadu hakwadi agaimiya unavenuwanauna-yo afaiweya yawaini ana etowava babiya unakivetubugini? Keke-moꞋa afaiweya.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 KaꞋi mena gaitoma kabisona keke afaiweya gavadi-yo uvenuwanauna mali gaitoma faꞋidiya?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Falafalawasi walaꞋaiya hikabukabu-ma wananuwenuwedi. Keke hidafifaisewa, keke doki hidaꞋalulauga. Tu gagahemi bana tokaiwabu ana egana Solomoni ana vaigau kikaiwabu-moꞋena tu hida falafalawasi adi vaigau bana ana vaigau gitubuhegena.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 E, Yaubada isisiꞋu givevigauna, medema tova adamoya walaꞋaiya gikabu tu bogiyadi hinatuna be ginaꞋalahina. Yaubada isisiꞋu givevigauna tu medema gaitoma kabiꞋona. Tu omiꞋiyao ma gaitoma lakahi-moꞋemi faꞋina, ginaꞋitaveꞋavi-moꞋemi ami vaigau ginavelemi. Wona velemona yami vetumagana kabiꞋona.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Amiga faꞋina keke wananuwanuwa vaita kaꞋi gavadi wanaꞋani o gava bwai wanayuni, kadu gaitoma moyaꞋaina againe keke nuwami ginanauna.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Au fafali tulina tulina kalivai-dina Yaubada keke hidahalamaneni-ma hida gaitoma faꞋina hinuwanuwa lakahina, kadu tova moyaꞋaina hilelelena. Tu omiꞋiyao ma nuwanuwami hida gaitoma yami miya hagihagina faꞋina Tamami a gihalamanena.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 KaꞋi Yaubada yana abavehimeya ana nuwanuwa faꞋina wanamidihawahegemi, au BanaꞋe ginaꞋitaꞋitaveꞋavimi amiga ami bwai ami vaigau ginavelevelemi be wanamiyami yamumuna.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Yaku sifi, keke wanamatauta. Au aiꞋadi keke moyaꞋaimi tu Tamami givenuwadadanemi be yami wakaiwabu Bana buye wanavehimeya.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Taumiyao yami lokoloko wanakimonevedamanena be fatana koyokoyo agaidiya wanafolakena. Au ami laufata lobama ana lokoloko wanavaina, lokoloko-nadi miyamiya-vagahina. Wesede againe tokaiꞋafu keke ginakiꞋafuni kadu tumotumo keke hinaꞋonani, au fose vewabana againe ginadauda higa aimo keke ginakoyo.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Ada au haꞋagaine yami lokolokofou ginadauda, au medede againe nuwami ginanunauyena tova moyaꞋaina.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 — ausente —
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 — ausente —
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Tofaisewa gaveyao matadi keke gidaneganega au hivanevanenega tu yadi kauveya gilakayemu, medema yadi vemwamwala gavatubuga! Wona velemona gagahemi yadi kauveya tauna ana kaleko ginaluhivigena, adi ivi ginayavelina, adiga ginakidewedewena be hinaꞋa.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 KaꞋi yadi kauveya yana ela bogi nafone o kaꞋi kamukamu ginakwage ada medema bai-nadi yana tofaisewa aimo hilulauboda, au yadi vemwamwala gavatubuga!
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Atu hidedemi wanahalamanena. KaꞋi tonimanuwa tokaiꞋafu yana ela ana kauwana gidahalamanena digo, keke matana gidalowoni au gidalulauboda be tokaiꞋafu keke anafaiweya gidaluku yana manuweya.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Meda anafaiweya omi taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be wanalulauboda. FaꞋina gava kauwana Iya TohobuꞋela ganayewaꞋela ma keke wadahalamaneni. KaꞋi wanamiya-kawowo wanagayo, Keke adamoya ginaꞋela, au medema tovai-nadi ganavefutaꞋami.” Au hidedemi Yesu givenuwaꞋatadi.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Ada Fita gitoliluvaluva gigayo, “Kauveya, mena gahetalahobuhobu ulukahihiyena-ma gaveyao faꞋidiya? KaꞋi ime tomuliyagaga faꞋimeya o kaꞋi kaliva moyaꞋaima faꞋimeya?”
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Ada Kaiwabu Yesu gigayo, “Gavaiyami? Gava tofaisewa ginadewadewa be bana faꞋine hinagahe hinagayo, Wada tofaisewa bonabonaꞋabina yana wanuwahuya gifififaisewa? Yana kauveya ginavegidena be ginagahena ginagayo, Iya ganana tu o aku agetoga unaꞋitaveꞋavidi, aiyeta saꞋeyana saꞋeyana adiga unaveleveledi.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 KaꞋi gavaimi yana taubada givehimeyena medemi ginadewadewa tu yana taubada ginayewaꞋela bonana bana giꞋabiꞋabina-ma ginaꞋitana, au bana tofaisewai-nadi vemwamwala ginanuhagana.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Gagahe velemoꞋena agaimiya kaliva lakahina yana lokoloko matatabuna ana toꞋitaveꞋavina bana tofaisewai-nadi ginasena.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Tu kaꞋi bana tofaisewai-nadi nuwahingene ginagahe ginagayo, Hima yaku taubada givekwalu lakahina, kaꞋi keke ginamaduꞋela, au ginavebutu agetoga kaliva vevine ginamunukoyokoyodi kadu ginaꞋaꞋa-faꞋila gufa laulaugina ginayuyu-faꞋila yo uꞋuna ginavekwavakwava.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 E, kaꞋi tofaisewa hidede amine ginahuluva, au yana taubada yana ela againe ginavefutaꞋana. Yana aiyeta o kaꞋi yana kauwana tofaisewa keke gidahalamaneni tu yana taubada ginayewaꞋela, ada au ginamunukoyokoyona ada ginahegenauwena be badi toꞋidibutoyoga adi matahiwadi amine bana ginanuhagana.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Bana tofaisewa yana taubada yana nuwanuwa gihalamanena tu keke gidakidewadewa be nuwanuwai-nadi amine gidahuluva, bana kalivai-nadi ginamunukoyokoyona.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Tu gava tofaisewa yana taubada yana nuwanuwa keke gidahalamaneni ada tamo koyona gifaisewana, medema ginamununa kabiꞋona. Gaveyao moyaꞋaidi agaidiya Yaubada abavehimeya lakahina ginasena, medema gilubodana be yadi faisewa yamumu-moꞋena hinaseyemaunena. Kadu gava kaliva againe Yaubada faisewa lakahina amine ginavelena, medema yana faisewa guwana lakahina amine ginaveleyewena.” Au hidedemi Yesu gigahe.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Kadu Yesu gigayo, “GahobuꞋela be higa aiꞋalaꞋalata babiya ganaꞋaliyeni-yo tomiyababi matahiwadi hinanuhagana. Nuwanuwaku lakahina mena aku vehimeya ganamaduluyabuna.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Bafitaiso saꞋeyana gananuhagana higa tagiya aulolo againe hinaꞋutuviku. Yaku aseꞋuꞋaulolo gavatubuga gananunauwena bafitaiso-nadi ginahavaina ana maka.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 KaꞋi mene wanuwanuwa vaita gadahobuꞋela-yo niwalova babiya gadaseni? Keke niwalova ganaseni faꞋina gadaꞋela, keke. Au Iya gahobuꞋela be venibaina ginalakayemu faꞋina.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Adamoya be ginanunauwena tova mulina kaꞋi manuwa saꞋeyana hinagene kaliva faifi hinamiyami, kaliva adiꞋiselu adiꞋitoto buye hinavekwageya, kadu kaliva adiꞋitoto adiꞋiselu hinavenibainedi.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Yadi venibaina hidede amine. Kaliva natuna kaliva againe ginavenibaina, meda natuna tamana againe ginavenibaina. Kadu kwamayoku natudi kwamayoku againe hinavenibaina, meda natudi hinana agaidiya ginavenibaina. Kadu kwamayoku be lawadi buye hinaveꞋavenivenibaina. E, aku vetumagana faꞋina hidedemi hinavenibaina.” Au hidedemi Yesu givenuwaꞋatadi.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Kadu yoꞋoyoꞋo agaidiya Yesu gigahe gigayo, “Buhibuhi oya gikevana ma waꞋitana againe wagayo, Hima wehi ginalugaga. Ada au gilugaga.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Ada bolimana gimadu ma waꞋayaunena againe wagayo, Hima kauwana lakahina ginakabuna. Ada au gikabuna.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Omi meyami lagalaganina! Wehi be kauwana adi iyaꞋiyaya wahalamanena. Tu gavadi-yo vita lakahina hida tovai-nadi ginalakayemu-ma ana iyaꞋiyaya keke wadaꞋitahalamanedi?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 KaduꞋe gavadi-yo dewa tunutunugina keke taumiyao wadanuwenuweni-yo medede amine wadahuluva?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 KaꞋi kaliva saꞋeyana ginasimane be tovedewayauga againe buye wanana, au edeya wananauna tu unagaluvaluva be wanaveyao. KaꞋi keke wanamaduveyao, tovedewayauga againe ginasimadumaduge ada tovedewayauga filisimani nimadiya ginaseni be deliya hinanauwe.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Gagahe againiya, keke hinamaduyau. Tu nagona a laufata unase-Ꞌowona muliya hinayau.” Au hidedemi Yesu gigahe.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.